Yunus Alhan, Asena Kamer Usluadam, Merve Ünal, Akademik Kitap İncelemesi Hazırlama Rehberi, Hukuk Kuramı, C. 1, S.
1, Ocak-Şubat 2014, ss. 26-28.
AKADEMİK KİTAP İNCELEMESİ
GUIDE TO PREPARING
HAZIRLAMA REHBERİ
ACADEMIC BOOK REVIEW
Yunus Alhan*
Asena Kamer Usluadam**
Merve Ünal***
Bu Rehber, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bi-
This Guide has been prepared in terms of the
limler Enstitüsü Kamu Hukuku Tezli Yüksek
course Methodological Problems in Law,
Lisans Programı 2013-2014 akademik yılında,
given under the Masters Programme of
Hukukta Yöntem Sorunları dersi kapsamında
Anadolu University Institute of Social Scienc-
hazırlanmış, yazarlarından Hukuk Kuramı
es Department of Public Law at the academic
dergisinde yayımlanmak üzere izin alınmıştır.
year 2013-2014 and published with the permission of the authors.
Ar.Gör., Akdeniz Üni., Hukuk F., Deniz
Hukuku ABD, [email protected]
*
Ar.Gör. Ordu Üni., İİBF, Hukuk Bilimleri
ABD, [email protected]
**
Ar.Gör., Anadolu Üni., Hukuk F., Hukuk
Tarihi ABD, [email protected]
***
Hukuk Kuramı, C. 1, S. 1, Ocak-Şubat 2014
2.2. Nasıl Okumalı?
1. Akademik Kitap İncelemesi Nedir?
Kitabın okunması aşamasında, özellikle kitabın
Akademik bir kitap incelemesi, bir kaynağın
tartıştığı konuları ve amacını ifade eden cümlele-
betimlenmesi, analiz edilmesi ve değerlendiril-
ri not etmek ve eğer çözümlenecek kısım uzunsa,
mesidir. Kitap inceleme faaliyetinin odak nokta-
analizi inceleme aşamasına bırakmak üzere o
sında eleştiri olduğu için, inceleme bir özetten
kısım için doğrudan alıntı yapmak uygundur.
ziyade eserin zayıf ve güçlü yönlerini ortaya
koyan bir çalışmadır. Fakat bu çalışmayı yapar-
Öncelikle, başlıkla kitabın açıklamaya çalıştığı
ken yalnızca eleştiri yapmak yerine, eleştiriyi
konu arasında uyum olup olmadığı, içindekiler
temellendirecek ve destekleyecek kanıtların da
kısmının konuyu bütün yönleriyle ele alıp alma-
sunulması gerekir.
dığı ve kitabın içeriğinin kapsamlı ve anlamlı
olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Özet olarak bir inceleme aşağıdaki soruların
Bu aşamada, aşağıdaki hususlara dikkat edilme-
cevabını vermeye çalışır:
•
lidir.
Yazarın doldurmaya çalıştığı boşluk ne-
•
dir? ( Ana problem veya konu neyi işaret
Yazarın cevaplamaya çalıştığı soru ne-
eder?)
•
dir? Yazar soruyu nasıl ele almıştır? Ya-
Yazar boşluğu nasıl doldurmuştur? (Ya-
zar kitabın ana konusunu tartışırken
zar problem veya tanımlanmış konuya
hangi usulü izlemiştir? Yazarın verdiği
nasıl değinmiştir?)
•
cevaplardaki eksiklik nedir? Hangi alan-
Yazar bu boşluğu doldurmada başarılı
lar dâhil edilmemiştir? Yazarın görüşle-
mıdır? (Yazar amacına ulaşabilmiş mi-
rine karşı ne tür itirazlar sunulabilir?
dir?)
•
Kitabın ana konusu tanımlanmalıdır.
•
Kitap muhataplarının ihtiyacını karşıla-
Yazar kitaba kronolojik yoksa problematik mi yaklaşmıştır? Yazar konuları nasıl
mış mıdır? (Bu, kitabın genel bir değer-
bir plan içerisinde ele almıştır? Başka bir
lendirmesidir.)
plan kullanılabilir miydi? Neden?
İncelemecinin eğer imkânı varsa bunlara eklene-
•
bilecek bir diğer kıstas da kitabın diğer eserlerle
Kitabın vaat ettiği sorunlar saptanmalıdır. Yazarın bu bilgiyi önsözde verdiği
karşılaştırıldığında başarılı olup olmadığıdır.
göz önüne alınarak önsöz/giriş tekrar
okunmalıdır.
