Nisan 2013, Yıl 13, Sayı 151
At Yarışlarına İlişkin Eğlence Vergisi
Umut VARLI *
(E. Maliye Başmüfettişi)
1- GİRİŞ1
Eğlence vergisi 2464 sayılı Belediye Gelirleri
Kanunu’nda belediyelerin gelirleri arasında sayılmıştır.
At yarışları düzenlenmesi nedeniyle elde edilen hasılat
eğlence vergisinin konusuna girmektedir. At yarışları ile
ilgili olarak alınacak eğlence vergisi iki türden oluşmaktadır. Bunlardan birincisi at yarışlarını seyretmek üzere
hipodroma giriş yapılması sırasında bilet bedelleri
üzerinden alınan vergidir. Diğeri ise, ganyan bayilerinde oynanan müşterek bahisler üzerinden sağlanan
hasılata ilişkindir.
yıcı bir metni bulunmamaktadır. Bundan dolayı at
yarışları üzerine oynanan müşterek bahislere ilişkin
eğlence vergisini tahsil etme yetkisine sahip olduğunu
düşünen belediyeler tarafından at yarışlarını düzenleyen kuruma eğlence vergisi salınmış ve ilgili kurum
tarafından söz konusu işlemler vergi mahkemeleri ve
Danıştay’da ihtilaf konusu edilmiştir.
Bu yazımızda at yarışları nedeniyle ortaya çıkan
eğlence vergisinin hangi belediyeler tarafından tahsil
edilmesi gerektiğine ilişkin görüşlerimiz yargı kararları
ışığında açıklanmaya çalışılacaktır.
Özellikle ganyan bayilerinde oynanan müşterek
bahis üzerinden alınan eğlence vergisinin hangi
belediyeye beyan edilip ödeneceği hususunda ciddi
tartışmalar ve uyuşmazlıklar bulunmaktadır. Tartışmaların temelinde at yarışları üzerine oynanan müşterek
bahislere ilişkin eğlence vergisinin hipodromun bulunduğu belediyeye mi, ganyan bayilerinin bulunduğu
belediyeye mi yoksa at yarışlarını düzenleyen kurumun
bağlı olduğu belediyeye mi ödeneceği konusunda
düğümlenmektedir. Ayrıca at yarışları üzerine oynanan
müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisinin büyükşehir belediyesine mi yoksa hipodromun bulunduğu
belediyeye mi ödeneceği konusunda da belirsizlik
bulunmaktadır.
2- AT YARIŞLARI NEDENİYLE DOĞAN
EĞLENCE VERGİSİNİN MÜKELLEFİ
6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanunu’nun
1’nci maddesine göre Türkiye genelinde at yarışları
yapmak ve bu yarışlar üzerinde müşterek bahisler
tertip etmek hak ve yetkisi Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı’na aittir. Söz konusu Kanun’un 5’inci maddesi uyarınca, at yarışları yapmak ve bu yarışlar üzerinde
müşterek bahisler tertip etmek yetkisi Bakanlığın teklifi
ve Bakanlar Kurulu kararı ile at yetiştirme ve ıslahını
teşvik gayesi ile kurulmuş ve kamu menfaatine çalıştığı
usulen onanmış derneklerden uygun görülecek bir
veya bir kaçına belirli şartlarla ve 30 seneyi geçmemek
devredilebilir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki vergi kanunlarının
uygulaması konusunda görüş bildirme yetkisine sahip
Gelir İdaresi’nin söz konusu tartışmalara ilişkin açıkla-
6132 sayılı Kanun’un 5’inci maddesine istinaden, ülke genelinde at yarışları düzenleme ve bu
yarışlar üzerinde müşterek bahisler düzenleme yetkisi
Türkiye Jokey Kulübü’ne devredilmiş olup, at yarışları
ve buna ilişkin müşterek bahisler halen ilgili kurum
tarafından düzenlenmektedir.
[email protected]
1
Bu çalışmadaki görüşler yazarın şahsi görüşleri olup
yazarın çalıştığı kurumu bağlamaz. Çalıştığı kurum veya
yaptığı görevle ilişki kurulmak suretiyle herhangi bir
şekilde kullanılamaz.
