ÜstÇenedeKeserlerBölgesindeBulunanSüpernümererDişlerinNedenOlduğuKomplikasyonlarveTedaviYaklaşımları
SAĞLIKBİLİMLERİDERGİSİ
JOURNALOFHEALTHSCIENCES
ErciyesÜniversitesiSağlıkBilimleriEnstitüsüYayınOrganıdır
OlguSunumu2014;23:54-58
ÜSTÇENEDEKESERLERBÖLGESİNDEBULUNANSÜPERNÜMERERDİŞLERİNNEDENOLDUĞU
KOMPLİKASYONLARVETEDAVİYAKLAŞIMLARI
THECOMPLICATIONSRELATEDTOSUPERNUMERARYTEETHINTHEMAXILLARYANTERIOR
REGIONANDTREATMENTAPPROACHES
KenanCANTEKİN1,HüsniyeGÜMÜŞ1,MustafaAYDINBELGE1
1ErciyesÜniversitesiDişHekimliğiFakültesi,ÇocukD işHekimli ği AnabilimDalı,Kayseri
ÖZET:Sü pernü mererdişlerdentalarktafazladan
bulunandişlerdir.Butü rdişlergenellikleü stçenede keserler bö lgesinde yer alırlar ve bazı komplikasyonlara neden olabilirler. Komplikasyonlar
arasında; dişin bulunduğ u bö lgedeki daimi dişlerin sü rmesinde gecikme veya sü rememesi, kö k
gelişiminde gecikme veya anomali ile dileserasyon, komşu dişte yer değ işimi, rotasyon veya kö k
rezorbsiyonu, dişlerde sıkışıklık, anormal diastema, ortodontik tedavi sırasında kapanmamış boşluklar, kist oluşumu ve nazal kavite içine sü rme
bulunur.Buolguraporundaü stçenekeserlerbö lgesinde yer alan sü pernü merer dişlerin neden
olduğ u komplikasyonlar ve tedavi yaklaşımları
değ erlendirilmiştir.
ABSTRACT: Supernumerary teeth are those that
are additional to the normal complement. Most
supernumerary teeth are located in the anterior
maxillaryregionandtheymaycausethefollowing
clinicalproblems:impactordelayinthe eruption
of the permanent tooth/teeth associated with supernumerary teeth; dilacerations or delayed or
abnormal root development; displacement; rotation or root resorption of adjacent teeth; crowding,abnormaldiastema;incompletespaceclosure
duringorthodontictreatment;cystformation;and
eruption into the nasal cavity. The complications
related to supernumerary teeth in the maxillary
anterior region and treatment approaches were
reported.
Anahtarkelimeler:Sü pernü mererdişler,komplikasyonlar,tedavi
Key words: Supernumerary teeth, complications,
treatmentprocedures
GİRİŞSü pernü merer dişlerdentalarktafazladan
bulunan dişlerdir (1). Bu dişler tek başına, çok
çenedeveyaherikisindedegö rü lebilirler(1). Şekillerinegö reikisınıftatoplanmışlardır;bunlar(a)
suplemental ve (b) rudimentar’dır. Suplemental
sü pernü merer dişleri tanımlar ve insisiform ola-
diş ise, anormal şekilli ve daha kü çü k boyuttaki
dişleri tanımlar. Bunlar konik, çok sayıda tü berkü llü ve molar dişe benzer şekilli dişlerdir (1,2).
Lokalizasyonlarınagö reiseü çsınıftatoplanmıştır:
(a) meziodens, (b) paramolar ve (c) distomolar.
Makale Geliş Tarihi : 15.11.2013
Makale Kabul Tarihi: 14.03.2014
54
Meziodensikiortakeserdişinortasında;paramolarü stçenemolarbö lgede;distomolariseü çü ncü molar dişlerin distalinde lokalize olmuş sü pernü mererdişlereverilenaddır(3).
