28.02.2014
Ege Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
NEDEN FARKLI FARKLI MODELLER VAR?
 Program tanımları ve anlayışındaki
farklılıklar
 Program geliştirme alanında görülen
değişmeler
 Hangi alanda programın hazırlanacağı
 Hangi öğretim seviyesinde olacağı
 Öğrenilecek ve öğretilecek bilginin
niteliği ve yapısı
(Karakaya, 2004).
2
Tyler Modeli
P.G. MODELLERi







Taba Modeli
Tyler Modeli
Taba-Tyler Modeli
Wulf ve Schave Modeli
Demirel Modeli
MEB Modeli
Yenilikçi Durumsal
Model
 Süreç Yaklaşımı Modeli









Hunkin Modeli
Saylor Alexander Modeli
Nunan Modeli
Glatthorn: Naturalistic
Modeli
Weistein and Fantini's
Humanistic Model
Ritz Model - Technical
Peter Olivia Modeli
Tanner-Tanner Modeli
Carl Rogers Modeli
http://www.odu.edu/~jritz/oted885/ntg8.shtml
http://www.gefad.gazi.edu.tr/241/7.pdf
 Tyler modeli akılcı modeldir.
 Tümevarım yöntemini benimser.
 Bu modelde en önemli unsur
hedeflerdir.
 Program geliştirme süreci
tamamıyla hedeflere göre
belirlenir.
3
4
Tyler Modeline göre eğitimin olası genel
amaçlarını belirlemede 3 kaynak vardır:



Birey - öğrencilerin ihtiyaçları iyi belirlenmeli
Toplum - toplumun ihtiyaçları iyi belirlenmeli
Konu Alanı - öğretilecek bilgi ve becerilerin doğası
ve yapısı belirlenmelidir.
Olası Genel Amaçlar
Toplum
Konu
Alanı
Birey
İHTİYAÇLAR
5
1
28.02.2014
 Tyler Modeli (Doğrusal
Bu modele göre konular bilinenden
bilinmeyene, kolaydan zora,
somuttan soyuta, genelden özele ve
basitten karmaşığa göre düzenlenir.
Programlama Modeli) birbiri ile
ardışık sıralı, yakın ilişkili ve
zorunlu ya da önkoşul
öğrenmelerin ağırlıklı olduğu
konuların düzenlenmesinde
kullanılır.
Tyler Modeli ürüne ve sürece ağırlık
veren bir program geliştirme
modelidir ve eğitimi öğrencilerde
davranış değişikliği oluşturma süreci
olarak niteler.
 Ders örneği düşünelim.
8
TABA MODELİ
Hilda TABA tarafından 1960’larda
oluşturulmuş bir modeldir.
Taba modelinin 3 varsayımı vardır:
1) Düşünme süreci zordur.
2) Düşünme sürecinde kişi ve düşünce
arasında aktif bir bağ kurulması gerekir.
3) Düşünme süreci gelişerek ilerler.
(Joyce, B., Weil, M., Calhoun, E. : Models of teaching, 2000)
9
TABA MODELİ
Taba’ya göre 3 düşünme yeteneği vardır:
Kavram Formasyonu
1. Kavram formasyonu (Concept Formation)
2. Verinin yorumlanması (interpretation of
 Tanımla ve listele
data )
Bu konu hakkında ne biliyorsun?
 Genel Özelliklere Göre Grupla
3. İlkelerin uygulanması (application of
principles )
Hangileri bir arada düşünülebilir?
 Sınıflandır ve İsimlendir
Bu grupları nasıl isimlendirirsin?
11
12
2
28.02.2014
TABA MODELİ
TABA MODELİ
Verinin Yorumlanması
İlkelerin Uygulanması (Application of Principles)
 Kritik ilişkileri belirle
Sonuçların Tahminlenmesi (predict consequences)
Sonuç böyle olursa?
Veri hakkında ne dikkatini çekiyor?
 İlişkileri araştır
Tahminlerin açıklanması (Explain predictions)
Bu neden oldu? Bu ne anlama geliyor?
Bu veriye göre bu durumlar mantıklı mı?
 Sonuç Çıkarma
Test Et Genelle (Testing Generalization)
Böyle düşünmene ne neden oldu?
Bunu genellemek için neler gerekir?
13
TABA’NIN P.G. MODELİ –
Genel özellikleri
14
Taba-Tyler Modeli
 Programın uygulayıcıları tarafından
 Taba ve Tyler modellerinin ortak
geliştirilmesi gerektiği savunulur.
yönleriyle geliştirilmiştir.
 Tümevarım yaklaşımı benimsenir.
 Rasyonel planlama modeli olarak
da bilinir.
 Öğrenme yaşantıları temele alınır.
 Türkiye’de de program geliştirme
 Modelde yer alan ilk aşama “İhtiyaçların /
çalışmalarına halen yön
vermektedir.
Gereksinimlerin Belirlenmesi”, aynı zamanda
günümüzde de program geliştirme sürecinin
ilk çalışması olarak değerlendirilir.
15
16
TABA-TYLER MODELİ
Taba ile Tyler Ohio Üniversitesinde birlikte
çalışarak bu modeli geliştirdiler.
Bu modelde önce ihtiyaçlar belirlenir sonra
amaçlar belirlenir, içerik seçilir ve düzenlenir.
Daha sonra öğrenme yaşantıları belirlenir,
öğrenme yaşantıları düzenlenir
Değerlendirme yapıldıktan sonra; sonucun yeterli
olup olmadığı sorusuna yanıt aranır. Yanıt olumlu
ise sonuca ulaşılır, olumsuz ise yeniden amaç
saptanır ve aynı işlemler yeniden yapılır (Demirel,
2005).
18
3
28.02.2014
Sistem Yaklaşımına Dayalı
Program Geliştirme Modeli
2. “Ne öğretelim?” sorusuna yanıt aranarak
içerik belirlenmekte, bunun için sırasıyla;




