PROJE
Özel projede özel çözümler
Kasktaş tarafından Skyland İstanbul Projesi’nde yürütülen derin temel kazısı iksa
uygulaması işleri hakkında Proje Koordinatörü Erdin Azak ve Proje Müdürü Akın
Pasin’ den bilgi aldık. Temel çukuru projesi, sahanın zemin yapısı ve derinliğine
uygun olarak seçilen kademeli fore kazık–mini kazıklı düşey elemanlar ile
öngermeli ankrajlı yatay elemanlardan oluşuyor
48
YER MÜHENDİSLİĞİ
K
asktaş, Eroğlu Holding'in yatırımı Skyland İstanbul
isimli projenin derin temel çukuru iksa sistemi çalışmalarını Şubat 2013’den beri yürütüyor. Açılan temel
kazısında 3 kule inşaatının yapılması öngörülüyor. Cendere
tarafında bulunan ve üst yapı inşaatına başlanmış olan iki
kule yaklaşık 300m yüksekliğinde, TEM tarafındaki kule de
yaklaşık 200m yüksekliğinde olacak. Kasktaş Proje Müdürü
Akın Pasin, temel çukuru projesinin sahanın zemin yapısı
ve derinliğine uygun olarak seçilen kademeli fore kazık –
mini kazıklı düşey elemanlar ile öngermeli ankrajlı yatay
elemanlardan oluştuğunu belirterek sözlerine kazının derin
olması sebebi ile kaya zeminin kırıklı parçalı ve zayıf olduğu
bölgelerde iksa yüzeylerinin püskürtme beton ile kaplandığını da ekledi.
Ayrıca çalışılan sahanın genel eğiminin TEM ve TT ARENA
STAT cephelerinden Cendere Caddesine doğru dik bir eğime sahip olduğunu iki bölge arasında yaklaşık 50m kot farkının bulunduğunu söyleyen Pasin şunları söyledi: “Yapımına
devam edilen derin temel kazı işleri projemizde TEM ve TT
Arena tarafında iksa yüksekliğimiz 73m civarında, Cendere
Caddesi tarafında da 27metre olacak. Çalışmalara 2013'ün
Şubat ayında başladık ve 2014 Temmuz'da bitirmeyi hedefliyoruz. İksa uygulamalarında düşey elemanların yapımında,
Alman menşeili Bauer marka fore kazık makineleri, öngermeli ankraj delgilerinde Casagrande marka İtalya menşeili
hidrolik delgi makineleri kullanıyoruz. Fore kazık boylarımız
20m-27m arasında, öngermeli ankraj uzunlukları 28m-56m
arasında bulunmaktadır”.
Formasyona uygun ekipman
Temel kazısı kırıcı makineler yardımı ile yapılmakta olup,
ankraj imalatlarında DTH (delik dibi) tabanca ile bit kullanıldığını da aktaran Pasin, “Bu ürünlerin alımında zemin cinsi,
delgi çapı, ataşman teknik özellikleri, maliyeti, servis kalitesi,
temin hızı gibi kriterlere göre değerlendirerek karar verildi
ve sonuçta Atlas Copco'dan tedarik edildi. Mini kazık ve
öngermeli ankraj imalatlarında zemin tipine göre kullanılması
gereken delgi ataşmanı tespit edilmiş hatta bazı ataşmanlarda özel bir takım modifikasyonlar yapılması üretici firmadan
(Atlas Copco) talep edilmiştir. En önemlisi Atlas Copco’da
çalışan yönetici ve mühendis arkadaşlar ile delgi ekipmanlarımızın (DTH Tabanca ve Bit) tespiti sonrasında kullanım
hatalarını minimize etmek amacıyla formen ve operatörlerimize, malzeme bakım onarımı, baskı kuvveti, rotasyon hızı,
kuyu temizlenmesinde hava kullanımı konularında eğitimler
verilmiş olup, bu eğitimler ile ekonomi, performans, ilerleme
hızlarının artırılması sağlanmıştır. Bu projede birçok markanın
ürünlerini denediklerini, bunlar arasında en iyi sonucu Atlas
Copco ürünlerinden aldık” dedi.
Zeminde de çok farklı durumların söz konusu olabildiğini
de aktaran Pasin, “Zemin kendi içinde değişkenlikler gösterebildiği için imalatı yapan operatörün bilgisi, tecrübesi,
marifeti de önem kazanmaktadır. Sadece ürünün iyi olması
işin başarı ile yapılmasında yeterli olmamaktadır” şeklinde
konuştu.
