HİPNOTİK BEYİN
Atölye Çalışması Malzemeleri
20-21 Eylül 2014
Prof. Dr. Giuseppe De Benedittis
Psikoterapi Enstitüsü
Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları: 173
Hipnotik Beyin
Atölye Çalışması Malzemeleri
Prof. Dr. Giuseppe De Benedittis
ISBN 978-605-4817-55-9
Copyright Psikoterapi Enstitüsü
Tüm hakları saklıdır. Yayıncının izni olmaksızın tümüyle veya
kısmen yayımlanamaz, kısmen de olsa çoğaltılamaz ve elektronik
ortamlarda yayımlanamaz.
Birinci baskı: Eylül 2014
Editör: Tahir Özakkaş
Çeviren ve yayıma hazırlayan: Menekşe Arık & Sevgi Akkoyun
Baskı: Acar Matbaacılık
Litros Yolu Fatih Sanayi Sitesi No:12/243 Zeytinburnu/İstanbul
Tel: 0212 577 77 45
www.iklimmatbaa.com
PSİKOTERAPİ ENSTİTÜSÜ EĞİTİM ARAŞTIRMA SAĞLIK
ORGANİZASYON VE DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ.
Eğitim ve Kongre Merkezi: Fatih Sultan Mehmet Caddesi No285
Darıca-İZMİT
Tel : 0262 653 6699 Fax : 0262 653 6698
Merkez: Bağdat Caddesi No: 540/8 Bostancı-İSTANBUL
Tel : 0216 464 3119 Fax : 0216 464 3102
www.psikoterapi.com - www.psikoterapi.org - www.hipnoz.com
ii
SUNUŞ
Psikoterapi Enstitüsü olarak, öncelikle ruh sağlığı
profesyonellerinin ya da ruh sağlığı ile ilgilenen kişilerin
ihtiyaç duyacağı teorik bilgileri ve pratik/uygulamaya yönelik
deneyimleri paylaşan özgün ve çeviri yayınlar ile literatüre
katkıda bulunmayı hedefliyoruz. Psikoterapi Enstitüsü
Eğitim Yayınları, Psikoterapi Enstitüsü’nün çalışmaları
kapsamında gerçekleştirilen atölye çalışmaları, uluslararası
konferanslar ve dünya literatüründen seçkileri içermektedir.
Prof. Dr. Giuseppe De Benedittis nörobilimi, psikiyatriyi,
psikoterapiyi ve hipnozu bir klinisyen olarak ustaca
birleştiren büyük bir bilim insanıdır. Hipnoz, nörobilim ve
psikoterapinin kesiştiği alandaki önde gelen psikoterapist ve
eğitmenlerden biri olan Prof. Dr. Giuseppe De Benedittis ile
hipnozun nörobiyolojik temelleri, hipnozda imajinasyon ve
yaratıcılık, hipnozda imajinasyon kullanımının psikodinamik
terapiyle bütünleşmesi, ağrı, hipnoz ve güncel araştırmaları
konu alan atölye çalışmasının kapsamlı malzemeleri bu
kitapta yer almaktadır.
Konuya ilgi duyan okuyucuların yanı sıra klinisyenler,
psikoterapistler ve araştırmacılar için başvuru kitabı niteliği
taşıyan bu yayını sizlerle buluşturmaktan kıvanç duyarız.
Tahir ÖZAKKAŞ
Psikoterapi Enstitüsü Başkanı
iii
iv
İÇİNDEKİLER
ATÖLYE ÇALIŞMASI PROGRAMI………………………1
KONUŞMACI HAKKINDA…………………………………2
SUNUM MALZEMELERİ
Nörobilim ve Hipnoz……………………………..5
Hipnozda İmgelem ve Yaratıcılık………………77
Ağrıyı Trans Yoluyla Dönüştürmek……………137
Sinestezi……………………………………………177
v
HİPNOTİK BEYİN
ATÖLYE ÇALIŞMASI PROGRAMI
20 Eylül
09:00 – 10:30
Nörobilim, Psikoterapi ve Hipnoz
10:30 – 11:00
Kahve Arası
11:00 – 12:30
Hipnoz Araştırmaları
12:30 – 14:00
Öğle Yemeği
14:00 – 15:30
Meditasyon ve Hipnoz
15:30 – 16:00
Kahve Arası
16:00 – 17:30
Hipnoz ve Ağrı Algısı
21 Eylül
09:00 – 10:30
Hipnozda Yaratıcılık ve İmgelem
10:30 – 11:00
Kahve Arası
11:00 – 12:30
Görsel Hafıza ve Üçüncü Göz
12:30 – 14:00
Öğle Yemeği
14:00 – 15:30
Fotografik Bellek ve
Hipnozda Sinestezi
15:30 – 16:00
Kahve Arası
16:00 – 17:30
Zihinsel İmgeler ve Trans
1
KONUŞMACI HAKKINDA
Giuseppe De Benedittis, Milano
Üniversitesi’nde
Nöroşirurji
Bölümünde Doçent Doktor ve
Ağrı Merkezi Direktörü olarak
görev yapmaktadır. Ayrıca
İtalya Hipnoz Birliği Başkan
Yardımcısı ve Yönetim Kurulu
Üyesidir. 2009 yılına İHB
tarafından verilen Ernst R. Hilgard Bilimsel Üstün
Başarı Ödülü’ne layık görülmüştür.
