KANSER NEDIR?
TARAMA YÖNTEMLERI
NELERDIR?
BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ
KANSER ŞUBE
DR.AYŞE AKAN
2005’DEN 2030’A DÜNYADA
KANSER
7 milyon ölüm 17 milyon
11 milyon yeni vaka 27 milyon
25 milyon kanserli kişi sayısı 75 milyon
TÜRKİYE’DE ÖLÜM NEDENLERİ,2009
ERKEK
KADIN
TOPLAM
KARDİOVASKÜLER
36,2
44,4
39,9
KANSER
24,4
16,0
20,7
SOLUNUM
10,1
7,4
8,9
METABOLİK
HASTALIKLAR
4,8
8,3
6,4
İNTOKSİKASYON
VEYA TRAVMA
4,9
2,8
4,0
19,6
21,0
20,2
DİĞER
KANSER NEDİR?
 Kelime
anlamı olarak kanser, bir organ
veya dokudaki hücrelerin düzensiz
olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren
kötü urlara denir.
 Genel anlamda ise; hücrelerin kontrolsüz
çoğalmaya başlaması nedeniyle
organizmada ortaya çıkan her türlü bulgu
ve belirtiler ile bunların klinik
sonuçlarına KANSER adı verilir.
KANSERIN RISK FAKTÖRLERI NELERDIR?
Radyasyon
 Sigara, alkol
 Sağlıksız beslenme
 Fiziksel aktivite azlığı
 UV ışınlar
 Biyolojik risk faktörleri ( yaş,cinsiyet,ırk vb. )
 Çevresel risk faktörleri ( Asbest, radon, hava
kirliliği vb. )

KANSER NEDENLERİ VE
ÇEVRESELLİK
ALKOL; 5%
DİĞER; 12%
BESLENME;
28%
TÜTÜN; 27%
ŞİŞMANLIK;
ALKOL
13%
DİĞER
ENFEKSİYO
N; 15%
ŞİŞMANLIK
ENFEKSİYON
TÜTÜN
BESLENME
KADINLARDA EN SIK GÖRÜLEN
KANSER TÜRLERİ
 Meme
kanseri
 Rahim-yumurtalık Kanseri
 Mide-bağırsak Kanseri
 Akciğer Kanseri
BURSA’DA KADINLARDA EN SIK GÖRÜLEN
KANSERLER
24
Meme
9,1
Kolorektal
6,9
Tiroid
Mide
5,5
Uterus Korpusu
5,4
Trekea,Bronş,Akciğe
r
4,6
Over
4,5
kadın
3,3
Uterus Serviksi
3
Beyin, sinir Sistemi
2,9
Pankreas
0
5
10
15
20
25
30
Tüm Yaş Gruplarındaki Kadınlarda En Sık Görülen Bazı
Kanserlerin Bu Grup İçindeki Yüzde Dağılımları (Bursa, 2009)
ERKEKLERDE EN SIK GÖRÜLEN
KANSER TÜRLERİ
Akciğer
Kanseri
Prostat Kanseri
Mide-bağırsak Kanseri
Deri Kanserleri
BURSA’DA ERKEKLERDE EN SIK
GÖRÜLEN KANSERLER
Trekea,Bronş,Akciğe
r
28,9
10,3
Prostat
8
Kolorektal
7
Mide
6,2
Mesane
3,6
Larinks
Non-Hodgkin
Lenfoma
2,5
Pankreas
2,4
Böbrek
1,9
Beyin, sinir Sistemi
1,9
0
5
erkek
10
15
20
25
30
Tüm Yaş Gruplarındaki Erkeklerde En Sık Görülen Bazı
Kanserlerin Bu Grup İçindeki Yüzde Dağılımları (Bursa, 2009)
35
KANSER BELIRTILERI NELERDIR?