Trakya Formasyonu
Kasktaş Proje Koordinatörü Erdin Azak da zeminle ilgili
yaptığı açıklamada çalışma sahasının Trakya formasyonunda
bir saha olduğunu belirterek, “Topoğrafik olarak peneplen
olan (aşınım düzlüğü) saha, jeolojik devirlerdeki
deniz seviyesi değişimleri sonucu, Cendere
Deresi ve Kağıthane Deresi gibi dereler
tarafından parçalanmıştır. Zaman içinde
yağmur suları bu derelere ulaşırken
peneplen hattını kazıyarak dalgalı bir
şekil almasına sebep olmuştur. Sahamıza
komşu olan Cendere kendi alüvyonları içinde akmaktadır. Jeolojik
Akin Pasin
Kasktaş Proje Müdürü
YER MÜHENDİSLİĞİ
49
PROJE
İksa uygulamalarında düşey elemanların yapımında, Bauer
marka fore kazık makineleri, öngermeli ankraj delgilerinde
Casagrande marka hidrolik delgi makineleri kullanılıyor. Fore
kazık boyları 20m-27m arasında, öngermeli ankraj uzunlukları
28m-56m arasında
olarak Paleozoik yaşlı olan saha Trakya formasyonu olarak
adlandırılan kumtaşı, çamurtaşı, ve silttaşı serisinde oluşmaktadır. Çalışma sahamızda bulunan bu yapı Kuzey-Güney
doğrultulu bir diyabaz daykı ile kesilmiş olup, kazı sırasında
da diyabaz daykına bağlanan ince diabaz kolları görülmüştür. Saha kendisini kesen diabaz daykı tarafından deforme
edilmiş olup, ana daykın yapıya temas ettiği noktalarda çok
geniş olmamakla beraber kontak metamorfizma gelişmiştir.
Alp ve Hersinyen hareketlerinden etkilenen bu saha bütün
bu jeolojik olaylar sonunda kırılıp parçalanarak yer yer çok
çatlaklı bir duruma dönüşmüştür. Ana tabakalanma kuzeygüney doğrultulu olup, tabaka dalımı 75-85˚ kuzeybatı
yönündedir. Kaya üzerinde 4-5 yönlü eklem takımı gelişmiş
olup, çatlak araları açıktır. Sahada ki kaya yapısı Cendere
caddesine doğru olan topoğrafik eğim nedeniyle çok ayrışmış kaya kalınlığı fazla olmamakla beraber TEM cephesine
doğru olan üst kotlarda ayrışmamış taze kaya, yüzeye yakındır. Çalışma sahası, topoğrafya ve
jeolojik yapıdan da anlaşılacağı
üzere temel kazısı ve iksa uygulamaları açısından zor bir saha
olarak tanımlanabilir” dedi.
Malzeme belirleme süreci
Projenin ilk iki ayında malzeme belirleme üzerine çalıştıklarını ve çok sayıda ürünün performanslarını, dayanım sürelerini, ilerleme hızlarını denediklerini aktaran Azak “Yaptığımız
denemeler ve tabanca enerji hesaplarının ardından Atlas
Copco tabancayı tercih ettik. Onların delici ekipmanlarını
kullandık ve kendileriyle görüşerek ekipmanlarda bir takım
değişiklikler yaptık. Kaya yapısına göre piyasada standart
bulunan malzemelerin ömürlerini biraz daha uzatmak istedik. Çalışma sahamızda ki zemin cinsi içinde bulunan bol
miktardaki silis oranı nedeniyle delgi ekipmanlarımız çok
fazla aşınma göstermişti. Biz de maliyetleri en aza indirebilmek için bu ekipmanları nasıl iyileştirebileceğimizi
araştırdık. Atlas Copco'yla sürekli görüşerek bu
iyileştirmeleri gerçekleştirdik. Özellikle ankraj delgi
boylarının çok uzun olması yatayda farklı formasyonları kesmenize sebep oluyor. Hiçbir zaman tek
bir kaya yapısında delgiyi bitiremiyorsunuz. Dolayısıyla kırıklılığı, parçalılığı, çatlak arası, çatlak
dolguları gibi çok farklı zemin bölgelerini
Erdin Azak
Kasktaş Proje Koordinatörü
50
YER MÜHENDİSLİĞİ
Temel kazısı iksa işleri devam ederken sahada hafriyat ve
üstyapı çalışmaları da sürdürülüyor
geçmekteyiz. Kullanacağınız ekipmanın tüm bunların hepsine cevap verecek özellikte olması gerekiyor. Bu yüzden
yeni dizaynlar yapma yoluna gittik ve başarılı olduğumuzu düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
Elektrikli kompresör
Sahada çalışmalara ilk başladığında delgi
makinalarının delme işi sırasında delinen
zeminde kuyu temizliği dizel kompresörlerle yapılıyordu. Sahadaki kazı işlerinden kaynaklı delici makine, kazı makinaları
ve hafriyat kamyonu hareketliliği ve işin ilerleyen zamanlarında üstyapı inşaatının başlamasından da kaynaklı sahanın
daralması, makine performanslarımızı düşürdüğü gibi makine
hasarlarına da sebep oldu. Bu olumsuz durumları ortadan
kaldırılmak için elektrikli iki kompresörden oluşan bir hava
merkezi oluşturuldu ve bu merkezden tüm saha çevresini
dolaşan bir hava hattı ile makinelere hava temin edildi. Azak
bu süreci şu şekilde özetledi: “Ana sistemden bir hat döşeyerek hatlardan havayı alıp hem sahadaki makine hareketliliğini
azalttık hem de delgiyi ekonomik hale getirmeye çalıştık.