33
‰
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 18’nci
maddesinde eğlence vergisinin mükellefinin, eğlence
yerlerini işleten gerçek ve tüzel kişiler olduğu belirtildiğinden, at yarışları ve yarışlar üzerinde müşterek bahis
düzenlenmesine ilişkin eğlence vergisinin mükellefi
Türkiye Jokey Kulübü’dür.
“At yarışlarında ganyan bayilerinde oynanan
müşterek bahisler üzerinden alınacak eğlence vergisinin ganyan bayiinin bulunduğu yer belediyesine değil,
hipodromun bulunduğu yer belediyesine ödenmesi
gerekir.” Danıştay 9. Dairesi 03/06/2004 tarih ve E:
2004/84, K: 2004/3830 sayılı kararı.
Türkiye genelinde at yarışları Türkiye Jokey Kulübü’ne bağlı olarak faaliyet gösteren İstanbul, Adana,
Ankara, İzmir, Bursa, Diyarbakır, Elazığ ve Şanlıurfa
hipodromlarında düzenlenmektedir.
“Ganyan bayilerinde oynanan müşterek bahislerden elde edilen hasılat nedeniyle ödenmesi gereken
eğlence vergisinin Türkiye Jokey Kulübünün bulunduğu
yer belediyesine ödenmesi gerekir” Danıştay Dava
Daireleri Genel Kurulu 17/10/2003 tarih ve E:
2003/257, K: 2003/391 sayılı kararı.
3AT
YARIŞLARI
DÜZENLENMESİ
NEDENİYLE DOĞAN EĞLENCE VERGİSİ TÜRLERİ
“2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 17,
21 ve 22’nci maddeleri uyarınca, belediye sınırları ile
mücavir alanlar içinde yer alan her türlü eğlence
işletmelerinin faaliyetlerinin eğlence vergisine tabi
olduğu, at yarışları ve benzeri faaliyetler dolayısıyla
alınan eğlence vergisinin ilgili belediyeye ödeneceğinin
anlaşıldığı, ilgili belediyeden maksadın, at yarışlarını
düzenleyen ve bayiliğini veren Jokey Kulübü’nün bağlı
bulunduğu belediye olduğu, ganyan bayileri tarafından
oynatılan müşterek bahis ve at yarışlarının aynı zamanda davacı kulübün merkez bilgisayarından takip
edilerek kayda alındığı, tahsil edilen eğlence vergisinin
de, verginin mükellefi olan davacı kulübün bağlı bulunduğu belediyeye ödenmesi gerektiği gerekçesiyle
vergiyi kaldıran yerel mahkeme direnme kararı usul ve
yasaya uygun olup onanması gerekir” Danıştay Vergi
Dava Daireleri Genel Kurulu 12/12/2003 tarih ve E:
2003/321, K: 2003/444 sayılı kararı.
3.1- Hipodromlara Giriş Bedeli Üzerinden
Alınan Eğlence Vergisi
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 21’nci
maddesinde, biletle girilen spor müsabakaları, at
yarışları ve konserlerden %10 oranında eğlence vergisi
alınacağı hükme bağlanmıştır.
Görüldüğü üzere at yarışlarını seyretmek üzere
hipodromlara giriş yapılması sırasında bilet bedelleri
üzerinden % 10 oranında eğlence vergisi hesaplanması gerekmektedir. Hesaplanan söz konusu eğlence
vergisi hipodromun sınırları içinde bulunduğu belediyeye ödenecektir.
Biletle girilen yerlerde bilet bedelleri üzerinden
hesaplanan eğlence vergisi büyükşehir belediyelerinin
gelirleri arasında sayılmadığından söz konusu vergi,
hipodromun sınırları dâhilinde bulunduğu belediyeye
aittir.