Açıklanamayan kilo kaybı
Ateş
Halsizlik
Ağrı
Memede veya vücutta hissedilen kitleler
Cilt değişiklikleri
Kanama
Dışkılama veya idrar yapma alışkanlığında değişiklik
Öksürük ve horlama
Ben ve siğillerdeki değişiklikler
AÇıKLANAMAYAN KILO KAYBI
Birçok kanserin; özellikle
mide, pankreas, yemek
borusu (ösefagus) kanseri ve
akciğer kanseri gibi; ilk
belirtisi açıklanamayan kilo
kaybıdır.
 Ateş:
Kanserde sıklıkla görülür fakat genelde
ileri evre kanserler ile birliktedir. Kan kanseri ve
lenf bezi tümörlerinde ise başlangıç belirtisi
olarak ortaya çıkabilir.
 Halsizlik:
Kan kanseri veya kansızlığa neden
olabilen mide veya kalın bağırsak kanseri gibi
kanserlerde erken ortaya çıkabilir. Halsizlik
kanserin seyrini tahmin etme konusunda önemli
bir bulgudur.
AĞRI
 Kemik
veya
testis tümörlerinde ilk
belirti olabilir ama
genelde ileri evre
kanserlerin bir
belirtisidir.
MEMEDE VEYA VÜCUTTA HISSEDILEN
KITLELER
 Özellikle
meme, testis, lenf
bezi veya yumuşak doku
tümörleri cilt altında bir
yumru veya şişlik ile
hissedilebilir.

Cilt değişiklikleri: Cilt
tümörleri haricinde iç organ
tümörlerinde de görülebilir.
Bazı kanserlerde sarılık,
ciltte koyulaşma veya ciltte
kızarıklık görülebilir.
 Ben
ve siğillerdeki değişiklikler:
Vücudumuzda yıllardır mevcut olan bir
ben veya siğilde şekil, boyut veya renkte
yeni ortaya çıkan bir değişiklik
durumunda hemen bir doktora müracaat
edilmelidir. Zira melanom denilen cilt
tümörlerinde erken teşhis ile tedavi şansı
artmaktadır.
 Kanama:
Olağan dışı kanama birçok
kanserde erken veya geç dönemde ortaya
çıkabilir. Balgamda kan görülmesi
akciğer, dışkıda kan görülmesi kalın
bağırsak, idrarda kan görülmesi idrar
torbası (mesane), zamansız vajinal
kanama ise rahim veya rahim ağzı
(serviks) kanserinin belirtisi olabilir.
 Dışkılama
veya idrar yapma
alışkanlığında değişiklik: Uzun süreli
kabızlık, ishal veya dışkı boyutunda
değişiklik kalın bağırsak kanserinin ilk
belirtisi olabilir.İdrar yaparken sancı,
idrarda kan görülmesi veya idrar yapma
sıklığının değişmesi prostat veya idrar
torbası (mesane) kanserinin ilk belirtileri
olabilir.
 Öksürük ve horlama: İnatçı ve
geçmeyen öksürük akciğer kanserinin
horlama ise gırtlak (larinks) kanserinin
ilk belirtileri olabilir.
KANSERDE ERKEN TEŞHISIN ÖNEMI
 Türkiye'de
her yıl yaklaşık 175 bin kişiye
kanser teşhisi konuluyor.
 Hayatın her alanında var olan kanserojen
maddeler; insanları ister istemez
korkutuyor ve tedbirli yaşamaya
yöneltiyor.
 Ancak unutulmamalıdır ki, kanser;
erken teşhis edildiğinde tedavi
edilebilen bir hastalıktır.
MEME KANSERİ
 Meme
kanseri kadınlarda en sık
görülen kanser türüdür. Ülkemizde
yaşam boyu her 8 kadından 1 i
meme kanseri tanısı almaktadır.
 Erken
dönemde tespit edildiği
durumlarda meme kanserinin
iyileşme şansı %98’dir.
MEME KANSERİNİ NASIL ANLARIM?
Meme yapısı veya şeklinde değişme varsa
 Meme derisinde portakal kabuğu görünümü
varsa
 Meme üzerindeki damarlar belirginleşmişse
 Meme başında içe gömülme varsa
 Meme başında veya etrafında kızarıklık varsa
 Meme başında akıntı varsa
 Koltuk altında şişlik varsa
 Muayenede elinize sert kitle geliyorsa