Ana ilgi alanları arasında kronik ağrı, hipnozun
nörofizyolojik bağlantıları ve hipnoanaljezi yer
almaktadır. Prof. De Benedittis Almanya, Hollanda,
Macaristan, İsrail, Bulgaristan, Polonya, Singapur,
Meksika ve ABD’de çeşitli ulusal ve uluslararası
hipnoz konferanslarında açılış konuşması yapmış,
panel ve atölye çalışmalarına katılmıştır. Ayrıca
ağrı ve hipnotik konular üzerine 200’den fazla
profesyonel yayın hazırlamıştır.
2
HİPNOTİK BEYİN
SUNUM MALZEMELERİ
SİHİRLİ BAĞ
Hipnotik Beyin Nörobilim, Tıp ve Psikoterapi
Arasındaki Boşluğa Nasıl Köprü Kurar?
Giuseppe De Benedittis
Interdepartmental Center for the Study and Treatment of Ağrı, University of Milan
Fondazione IRCCS Ospedale Maggiore Policlinico,Mangiagalli & Regina Elena, Milan, Italy
_____________________________________________________
Slide 2
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
5
Slide 3
(YARDIMCI ARAŞTIRMALAR (DIŞSAL ÇALIŞMALAR)
Dikkat süreçleri
Ağrı kontrolü
Zihinsel imgelerin ve algı
süreçlerinin yönlendirilmesi
Nörobilişsel süreçler
Deneysel nöropsikopatoloji
Amnestik süreçler
(sanal hastalar/
Bilinçli/bilinçdışı
süreçlerin irdelenmesi
hipnotik benzetimler)
Bilinçdışı çatışmaların
hipnotik olarak
ayarlanması
İÇSEL ARAŞTIRMALAR
Transın niteliklerini belirleme
ve geçerli kılma
DBH’yi SBH’den ayırt etme
Hipnoyik süreç ve tepkilerin çok
boyutlu mekanizmalarını anlama
Hipnoterapötik strateji ve
tekniklerin nörodinamik
bağıntılarını araştırma
De Benedittis, 2012
_____________________________________________________
Uluslararası Hipnoz Birliği
2009 Ernest R. Hilgard Bilimsel Üstün Başarı Ödülü
deneysel çalışmalara ilişkin yayınları ile hipnoz sürecinin daha iyi
anlaşılmasını ve hipnoz uygulamalarının sonuçlarının daha iyi
öngörülür hale gelmesini sağlamıştır.
_____________________________________________________
6
HİPNOTİK BEYİN
zihin,
beyin ne
yapıyorsa
odur
Herhangi bir zihinsel etkinlik aynı zamanda
sinirsel
(nöral)
bir etkinliktir
Any mental
event
is also
a neural event.
