28.9.2014
Fiyat Teorisi:
Talep Fonksiyonu
Tam Rekabet Piyasası
• Alıcı ve satıcıların, belirli koşullar altında hiçbir
engel olmadan rekabet ettikleri piyasa
• Tam Rekabet Piyasasının Özellikleri
• Atomisite
– Çok sayıda alıcı ve satıcı
• Mobilite
– Alıcı, satıcı ve üretim faktörlerinin serbest hareketi
• Homojenite
– Üretici, tüketici ve malların her biriminin aynı olması
• Açıklık
– Alıcı ve satıcıların piyasa hakkında tam bilgiye sahip
olması
Fiyat
• Herhangi bir mal veya hizmetin bir başka
mal ve hizmetle değişim oranıdır.
• Nispi Fiyat, malın malla ifade edilen fiyatıdır.
• Mutlak Fiyat, malın parayla ifade edilen
fiyatıdır.
• Herhangi bir malın fiyatı, o malın talep ve
arzına bağlıdır.
1
28.9.2014
Talep
• Bütün tüketicilerin belli bir zaman içinde satın
almayı planladıkları mal ve hizmet miktarına
denir.
• Bireysel Talep Fonksiyonu
• Mtx = f (Fx, Fr, Ft, G, T)
–
–
–
–
–
Fx, o malın fiyatı
Fr, rakip malların fiyatı
Ft, tamamlayıcı malların fiyatı
G, Tüketicinin Geliri
T, Tüketicinin Tercihleri
Bireysel Talep Miktarı
• Bir mala olan talebin miktarını o malın fiyatı
belirler.
• Mtx = f (Fx)
 Fx, o malın fiyatı
• Örnek
 M = 10 – 2F
Talep Çizelgesi ve Talep Eğrisi
M = 10 – 2F
Fiyat
Talep
Noktaları
Fiyat
Talep
Edilen X
Malı
Miktarı
A
5
0
4
5
B
4
2
3
C
3
4
2
D
2
6
1
E
1
8
F
0
10
A
B
C
D
E
F
0
2
4
6
8
10
Miktar
2
28.9.2014
Bireysel Talep ve Piyasa Talebi
Talep
Noktaları
Fiyat
A Ailesinin
Talebi (M1)
B Ailesinin
Talebi (M2)
Toplam Talep
(M1+M2)
A
500
0
0
0
B
400
2
0
2
C
300
4
0
4
D
250
5
2,5
7,5
E
200
6
5
11
F
100
8
10
18
G
0
10
15
F
500
25
F
500
F
500
400
400
400
300
300
300
250
200
250
200
a
250
200
100
100
100
b2
b1
0
2
4
a
6
8 10 M
2
4
6
8
10 14 15 M
2
4
b1+ b2
7,5 11
18
25
M
Talep Kanunu
• Talep eğrisinin eğimi fiyatla miktar
arasında ters orantı olduğu için daima sol
yukarıdan sağ aşağıya doğrudur.
• Bir malın fiyatı düştüğünde tüketiciler, o
maldan daha çok satın almak isterler.
Piyasa Talep Kanunu
• Mtx = f (Fx, Fr, Ft, G, T, N, Gd, Fb)
•
•
•
•
•
•
•
•
Fx, o malın fiyatı
Fr, rakip malların fiyatı
Ft, tamamlayıcı malların fiyatı
G, Tüketicinin geliri
T, Tüketicinin tercihleri
N, Nüfus
Gd, Gelir dağılımı
Fb, Geleceğe dair fiyat beklentisi
3
28.9.2014
Talep Kanunun İstisnaları
• Fakir Mallar
– Fiyatlar yükseldikçe talep edilen miktarı artan,
– Fiyatlar düştükçe talebi azalan mallar
• Snop Mallar
– Belirli bir fiyat düzeyinin üzerinde fiyat yükseldikçe
talebi artan mallar
Talep eğrisi üzerinde hareket
• Talep edilen miktarda değişme
• Fiyatın değişmesiyle gerçekleşir
Fiyat
T
A
F1
B
F2
T
0
M1
M2
Miktar
Talep Eğrisinin Hareket Etmesi
• Talebin değişmesi
• Fiyat dışındaki diğer faktörlere bağlıdır.
T2
Fiyat
T1
T3
F1
A
B
C
T2
T1
T3
0
M3
M1
M2
Miktar
4
28.9.2014
Talebin Fiyat Esnekliği
• Fiyat değişikliği karşısında, tüketicilerin bu
değişikliğe karşı satın aldıkları mal miktarını
değiştirmek suretiyle gösterdikleri tepkinin
şiddetidir.
Talebin Fiyat Esnekliği
Fiyat
A
70
∆F
B
60
∆M
0
350
500
Miktar
Talebin Fiyat Esnekliği
• Daima negatiftir.
• Mutlak anlamda
Birim esneklik vardır.
Esneklik yumuşaktır.
Esneklik serttir.
5
28.9.2014
Talebin Fiyat Esnekliğini Etkileyen
Faktörler
• Bir mala karşı duyulan ihtiyacın şiddeti
– Zorunlu malların talebi esnek değildir.
• İkame malın varlığı
– İkamesi mümkün olmayan malların esnekliği
düşüktür.
• Harcanan paranın tüketici bütçesindeki yeri
– Oranı büyük ise esneklik yüksektir.
• Talep zamanla esnek hale gelir.
– Tüketiciler alışkanlıklarını zamanla değiştirir.
– Bilginin yayılması zaman alır.
6
Download

Talep Fonksiyonu