MEME KANSERINDE ERKEN TEŞHIS
İÇIN NE YAPMALıYıZ?
 Kendi
kendine meme
muayenesi:
20 yaşından sonra her kadın her
ayın aynı günü kendi kendine
meme muayenesi yapmalıdır.
 Mamografi:
40 yaşından itibaren tüm
kadınlar; herhangi bir
şikayeti, risk faktörü veya
ailede meme kanseri olmasa
bile 2 yılda 1 mamografi
çektirmelidir.
KALIN BAĞIRSAK KANSERİ

Kalın barsağın polip ve kanserleri çoğu kez iyice
büyüyene kadar belirti vermezler. Ancak tarama
programları ile saptamak mümkündür.
Barsak Kanserinin;
 Barsak alışkanlığında değişiklikler olması
(kabızlık veya ishal)
 Büyük abdestte kan görülmesi
 Büyük abdestin yapılamaması, gaz
çıkarılamaması
 Hızlı kilo kaybı ve yorgunluk hissi olması gibi
belirtileri olabilir.
KALıN BARSAK KANSERINDE ERKEN
TEŞHIS IÇIN NE YAPMALıYıZ?

50-70 yaş arası kadın ve

Dışkıda gizli kan testinizi
erkeklere 2 yılda 1 kez
dışkıda gizli kan testi
yapılır.
aile hekimlerinizde
yaptırabilirsiniz.

10 yılda 1 ise kolonoskopi
yapılır.
RAHİMAĞZI KANSERİ


Rahim ağzı kanserleri oldukça sık görülür.
Genellikle 40 yaşın üzerinde ortaya çıkmakla
beraber rahim ağzı kanserlerinin en önemli
nedenlerinden biri olan HPV (Human Papilloma
Virüs) enfeksiyonları ve siğilleri daha genç yaş
(30 yaş civarı) kadınlarda görülebilir.
RAHIMAĞZı KANSERINDE ERKEN
TEŞHIS İÇIN NE YAPMALıYıZ?
 30-65
yaş
aralığındaki
kadınların 5 yılda
1 yaptırılan
smear testi ve
HPV DNA testi
ile rahim ağzı
kanserinden
korunması
mümkündür.
K.E.T.E.M.
(KANSER ERKEN TEŞHIS TARAMA VE EĞITIM MERKEZI)
 Digital
Mamografi
 Servikal Smear ve HPV DNA testi
 Dışkıda Gizli Kan Testi
 Günümüzde
kanser erken teşhis
edildiğinde tedavi edilebilen bir
hastalık olarak
değerlendirilmektedir.
 En önemli şartlardan biri de düzenli
sağlık kontrollerinin ihmal
edilmemesi.
KANSER OLMAMAK İÇİN NE
YAPMALIYIZ..?
DÜZENLİ BESLENİN
 FAST FOOD VE KATKI MADDELERİNDEN
UZAK DURUN
 SPOR YAPIN,DÜZENLİ YÜRÜYÜŞ YAPIN
 BOL SU İÇİN
 HERGÜN 15 DAKİKA GÜNEŞE ÇIKIN
 GÜZEL DÜŞÜNÜN
 İYİ DOSTLUKLAR KURUN
 VE SON OLARAK..

KANSER
TARAMALARINIZI
YAPTIRIN..!!!
Unutmayın
erken teşhis
hayat kurtarır
!
ÜCRETSİZ KANSER TARAMANIZI
YAPTIRIN !!!
K.E.T.E.M.
OSMANGAZİ DÖNE OCAK KETEM
ADRES: MURADİYE KÜLLİYESİ İÇİNDE.
TEL: 0224 225 33 88-99
YILDIRIM KETEM
ADRES:ANKARA YOLU CAD.ÇINAR ÖNÜ
MAHALLESİ YILDIRIM TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ
İÇİNDE.
TEL: O224 366 3355
Download

Kanser ve Erken Teşhis Dr. Ayşe Akan