T.C.
İZMİR VALİLİĞİ
İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ
AFETLER VE SİVİL TOPLUM
KURULUŞLARI
Abdurrahman GÜLDOĞAN
İzmir AFAD Şube Müdürü
AFETLER VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
Afetler ve sivil toplum kuruluşları ilişkisini incelerken bu
kavramlara kısaca değinmek yararlı olacaktır.
En geniş anlamıyla afet, canlı ve cansız çevreye büyük
zayiatlar veren önemli ölçüde can ve mal kayıplarına neden
olan olağan dışı olaylardır. İnsanların yaşamlarını sekteye
uğratan, ülkelerin gelişmişliklerini yavaşlatan afetlere karşı
uygun yöntem ve metotlar geliştirilerek önlemler alınması
ile ortaya çıkacak can ve mal kayıplarını minimize etmek
mümkün olabilecektir. Bunun için afetlerin iyi yönetilmesi
gerekmektedir.
2
AFETLER VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
Afet yönetimi ise; afetlerin önlenmesi ve zararlarının
azaltılması amacıyla bir afet olayının, öncesi, sırası ve
sonrasında yapılması gereken çalışmaların planlanması,
yönlendirilmesi, koordine edilmesi, desteklenmesi ve
uygulanabilmesi için toplumun tüm unsurları ve
kaynaklarının bu ortak hedefe yönlendirilmesini gerektiren
çok geniş bir kavramdır.
3
AFETLER VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
Afet yönetimi tanımından da anlaşılacağı üzere afetin doğuracağı
muhtemel tüm zararları toplumun tüm unsurlarıyla bertaraf etmek
zaruret arz etmektedir.
Bu bağlamda toplumun nabzını tutan, toplum bireylerinden oluşan ve
temelinde gönüllülük prensibi bulunan sivil inisiyatifler önemli bir
konuma sahiptir.
Gerek ülkemizde gerekse dünyada afetlerin meydana getirebileceği
can ve mal kayıplarının önlenmesinde sivil toplum önemli bir işleve
sahiptir.
İnsanlar, birlikte yaşamanın getirdiği sorumlulukla çeşitli sorunlara
karşı birlikte hareket etme ihtiyacı duymuşlardır. Bu sorunlara karşı
ortaya çıkan bireysel çabalar zamanla yerini ortak çalışmalara ve
birlikte hareket etme güdüsüne bırakmıştır.
4
AFETLER VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
Vatandaşlar, toplumsal hizmetlerin yerine getirilmesini genel olarak
devletten beklenen bir hak ve görev olarak görmektedirler.
Bu bağlamda toplumda “devlet baba” anlayışı ortaya çıkmış ve
bireysel olarak yapılması gerekenler de dahil olmak üzere her şeyi
devletten bekleyen yanlış bir “kolaycı” anlayış gelişmiştir. Bugün artık
dünyada yönetimlerin her alanda ortaya çıkan sorunlara karşı tek
başlarına cevap vermelerinin imkânsızlığı tartışmasız kabul gören
konuların başında gelmektedir.
Devletin öncü rolü üstlenmesi, yol gösterici olması ve kendi dışındaki
aktörleri teşvik edici ve önünü açıcı bir misyon üstlenmesi herkes
tarafından bilinen bir gerçektir.
Afetler de bu açıdan bakıldığında devletin yaptıklarına paralel olarak
sivil inisiyatifin kendi özerk ve gönüllü yaklaşımı çerçevesinde aktif
olarak yer aldığı bir alandır.
5
AFETLER VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
Bugün artık STK’lar toplumların afetlere hazırlanması, zarar ve risklerin
azaltılması, kısa süreli müdahale ve uzun süreli iyileştirme
çalışmalarına yoğun bir şekilde katılmaktadırlar.
Gönüllü yapılanmalar olmadan devletin tek başına afetlere maruz
kalmış toplumların ihtiyaçlarını karşılaması mümkün
gözükmemektedir.
