Erdal Çalıkoğlu
Yeminli Mali Müşavir
1 Nisan 2014
Verginin Konusu
KVK’nın 1. maddesinde sayılan kurumların kazançları
kurumlar vergisinin konusunu oluşturmaktadır.
Kurum kazancı gelir vergisinin konusuna giren gelir
unsurlarından meydana gelir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Ticari Kar – Mali Kar
Ticari kar vergi kanunlarında yer alan;
Değerleme hükümleri,
Kazanç tespitine ilişkin hükümler,
İstisna uygulamaları,
Zarar mahsubu,
gibi esaslara göre düzeltilerek mali kar oluşturulur.
Mali kar, ilgili vergi kanununun öngördüğü vergi
matrahıdır.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Ticari Kar – Mali Kar
1. Ticari bilanço karı
XXX
2. Ticari bilanço zararı (–)
XXX
3. İlaveler (+)
XX
Kanunen kabul edilmeyen giderler (GVK-KVK)
Kanunen kabul edilmeyen giderler (Diğer Kanunlar)
Değerleme farkları
4. Zarar olsa dahi indirilecek istisna ve indirimler (–)
XXX
İstisnalar (KVK)
İstisnalar (Diğer Kanunlar)
Tahakkuk etmemiş gelirler
Değerleme farkları
5. Kar ve ilaveler toplamı (1 + 3)
XXX
6. Zarar, istisna ve indirimler toplamı (2 + 4)
XXX
7. Cari yıl zararı (Mali zarar) (6 - 5)
XX
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Ticari Kar – Mali Kar
8. Kar (5 – 6)
XXX
9. Geçmiş yıl zararları (–)
10. İndirime esas tutar (8 – 9)
11. Kazancın bulunması halinde indirilecek ist. ve ind. (–)
XX
XXX
XX
İndirimler (KVK md. 10)
İndirimler (Diğer Kanunlar)
Yatırım indirimi
12. Kurumlar vergisi matrahı (Mali Kar) (10 – 11)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
XXX


Genel kural, işletmede oluşan giderin “işle
ilgili” yada “işin sürdürülebilmesi” ile ilgili
olmasıdır.
Genel giderler dışındaki giderler vergi
kanunlarında tek tek sayılarak belirlenmiştir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir


Kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel
giderler,
Götürü gider: İhracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve
taşımacılık
faaliyetlerinde
bulunan
mükelleflerin,
bu
faaliyetlerinden döviz olarak elde ettikleri hasılatın binde 5’ini
aşmamak şartıyla yurt dışındaki bu işlerle ilgili giderlerine
karşılık olmak üzere götürü olarak hesapladıkları giderler.

İdare’nin görüşüne göre götürü gider indirimi için:

Yargı kararları…
 Böyle bir harcamanın yapılmış olması ve işletmenin malvarlığında bir
azalma meydana getirmesi,
 Belgelendirilememiş olması,
 İlgili gider hesaplarında muhasebeleştirilmiş olması gerekmektedir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir






İşçilerin işyeri veya işyerinin müştemilatındaki yemek
ve barınma giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta
primleri ve emeklilik aidatı,
İşle ilgili olmak şartıyla, sözleşmeye, mahkeme
kararlarına veya kanun emrine istinaden ödenen
zarar, ziyan ve tazminatlar,
İşle ilgili, işin önemi ve genişliği ile uyumlu olan
seyahat ve ikamet giderleri,
Kiralama yoluyla edinilen veya işletmeye dahil olan ve
işte kullanılan taşıtların giderleri,
VUK’a uygun ayrılan amortismanlar,
Bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri,
harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi resim ve harçlar,
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir


İşverenlerce Sendikalar Kanunu hükümlerine göre
sendikalara ödenen aidatlar, (Ödenen aidatın bir aylık
tutarı, işçilere ödenen çıplak brüt ücretin bir günlük
toplamını aşamaz).
İşverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik
sistemine ödenen katkı payları;
Aylık brüt ücretin % 15’ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmaması
şartıyla. (2013 yıllık asgari ücret 12.000,60 TL)

Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde
bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik,
giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedeli.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir





Menkul kıymet ihraç giderleri,
Kuruluş ve örgütlenme giderleri,
Genel kurul toplantıları için yapılan giderler ile
birleşme, devir, bölünme, fesih ve tasfiye giderleri,
Katılım bankalarınca katılma hesabı karşılığında
ödenen kar payları,
Sigorta ve reasürans şirketlerinde ayrılan teknik
karşılıklar.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Öz sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan
faizler,
 Örtülü sermaye üzerinden ödenen veya
hesaplanan faiz, kur farkları ve benzeri giderler,
 Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak
dağıtılan kazançlar,
 Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede kayıtlı
olan; yat, kotra, tekne, sürat teknesi gibi motorlu
deniz taşıtları ile uçak, helikopter gibi hava
taşıtlarından işletmenin esas faaliyet konusu ile
ilgili olmayanların giderleri ve amortismanları,

Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir

Ödenen kurumlar vergisi, para cezaları, vergi
cezaları, gecikme zam ve faizleri.
Belediyelere ödenen cezalar, trafik cezaları ve
benzeri cezalar,
Ödenen, vergi ziyaı cezası, usulsüzlük ve özel
usulsüzlük cezaları, gecikme zam ve faizleri,
Basın ve televizyon yoluyla işlenen fiillere
ilişkin ceza ve tazminat giderleri,
 Yedek akçeler.

Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir





Finansman giderlerine sınırlama:
Kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan
işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, işletmede
kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade
farkı, kâr payı, kur farkı vb. adlar altında yapılan gider ve
maliyet unsurları toplamının % 10'unu aşmamak üzere
Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan kısmı kazançtan
indirilemez.
Yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri dikkate
alınmaz.
Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama,
faktoring ve finansman şirketleri kapsam dışındadır.
BKK tarafından oran belirlenmediği için uygulanmıyor.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Binek otomobiller ile hava ve deniz taşıtlarına
ilişkin motorlu taşıt vergileri (Ticari maksatla
kullanılan uçak ve helikopterler ile taşıt kiralama
faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya
verdikleri taşıtlar hariç.) (MTVK),
Özel iletişim vergileri (Gider Vergileri Kanunu),
Kanunen kabul edilmeyen giderler için
yüklenilen katma değer vergileri (KDVK).
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Ödenmeyen sosyal güvenlik primleri



5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanunu, md. 88: “Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarları,
gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider yazılamaz.”
Sigorta primleri, dönemine ve ait olduğu yıla bakılmaksızın
fiilen ödendiği tarihte gider yazılır. (174 seri no’lu GVK
Tebliği)
Aralık ayına ait sosyal güvenlik primleri ertesi yılın Ocak
ayı içinde (vadesinde) ödenmesi durumunda, bu primler
Aralık ayının gideri olarak dikkate alınabilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir

Dönemsellik (VUK-KVK),
Geçmiş yıl ve gelecek yıl giderleri


Belgesiz giderler (VUK-KVK),
Senetsiz alacak reeskontları (VUK),
(Alacak senetleri ve vadeli çeklerin reeskonta tabi tutulmasından
oluşan giderler indirilebilir. Ancak, varsa borç senetleri ve verilen
çeklerin de reeskonta tabi tutulması zorunludur.)


Kıdem tazminatı karşılığı (VUK),
VUK’un 323. maddesindeki şartlara uymayan
şüpheli alacak karşılıkları (VUK).
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
İştirak kazançları (temettü) istisnası (KVK 5/1-a)
 Yurt dışı iştirak kazançları istisnası (KVK 5/1-b)
 Yurt dışı iştirak hisseleri satış kazancı istisnası
(KVK 5/1-c)
 Emisyon primi kazancı (KVK 5/1-ç)
 Yatırım fon ve ortaklığı portföy işletmeciliği
kazancı istisnası (KVK 5/1-d)
 Gayrimenkul ve iştirak hissesi satış kazancı
istisnası (KVK 5/1-e)

Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir




Banka veya TMSF’ye borçlu kurumların gayrimenkul
veya iştirak hissesi satış kazancı istisnası (KVK
5/1-f)
Yurt dışı şube kazançları istisnası (KVK 5/1-g)
Yurt dışında yapılan inşaat, onarma, montaj işleri
ve teknik hizmetlerden sağlanan kazançlara ilişkin
istisna (KVK 5/1-h)
Okul ve rehabilitasyon merkezlerinin
işletilmesinden elde edilen kazançlara ilişkin
istisna (KVK5/1-ı)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
İştirak Kazancı İstisnası
Kurumların;
Tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine
katılımlarından elde ettikleri kazançlar,
Tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun kârına katılma imkânı
veren kurucu senetleri ile diğer intifa senetlerinden elde ettikleri
kâr payları,
Tam mükellefiyete tabi girişim sermayesi yatırım fonu katılma
payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse
senetlerinden elde ettikleri kâr payları,
kurumlar vergisinden istisnadır.
Diğer fon ve yatırım ortaklıklarının katılma payları ve hisse
senetlerinden elde edilen kâr payları bu istisnadan
yararlanamaz.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Gayrimenkul ve İştirak Hissesi
Satış Kazancı İstisnası
İstisna uygulamasına konu olacak kıymetler iştirak hissesi
veya gayrimenkul olmalıdır.
Bu kıymetlerin en az 2 yıl süre ile aktifte yer almalıdır.
Gayrimenkul veya menkul ticareti ile uğraşan kurumların
bu amaçla ellerinde bulundurdukları kıymetlerin satışında
istisna uygulanamaz.
Gayrimenkul ticareti ve kiralanması işi ile iştigal eden kurumların
faaliyetlerinin
yürütülmesine
tahsis
ettikleri
taşınmazların
satışından,
Menkul kıymet ticareti ile uğraşan kurumların iştirak amacıyla
almış oldukları hisse senetlerinin satışından,
elde ettikleri kazançlar istisnadan yararlanabilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Gayrimenkul ve İştirak Hissesi
Satış Kazancı İstisnası
 Satıştan elde edilen kazancın sermayeye ilave şartı yoktur.
 Satış
kazancının
tamamı
31
Aralık
bilanço
ve
gelir
tablosunda dönem karı içerisinde yer alır.
 Bu
kazancın
sadece
%
75’lik
kısmı
istisna
olarak
değerlendirilir.
 Satış kazancının % 75’lik kısmının, satışın gerçekleştirildiği
yılı
takip
eden
yılın
başından,
kurumlar
vergisi
beyannamesi verilme tarihine kadar özel bir fon hesabına
alınması gerekir. (Satış 2013; 1 Ocak-25 Nisan 2014)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Gayrimenkul ve İştirak Hissesi
Satış Kazancı İstisnası
 Fona kaydedilen satış kazancı (% 75), beş yıl içerisinde işletmeden
çekilir veya başka bir hesaba nakledilirse, zamanında uygulanan
istisna dolayısıyla ödenmemiş olan vergiler ziyaa uğramış sayılır.
 Satış zararının gider kaydı ???