Bunu yaparken de makinelerimizin kullandığı hava miktarını tespit edip ne tür kompresör tercih etmemiz gerektiğinin hesaplarını yaptık. Hava sistemi için Atlas Copco'yla
çalışarak bu sistemi kurduk. Şu an bu sistemle çalışmaya
devam ediyoruz. Hem maliyetlerimiz düştü hem
sahada makine sayısını azaltarak, çalışma alanında
rahatlama sağlamış olduk. Kısacası bu proje, iksa
derinliği, delme işleri ve tek merkezden çoklu
delici makine çalıştırılması açısından özel
bir proje oldu.”
Zemine göre bit dizaynı
Atlas Copco Makinaları İmalat A.Ş. Madencilik ve Kaya
Kazıları Tekniği RDT/ GDE Bölüm Müdürü Bahadır
Ergener “Kasktaş firmasıyla geçen sene şubat ayından
beri yaptıkları ankraj projelerinde birlikte çalışıyoruz.
4 inç, 6 inç ve 8 inç delikler delip buralara ankraj
yapma projesi gerçekleştiriliyor. Yaklaşık 280-300
bin metre ankraj yapılması planlanıyordu, bunun da
büyük bir bölümünü bir sene içinde gerçekleştirdik.
Bu çalışmalarımız sırasında farklı kayaç koşullarıyla
karşılaştığımız oldu, bunlara uygun bit seçimleri
konusunda kendilerine yardımcı olduk. Cop 44 Gold,
Cop 64 Gold ve QL 80 tabancalar kullandık. Farklı
kayaçlarda farklı bitler kullanmamız
gerekiyordu, bu bitlerin de kayaçların
aşındırıcı özelliklerine göre
dizayn özelliklerini değiştirerek
fabrikamızla konuşup, farklı model
bitler önerdik kendilerine, daha
büyük butonlu daha zor aşınan
bitleri burada kullandık ve son
derece verimli sonuçlar elde ettik”.
Alternatif çözümler sunuldu
Bahadır Ergener
Atlas Copco RDT/ GDE
Bölüm Müdürü
Kazının derin olması
sebebi ile kaya zeminin
kırıklı parçalı ve zayıf
olduğu bölgelerde iksa
yüzeyleri püskürtme
beton ile kaplanıyor.
Atlas Copco URE, RDT Satış Mühendisi Onur Sancaktar da yaptığı değerlendirmede Kasktaş’ın Sykland
Projesi’nin yapılan iksa çalışmalarındaki rakamlardan
da görüleceği gibi İstanbul içerisindeki belki de bugüne kadar yapılan en büyük ölçekli ve kapsamlı projelerden
birisi olduğunu belirterek “Atlas Copco olarak buradaki öncelikli hedefimizse, her projede olduğu gibi kullanıcımıza zamanında malzeme tedariğiyle birlikte servis hizmeti gerçekleştirip karşılaşılabilen çeşitli problemler neticesinde en hızlı
şekilde alternatif ürün ve çözüm önerileri sunmak olmuştur.
Projeye bakıldığında birlikte çalıştığımız yetkililerin de daha
önce belirttiği gibi, Atlas Copco Kaya Delici Sarf Malzemeler
bölümü olarak ürünlerimizde oldukça iyi sonuçlarla karşılaştık, bunun en büyük sebebi de zemine uygun bit seçimi ve
yüksek performastaki sunduğumuz tabancalarımız olmuştur.
Kullanmış olduğumuz ürünlerin büyük bir çoğunluğunu 4”lik
COP44Gold tabancalarımız ile 130mm bitlerimiz ve 8”lik
QL80 tabancalarımız ile 254mm, 279mm ve 305mm’lik bitlerimiz oluşturmuştur. Kasktaş ile birlikte yaptığımız sahadaki
bit ve tabanca testlerimizde, proje içerisindeki o güne kadar
kullanılan farklı tip ve markalardaki tüm ürünlerden bu denli
bir sonuçla karşılaşılmamış olduğunu açıkça söyleyebiliriz”
dedi. Sancaktar sözlerini şu şekilde tamamladı:
“Kasktaş’ın bu projesindeki gerçekleştirdiğimiz ortak çalışma neticesinde Atlas Copco
olarak birim delik delme maliyetlerini ciddi
oranda düşürmemiz ve ürünlerimizin
performansını ortaya koyma noktasında
açık ara fark yaratması bizleri oldukça gururlandırdığı gibi, ürünlerimizin de seçimde
başlıca kriter olmuştur.” ■
Onur Sancaktar
Atlas Copco URE, RDT
Satış Mühendisi
YER MÜHENDİSLİĞİ
51
Download

İndir - Atlas Copco