Bundan dolayı gönüllü kuruluşların afetlerin tüm aşamasında rolleri,
hem kamu ile olan ilişkilerinde hem de kendi aralarındaki yaklaşım ve
işbirliği, dil birliği, ortak bir afet yönetimi ile birlikte eşgüdümün de
sağlanması gerekmektedir.
6
AFETLER VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
Ortaya çıkan olağanüstü durumlarda,
STK’ların kendi özerk ve elastiki yapısı gereği devlet yapılanmalarından
önce afet mahalline ulaşması, ortaya çıkan afetin niteliğine göre;
arama-kurtarma, insani yardım, ilk yardım ve tıbbi destek sağlama
imkânları mevcuttur.
Bu faaliyetleri yürütürken genel planlamalara dâhil edilmemeleri
neticesinde ortaya çıkan eşgüdüm eksiklikleri, kaynak ve zaman israfı
gibi kayıplar da ortaya çıkarabilmekteyken, TAMP ile bu sorun
giderilmiştir. 14 Hizmet Grubunda STK’lar Destek Çözüm Ortağı olarak
yer almışlardır.
Ayrıca ortak dil ve uygulama standartlarının sağlanması ile ilgili
Akreditasyon çalışmaları AFAD tarafından yürütülmektedir.
7
AFET YÖNETİMİ VE GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR
Ülkemizde afetlerle ilgili olarak gönüllülük faaliyetleri,
kamusal yanı da bulunan Kızılay ve diğer sivil toplum
kuruluşlarının faaliyet alanlarını oluşturmaktadır.
Türkiye’de vakıf ve dernek faaliyetleri esasen çok eskilere
kadar gitse de, toplumun afetler konusundaki
hassasiyetlerini harekete geçirme noktasında aktif olarak
gönüllülük faaliyetlerini önceleyen misyonu henüz yeni yeni
oluşmaktadır.
Özellikle 1999 yılında yaşanan iki büyük deprem sonrasında
daha da hız kazanmıştır.
8
AFET YÖNETİMİ VE GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR
Kendiliğinden afet bölgesine gelen gönüllüler afetzedelerin
hayatlarının kurtarılması ve normale dönülmesi
faaliyetlerinde aktif rol almışlar, bu durum Türkiye’de
gönüllülük işlevinin harekete geçmesinde önemli bir dönüm
noktası olmuştur.
Türkiye’de afetlere müdahalede gönüllülerin katılımıyla ilgili
yapılan düzenlemeler araştırıldığında, ilk düzenleme, 1999
Marmara depreminden sonra 586 sayılı K.H.K. ile 7126
sayılı Sivil Savunma Kanunu’nda yapılan değişiklik ile
gönüllü kişi ve kuruluşların sivil savunma teşkilatının
koordinasyonunda sivil savunma ile ilgili katılımlarının
düzenlenmesidir.
9
AFET YÖNETİMİ VE GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR
Daha sonra ise, İçişleri Bakanlığı “Sivil Savunma
Hizmetlerine Gönüllü Katılımların Düzenlenmesiyle” ilgili
yönerge çıkarmış, yönergenin çıkmasından sonra 100’den
fazla sivil toplum kuruluşu ile protokol yapılmıştır.
Ayrıca 5302 Sayılı Yasayla Özel İdare ve Belediyelere afetler
ve acil durumlarla ilgili olarak bazı görevler verilmiştir.
Buna bağlı olarak da içişleri Bakanlığınca Özel idare ve
Belediye hizmetlerine gönüllü katılımın sağlanması ile ilgili
yönetmelik çıkartılmıştır.
Bu yönetmelik ile gönüllü itfaiyeciliğin uygulanabilmesinin
önü açılmıştır.
10
SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
İlimizdeki Sivil Toplum Kuruluşlarından bazıları;
-Kızılay
-Mahalle Afet Gönüllüleri (MAG)
-AKUT
-GEA
-Telsiz ve Radyo Amatörleri Cemiyeti (TRAC)
-Türk Psikologlar Derneği
-Deniz Feneri Derneği Temsilciliği
-ARC Çeviri Derneği (Afette Rehber Çevirmenlik)
-Kimse Yok Mu Derneği
-AHAD
11
TAMP -STK
HİZMET GRUBU
ANA ÇÖZÜM ORTAĞI
DESTEK ÇÖZÜM ORTAĞI
OPERASYON SERVİSİ ACİL DURUM ALT SERVİSİNİN HİZMET GRUPLARI
1
HABERLEŞME
HİZMET GRUBU
ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME
BAKANLIĞI
Afet ve acil durumlarda ulusal ve yerel düzeyde kesintisiz ve güvenli haberleşmenin
sürdürülmesine yönelik koordinasyondan sorumludur.