Zararla
sonuçlanan
iştirak
hisseleri
satışı
nedeniyle
oluşan
zararların
tamamının kurum kazancının tespitinde dikkate alınabilmesi mümkündür.
(Gelir İdaresi Başkanlığı 23.08.2007 tarih ve 74720 sayılı mukteza)

Taşınmazın satışından kazanç doğmaması halinde, bu satışa ilişkin zararların
%
75’inin
KKEG
sayılarak
şirketinizin
diğer
faaliyetlerinden
doğan
kazançlarından indirilmesi mümkün değildir. (İstanbul VDB: 09.06.2011 tarih
ve 683 sayılı mukteza…. )
 Şirketin faaliyet konuları arasında gayrimenkul veya menkul kıymet
alım satımının bulunması (Muktezalar) ???
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Gayrimenkul ve İştirak Hissesi
Satış Kazancı İstisnası
Vadeli Satış
 Satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci
takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi şarttır.
 Bu süre içinde tahsil edilmeyen satış bedeline
isabet eden istisna nedeniyle zamanında tahakkuk
ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Gayrimenkul ve İştirak Hissesi
Satış Kazancı İstisnası
 Satış kazancının % 75’i kurumlar vergisinden istisnadır.
 Satış işlemi KDV’den müstesnadır.
 BSMV
mükelleflerinin
yaptıkları
satış
işlemlerinde
lehlerine kalan paralar BSMV’den istisnadır.
 Satış işlemi ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar damga
vergisinden istisnadır.
 Satış işleminin tescili tapu harcına tabidir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Örnek - Veriler
(A) A.Ş.’nin 31.12.2013 tarihli gelir tablosunda yer alan dönem
karı 3.500.000 TL’dir.
Makina imalat ve satışı ile iştigal eden (A) A.Ş. 18.02.2010
tarihinde 1.500.000 TL’ye almış olduğu arsayı 12.03.2013
tarihinde 2.900.000 TL’ye üçüncü bir kişiye satmıştır.
Kazanç (2.900.000 – 1.500.000 =) 1.400.000 TL’dir.
Bu kazancın % 75’i olan 1.050.000 TL, Şubat/2014’te özel bir
fon hesabına kaydedilmiştir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Düzenlenen Fatura
Fatura tarihi : 12.03.2013
Fatura No
Arsa Bedeli (… Ada … Parsel)
Hesaplanan KDV
: 000657220
2.900.000
0
2.900.000
Toplam
KDV Kanunu’nun 17/4-(r) maddesi kapsamında KDV hesaplanmamıştır.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir

Ticari Bilanço Karı
3.500.000

İstisnalar (-)
1.050.000
- Gayrimenkul Satış Kazancı İstisnası (KVK 5/1-e) 1.050.000