Sü pernü merer dişlerin etyolojileri tam olarak bilinmemekle birlikte oluşumları konusunda
farklı teoriler ö ne sü rü lmü ştü r. Bunlar diferansiasyon teorisi, birleşme teorisi, post permanent
teori,ikiye bö lü nmeteorisi vehiperaktiviteteorileridir.Buteorilerdendentallaminanınlokalveya
bağ ımsız hiperaktivasyonu sonucu sü pernü merer
dişleringeliştiğ inisavunanhiperaktiviteteorisien
çok kabul gö ren teoridir (2, 4). Bu teoriye gö re
Hekimliğ iFakü ltesiÇocukDişHekimliğ iAnabilimDalı,Kayseri,38039,
Tü rkiye
-29251Ceptelefonu:05305121110
Faxnumarası:+90352-4380657
E-mailadresi:[email protected]
Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 2014 ; 23 (1)
Cantekin K, Gümüş H, Aydınbelge M
uzantısınedenolurken; rudimentarformadentisyonbasıncıiledentallaminanınepitelartıklarının
proliferasyonunedenolmaktadır(2).Sü pernü merer diş gelişiminin cinsiyete gö re de farklılık gö sterdiğ ibildirilmiştir;bunagö redaimidentisyonda
erkeklerde kızlara oranla daha fazla gö rü lü r (5).
Sü pernü merer diş varlığ ı bazı gelişimsel hastalıklarınbirbulgusuolabilir.Sü pernü mererdişvarlığ ı
gö rü lensendromlarşunlardır;dudak-damakyarığ ı, kleidoranial disostozis, gardner’s sendromu,
kondroektodermal displazi, ehler-danlos sendromu(6).
Sü pernü merer dişler genellikle ü st ö n bö lgede yer alırlar ve bazı komplikasyonlara neden
olabilirler.Komplikasyonlararasında;dişinbulunduğ u bö lgedeki daimi dişlerin sü rmesinde gecikme veya sü rememesi, kö k gelişiminde gecikme
veya anomali ile dileserasyon, komşu dişte yer
değ işimi, rotasyon veya kö k rezorbsiyonu, dişlerde sıkışıklık, anormal diastema, ortodontik tedavi
sırasında kapanmamış boşluklar, kist oluşumu ve
nazalkaviteiçinesü rmebulunur(1).
Bu olgu raporunda ü st ö n keser dişler bö lgesinde yer alan sü pernü merer dişlerin neden
olduğ ukomplikasyonlarvetedaviyaklaşımlarının
değ erlendirilmesiamaçlanmıştır.
OlguSunumları
Olgu-1: Dokuz yaşında erkek hasta, Erci-
Bö lü mü ne muayene için başvurmuştur. Hastadan
alınan tıbbi anamnezde herhangi bir sistemik ve
gelişimsel hastalığ ının olmadığ ı ö ğ renilmiştir.
Ekstraoral muayenede herhangi bir anomaliye
Bu dişlerden orta keser dişler hizasında olanların
dişkö klerineyakınolmasınedeniilekeserdişlerin
kö k gelişimlerini tamamlamları beklenmesine karar verilmiş olup, ilgili dişlerin apikal bö lgeleri
kapandıktan sonra sü perrnü merer dişlerin çekilmesine karar verilmiştir; diğ er iki sü pernü merer
dişveü stö nbö lgedeyeralankesersü tdişleriçekilmiştir.Tedavidenikiaysonrayapılanradyogradaolduğ ugö rü lmü ştü r(Şekil2).
mekü zere
Olgu-2: Yedi yaşında erkek hasta, Erciyes
Bö lü mü ’ne muayeneiçin başvurmuştur.Hastadan
alınan tıbbi anamnezde herhangi bir sistemik ve
gelişimsel hastalığ ının olmadığ ı ö ğ renilmiştir.
Ekstraoral muayenede herhangi bir anomaliye
adet konik şekilli meziodens gö rü lmü ştü r (Şekil
3).
keser dişlerinin sü rdü ğ ü ancak dokuz yaşında olmasına rağ men ü st daimi keser dişlerinin henü z
dehastanınü stsağ vesolkeserdişler bö lgesinde
ikişer adet gö mü lü sü pernü merer dişinin olduğ u
gö zlenmiştir(Şekil-1).
dişler.
Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 2014 ; 23 (1)
55
ÜstÇenedeKeserlerBölgesindeBulunanSüpernümererDişlerinNedenOlduğuKomplikasyonlarveTedaviYaklaşımları
Hastanınailesindekidiğ erkişilerdede meziodens
olduğ u ö ğ renilmiştir. Henü z insizal kenarları yeni
sü rmü şolankeserdişlerdeaşırıdiestemayaneden
olabileceğ i dü şü nü lerek, meziodensler için çekim
endikasyonu konmuştur. Çekimden altı ay sonra
dişlerintamamensü rmü şolduğ uveortakeserler
arasındakidiestemanıngenişliğ ininazaldığ ıgö rü lmü ştü r(Şekil4).
Hastada herhangi bir şikayete neden olmayan sü pernü merer dişe çekim endikasyonu koyulmamış
vehastanıntakipedilmesinekararverilmiştir.Altı
aysonrakikontrolrandevusundayapılanintraoral
olmadığ ıgö rü lmü ştü r(Şekil6).
