HAFTALIK EĞİTİM BÜLTENİ
26 - 30 Mayıs 2014
Haftanın Konusu: TCMB PARA POLİTİKASI ARAÇLARI
Haftanın Verisi: ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (PPI)
Haftanın Göstergesi: MOMENTUM
HAFTANIN KONUSU: TCMB PARA POLİTİKASI ARAÇLARI
26 – 30 Mayıs 2014
Merkez bankaları, asli görevi olan fiyat istikrarını korumak amacıyla para politikası araçları geliştirmiştir. 2008 krizi
sonrasında finansal istikrara artan vurgu ile birlikte fiyat istikrarı ve finansal istikrar birlikte korunmak istenmiştir. Bu
dengeyi de sağlamak amacıyla araçların kullanımında bir takım farklılığa gidilmiş ve yeni araçlar geliştirilmiştir. Bu
haftaki bültende TCMB’nin kullandığı araçlar ve amaçları irdelenecektir.
Açık Piyasa İşlemleri: En çok bilinen para politikası araçları arasında yer alır. Açık piyasa işlemleri ile merkez
bankaları piyasadaki para miktarını direkt olarak yönetmeyi hedefler. Bunu yaparken de piyasadan tahvil alır ya da
piyasaya tahvil satar. Eğer merkez bankası piyasada likit fazlası olduğunu düşünüyorsa, fazla likit parayı çekmek için
piyasaya daha önce kasasında tuttuğu tahvillerden satmaktadır. Bunun karşılığında piyasadaki değerli kağıt miktarı
artarken para miktarı azalacaktır.
Politika Faizi: Kriz sonrası finansal istikrar vurgusu ile birlikte politika faizi de daha etkin kullanılmaya başlanmıştır.
Merkez bankası politika faizini 1 Haftalık repo faizi olarak ilan etmiştir. Merkez bankası burada piyasa faizinin
politika faizi etrafında seyretmesi gerektiğini düşünmektedir.
Faiz Koridoru: Üst sınırı merkez bankasının borç verme faiz oranı ve alt sınırı merkez bankasının borçlanma faiz
oranı olacak şekilde, politika faizini bir bant içine alan araçtır. Merkez bankası temelde koridoru genişleterek ya da
daraltarak politika gereği faizlerin dalgalanabileceği aralığı belirlemektedir.
Geç Likidite Penceresi: 1 Temmuz 2002 itibariyle 16.00 – 16.30 saatleri arasında “borç veren son mercii” fonksiyonu
çerçevesinde geç likidite penceresi politikasını geliştirmiştir. Geç likidite penceresi ile bankalar teminatları
çerçevesinde sınırsız olarak borçlanabilmektedir. Geç likidite penceresi faiz oranı, merkez bankasının faiz
koridorunun üst bandı olan gecelik borç verme faiz oranının üstünde bulunmaktadır.
Zorunlu Karşılık Oranları: Merkez bankasının piyasadaki para arzını yönetmesinde etkin olarak kullandığı araçlardan
biri de zorunlu karşılık oranlarıdır. Bu araç temelde bankaların sahip olduğu mevduatlarının ne kadarını kredi olarak
verebileceğinin sınırını çizmektedir. Rezerv Opsiyon Mekanizması ile beraber bankalar bu karşılıklarının bir
bölümünü altın ya da döviz olarak merkez bankasında tutabilmektedirler.
26 – 30 Mayıs 2014
HAFTANIN VERİSİ: ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (PRODUCER PRICE INDEX)
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE-PPI) belirli bir dönem içerisinde ilgili ülkenin istatistik kurumu tarafından hazırlanan
belirli bir mal sepetinin fiyatlarındaki değişimi ölçen endekstir. Diğer endekslerde olduğu gibi geçmiş ve
beklenen değerleri ile karşılaştırma yapılır. Ayrıca endeks ile ilgili analiz yapılırken ülke özelinde değerlendirme
yapmak gerekmektedir. Eğer ülke düşük ÜFE değeri hedeflemişse, beklenenin altında gelen ÜFE değeri ülke
parasının değer kazanmasını sağlamaktadır. Türkiye için Üretici Fiyat Endeksi her ayın 3’ünde (bu tarih hafta
sonuna geliyorsa takip eden gün açıklanır) ABD’de her ayın 3. haftasında bir önceki ayın üretici fiyat endeksi
açıklanmaktadır.
Forex piyasasına olan etkilerine baktığımızda ülke açısından beklenti ve geçmiş değere nispeten olumlu bir veri
geldiğinde ülke parasının değer kazanması beklenmektedir. Tam tersi durumda da ülke parasının değer
kaybetmesi beklenir.
Grafik Euro Bölgesi ve ABD’de açıklanan Üretici Fiyat Endeksini göstermektedir.
HAFTANIN GÖSTERGESİ: MOMENTUM
26 – 30 Mayıs 2014
Bu gösterge, belirlenen zaman dilimi içerisinde fiyatların değişimi yönü, miktarı ve şiddeti hakkında bilgi
vermektedir. Gösterge, seçilen periyot kadar önceki fiyatın kapanışı ve cari periyottaki kapanışı referans
almaktadır.
Genelde 14 günlük periyot kullanımını görsek de yatırımcının kullandığı vadeye göre değişim gösterebilmektedir.
Eğer piyasada volatilite çok yüksekse de vadenin uzatılabileceği düşünülebilir.
Hesaplanırken cari kapanış fiyatının belirlenen gündeki kapanış fiyatına oranının 100 ile çarpılması ile
bulunurken, iki fiyatın birbirine eşit olduğu durumda gelen 100 sonucu Momentum’da referans seviye olarak
kullanılmaktadır. Bu seviyenin üzerinde aşırı alım ve bu seviyenin altında ise aşırı satış olduğu söylenebilir.
Momentum’un kullanıldığı bir diğer alan da uyuşmazlıklardır. Uyuşmazlığın olmadığı durum oluşan tepelerin aynı
seviyede olmasıdır. Buna karşın oluşan tepe ya da diplerde aynı seviyeler gözlemlenemiyorsa uyuşmazlık söz
konusudur. Bu oluşumun gerçekleştiği durum uyuşmazlık olarak adlandırılır ve var olan trendin gücünü kaybettiği
yorumu yapılabilmektedir.
Download

HAFTALIK EĞİTİM BÜLTENİ 26 - 30 Mayıs 2014