Kurumlar Vergisi Matrahı

Hesaplanan (Ödenecek) Kur. Vergisi (% 20)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
2.450.000
490.000
Emisyon Primi İstisnası
şirketlerin,
Anonim
kuruluşlarında
veya
sermayelerini artırdıkları sırada çıkardıkları payların,
itibari değerin üzerinde bir bedelle elden çıkarılması
halinde
oluşan
kazançlar
kurumlar
vergisinden
istisnadır.
Kazancın özkaynaklar içerisinde bir fon hesabına
kaydedilmesi
durumunda,
vergi
hesabında
önce
“ilave”, daha sonra da “istisna” olarak gösterilmelidir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Örnek
(A) A.Ş.’nin sermayesi 7.000.000 TL’dir. Şirket bu sermayesinin
9.000.000 TL’ye çıkarılması konusunda karar almış ve artırılan
2.000.000 TL nominal bedelli hisse senedini 4.500.000 TL’ye başka
bir şirket almıştır.
Satış Bedeli - Nominal Bedel = Emisyon Primi
- 2.000.000
4.500.000
= 2.500.000
Muhasebe Kaydı:
------------------/----------------102 Bankalar
4.500.000
500 Sermaye
520 Emisyon Primi
2.000.000
2.500.000
-----------------/----------------Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Sınai mülkiyet haklarında istisna
Türkiye’de gerçekleştirilen araştırma, geliştirme ve yenilik
faaliyetleri ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan
buluşların;
 Kiralanması neticesinde elde edilen kazanç ve iratların,
 Devri veya satışı neticesinde elde edilen kazançların,
 Türkiye’de seri üretime tabi tutularak pazarlanmaları halinde elde
edilen kazançların,
 Türkiye’de gerçekleştirilen üretim surecinde kullanılması sonucu
üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazançların patentli veya
faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmının,
% 50’si kurumlar vergisinden istisnadır.*
* 6518 S.K. ile gelen hüküm: 01.01.2015 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanacak.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Sınai mülkiyet haklarında istisna
 İstisna uygulamasından Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette
bulunan gerçek veya tüzel kişiler yararlanabilir.
 Buluşun, patent veya faydalı model belgesi verilerek
koruma altına alınan buluşlar arasında yer alması gerekir.
 Buluşun devir veya satışı halindeki değerinin tespitine
yönelik Maliye Bakanlığı tarafından değerleme raporu
düzenlenmesi gerekir.
 Patentli veya faydalı model belgeli buluşa ilişkin gayri
maddi hakların kiralanması, devri veya satışı katma değer
vergisinden istisnadır. (Bu teslimlere ilişkin yüklenilen
KDV’ler indirim konusu yapılabilir.)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
İstisna Kazanca İlişkin Giderler
Kurumların
kurumlar
vergisinden
istisna
edilen
kazançlarına ilişkin giderleri veya istisna kapsamındaki
faaliyetlerinden
doğan
zararları,
istisna
dışı
kurum
kazancından indirilemez.
Örneğin KVK 5/1-e kapsamında gayrimenkul satışında
ödenen tapu harcı.
İştirak
hisseleri
alımıyla
ilgili
finansman
indirilebilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
giderleri


Kurumlar vergisi beyannamesinde, her yıla ilişkin
tutarlar ayrı ayrı gösterilmek ve 5 yıldan fazla
nakledilmemek
şartıyla,
geçmiş
yılların
beyannamelerinde yer alan zararlar kurum
kazancından indirilebilir.
Mükelleflerce bir hesap dönemi içerisinde oluşan
zararın, müteakip 5 hesap döneminde oluşacak
kârlarla mahsup edilememesi halinde mahsup
imkanı ortadan kalkar.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Devralan kurumlar, kendi bünyelerinde oluşan
zararların yanı sıra;
Devir halinde, devralınan kurumların devir tarihi
itibarıyla özsermaye (aktif toplamı ile borçlar
arasındaki fark) tutarını geçmeyen zararları ile
Tam
bölünme işlemi sonucu bölünen kurumun öz
sermaye tutarını geçmeyen zararlarını,
kazançlarından indirebilirler.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Devralınan veya bölünen kurumların son 5 yıla
ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni
süresinde verilmiş olması,
Devir veya bölünme neticesinde zarar mahsubu
yapacak kurumun, aynı faaliyete devir veya
bölünmenin meydana geldiği hesap döneminden
itibaren en az 5 yıl süreyle devam etmesi
gerekmektedir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Türkiye’de
kurumlar
vergisinden
istisna
edilen
kazançlarla ilgili olanlar hariç olmak üzere, 5 yıldan fazla
nakledilmemek şartıyla yurt dışı faaliyetten doğan
zararlar;
İlgili ülkede beyan edilen vergi matrahlarının zarar
dahil, her yıl o ülke mevzuatına göre denetim yetkisi
verilen kuruluşlarca rapora bağlanması,
Bu raporun aslı ile tercüme edilmiş bir örneğinin
Türkiye’deki ilgili vergi dairesine ibrazı,
Raporun ekinde yer alan vergi beyanları ile bilanço ve
gelir tablolarının o ülkedeki yetkili mali makamlarca
onaylanmış olması,
halinde indirim konusu yapılır.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir

Kurumlar vergisi matrahının tespitinde ;
 Kar olması halinde,
 Kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla,
 Sırasıyla,
aşağıdaki indirimler yapılır:







Ar-Ge İndirimi
Sponsorluk Harcamaları
Bağış ve Yardımlar
Girişim sermayesi fonu,
Yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım
gibi hizmetlerden elde edilen kazançların % 50’si,
Korumalı işyeri indirimi (% 50),
Yatırım indirimi.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
 Mükelleflerin, işletmeleri bünyesinde
gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve
bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme
harcamaları tutarının % 100’ü (31.12.2023 tarihine
kadar uygulanmak üzere) oranında hesaplanacak
Ar-Ge indirimi, kurumlar vergisi beyannamesi
üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurumlar
vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılır.
 İşletme bünyesinde ayrıca bir Ar-Ge departmanın
bulunması zorunludur.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir



Araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile doğrudan ilişkili
olmayan giderlerden ve tamamen araştırma ve
geliştirme faaliyetlerinde kullanılmayan amortismana
tabi iktisadi kıymetler için hesaplanan amortisman
tutarlarından verilen paylar üzerinden Ar-Ge indirimi
hesaplanmaz.
Matrahın yetersiz olması nedeniyle ilgili dönemde
indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki hesap
dönemlerine devreder.
Devreden tutar yeniden değerleme oranında
artırılamaz.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Genel Olarak;
Sponsorluk ve Bağış ve Yardımlar
 Kurumlar tarafından yapılan ve gider olarak kayıtlara
alınan sponsorluk harcamaları ile bağış ve yardımların,
mali karın tespitinde öncelikle kanunen kabul
edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerekir.
 Kurum kazancının bulunması ve Kanun’da sayılan
şartların varlığı halinde, beyanname üzerinde ayrıca
gösterilmek suretiyle kurumlar vergisi matrahından
indirilebilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Sponsorluk Harcamaları
 Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun ile Türkiye Futbol
Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının bu
Kanun’lar uyarınca tespit edilen;
 Amatör spor dalları için tamamı,
 Profesyonel spor dalları için % 50’si,
kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmek
şartıyla kurum kazancından indirilebilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Sponsorluk Harcamasının Tevsik Edilmesi
 Sponsorluk hizmeti alan ile sponsor arasında her iki
tarafın hak ve yükümlülüklerini içeren yazılı bir
sözleşme yapılması gerekmektedir.
 Nakdi sponsorluk desteği için banka dekontu veya
ödeme makbuzu, nakdi desteğin elden teslim
edilmiş olması halinde ise alındı makbuzu tevsik
edici belge olarak kabul edilecektir.
 Tevsik edici belge üzerinde “sponsorluk amacıyla”
yatırıldığına dair bir ifadeye yer verilmesi şarttır.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Sponsorluk Harcamaları
 Sponsorluk harcamaları, kurumlar vergisi mükelleflerince
harcamanın yapıldığı yılda indirim olarak dikkate alınabilir.
 Gerçek ve tüzel kişiler, süresiz bir şekilde sponsor
olamayacakları gibi; bunların herhangi bir şekilde vergi
borçları da bulunmamalıdır. Bu nedenle kurumların sponsor
olabilmeleri için bağlı bulundukları vergi dairesine müracaat
ederek, vergi borcu olmadığına dair bir yazı almaları ve
yapılan sponsorluk sözleşmesinin bir örneğini ilgili vergi
dairesine vermeleri gerekmektedir.
 Sponsorların, sponsor olunan dönemlerde tahakkuk eden
vergi borçlarını ödememeleri halinde, ilgili vergi dairesi
durumu derhal bir yazı ile bulunulan mahaldeki Gençlik ve
Spor İl Müdürlüğüne bildirecektir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Kazancın % 5’i ile Sınırlı Bağış ve Yardımlar
Bağış ve yardımın kurum kazancından indirilebilmesi için;






Genel ve özel bütçeli idarelere,
İl özel idarelerine,
Belediyelere,
Köylere,
Vergi muafiyeti tanınan vakıflara,
Kamu yararına çalışan derneklere,
yapılmış olması gerekmektedir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Kazancın % 5’i ile Sınırlı Bağış ve Yardımlar
 Makbuz karşılığı yapılmalıdır,
 Karşılıksız yapılmalıdır,
 Beyannamede ayrıca gösterilmelidir,
 Kurum kazancının % 5’ini aşmamalıdır.
Kurum kazancı=Ticari kar-(Geçmiş yıl zararı+İştirak kazancı ist.)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Örnek
Aşağıda yer verilen bilgilere göre (A) A.Ş.’nin kurumlar
vergisi beyannamesinde indirilebilecek bağış tutarı nedir?
 Ticari Kar
 İlaveler


1.000.000
100.000
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler 50.000
Bağışlar (Tema Vakfı’na)
50.000
 İstisna ve indirimler


500.000
İştirak kazancı istisnası
200.000
Gayrimenkul satış kazancı istisnası (5/1-e) 300.000
 Ar-Ge indirimi
570.000
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Örnek
 Kurum kazancı (1.000.000 - 200.000)
İndirilebilir bağış tutarı (800.000 * % 5)
800.000
40.000
 Beyannamede indirilebilir bağış tutarı;







Ticari kar
İlaveler
İstisna ve indirimler
Ar-Ge indirimi
Kalan kar
İndirilecek bağış
Kurumlar vergisi matrahı
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
1.000.000
100.000
(500.000)
(570.000)
30.000
(30.000)
0
Eğitim, Sağlık ve Dini Tesislere İlişkin Bağışlar
Bağışın;