TARTIŞMA
Ailesel yatkınlığ ın (heredite) sü pernü merer dişlerin gelişiminde ö nemli bir yeri olduğ una
inanılır.Yapılanbirçalışmadaaynıailedebulunan
farklı bireylerde Sü pernü merer diş varlığ ı tespit
edilmiştir(7).Bizimçalışmamızdadaikinciolguda
aileselyatkınlıkolduğ ugö zlenmiştir.
Olgu-3: On dö rt yaşındaki kız hasta, Erci-
Bö lü mü ’ne muayeneiçin başvurmuştur.Hastadan
alınan tıbbi anamnezde herhangi bir sistemik ve
gelişimsel hastalığ ının olmadığ ı ö ğ renilmiştir.
Ekstraoral muayenede herhangi bir anomaliye
mi dişlerin sü rmü ş olduğ u gö rü lmü ştü r. Yapılan
bir sü pernü merer diş olduğ u gö rü lmü ştü r (Şekil
5).
56
Yapılan literatü r araştırması sonucunda,
herhangi bir sistemik veya gelişimsel hastalığ ı olmayan fakat birden fazla sü pernü merer dişi olan
çokazsayıdaolgununraporedildiğ ibelirlenmiştir
(8-10). Bizim çalışmamızda herhangi bir sistemik
vegelişimselhastalığ ıolmayanancakbirdenfazla
sü pernü merer dişi bulunan iki olgu bulunmaktadır.
Konik mesiodensler çoğ unlukla gelişimini
tamamlamışbirkö kesahipolupağ ıziçerisinesü rebilirler(2,11).Bunakarşıntü berkü lşekillimesiodenslernadirolaraksü rmelerinekarşınçoğ unlukla daimi keserlerin sü rmesini geciktirirler (2,
12).MitchellveBennett’in(12)yaptığ ıretrospektifçalışmada96hastaarasında120diştekisü rme
gecikmesinde ikinci derecede sorumlu olarak sü pernü mererdişvarlığ ıgö sterilmiştir.Bizimçalışmamızdadaikinciolgudakonikşekilliolanmeziodensler ağ ız içine sü rmü ş ancak birinci olguda
gö rü lentü berkü lşekillimeziodenslerdişlerinsü rmesinigeciktirmiştir.
Eğ ersü pernü mererdişkomşudişkö kü nde
rezorpsiyon,sü reklidişinsü rme gecikmesiveyer
değ iştirmesigibikomplikasyonlaranedenolabileceğ i gibibir komplikasyon beklentisi var ise veya
komplikasyonoluşmuşise budişlergeneldeçekilirler(13).Sü pernü mererdişinerkençekilmesinin
bu dişlerle ilişkide bulunan daimi keser dişlerin
etkilenme olasılığ ını ve sü rme potansiyelindeki
kaybı azaltacağ ı, yer kaybı veya orta hattaki kaymalaraengelolacağ ıvebusayededahailericerra-
Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 2014 ; 23 (1)
Cantekin K, Gümüş H, Aydınbelge M
hi veya ortodontik tedavi gerekliliğ ini ortadan
kaldıracağ ıdahaö ncekiçalışmalardabelirtilmiştir
(13). Bununla birlikte sü pernü merer dişin gelişimine devam eden daimi diş kö kü ne çok yakın olduğ udurumlarda,sü pernü mererdişinerkençekiminin komşu diş kö kü nü n zarar gö rme riski bulunmaktadır.Bunedenledaimidişkö kü ileilişkide
ve daimi dişin sü rmesini geciktirmeyecekse kö k
yaralanmalarına yol açmamak için cerrahi işlemden ö nce sü pernü merer dişle ilişkili daimi dişin
kö k gelişiminin tamamlanması beklenebilir (14).
Bizim çalışmamızda da birinci olguda iki sü pernü merer diş çekilmiş olmasına karşın, daimi
keser dişlerin kö klerinin zarar gö rme riski nedeniyle diğ er iki sü pernü merer dişe herhangi bir
mü dahaledebulunulmamıştır.