Yukarıdaki kararlardan da anlaşılacağı üzere
Danıştay, at yarışları üzerinden oynanan müşterek
bahislerde, eğlence faaliyetinin TJK tarafından bayilik
verilen ganyan bayilerinde gerçekleşmediğini, bu
nedenle verginin TJK’nın bağlı bulunduğu belediyeye
ödenmesi gerektiğini düşünmektedir.
3.2- At Yarışları Üzerinde Düzenlenen
Müşterek Bahislere İlişkin Eğlence Vergisi
At yarışları üzerinde düzenlenen müşterek bahisler de eğlence vergisinin konusuna girmektedir.
2464 sayılı Kanun’un 21’nci maddesinde müşterek
bahisler üzerinden % 5 oranında eğlence vergisi
alınacağı hükme bağlanmıştır.
4MÜŞTEREK
BAHİS
OYNANMASI
EĞLENCE VERGİSİNİN KONUSUNA GİRER Mİ?
At yarışları üzerinde oynanan müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisinin hangi belediye tarafından
tahsil edileceği konusunda tereddütler hâsıl olmaktadır.
Müşterek bahislerin oynandığı ganyan bayilerinin
bulunduğu yer belediyeleri “eğlence faaliyetlerinin”
ganyan bayilerinde gerçekleştiğinden bahisle Türkiye
Jokey Kulübü’ne eğlence vergisi salmaktadırlar. Konu
defalarca yargı mercilerine intikal etmiştir. Konuya
ilişkin olarak ulaştığımız Danıştay kararlarının özetleri
aşağıdaki gibidir:
At yarışları üzerine oynanan müşterek bahislere
ilişkin eğlence vergisinin hangi belediye tarafından
tahsil edileceği şeklindeki belirsizlik, müşterek bahislerin eğlence vergisine konu edilmesinden kaynaklanmaktadır. Türk Dil Kurumu Sözlüğü’nde müşterek
bahis “at yarışlarında, en az iki koşuda yarışan hayvanlardan birinin kazanmasına bağlanan talih oyunu”
olarak tanımlanmaktadır. Görüldüğü üzere müşterek
bahislere katılanların amacı eğlenmekten ziyade,
yarışlarda birinci gelecek atı tahmin etmek suretiyle bir
34
Nisan 2013, Yıl 13, Sayı 151
mümkün görülmemektedir. Konu ile ilgili bir diğer
husus at yarışı müşterek bahislerine internet aracılığı
ile katılma olanağının bulunmasıdır. At yarışı müşterek
bahislerinde eğlence faaliyetinin ganyan bayilerinde
gerçekleştiğinin kabulü halinde internet üzerinden
oynanan bahislere ilişkin eğlence vergisinin hangi
belediye tarafından tahsil edileceği hususu daha
karmaşık hale gelmektedir. Örneğin Eskişehir’de
ikamet eden bir katılımcı doldurduğu bahis kuponunu
ganyan bayiine yatırabileceği gibi internet üzerinden de
bahislere katılabilmektedir. Örnekteki katılımcı doldurduğu bahis kuponunu ganyan bayine yatırdığı zaman
vergiyi tahsile yetkili belediye ganyan bayinin bağlı
olduğu belediye, internet üzerinden bahse katıldığı
zaman ise internet sitesini işleten şirketin bağlı olduğu
belediye olacaktır. Görüldüğü üzere, müşterek bahse
katılımın “eğlence” olarak değerlendirilmesi durumunda
dahi, Eskişehir’de ikamet eden katılımcının bahse
katılım yöntemine göre vergiyi tahsile yetkili belediye
değişebilmekte olup, bu durum eğlence faaliyetlerinin
ganyan bayilerinde gerçekleşmediğinin göstergesidir.