•
2. Akademik Kitap İncelemesi Nasıl Yapılır?
Kitabın dayandığı ekol, paradigma, yöntembilimsel çerçeve veya teorik yaklaşım
2.1. Hangi Kitap?
nedir; bu bağlamda çalışma, kullanılan
Kitap seçimi yaparken; çalışma yapılacak kitabın,
kavramları açıklamada yeterli midir?
incelemecinin bilgi ve birikim sahibi olduğu bir
Tüm bunların yanında yazarın akademik çalış-
alana ilişkin olması ve son yıllarda yayımlanmış
maları, geçmişi ve diğer kitaplarıyla ilgili de bir
veya konusu itibariyle güncel bir eser olması göz
araştırma yapılması değerlendirme yapmada
önünde bulundurulmalıdır. Üzerinde uzlaşılmış
aydınlatıcı olacaktır.
konulara ilişkin eserleri seçmektense ihtilaflı
konular üzerinde yayımlanmış bir eseri seçmek
akademik gelişim açısından daha faydalı olacaktır.
27
Alhan, Usluadam, Ünal/Akademik Kitap İncelemesi Rehberi
2.3. Ne kadar Okumalı? Ne Kadar Yazmalı?
tışma konularının ne şekilde ele alındığına ve
Kitap incelemeleri genelde altı yüz ila iki bin
yazarın gerekçelendirmelerine de yer verilebilir.
kelimeden oluşur. Kitap incelemeleri genel ola-
Burada esas olan, incelemeyi yapan kişinin yo-
rak üç bölümden oluşmaktadır. Bunlar; giriş,
rumlarına yer verilmesidir.
değerlendirme ve sonuç işlevlerine sahip olmalı-
Bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla şu tarz eleştiri-
dır.
ler de kıstas alınabilir:
Bir kitap incelemesini hazırlayabilmek için ne
•
Kitabın adı ve diğer başlıklandırmalar
kitap içeriğine uygun mudur?
kadar süre ayrılması gerektiği yazarın kendi
çalışma alışkanlıklarına bağlıdır. Örneğin, kimi
•
yazarlar bir kitap incelemesi için 2 hafta okuma, 1
Yazar görüşünü gerekçelendirmede başarılı mıdır?
hafta plan ve 1 hafta da inceleme yazmak üzere
•
toplam bir aylık bir süre öngörür.
Ele aldığı konuyu kavramsal olarak açıklayabilmiş midir?
•
Yazarın vermiş olduğu bilgiler açık, net
ve doyurucu mudur?
2.4. Nasıl Başlamalı?
Giriş kısmında öncelikle kitabın yazarı, adı ve
•
Yazarın kullandığı örnekler kullandığı
ana fikri verilmelidir. Eğer kitap edisyon ise kita-
konunun anlaşılmasına katkıda bulun-
bın editörü, basım yılı ve basım yeri de giriş kıs-
muş mudur? Yok ise bu bir eksiklik
mında okuyucuya verilmelidir. Aynı zamanda
olarak kabul edilebilir mi? Neden?
kitabın künyesi (ISBN numarası, sayfa sayısı ve
•
fiyatı) belirtilerek okuyucunun kitaba kolayca
yazıldığı alandaki yeri nedir?
ulaşması sağlanmalıdır.
Giriş bölümünde incelenen kitabın dil yapısı ve
anlatım yönünün değerlendirilmesi yapılmalı; bu
değerlendirme
Emsalleri ile karşılaştırıldığında kitabın
yapılırken yazarın kullandığı
•
Kitaptan kimler faydalanabilir?
•
Kitap alanına bir katkı sağlamış mıdır?
•
Yazarın kaynak kullanımı nasıldır? Yeni
kaynaklardan
anahtar sözcükler, temel kavramlar ve terimler
yararlanılmış
mıdır?
Kaynaklar güvenilir midir?
açıklanmalı, yazarın bunları ne ölçüde aktarabil•
diği belirtilmelidir. Bunlara ek olarak yazarın
Kitap amacına ulaşabilmiş midir?
kullandığı üslubun okuyucu kitle açısından uy-
Burada yukarıda örneklediğimiz değerlendirme
gun olup olmadığı, dili ne ölçüde etkili kullandı-
konularını ayrı paragraflarda tartışmak yerinde
ğı ve metin içinde çizelge, tablo gibi araçların
olacaktır. Yine kitaptan kısa alıntılar yaparak
kullanılıp kullanılmadığı da değerlendirme içeri-
yorumlarımızı desteklemek tezimizi kuvvetlen-
sinde yer almalıdır.
direcektir.
2.5. Ne Söylemeli?
Bu aşamada uzunluğu okuyucu kitlesine ve eleştirmene bağlı olarak değişen, kısa sayılabilecek,
kitabın analizini temellendirmek açısından özet
olma niteliği taşıyan bir bölüme yer vermek yerinde olacaktır. Amacına uygun olarak yapılan
bu özet, kitabın tamamının özeti şeklinde olmamalıdır. Kitabın ana tartışma konularına, bu tar-
28
Download

Tam metin için tıklayınız. (PDF)