Sü pernü mererdişinçekilmesinitakiben bu
dişlerden etkilenen sü rmemiş daimi dişlerin altı
ayileü çseneiçindesü rebildikleriraporedilmiştir
(1). Çekim sonrasında sü perrnü merer dişlerin
sü rmesini engellediğ i daimi keser dişlerin %
91’inin 18 ay içinde sü rebildiğ i rapor edilmiştir
(14). Sü rme zamanını etkileyen faktö rlerin; sü rmemişdişindentalarkaolanmesafesi,dentalarktakiboşlukmiktarıvedaimidişinkö kgelişimdü zeyi olduğ u belirtilmiştir (1). Ayrıca sü pernü mererdişincerrahiolarakalınmasındansonraetkilenen daimi diş veya dişlerin kendiliğ inden sü rü p
sü rememesininbelirlenmesindeenetkilifaktö rlerinhastanınyaşıve dental arktakiboşluk miktarı
olduğ ubelirtilmiştir(14).
Çekim her zaman sü pernü merer dişler için
tercihedilenbirtedaviseçeneğ ideğ ildir.Eğ ergö mü lü olansü pernü mererdişsemptomsuzvedentisyondaherhangibirdeğ işikliğ enedenolmuyorsa
çekim yapılmadan olduğ u yerde bırakılmalı ve
dü zenlikontrolleriyapılmasıgerektiğ ibelirtilmiştir(1).Aynışekilde, bizimçalışmamızdadaü çü ncü olguda sü pernü merer dişlerin herhangi bir
semptoma neden olmadığ ı ve diğ er dişlere herhangibirolumsuzetkisiolmadığ ıbelirlendiğ inden
dolayı, ilk iki olgudan farklı olarak herhangi bir
mü dahaledebulunulmamışvehastanınbelirliaralıklarlakontrolleregelmesinekararverilmiştir.
Sü pernü mererdişlerinerkendö nemdeteşhis ve tedavisi konusunda pedodontistlere bü yü k
sorumluluk dü şmektedir. Erken dö nemde yapılan
doğ ru yaklaşımlar ile dental anomaliler ile ilişkili
potansiyel ortodontik problem ve/veya dental
patolojilerdahaoluşmadanö nlenebileceğ ineveya
butü rproblemlerinminimumseviyeyeindirilebileceğ ineinanılmaktadır.
KAYNAKLAR
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
Rajab LD, Hamdan MA. Supernumerary teeth: Review of the literature
andasurveyof152cases.IntJPaediatrDent2002;12:244-254.
Primosch RE. Anterior supernumerary teeth: Assessment and surgical
interventioninchildren.PediatrDent
1981;3:204-215.
GarveyMT,BarryHJ,BlakeM.Supernumerary teeth: An overview of clasJCanDentAssoc1999;65:612-616.
SykarasSN.Mesiodensinprimaryand
permanent dentitions. Report of a
case. Oral Surg Oral Med Oral Pathol
1975;39:870-874.
MitchellL.Supernumeraryteeth.Dent
Update1989;16:65-69.
Anthonappa RP, King NM, Rabie AB.
Aetiology of supernumerary teeth: A
literature review. Eur Arch Paediatr
Dent2013;14:279-288.
MaryaCM,KumarBR.Familialoccurrence of mesiodentes with unusual
Int1998;29:49-51.
Batra P, Duggal R, Parkash H. Nonsyndromic multiple supernumerary
teeth transmitted as an autosomal
dominant trait. J Oral Pathol Med
2005;34:621-625.
TurkkahramanH,YilmazHH,CetinE.
A non-syndrome case with bilateral
supernumerary canines: report of a
rare case. Dentomaxillofac Radiol
2005;34:319-321.
Umweni AA, Osunbor GE. Nonsyndrome multiple supernumerary
teeth in Nigerians. Odontostomatol
Trop2002;25:43-48.
King NM, Lee AM, Wan PK. Multiple
supernumerary premolars: their occurrenceinthreepatients.AustDentJ
1993;38:11-16.
Mitchell L, Bennett TG. Supernumerary teeth causing delayed eruption-a retrospective study. Br J Orthod
1992;19:41-46.
Foster TD, Taylor GS. Characteristics
Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 2014 ; 23 (1)
57
ÜstÇenedeKeserlerBölgesindeBulunanSüpernümererDişlerinNedenOlduğuKomplikasyonlarveTedaviYaklaşımları
14.
58
of supernumerery teeth in the upper
central incisor region. Dent Pract
DentRec1969;20:8-12.
Nuvvula S, Melkote TH, Mohapatra A,
et al. Impacted mandibular permanent incisors related to supernumerary teeth: a rare condition. Pediatr
Dent2012;34:70-73.
Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 2014 ; 23 (1)
Download

Üst Çenede Keserler Bölgesinde Bulunan Süpernümerer Dişlerin