maddi menfaat elde etmektir. Bu açıdan bakıldığında
müşterek bahis faaliyetlerinin eğlence vergisinden
ziyade şans oyunları vergisinin konusuna girmesinden
söz edilebilir ki müşterek bahisler zaten 5602 sayılı
"Şans oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve
Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun" kapsamında
şans oyunları vergisinin de konusuna girmektedir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu yerel nitelikteki ihtiyaçları karşılayan yerel idarelere kaynak
yaratılması ihtiyacından doğmuştur. Söz konusu
Kanun’da yer alan tüm gelir unsurları belediyeler
tarafından belediye ve mücavir alan sınırları dahilindeki
bazı faaliyetler üzerinden alınmaktadır. Diğer bir
deyişle 2464 sayılı Kanun’da yer alan düzenlemeler
yerel mahiyetteki faaliyetlerin vergilendirilmesi temeline
dayanmaktadır. Kanun’un 17’nci maddesinde yer alan
“Bu Kanun’un 21'inci maddesinde belirtilen ve belediye
sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence
işletmelerinin faaliyetleri Eğlence Vergisine tâbidir.”
şeklindeki düzenleme de bu durumu ifade etmektedir.
Oysa at yarışları üzerinden düzenlenen müşterek
bahisler, TJK’nın yetki verdiği ganyan bayileri aracılığı
ile Türkiye çapında organize edilmektedir. Bu yönüyle
müşterek bahislere katılımın yerel mahiyette bir gelir
unsuru olan eğlence vergisinin konusuna girmesi 2464
sayılı Kanun’un getirilme amacıyla da uyuşmamaktadır.
Daha önce de belirtildiği üzere müşterek bahislere katılım yerel mahiyetteki eğlence vergisinden
ziyade şans oyunları vergisinin konusuna girmektedir.
Ancak yapılan düzenleme ile müşterek bahisler eğlence vergisinin konusuna dâhil edilmiştir. Kanaatimizce
müşterek bahisler üzerinden alınan eğlence vergisini tahsil etme yetkisi, eğlence faaliyetinin ganyan
bayilerinde gerçekleşmediği, TJK’dan yetki almış
ganyan bayilerinin sadece bahse katılıma aracılık
etmeleri, eğlence faaliyetinin hipodromlarda at
yarışları düzenlenmesine bağlı olması nedeniyle
hipodromların bağlı bulunduğu belediyelere aittir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 23/1-c
maddesi de bu görüşümüzü destekler niteliktedir. At
yarışları üzerine düzenlenen müşterek bahisler nedeniyle doğacak eğlence vergisini tahsil etme yetkisinin
yarışları düzenleyen Türkiye Jokey Kulübü’nün bağlı
olduğu belediyeye ödenmesi gerektiğinin kabulü
halinde 5216 sayılı Kanunun 23/1-c maddesi hükmü
İstanbul dışında anlamsız hale gelecektir. Bilindiği
üzere büyükşehir belediyesinde tahsil edilen at yarışları dâhil olmak üzere müşterek bahislerden elde edilen
eğlence vergisinin % 20’si müşterek bahislere konu
olan yarışların yapıldığı yer belediyesine aittir. At
yarışları müşterek bahisleri nedeniyle doğan eğlence
vergisinin tamamının TJK’nın bağlı bulunduğu İstanbul
Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edilmesi
durumunda örneğin Adana’da yapılan yarışlarla ilgili
müşterek bahislerde Adana Büyükşehir Belediyesi %
5- AT YARIŞLARI ÜZERİNE MÜŞTEREK
BAHİS OYNANMASINDAN DOĞAN EĞLENCE
VERGİSİNİN ÖDENECEĞİ YER
5.1. Coğrafi Yönden
At yarışları üzerine düzenlenen müşterek bahislerin eğlence vergisinin konusuna girdiğinin kabul
edilmesi durumunda eğlence faaliyetinin nerede
gerçekleştiğinin belirlenmesi, vergiyi tahsil etmeye
yetkili belediyenin tespit edilmesi bakımından büyük
önem arz etmektedir. Eğlence faaliyetinin müşterek
bahislerin oynandığı ganyan bayilerinde oluştuğunun
kabul edilmesi durumunda, ganyan bayilerinde ne tür
bir eğlence faaliyetinin gerçekleştiği sorusu ile karşılaşılmaktadır. At yarışları üzerine müşterek bahis oynamak isteyenler doldurdukları bahis kuponunu ganyan
bayilerinde bulunan elektronik terminallere okutmakta
ve böylece müşterek bahse katılmış olmaktadırlar.