Genel Bütçeli İdareler,
Özel Bütçeli İdareler,
İl Özel İdareleri,
Belediyeler,
Köylere,
yapılmış olması gerekir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Eğitim, Sağlık ve Dini Tesislere İlişkin Bağışlar
 Okul, sağlık tesisi ve yüz yatak kapasitesinden az olmamak
üzere öğrenci yurdu, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi,
bakım ve rehabilitasyon merkezi ile mülki idare amirlerinin izni
ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve Diyanet
İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen
tesislerin, Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezleri ile
gençlik ve izcilik kampları* inşası dolayısıyla yapılan harcamalar,
 Söz konusu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü
bağış ve yardımlar,
 Bu kuruluşların faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan
nakdi ve ayni bağış ve yardımların,
tamamı kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu
yapılabilir.
* 6525 S.K. ile eklenmiştir. Yürürlük: 25.02.2014
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Doğal Afetlere İlişkin Bağışlar
 Bakanlar Kurulu’nca yardım kararı alınan doğal
afetler dolayısıyla Başbakanlık aracılığı ile makbuz
karşılığında yapılan ayni ve nakdi bağışların tamamı
kurum kazancından indirilebilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Kızılay ve Yeşilay’a Yapılan Bağışlar
 Türkiye Kızılay Derneği’ne ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti’ne
makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların
tamamı, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde
gösterilmek şartıyla kurum kazancından indirilebilir.
 Yukarıdaki derneklere yapılacak ayni bağış ve yardımlar
ise kazancın % 5’i ile sınırlı bağış ve yardımlar
çerçevesinde değerlendirilir.
 Derneğin iktisadi işletmelerine yapılan bağış veya
yardımların kurumlar vergisi matrahının tespitinde
indirim konusu yapılabilmesi mümkün değildir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Üniversitelere Yapılan Bağışlar
 Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerine
yapılan aynî veya nakdî bağış ve yardımların tamamı,
beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla
kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim
konusu yapılabilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
 SPK’nın düzenleme ve denetimine tabi olarak Türkiye’de
kurulmuş veya kurulacak olan girişim sermayesi yatırım
ortaklıklarına sermaye olarak konulması veya girişim
sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması
amacıyla, ilgili dönem kazancından veya beyan edilen
gelirden girişim sermayesi fonu ayrılabilir.
 Bu fon, kurum kazancının veya beyan edilen gelirin %
10’unu ve öz sermayenin % 20’sini aşamaz.
 Girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarlar pasifte
geçici bir hesapta tutulur.
 Mükelleflerce, fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar girişim
sermayesi yatırım ortaklıklarına veya girişim sermayesi
yatırım fonlarına yatırım yapılmaması halinde, zamanında
tahakkuk ettirilmeyen vergiler gecikme faizi ile birlikte
tahsil edilir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
 Ayrılan tutarların beyan edilen gelirin % 10’unu aşmayan
kısmı beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla
kurum kazancından indirilebilir.
 Bu fon;






Amacı dışında herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledilmesi,
İşletmeden çekilmesi,
Ortaklara dağıtılması,
Dar mükelleflerce ana merkeze aktarılması veya
İşin terki, işletmenin tasfiyesi, devredilmesi, bölünmesi ya da
Girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinin veya
girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarının elden
çıkarılmasından itibaren 6 ay içinde bu maddede belirtilen amaçla
yeniden kullanılmaması halinde,
bu işlemlerin yapıldığı veya sürenin dolduğu dönemde vergiye
tabi tutulur.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
 Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş
merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye’de verilen ve
münhasıran yurt dışında yararlanılan;
 Mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma,
çağrı merkezi ve veri saklama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan hizmet
işletmelerinin,
 İlgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet
gösteren ve Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin,
münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın % 50’si
kurum kazancından indirilebilir.
 Bu indirimden yararlanılabilmesi için fatura veya benzeri
belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi gerekir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
 Korumalı işyeri: Normal işgücü piyasasına kazandırılmaları güç olan
engelliler için meslekî rehabilitasyon ve istihdam oluşturmak amacıyla
Devlet tarafından teknik ve malî yönden desteklenen ve çalışma
ortamı özel olarak düzenlenmiş olan iş yeridir.
 Korumalı işyerinde istihdam edilebilmek için;
 En az yüzde 40 oranında zihinsel veya ruhsal engelli olmak,
 Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olmak,
 15 yaşını bitirmiş olmak,
gerekir.
 Korumalı işyerinde bu niteliklere sahip en az sekiz engelli bireyin
istihdam edilmesi gerekir.
 Korumalı işyerlerinde çalışacak engelli bireylerin sayısının toplam işçi
sayısına oranının yüzde 75’ten az olmaması şartı vardır.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
 Korumalı işyerlerinde çalışanlar için yapılan ücret
ödemelerinin yıllık brüt tutarının yüzde 100’ü gelir
ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından
beyannamelerinde indirim olarak dikkate alınabilir.*
(Ücretler diğer kişi ve kurumlar tarafından karşılansa
dahi bu indirimden yararlanılabilir.)
 İndirim her bir engelli çalışan için azami beş yıl süre
ile uygulanabilir.
 Yıllık olarak indirilecek tutar, her bir engelli çalışan
için asgari ücretin yıllık brüt tutarının yüzde 150’sini
aşamaz.
*6518 S.K. Yürürlük: 19 Şubat 2014
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir

2005 yılından devreden yatırım indirimi istisnasının
kullanılmasında süre veya tutar sınırlaması yok.