GENELKURMAY BAŞKANLIĞI, İÇİŞLERİ
BAKANLIĞI, ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI,
SAĞLIK BAKANLIĞI, TRT, TÜRKSAT, KIZILAY,
STK’lar, ÖZEL SEKTÖR
2
ARAMA VE KURTARMA
HİZMET GRUBU
AFAD
Afet ve acil durumlarda arama ve kurtarma hizmetlerine yönelik koordinasyondan
sorumludur.
GENELKURMAY BAŞKANLIĞI, ENERJİ VE TABİİ
KAYNAKLAR BAKANLIĞI, İÇİŞLERİ BAKANLIĞI,
ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME
BAKANLIĞI , STK , ÖZEL SEKTÖR
3
SAĞLIK HİZMET GRUBU
SAĞLIK BAKANLIĞI
Afet ve acil durumlarda olay yerindeki ilk müdahale, halk sağlığı ve tıbbi bakım
ihtiyaçlarının karşılanması ile çevre sağlığı hizmetlerinin aksamadan en hızlı şekilde
normale dönmesini sağlamaya yönelik koordinasyondan sorumludur.
GENELKURMAY BAŞKANLIĞI, ÇEVRE VE
ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI, GIDA TARIM VE
HAYVANCILIK BAKANLIĞI, İÇİŞLERİ BAKANLIĞI,
KIZILAY, STK, ÖZEL SEKTÖR
4
TAHLİYE YERLEŞTİRME
VE PLANLAMA
HİZMET GRUBU
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılacak tahliyenin planlaması,
uygulaması ve yerleştirme işlemlerinin yapılmasına yönelik
koordinasyondan sorumludur.
GENELKURMAY BAŞKANLIĞI, AİLE VE SOSYAL
POLİTİKALAR BAKANLIĞI, ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK
BAKANLIĞI, GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK
BAKANLIĞI, KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI,
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI, GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞI,
STK
12
TAMP - STK
HİZMET GRUBU
ANA ÇÖZÜM ORTAĞI
DESTEK ÇÖZÜM ORTAĞI
OPERASYON SERVİSİ ACİL DURUM ALT SERVİSİNİN HİZMET GRUPLARI
5
6
NAKLİYE
HİZMET GRUBU
ULAŞIM ALT YAPI
HİZMET GRUBU
ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME
BAKANLIĞI
GENELKURMAY BAŞKANLIĞI, İÇİŞLERİ
BAKANLIĞI, GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK
Afet ve acil durumlarda personel, afetzede ve kaynakların nakliye
hizmetlerine yönelik koordinasyondan sorumludur.
BAKANLIĞI, THY, KIZILAY, STK, ÖZEL
SEKTÖR, ÖZEL HAVA YOLLARI
ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME
BAKANLIĞI
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI, ORMAN ve SU İŞLERİ
BAKANLIĞI, TÜRK HAVA YOLLARI, ÖZEL
HAVA YOLU ŞİRKETLERİ, ÖZEL SEKTÖR,
Afet ve acil durumlarda afet bölgesine en hızlı ve güvenli ulaşımın
sağlanmasından ve seyrüsefer düzenlenmesine yönelik koordinasyondan
sorumludur
STK
OPERASYON SERVİSİ ÖN İYİLEŞTİRME ALT SERVİSİNİN HİZMET GRUPLARI
AFAD
1
BARINMA HİZMET GRUBU
Afet bölgesinde afetzedelerin acil ve geçici barınma
hizmetlerine yönelik koordinasyondan sorumludur.