Görüldüğü üzere ganyan bayilerinin buradaki işlevi
bahse katılmaya aracılık etmektir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde at yarışı müşterek bahislerinde eğlence
faaliyetinin ganyan bayilerinde gerçekleştiği kabulü
35
‰
50’lik payı ve Adana hipodromunun bulunduğu yer
belediyesi % 20’lik payı alamayacaktır. Diğer taraftan
eğlence vergisinin tek bir belediyeye ödenmesi durumunda söz konusu eğlence vergisinin yerellik vasfı da
ortadan kalkacaktır ki 5216 sayılı Kanun düzenlemeleri
bu durumu öngörmemektedir.
munda, bu tutar üzerinden iç yüzde uygulanmak
suretiyle 108.000.-TL katma değer vergisi hesaplanacak, tahsil edilen tutardan katma değer vergisi düşüldükten sonra kalan 600.000.-TL eğlence vergisinin
konusu olacaktır. Bu tutara, müşterek bahislerde
uygulanan % 5 oranının uygulanması suretiyle eğlence
vergisi (600.000 X % 5) 30.000.-TL olarak hesaplanacaktır. Hesaplanan bu vergi TJK tarafından yarışın
gerçekleştiği tarihi izleyen ayın 20’nci günü akşamına
kadar ilgili belediyeye bir beyanname ile bildirilip
ödenecektir.2
5.2. Büyükşehir Belediyesi - İlçe Belediyesi
Yönünden
At yarışları üzerine oynanan müşterek bahislere
ilişkin eğlence vergisini tahsil etme yetkisinin hangi
belediyeye ait olduğuna ilişkin bir diğer tereddüt,
büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde söz konusu
vergiyi hangi belediyenin (büyükşehir-ilçe belediyeleri)
tahsil etmeye yetkili olduğudur.
6- AT YARIŞLARINA İLİŞKİN EĞLENCE
VERGİSİNDEN AYRILACAK PAYLAR
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun
103’üncü maddesinde, eğlence vergisi hasılatın %
10'unun bulunan yerlerde darülaceze ve benzeri
kuruluşlar hissesi olarak ayrılıp belediyece sözü geçen
müesseselere, % 10'unun da verem savaşına ayrılıp
belediye sınırları içinde Verem Savaş Derneği Teşkilatı
varsa yardım olarak bu derneğe verileceği hükme
bağlanmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun
23/1-c maddesinde; 2464 sayılı Belediye Gelirleri
Kanunu’nda yer alan oran ve esaslara göre büyükşehir belediyesince tahsil olunacak at yarışları dâhil
müşterek bahislerden elde edilen Eğlence Vergisinin %
20’si müşterek bahislere konu olan yarışların yapıldığı
yerin belediyesine, % 30’u nüfuslarına göre dağıtılmak
üzere diğer ilçe ve ilk kademe belediyelerine ayrıldıktan sonra kalan % 50'si büyükşehir gelirleri arasında
sayılmıştır. Söz konusu madde metninden de anlaşılacağı üzere at yarışları dâhil müşterek bahisler
nedeniyle doğacak eğlence vergisi büyükşehir
belediyesince tahsil edilecek ve yukarıda belirtilen
dağıtıma tabi tutulacaktır.
Buna göre belediyeler tarafından tahsil edilen
eğlence vergisi tutarının % 10’u belediye sınırları içinde
bulunan darülaceze ve benzeri kuruluşlara, % 10’u ise
belediye sınırları içinde bulunan Verem Savaş Deneği
Teşkilatına verilecektir.
At yarışları üzerine düzenlenen müşterek bahislerde verginin tahsil yetkisi büyükşehir belediyelerine
aittir. Büyükşehir belediyeleri tarafından tahsil edilen
eğlence vergisi 2464 sayılı Kanun’un 103’üncü maddesinde belirtilen şekilde dağıtıma tâbi tutulacaktır.
Büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan ilçe ve ilk
kademe belediyeleri söz konusu dağıtımdan kendilerine düşen tutar üzerinden yukarda belirtilen % 10’luk
payları ayıracaklardır. 2464 sayılı Kanun’un 103’üncü
maddesinde büyükşehir belediyelerinden bahsetmediğinden ve büyükşehir sınırları içinde bulunan darülaceze ve benzeri kuruluşlar ile Verem Savaş Derneği
Teşkilatı aynı zamanda ilçe belediye sınırları dahilinde
olacağından büyükşehir belediyelerinin tahsil ettikleri
eğlence vergisinden söz konusu sosyal yardım kuruluşlarına pay vermeleri gerekmemektedir. Örneğin
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edilen
100 TL tutarındaki at yarışları üzerine düzenlenen
müşterek bahislere ilişkin olarak tahsil edilen eğlence
Örneğin İzmir hipodromunda düzenlenen at yarışları üzerine yapılacak müşterek bahislere ilişkin
eğlence vergisi İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından
tahsil edilecek, tahsil edilen verginin % 20’si at yarışlarının düzenlendiği hipodromun Buca Belediyesi sınırları
dâhilinde bulunması nedeniyle bu belediyeye verilecek,
% 30’u büyükşehir sınırları dâhilindeki diğer belediyelere nüfusları oranında paylaştırılacak, kalan % 50’si ise
büyükşehir belediyesinin geliri olacaktır. At yarışlarının
Elazığ’da düzenlenmesi durumunda ise müşterek
bahislere ilişkin eğlence vergisinin tamamı Elazığ
Belediyesi tarafından tahsil edilecektir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 20’nci
maddesinde müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisinin matrahı, iştirakçilerden tahsil edilen tutardan katma
değer vergisi düşüldükten sonra kalan tutar olarak
belirlenmiştir.
Örneğin TJK tarafından düzenlenen at yarışı
için katılımcılardan 708.000.-TL tahsil edilmesi duru-
2
3 No’lu Belediye Gelirleri Kanunu Sirküleri 3 No’lu
Bölüm
36
Nisan 2013, Yıl 13, Sayı 151
konusuna girmekte olup zaten 5602 sayılı Şans Oyunları Vergisi Kanunu kapsamındadır. Diğer taraftan yerel
mahiyetteki ihtiyaçların karşılanması amacıyla yerel
yönetimlere bırakılan gelir kalemlerini düzenleyen 2464
sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na TJK tarafından yetki
verilen ganyan bayileri aracılığı ile iştirak edilen ve ülke
çapında (internet aracılığı ile yurt dışından dahi iştirak
edilebilen) düzenlenen müşterek bahislerin dâhil
edilmesi, 2464 sayılı Kanun’un getiriliş amacıyla da
çelişmektedir. 2464 sayılı Kanun’da yer alan gelir
unsurları incelendiğinde tüm gelir unsurlarının yerel
mahiyette olduğu görülecektir.
vergisinin 20 TL’si hipodromun bulunduğu Bakırköy
Belediyesi’ne, 30 TL’si ise diğer ilçe ve ilk kademe
belediyelerine nüfusları oranında dağıtılacak, 50 TL’si
ise büyükşehir belediyesinin geliri olacaktır. Hipodromun bulunduğu Bakırköy Belediyesi sınırları içinde
darülaceze ve benzeri kuruluşlar ile Verem Savaş
Derneği Teşkilatı bulunması durumunda, tahsil edilen
20 TL’nin % 10’u söz konusu kuruluşlara sosyal yardım
olarak aktarılacaktır.
7- SONUÇ
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanuna göre Türkiye Jokey Kulübü tarafından düzenlenen at yarışları
nedeniyle iki tür eğlence vergisi ortaya çıkmaktadır:
Hipodroma giriş bileti üzerinden ve müşterek bahislerden alınan eğlence vergisi.