2013 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde, varsa
kazancın tamamı kadar yatırım indirimi istisnasından
yararlanabilir.

Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 61. maddesi kapsamında
kullanılan istisna (teşvik belgeli yatırımlar) üzerinden % 19,8
oranında stopaj uygulaması devam ediyor.

Endeksleme yapılabilir:

Stopajlı istisna tutarı: Yeniden değerleme oranında (2013 beyannamesinde; 2012’den
2013’e devreden Y.İ. % 3,93 oranında) artırılarak,

Stopajsız istisna tutarı: ÜFE oranında (2013 beyannamesinde; 2012’den 2013’e
devreden Y.İ. % 6,97 oranında) artırılarak dikkate alınacak.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir


Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları;
 Başka bir hesaba nakledildiği veya
 İşletmeden çekildiği takdirde,
bu işlemlerin yapıldığı dönemin kazancı ile
ilişkilendirilmeksizin bu dönemde kurumlar vergisine
tabi tutulur.
Mukteza: “Kazanç yetersizliği nedeniyle önceki
dönemlerde indirim konusu yapılamayan yatırım
indirimi istisnası tutarlarının, söz konusu enflasyon
düzeltme fark hesaplarının başka bir hesaba naklinden
kaynaklanan kazançtan indirim konusu yapılması
mümkün bulunmamaktadır.”
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir


Özkaynak enflasyon farkları, enflasyon
düzeltmesi sonucu oluşan zararlara mahsup
edilebilir veya sermayeye ilave edilebilir.
Mukteza: Tasfiye veya sermaye azaltımı:
“Daha önce sermayeye eklenmiş olan pasif kalemlere
ait enflasyon fark hesaplarının,
şirketin sermaye azatlımı yapması veya
tasfiye edilmesi,
sebebiyle ortaklara dağıtılması halinde, işletmeden
çekilen tutarların öncelikle kurumlar vergisine tabi
tutulması, vergi sonrası dağıtılan kazancın da kar
dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulması
gerekir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Veriler 1/3
(A) A.Ş.’nin 31.12.2013 tarihli gelir tablosunda yer alan
dönem karı 1.200.000 TL’dir.
Kurumun 2009-2010 hesap dönemi kayıtları
incelenmiştir. Bu inceleme sonucu tarh edilen 60.000 TL
kurumlar vergisi, kesilen 60.000 TL’lik vergi ziyaı cezası ve
26.000 TL’lik gecikme faizi ödenerek gider hesaplarına
intikal ettirilmiştir.
Kurum 2013 yılında 34.000 TL kıdem tazminatı karşılığı
ayırıp gider hesaplarına intikal ettirmiştir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Veriler 2/3
Kurum 2013 yılında, aktifine kayıtlı 34 adet binek
otomobil için ödediği 12.000 TL’lik motorlu taşıtlar
vergisini gider kaydetmiştir.
Şirketin eski çalışanı tarafından şirket aleyhine açılan
dava için 15.000 TL’lik gider karşılığı ayrılmıştır.
Kurum tarafından 2013 yılında telefon faturalarının
tamamı (KDV hariç) gider olarak kayıtlara alınmıştır. Bu
fatura bedellerinin 2.500 TL’lik kısmı özel iletişim
vergisidir.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Veriler 3/3
 Kurum tarafından 2013 yılı içerisinde makbuz karşılığı olarak,
Sigara Sevenler Derneği’ne 4.200 TL’lik bağış yapılmıştır.
 (B) A.Ş. faaliyetini sürdürdüğü binayı 12.06.2013 tarihinde
4.300.000 TL’ye üçüncü bir kişiye satmıştır.
 Firma gıda ürünleri ticareti ile iştigal etmektedir.
 18.02.2009 tarihinde alınmış olan binanın satış tarihi itibarıyla net
defter değeri 3.100.000 TL’dir.
 Kazancın tamamı gelir olarak kayıtlara alınmış ve Şubat/2014’te %
75’lik kısmını (900.000 TL) fon hesabına aktarılmıştır.
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir

Ticari bilanço karı

İlaveler (+)
-

1.200.000
213.700
Kurumlar vergisi, ceza ve gecikme faizi
Kıdem tazminatı karşılığı
Binek oto MTV
Dava gider karşılığı
Özel iletişim vergisi
Bağış ve yardımlar
146.000
34.000
12.000
15.000
2.500
4.200
Kar ve ilaveler toplamı
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
1.413.700

Zarar olsa dahi indirilecek istisna ve indirimler
- Arsa satış kazancının % 75’i (KVK 5/1-e)
(900.000)
900.000