GENELKURMAY BAŞKANLIĞI, ÇEVRE VE
ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI, İÇİŞLERİ
BAKANLIĞI, GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI,
AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI,
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI, TOKİ, KIZILAY,
STK, ÖZEL SEKTÖR
13
TAMP - STK
HİZMET GRUBU
ANA ÇÖZÜM ORTAĞI
DESTEK ÇÖZÜM ORTAĞI
OPERASYON SERVİSİ ÖN İYİLEŞTİRME ALT SERVİSİNİN HİZMET GRUPLARI
2
BESLENME
HİZMET GRUBU
KIZILAY
Afet bölgesinde afetzedelerin beslenme hizmetlerine
yönelik koordinasyondan sorumludur.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI (Yerel Yönetimler),
SAĞLIK BAKANLIĞI, GIDA TARIM VE
HAYVANCILIK BAKANLIĞI, AİLE ve SOSYAL
POLİTİKALAR BAKANLIĞI (Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları),
ÖZEL SEKTÖR
3
PSİKOSOSYAL DESTEK HİZMET
GRUBU
AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR
BAKANLIĞI
Afet bölgesinde afetzedelerin psikososyal destek hizmetlerine yönelik
koordinasyondan sorumludur.
STK,
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI, GENÇLİK
VE SPOR BAKANLIĞI, İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
(Yerel Yönetimler), KÜLTÜR VE TURİZM
BAKANLIĞI, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI,
SAĞLIK BAKANLIĞI, ÜNİVERSİTELER,
KIZILAY, STK, ÖZEL SEKTÖR,
4
5
GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK
HİZMET GRUBU
DEFİN HİZMET GRUBU
GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK
BAKANLIĞI
Afet ve acil durumlarında etkilenen tarım alanlarının hasar tespitini
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI,
GÜMRÜK ve TİCARET BAKANLIĞI,
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI (Yerel Yönetimler),
yapmak, gıda güvenliğini sağlamak ve ölen, itlaf edilmesi gereken ve
etkilenen hayvanların sağlığı konusunda gerekli çalışmaları yürütmeye
yönelik koordinasyondan sorumludur.
SAĞLIK BAKANLIĞI, STK
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI, ADALET
BAKANLIĞI,
SAĞLIK
BAKANLIĞI,
Afet ve acil durumlarda vefat edenlerin defin işlemlerine yönelik
koordinasyondan sorumludur.
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI, STK , ÖZEL SEKTÖR
14
TAMP - STK
HİZMET GRUBU
ANA ÇÖZÜM ORTAĞI
DESTEK ÇÖZÜM ORTAĞI
LOJİSTİK VE BAKIM SERVİSİNİN HİZMET GRUPLARI
1
2
HİZMET
GRUPLARI
LOJİSTİĞİ HİZMET GRUBU
AFAD
AYNİ BAĞIŞ DEPO YÖNETİMİ VE
DAĞITIM HİZMET GRUBU
AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR
Tüm hizmet gruplarının beslenme ve barınma hizmetlerine lojistik
destek sağlamaya yönelik koordinasyondan sorumludur
Afetzedelere yapılan ayni bağışların depo hizmetleri ve dağıtımına
yönelik koordinasyondan sorumludur.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI (Yerel Yönetimler),
ÖZEL SEKTÖR
STK,
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI, GIDA,
TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI,
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI,
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI (yerel yönetimler),
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI, SAĞLIK
BAKANLIĞI, DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI,
KIZILAY, STK, ÖZEL SEKTÖR
FİNANS VE İDARİ İŞLER SERVİSİNİN HİZMET GRUPLARI
1
ULUSAL VE ULUSLARARASI NAKDİ
BAĞIŞ HİZMET GRUBU
AFAD
Ulusal ve uluslararası nakdi bağış hizmetlerine yönelik
koordinasyondan sorumludur.
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI, DIŞİŞLERİ
BAKANLIĞI, İÇİŞLERİ BAKANLIĞI,
ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME
BAKANLIĞI, TRT, RTÜK, KAMU
BANKALARI, KIZILAY, STK, ÖZEL SEKTÖR
15
Download

TAMP - STK