24.03.2014
İhtiyaç: insanların kendilerinden ya
da toplumsal ilişkilerinden
kaynaklanan eksikliklerdir.
Bu eksiklikleri gidermek için çaba
Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli
Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu
İhtiyaçlar birincil ve ikincil ihtiyaçlar olarak
ikiye ayrılır.
 Birincil ihtiyaçlar; giderilmediği takdirde kişinin
yaşamını sona ermesine kadar ciddi sonuçlar
doğurabilecek genelde fizyolojik ihtiyaçlardır.
 İkincil ihtiyaçlar ise toplumsal ilişkilerden,
görevlerinden ya da bencil arzularından kaynaklanır.
gösteren insan çabalarından
olumlu sonuç aldığında memnun
olurken olumsuz sonuç aldığında
mutsuz olur.
İnsan İhtiyaçları Hiyerarşisi Kuramı
(Abraham MASLOW)
İhtiyaçlar en temelinden en karmaşığına göre hiyerarşik
biçimde sıralanmaktadır.
 Fizyolojik ihtiyaçlar: basmağın en altındaki temel
ihtiyaçlar.
 Güvenlik ihtiyaçları
 Sosyal ihtiyaçlar
 Saygınlık ihtiyaçları
 Kendini gerçekleştirme ihtiyaçları
1
24.03.2014
TALEP
İhtiyaç sahiplerinin satın alma gücü
ile desteklenmiş isteklerinin
kendilerine en fazla fayda
sağlayacağı umulan ürüne yönelik
açıklanmış şekildir.
Bireysel taleplerin tümü toplam
talebi oluşturur.
TOPLAM ARZ
Kaynaklar ve İhtiyaçlar
Toplam talebi karşılamak için ortaya konan tüm mal ve
hizmetler
Toplam talep ve arz arasındaki dengenin sağlanması,
böylece bireysel ve toplumsal ihtiyaçların giderilmesi
için mal ve hizmetlerin ortaya konulmasına yönelik
tüm çabalardan oluşur.
Ekonomi, var olan ihtiyaçların giderilmesi için mal ve
hizmetlerin ortaya konulmasına yönelik tüm
çabalardan oluşur.
Ancak toplam talebin toplam mal ve hizmet arzını her
zaman karşılaması söz konusu olamaz.
2
24.03.2014
Toplam arzın, toplam talebi karşılayamama
nedenleri:
 Piyasaya arz edilen mal ve hizmetler yetersiz yani kıt olabilir.
Bu durum mal ve hizmetlerin nicelik ve nitelik bakımından
yetersiz olmasından kaynaklanabilir. Örneğin araba lastiği
üretmek için petrol...
 Mal veya hizmet var olmasına karşın fayda sağlayıcı bazı
faaliyetler (zaman, yer, bilgilendirme) yapılmadığı için
ihtiyaçlar giderilememiş olabilir.
 Üretim yapan işletmeler piyasada sürekli değişen ihtiyaçları
saptamakta güçlüklerle karşılaşabilir.
Ekonomik uğraşılar sonucu ortaya çıkarılan tatmin
sağlayan ve faydalı olan mal ve hizmetlere ekonomik
mal ve hizmetler denir.
Bir malın ekonomik mal ya da hizmet olabilmesi için üç
özellikleri olmalıdır:
1.
2.
3.
Kıtlık konusu oluştururlar. Örneğin: ekmek, kömür, benzin,
telefon...
Fayda oluşturur.
Değişim değerine sahip olmalıdır. Hizmeti sunanla talep
gösterenin karşılıklı bir değişim değeri üzerinde anlaşmaları
gerekir. Örneğin: para, mal değeri üzerinden takas gibi…
Ekonomik Uğraşılar
Ancak talep edilen mal ve hizmetlerin üretilmesi ve
değişimi için toplum bireylerinin kişisel veya örgütlü
çabaları sonucu ortaya çıkan bu faaliyetlere
ekonomik uğraşılar denmektedir.
Ekonomik uğraşılar sonucunda üretilen mal ve
hizmetlerin ihtiyaçları gidermeleri nedeniyle sağlanan
tatmin sonucu fayda ortaya çıkar.
Fayda mal ve hizmetlerin ihtiyaç ve arzuları tatmin
edebilme niteliğidir.
Üretim;
ekonomik mal ve hizmetlerin
ortaya konulması yaratılması
için yapılan faaliyetlerin
tümüdür.
(Girdilerin çıktılara
dönüştürülmesidir)
3
24.03.2014
Mal ve hizmetlerin üretim ve satışının
faydaları
Mal ve hizmetlerin üretim ve satışının
faydaları
 Şekil faydası yaratma (üretim faktörleri kullanılarak mal ve hizmetlerin
tüketicilerin ihtiyaçlarını giderecek ve tatmin sağlayacak biçimde
ortaya çıkarılması sonucu yaratılan fayda). Örneğin orman
ürünlerinden mobilya üretmek gibi.