Eric Kandel, 2005
_____________________________________________________
Slide 6
HİPNOZARAŞTIRMALARI
İçsel Araştırmalar
Yardımcı Araştırmalar
Bilişsel Performansın
Hipnotik Modülasyonu
Deneysel
Nöropsikopatoloji
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
7
Slide 7
_____________________________________________________
Slide 8
HİPNOZUN NÖRAL TEMELLERİ
_____________________________________________________
8
HİPNOTİK BEYİN
Slide 9
I. NÖROBİLİM ve HİPNOZ
 Hipnoz arayışı
Hipnotik durumun/sürecin nitelenmesi ve geçerli kılınması
Değişik bilinç hallerinin (hipnoz, transandantal meditasyon, vs.) sıradan
bilinç hallerinden ayırt edilmesi
Hipnotik süreç ve tepkilerin (örn. hipnoztik ağrı yitimi)
çok boyutlu nöral mekanizmalarının anlaşılması
Klinik yansımaları: hipnoterapötik strateji ve
tekniklerin altında yatan nörodinamik bağıntıların
araştırılması (örn. doğrudan telkinler mi dolaylı telkinler
mi, kişiye özel telkinler mi hazır telkinler mi)
_____________________________________________________
Slide 10
NÖROBİLİM VE PSİKOTERAPİ
ARASINDA KURULAN KÖPRÜ
• Elektrofizyolojik çalışmalar (örn., Bispektral Analiz)
• Beyin görüntüleme (fMRI, PET)
• İleri Beyin Görüntüleme (Gerçek zamanlı fMRI)
• Beyin-Bilgisayar Arayüzü (BBA)
• Nöral geribildirim
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
9
Slide 11
fMRI NÖTR HİPNOZUN İŞLEVSEL
NÖROANATOMİSİ
Prefrontal Korteks
ACC
Thalamus
Oksipital Korteks
Maquet, 1999; Rainville & Price, 2000;
Faymonville et al., 2000; Rainville et al., 2002
_____________________________________________________
Slide 12
HİPNOZDA PREKUNEUSUN
ROLÜ
_____________________________________________________
10
HİPNOTİK BEYİN
Slide 13
HİPNOZDA PREKUNEUSUN
ROLÜ
_____________________________________________________
Slide 14
NÖTR HİPNOZUN İŞLEVSEL
NÖROANATOMİSİ
 Beyin Görüntüleme Çalışmaları (PET, fMRI)
Güncel beyin görüntüleme verileri, hipnotize
edilebilirliğin potansiyel bir anatomik (biçimsel ve
hacimsel) temeli olabileceğini ortaya koymaktadır; bu
veriler, korpus kallosum rostrumundaki çeşitlilikleri
dikkat ve ketlenme süreçlerindeki farklılıklarla
bağlantılandırır (Horton ve diğ., 2002).
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
11
Slide 15
ÖN KORPUS KALLOSUM ALANI ve
HİPNOTİZE EDİLEBİLİRLİK
300
ToplamAlan
250
200
YHD
DHD
150
100
50
0
Ortalama Rostrum Alanı
Modif. from Horton et al., 2002
_____________________________________________________
Slide 16
ÖN KORPUS KALLOSUM BÜYÜKLÜĞÜ ve
HİPNOTİZE EDİLEBİLİRLİK
Hipnotize edilebilirliği yüksek denekler
Erkekler
Kadınlar
Hipnotize edilebilirliği düşük denekler
Erkekler
Kadınlar
Horton et al., 2002
_____________________________________________________
12
HİPNOTİK BEYİN
Slide 17
17. Uluslararası Hipnoz ve Hipnoterapi Kongresi,
Acapulco, 20-26 Ağustos 2006
BİSPEKTRAL ANALİZ:
TRANS DERİNLİĞİNİ
DEĞERLENDİRMENİN VE
TAKİP ETMENİN
NESNEL BİR YÖNTEMİ.
İlk sonuçlar.
Giuseppe De Benedittis
Ağrı Araştırma & Tedavi Ünitesi, Nörocerrahi
Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Fakültesi,
Milan Üniversitesi, İtalya
_____________________________________________________
Slide 18
BİSPEKTRAL ANALİZ
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
13
Slide 19
BEYİN DURUMUNU İZLEME




Genel anestezi sırasında, tipik EEG değişimleri
şöyledir:
 Ortalama
genişlik (güç) artışı
 Ortalama
frekans artışı
EEG dalga biçimindeki frekans örüntüleri betadan
deltaya geçtikçe değişimler daha belirgin olur. Bu
örüntü, derin anestezi (duyu yitimi) ile örtüşür.
Bu karmaşık EEG dalga biçimi, bireysel öğelerine
ayrılabilir.
Veriler güç spektrumu analiziyle analiz edilip güç
spektrumunda frekans öğesi başına düşen güç şeklinde
gösterilebilir.