Mali kar (Kurumlar vergisi matrahı)
513.700

Hesaplanan kurumlar vergisi (% 20)
102.740
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Kurumlar Vergisi Beyannamesi
TABLO 5
KAZANÇ VE MATRAH BİLDİRİMİ
ZARAR
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
Kurum
Kzancı
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
KAR
1.200.000,00
213.700,00
İlaveler
30
Ticari Bilanço Karı
Ticari Bilanço Zararı
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler
Önceki Yıl Ayrılan Finansman Fonu
İştirak Kazançları (KVK 5/1-a)
Yurtdışı İştirak Kazançları (KVK 5/1-b)
Tam Mük. A.Ş.'lerin YD. İşt. Satış Kaz. (KVK 5/1-c)
Emisyon Primi Kazancı (KVK 5/1-ç)
Yatırım Fon ve Ort. Portföy İşl. Kazancı (KVK 5/1-d)
Taşınmaz İştirak Hissesi Satış Kazancı (KVK 5/1-e)
Banka ve TMSF'ye Borç. Taşınmaz ve İşt. Satış Kaz.
Yurtdışı Şube Kazançları (KVK 5/1-g)
Yurtdışı İnşaat Onarma İşl. Sağl. Kazanç (KVK 5/1-h)
Eğitim Kurumları ile Rehabilitasyon Merk. (KVK 5/1-ı)
Serbest Bölgelerde Elde Edilen Kazançlar
Teknoloji Gel. Bölgelerinden Elde Edilen Kazançlar
Türk Ulusl. Gemi Siciline Kay. Gemi İşl. Sağl. Kaz.
5811 S.K.'un Geç. 1. Md. Kaps. YD. İstisna Kazanç
Diğer İndirimler ve İstisnalar
Kar ve İlaveler Toplamı (29+31+32)
Cari Yıla Ait Zarar ve İnd. Toplamı [30+(33'den 47'ye)]
Zarar Olsa Dahi İndirilecek istisna ve İndirimler
29
900.000,00
1.413.700,00
900.000,00
Kurumlar Vergisi Beyannamesi
TABLO 5
KAZANÇ VE MATRAH BİLDİRİMİ
ZARAR
KAR
50 ZARAR (49-48)
51 KAR (48-49)
513.700,00
52 Diğer Geçmiş Yıl Zararı
53 İstisnadan Kaynaklanan Geçmiş Yıl Zararı
54 Mahsup Edilecek Toplam Geçmiş Yıl Zararı (52+53)
55 İndirime Esas Tutar (51-54)
Risturnlar (KVK 5/1-i)
58
59
60
61
62
63
64
65
66
Kazancın Bulunması Halinde İndirilecek
İstisna ve İndirimler
56
57
513.700,00
AR-GE İndirimi (KVK 10/1-a)
AR-GE İndirimi (5746 S. Kanun Md.3)
Sponsorluk Harcamaları (KVK 10/1-b)
Bağış ve Yardımlar (KVK 10/1-c)
Eğitim, Sağlık Tes. Yurt İnş. Bağışlar (KVK 10/1-ç)
Kültür ve Turizm Amaçlı Bağış ve Yard.(KVK 10/1-d)
BKK Uy. Başbakanlık Ar. Yap. Bağışlar (KVK 10/1-e)
İstanbul 2010 Avr. Kültür Başkenti Aj.'na Yap.Bağış
Gerçekleşen Yatırım İndirimi
Diğer İndirimler
67 TOPLAM (56+57+58+59+60+61+62+63+64+65+66)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
Kurumlar Vergisi Beyannamesi
TABLO 5
KAZANÇ VE MATRAH BİLDİRİMİ
68 DÖNEM SAFİ KURUM KAZANCI (MATRAH) (55-67)
513.700,00
69 Hesaplanan Kurumlar Vergisi (68 * % 20)
102.740,00
70 GELECEK YILA DEVREDEN CARİ YIL ZARARI (50)
71 Safi Kurum Kazancının Türkiye Dışında Elde Edilen Kısmı
72 İşletmeden Çekilen Enflasyon Düzeltme Farkları
73 İşletmeden Çekilen Enf. Düz. Farkları Üz. Hes. Kur. Vergisi (72 * % 20)
TABLO 6
VERGİ BİLDİRİMİ
513.700,00
75 HESAPLANAN KURUMLAR VERGİSİ (69+73)
102.740,00
76
77
78
MAHSUP
EDİLECEK
VERGİLER
74 KURUMLAR VERGİSİ MATRAHI (68+72)
Yabancı Ülkelerde Ödenen Verg. Mahsup Ed. Kısım
Yıl İçinde Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler
Geçici Vergi
79 MAHSUP EDİLECEK VERGİLER TOPLAMI (76+77+78)
80 ÖDENMESİ GEREKEN KURUMLAR VERGİSİ (75-79)
81 İADESİ GEREKEN KURUMLAR VERGİSİ ve/veya GEÇİCİ VERGİ (79-75)
82 İADESİ GEREKEN KURUMLAR VERGİSİ (81-78)
83 İADESİ GEREKEN GEÇİCİ VERGİ (81-82)
Erdal Çalıkoğlu - Yeminli Mali Müşavir
102.740,00
Download

Genel Muhasebe