 Mülkiyet ve değişim faydası yaratma (ürünlerin talep eden kesimlerin
kolayca elde etmesini ve sahiplenmesini sağlayacak çözümler ortaya
konularak ve el değişimini sağlayarak yaratılan fayda.). Örneğin kredili
satışlar ve senet karşılığı ödeme kolaylıkları.
 Yer faydası yaratma (üretilen mal ve hizmetlerin ya üretim yerlerinden
talep edildikleri pazarlara ya da talep edenlerin üretimin yapıldığı
yerlere getirilmesi sonucu yaratılan fayda). Örneğin karadenizde kivi
yetiştiriciliği
 Bilgi faydası yaratma (mal ve hizmetler ile tüketimlerinin tatmin edici
olmasını sağlayacak tüm bilgilerin sürekli ilgili kesimlere aktarılması
veya bu kesimlerden bilgi alınması şeklinde yaratılan fayda). Örneğin,
ev aletlerinin yanında kullanma kılavuzlarının sunulması
 Zaman faydası yaratma (üretilen mal ve hizmetlerin üretim ve talep
zamanlarının uyumlu kılınmasına yönelik çabalar sonucu yaratılan
fayda). Örneğin yazın doğalgaz biriktirip ısınmak amacıyla kışın
kullanılması…
Geleneksel Üretim Faktörleri
1. Doğal kaynaklar
Doğadan elde edilen üretim amaçlı yararlanılan ve değişime
uğratılarak ürün haline dönüştürülen tüm maddeler.
2. İş gücü
Mal ve hizmetlerin üretimi ve ticareti için çalışan fiziksel ve
zihinsel katkıda bulunan tüm kişiler
3. Sermaye
Mal ve hizmet üretimi için işletmenin ihtiyaç duyacağı,
üretime yardımcı olan tüm kaynaklardır.
Çağdaş Üretim Faktörleri
4. Girişimci
Bir işletmeyi kuran, risk üstlenen, yaratıcı özellikleri
olan kişiler
5. Bilgi birikimi ve kaynaklar
Bir örgütün sahip olması gereken ve işletmecilik
uygulamalarında kullanılan tüm bilgi ağırlıklı
değerlerdir.
4
24.03.2014
Piyasa ve Tüketim İlişkileri
GİRİŞİMCİNİN ROLÜ
İşgücü, doğal kaynaklar ve sermaye girişimci aracılığıyla
işletmeler tarafından bir bedel karşılığı talep edilirler.
Girişimci bu faktörleri talep edilen ve bedeli ödenecek olan
mal ve hizmetlere dönüştürür.
Böylece piyasa ve ekonomik ilişkiler çerçevesinde mal, hizmet
ve paranın değişimi olmaktadır.
Tüketiciler mal ve hizmetlere bir bedel ödeyerek sahip
olurlar. İşgücü, sermaye ve doğal kaynakların satın
alınmasında ise para tekrar tüketiciye döner.
İŞLETME
 Kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla üretim
faktörlerini uyumlu bir biçimde bir araya getirerek,
ekonomik mal ve hizmet üretmek ve/veya
pazarlamak için faaliyette bulunan kuruluştur.
İşletmenin üç temel özelliği vardır:
 Gerekli üretim faktörlerini elde ederek uyumlu bir
şekilde biraraya getirme
 Ekonomik mal veya hizmetleri üreterek fayda yaratma
 Kar elde etme
 İhtiyaç duyulan ekonomik mal ve hizmetleri üretmek
ve/veya pazarlamak, böylece varolan talebi tatmin
ederek fayda yaratmak,
 Üretim faktörlerini uyumlu bir şekilde bir araya
getirerek kar elde etmeyi amaçlayan ekonomik
kuruluştur.
5
24.03.2014
Girişimci ve Yönetici
 Ekonomik mal ve hizmetlerin üretilmesi ve
pazarlanması amacıyla işgücü, doğal kaynaklar,
sermaye ve bilgi kaynaklarının temin edilmesi ve belli
bir düzen içinde kullanımlarının sağlanması için bir
takım kişilerin bu duruma önderlik etmesi, uğraşlarını
ortaya koymaları gerekir.
Girişimci ve Yönetici
 Kim veya kimler?
 Neyi, nasıl?
 Nerede ve ne zaman?
 Niçin üretecek?
 İşletmenin kuruluş fikrinden başlamak üzere bu
 Bu kişiler işletmelerin özelliklerine göre girişimciler ya
da yöneticilerdir.