Üç aşaması vardır:
1. Komisyon üyelerinin seçilmesi
problemin tanımlanması ve amacın
belirlenmesi ile tamamlanmaktadır.
araştırma yapılır,
uzman görüşleri alınır,
komisyon üyelerinin görüşleri belirlenir ve
ihtiyaç değerlendirmesi yapılır.
İçerik belirlendikten sonra öğrenciye dönük
amaçlar saptanır. Amaçlar davranış
cinsinden ifade edilir, gerekli materyaller
hazırlanır ve uygun ortamların nasıl
oluşturulacağı kararlaştırılır.
19
20
SİSTEM YAKLAŞIM MODELİ- WULF VE SCHAVE MODELİ
3. Son aşamada değerlendirme ve dönüt
sistemi üzerinde durulur. Dönüt
sistemine modelin her aşamasında yer
verilir.
21
22
M.E.B. MODELİ
“Öğretmenler de
program
geliştirebilir.” temel
sayıltısına dayanır.
Öğretmen, program
geliştirme
çalışmalarının
önemli bir
parçasıdır.
MEB Yeni Program Geliştirme Modeli 2004
24
4
28.02.2014
M.E.B. MODELİ
DEMİREL MODELİ
 Demirel modeli Taba-Tyler modeline
benzer.
 Aşamaları: Planlama, ihtiyaç analizi ve
değerlendirme, hedeflerin belirlenmesi,
içeriğin oluşturulması, taslak programın
denenmesinde öğrenme ortamının
düzenlenmesi, çoklu ortamın seçilmesi
şeklindedir (Demirel, 2005).
25
26
SONUÇ
SONUÇ
Sonuç olarak hangi modeli benimseyecek
olursak olalım;
 Modelin üniversitelerden ve bakanlıktan
oluşacak bir grup tarafından geliştirilmesi ve
grup üyelerinin disiplinler arası yaklaşımla,
eğitim bilimlerindeki başta program
geliştirme olmak üzere eğitim
teknolojisi,eğitim psikolojisi gibi farklı
uzmanların katılımıyla oluşturulması
…
…
 Modelin ilerlemecilik, yeniden kurmacılık
ya da varoluşçuluk gibi belli bir felsefi
görüşe açık olması özellikle de ülkenin
eğitim felsefesi ile tutarlı olması,
 Toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel
yapı özellikleri ile gereksinimlerine uygun
olması
konularına dikkat etmeliyiz.
(DEMİREL,2005)
27
29
(DEMİREL,2005)
28
30
5
28.02.2014
A) Program Karar ve Koordinasyon Grubu
1. Program geliştirme gruplarının
oluşturulması
 Milli Eğitim Bakanlığı temsilcileri





A. Program Karar ve
Koordinasyon Grubu
İlgili genel müdür ya da temsilcisi/temsilcileri
Talim-Terbiye Kurulu temsilcisi
Teftiş Kurulu temsilcisi
İlgili genel müdürlük temsilcisi/temsilcileri
Program dairesinden uzman bir kişi
 Program geliştirme alan uzmanı (üniversiteden)
 Öğretmen örgütlerinin temsilcisi
 Konu alanı ile ilgili;
B. Program Çalışma Grubu
 Konu alanı öğretmenlerinin temsilcileri (Bakanlık veya
üniversitelerden)
 Kamu kurum ve kuruluşların temsilcisi
 İşçi ve işveren temsilcisi
 Meslek odası ve birliği temsilcisi
C. Program Danışma Grubu
 Veli temsilcileri; Okul-aile birliği temsilcisi, Okul koruma derneği
temsilcisi, Öğrenci velisi temsilcisi
 Öğrenci temsilcisi (orta ve yüksek öğretim düzeyinde)
31
B) Program Çalışma Grubu
32
C) Program Danışma Grubu
 Eğitimde program geliştirme
uzmanı/uzmanları








 Eğitimde ölçme ve değerlendirme
uzmanı/ uzmanları
 İlgili konu-alanı uzmanı/uzmanları
(üniversiteden bu alanın uzmanı)
 İlgili konu-alanı öğretmenleri
(uygulayıcılar)
33
Eğitim felsefecisi
Eğitim psikologu
Eğitim sosyologu
Eğitim ekonomisti
Eğitim denetçisi (müfettiş)
Okul yöneticisi
Eğitim teknoloğu
İletişim uzmanı vd.
34
2. Çalışma planının oluşturulması
Bir işlem-zaman çizelgesi örneği
 İşlem Zaman Çizelgesi
 Çalışmaları planlamayı ve izlemeyi kolaylaştırır.
 PERT İşlem Ağı
 Yapılacak işler dallara ayrılır. Genel çalışmalar tek bir
hat üzerinde, destekleyici çalışmalar ise yan hatlarda
gösterilir.
 Akış Şeması: Algoritmiktir.
 PERT işlem ağında ve Akış Şemasında ZAMAN
belirtilmez.
35
6
28.02.2014
Bir PERT- İşlem ağı örneği
3. İhtiyaç Belirleme ve Değerlendirme
İhtiyaç
saptama
Toplumun
beklenti
ve ihtiyaçları
Bireyin
ihtiyaçları
Konu alanı ile ilgili
ihtiyaçlar
39
7
Download

4. Program Geliştirme Modelleri ve Planlama