_____________________________________________________
Slide 20
ARTAN ANESTEZİ DOZLARI
SIRASINDA GENEL EEG ÖRÜNTÜLERİ
Uyanık
Orta
seviyede
yatıştırma
Genel
anestezi
Derin
anestezi
_____________________________________________________
14
HİPNOTİK BEYİN
Slide 21
•
•
•
BIS DİZİNİ: KLİNİK GEÇERLİLİĞİ OLAN
İŞLENMİŞ EEG PARAMETRESİ
BIS (Bispektral) İndeks; sayısal olarak işlenen, klinik
geçerliliği olan bir EEG parametresidir. Spektral
analizden türetilmiş geleneksel işlenmiş EEG
parametresinden farklı olarak, BIS İndeksi türetilirken
birden çok ileri düzey EEG sinyal işleme tekniği
kullanılmaktadır – bispektral analiz, güç spektrum
analizi ve zaman alanı analizi.
1996 yılında FDA anestetiklerin hipnotik etkisini
izlemede sağlam bir yardımcı araç olarak BIS
indeksine izin vermiştir. Sonuç olarak, BIS indeksi
anestezi yönetiminde önemli bir araç olarak ortaya
çıkmıştır.
5,000’den fazla anestezi almış hastanın EEG’lerinden
deneysel olarak türetilmiş olan BIS indeksi, genel
anestesi almış hastaların bilinçli olarak yatıştırılma
ve/ya bilinç kaybı düzeyini yansıtır.
_____________________________________________________
Slide 22
BİSPEKTRAL ANALİZ
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
15
Slide 23
BİS İNDEKSİ: ANAHTAR ÖĞELER



Bispektral Analiz
BIS Algoritması
BIS İndeksi
_____________________________________________________
Slide 24
BİSPEKTRAL ANALİZ
Bispektral analiz ve sonuçları (örn. çift bağdaşım
bispektrumu), Fourier transformunun farklı
frekansları arasındaki evre bağıntılarını (eşleşme)
değerlendiren ve EEG sinyalleriyle senkronizasyonu
yakalayan karmaşık bir sinyal işlemleme
metodolojisidir .
Johansen & Sebel, 2000
_____________________________________________________
16
HİPNOTİK BEYİN
Slide 25
SPEKTRUM Analizi ve
BISPEKTRUM Analizi
Zaman Dizileri
Bispektrum Konturu
Güç Spektrumu
Bispektrum Yüzeyi
_____________________________________________________
Slide 26
BIS ALGORİTMASI
•
Veritabanı analizinden tespit edilmiş anahtar EEG
özellikleri şöyledir:
 Beta veya yüksek frekanslı (14-30 Hz) etkinleşme derecesi
 Düşük frekanslı senkronizasyon miktarı
 EEG içinde neredeyse bastırılmış dilimlerin varlığı
 EEG içinde eşgerilimli dilimlerin varlığı
•
Bu EEG özelliklerini en uygun şekilde bir araya
getirmek için çok değişkenli istatistik modelleri
kullanılmıştır.
•
Bu yinelemeli süreçten, klinik geçerliliğe sahip
işlenmiş bir EEG parametresi verecek BIS
March & Muir, 2005
algoritması geliştirilmiştir
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
17
Slide 27
BİSPEKTRAL ALGORİTMA
BAŞLANGIÇ
Artefakttan arındırılmış
EEG
Veri Toplama
Spektral, Bispektral &
Bastırma Hesaplaması
Pek çok EEG Özelliği
Klinik Uç Noktaları
Kullanarak İstatistiki
Tarama
En iyi EEG Özellikleri
Çok Değişkenli İstatistik
Yöntemleri
Bispektral İndeks
İleriye Dönük Sınama
Gerçek Zamanlı
Geçerleme
_____________________________________________________
Uyanık
• Normal sese tepki verir
• Yüksek sesli emirlere veya hafif
dürtme/sarsmaya tepki verir
Genel Anestezi
• Açık seçik anımsama olasılığı düşüktür
• Sözlü uyarana tepki vermez
Derin Hipnotik Durum
• Patlama bastırma
EEG’de düz çizgi
_____________________________________________________
18
HİPNOTİK BEYİN
Slide 29
BİLİNÇLİLİĞE GEÇİŞ
Bilinçlilikten
Bilinçsizliğe
Bilinçsizlikten
Bilinçliliğe
Süre
_____________________________________________________
Slide 30
BEYNİN METABOLİK HIZI VE BİS İndeksi
%BMH
100
64
54
38
BIS
95
66
62
34
_____________________________________________________
Nörobilim ve Hipnoz
19
Download

HİPNOTİK BEYİN - Psikoterapi Enstitüsü