At yarışları üzerine düzenlenen müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisini tahsil etme yetkisinin
ganyan bayilerinin bulunduğu yerin belediyesine değil,
at yarışlarının düzenlendiği hipodromların bağlı bulunduğu yer belediyesine ait olduğunu düşünmekteyiz.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23/1-c
maddesinde yer alan “2464 sayılı Belediye Gelirleri
Kanununda yer alan oran ve esaslara göre büyükşehir belediyesince tahsil olunacak at yarışları dahil
müşterek bahislerden elde edilen Eğlence Vergisinin %
20’si müşterek bahislere konu olan yarışların yapıldığı
yerin belediyesine, % 30’u nüfuslarına göre dağıtılmak
üzere diğer ilçe ve ilk kademe belediyelerine ayrıldıktan sonra kalan % 50'si büyükşehir belediyesi geliridir”
şeklindeki düzenleme müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisini tahsil etme yetkisinin ganyan bayilerinin
bulunduğu belediyeye ait olmadığını net bir şekilde
ortaya koymaktadır. 5216 sayılı Kanunun 23/1-c
maddesi müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisinin
ilçe ve ilk kademe belediyelerine dağılımını düzenlemektedir. Büyükşehir belediyesi dışında bulunan
yerlerde bulunan hipodromlarda düzenlenen at yarışları üzerine düzenlenen müşterek bahisler nedeniyle
doğan eğlence vergisini tahsil etme yetkisi, bu yerlerde
aynı ilçe belediyeleri bulunmadığından, hipodromun
bulunduğu yer belediyelerine aittir.
At yarışlarının düzenlendiği hipodromlara biletle
girilmesi nedeniyle ortaya çıkan eğlence vergisini tahsil
etme yetkisi, eğlence faaliyetinin hipodromda gerçekleşmesi nedeniyle, hipodromun bulunduğu yer belediyesidir.
At yarışları üzerine düzenlenen müşterek bahislerde, eğlence vergisinin hangi belediyeye ait olduğu
konusunda süregelen bir tartışma mevcuttur. Müşterek
bahislerin oynandığı ganyan bayilerinin eğlencenin
gerçekleştiği yer olduğu düşüncesinden hareket ederek
bazı belediyeler TJK adına eğlence vergisi salmışlar ve
ilgili kurum tarafından söz konusu vergilendirme
işlemleri yargı mercilerine taşınmıştır. Danıştay tarafından verilen ve makalemizde yer alan kararlarda,
ganyan bayileri eğlence faaliyetlerinin icra edildiği
yerler olarak kabul görmemiş ve yapılan vergilendirme
işlemlerinin terkin edilmesi görüşü benimsenmiştir. Söz
konusu Danıştay kararlarında ayrıca müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisinin TJK’nın merkezinin bulunduğu belediye tarafından tahsil edilmesi gerektiği
hükmolunmuştur.
At yarışları üzerine düzenlenen müşterek bahislere ilişkin eğlence vergisini tahsile yetkili belediyenin
hangisi olduğu ile ilgili tartışmaların temel kaynağı,
müşterek bahis faaliyetlerinin eğlence olarak kabul
edilerek belediye gelirleri arasında sayılmasından
kaynaklanmaktadır. Müşterek bahislere katılanların
temel amacı eğlenmekten çok bahis oynadıkları atın
birinci gelmesi neticesinde maddi menfaat sağlamaktır.
Kelime olarak müşterek bahis “at yarışlarında, en az iki
koşuda yarışan hayvanlardan birinin kazanmasına
bağlanan talih oyunu” anlamına gelmektedir. Görüldüğü üzere müşterek bahisler şans oyunları vergisinin
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun
103’üncü maddesinde, eğlence vergisi hasılatın %
10'unun bulunan yerlerde darülaceze ve benzeri
kuruluşlar hissesi olarak ayrılıp belediyece sözü geçen
müesseselere, % 10'unun da verem savaşına ayrılıp
belediye sınırları içinde Verem Savaş Derneği Teşkilatı
varsa yardım olarak bu derneğe verileceği hükme
bağlanmıştır. Söz konusu % 10 oranındaki pay büyükşehirlerde, at yarışları müşterek bahislerine ilişkin
eğlence vergisinden ilçe belediyelerine düşen pay
üzerinden hesaplanacaktır.
37
Download

At Yarışlarına İlişkin Eğlence Vergisi