Girişimci ve Yönetici
 Girişimci; Ekonomik mal ve/veya hizmet üretmek
ve/veya pazarlamak için üretim faktörlerini ele geçirip,
düzenli bir biçimde bir araya getiren, kar amacı güden ve
girişimlerinin sonucu doğabilecek tüm risklere katlanan
kişidir.
 Yönetici; kar ve risk başkalarına ait olmak üzere
ekonomik mal ve/veya hizmet üretmek ve/veya
pazarlamak için üretim faktörlerini ele geçirip, düzenli
bir biçimde bir araya getiren ve böylece kurulan ya da
çalışmakta olan işletmeyi amacına uygun çalıştırma
sorumluluğunu üstlenen kişidir.
soruları yanıtlayacak bazı kişi veya kişilere ihtiyaç
vardır. Bu kişiler yönetici veya girişimcidir.
Girişimci ve Yönetici
 Girişimci bir işletmenin hem kurucusu ve sahibi hem
de yöneticisi olabilir.
 Girişimci, işletmeye sermaye koymakta, dolayısıyla
faaliyet sonuçlarına göre kâr elde etmekte ya da
risklere katlanmaktadır. Yöneticinin ise, sermaye
koymama ve işletmeye ortak olmaması durumlarında,
kâr’dan pay alması ya da risk üstlenmesi söz konusu
değildir.
 Yönetici işletme sahip ve ortaklarına karşı sorumluluk
taşır, hesap vermek zorundadır.
6
24.03.2014
GİRİŞİMCİLİK İLE İLGİLİ MİTLER
Girişimci ve Yönetici
 Girişimci toplumun ihtiyaçlarını gören ve işletme
Gmat’tan 600’un üstünde almadığınız müddetçe
iyi bir girişimci olamazsınız
Girişimci IQ’su yaratıcılık, motivasyon, liderlik,
takım çalışması, analitik beceri, bütünlük,
belirsizlik ve güçlükle mücadele etme becerisinin
bir bileşimidir.
Girişimciler yalnız kurtlardır ve diğerleri ile
çalışamazlar
En başarılı girişimciler büyük takımlar kuran ve
çalışanlar, yatırımcılar, anahtar müşteriler ve
tedarikçiler arasında etkili ilişkiler oluşturan
liderlerdir
Eğer girişimcinin başlangıç için yeterli parası
varsa kaybetmez
Disiplinsizlik ve aşırı harcama sorun yaratabilir
Eğer girişimci yetenekli ise, başarı bir iki sene
içinde gelir
Yeni bir işletme 3 4 seneden önce sağlam
temellere oturmaz
Girişimciler diğerlerine güç ve kontrol
uygulamaya çalışır.
Başarılı girişimciler sorumluluk, başarı ve
sonuçlar tarafından yönetilir.
Girişimciler kumarbazdır
Başarılı girişimciler dikkatli, hesaplanmış riskler
alırlar. Gerekli olandan fazla risk almazlar
amaçlarını buna göre belirleyen kişidir.
 Yönetici meslekten gelen tecrübeli kişidir.
20. yüzyılın başarılı girişimcileri ve şirketleri (Timmons J.
Spinette New Venture Creation New York Mcgraw Hill
2004):
Microsoft
Netscape
Dell computer
Apple computer
Federal express
Genentech
Polaroid
Nike
Facebook
Bill Gates, Paul Allen
M. Andressen
M. Dell
S. Jobs S. Wozniak
F. Smith
R. Swanson
E. Land
P. Knight
Mark Elliot Zuckerberg
İşletme yönetimi
 Belirli bir amaca ulaşmak için
işletmede çalışanların tüm uğraşlarını
planlamak, örgütlemek, yöneltmek ve
denetlemek, bu arada insan dışı tüm
diğer kaynakların da en verimli şekilde
amaca uygun kullanılmalarını
sağlamak sürecidir.
7
24.03.2014
İşletme Yönetiminin Görevleri
 işletme ana politika ve amaçlarını kararlaştırma
İşletmecilik Bilgisi
 Örgüt kurma ve yeniden düzenleme
 Ekonomi
 Kaynakları ele geçirme ve bunları hazırlanan
 Matematik ve İstatistik (Fen Bilimleri)
ayrıntılı plan ve programlar çerçevesinde faaliyete
geçirme
 Faaliyetlerin gidişini ve sonuçlarını sürekli
denetleme
 İşletmenin gelecek faaliyet yıllarında da başarılı
veya daha başarılı olması için gerekli
düzenlemeleri yapma ve önlemleri alma
 Çevresel etkenleri kontrol etme
 Psikoloji ve Sosyoloji (Davranış Bilimleri)
 Hukuk
Haftaya görüşmek üzere……………..
8
Download

Slayt 1