ASTA ® 2015 | GUROLDEMİR.COM
Asta
Assistant of Tax Audit
Vergi İnceleme Asistanı
Gürol DEMİR
24.01.2015
ASTA (Assistant of Tax Audit) Bilgisayar programı, yürütülmekte olan vergi incelemelerinde bilgisayar
teknolojilerinden azami ölçüde yararlanmak amacıyla hazırlanmaktadır. Veri ambarından alınan
bilgilerin, yapılan matbu yazışmaların, düzenlenen tutanak ve raporların otomatik hale getirilmesi
programın nihai hedefidir. Nihai hedefe ulaşmak için halen kodlama süreci devam etmektedir. Vergi
incelemesi sırasında ihtiyaç duyulan mevzuat, matbu evraklar, hesaplamalar programa eklenmeye
başlanmıştır.
İÇİNDEKİLER
1- GENEL BİLGİ.................................................................................................................................................. 1
A.
B.
PROGRAMIN İŞLEVİ......................................................................................................................................... 1
SİSTEM GEREKSİNİMLERİ ................................................................................................................................. 1
2- KURULUM .................................................................................................................................................... 1
A.
B.
PROGRAMIN KULLANIM ŞARTLARI ..................................................................................................................... 1
PROGRAMIN KURULUMU ................................................................................................................................ 2
3- ÇALIŞMA ...................................................................................................................................................... 1
A.
PROGRAMIN İLK ÇALIŞMASI ............................................................................................................................. 1
1- Temel Bilgilerin Girilmesi ........................................................................................................................... 1
2- Abonelik Bilgilerinin Girilmesi .................................................................................................................... 1
B.
PROGRAMIN GENEL KULLANIMI ........................................................................................................................ 2
1- Ekrandaki Düğmeler .................................................................................................................................. 2
2- Düğme Alt Menüleri .................................................................................................................................. 3
3- Örnek Bir Form (İnceleme Görevleri) ......................................................................................................... 4
a)
b)
c)
d)
e)
f)
g)
a)
b)
Yardım Düğmesi ............................................................................................................................................... 4
Düğmeler ve Kısa Açıklamalar .......................................................................................................................... 4
Üst Bar (Mükellef Bilgileri Barı) ........................................................................................................................ 4
Düşey Açılır Menü (Combo Kutusu) ................................................................................................................. 6
Çoklu Seçim Düğmesi ....................................................................................................................................... 6
Tarih Bilgisi Girişi .............................................................................................................................................. 6
Izgara Nesnesi .................................................................................................................................................. 7
İmza Nesnesi .................................................................................................................................................... 7
Ortak Düğmeler................................................................................................................................................ 8
4- KİŞİSEL BİLGİLER ........................................................................................................................................... 9
5- GÜVENLİK ................................................................................................................................................... 10
A.
B.
C.
YERELLİK İLKESİ ............................................................................................................................................ 10
ÖZEL FORMATLI VERİ DOSYASI VE ÖZGÜN ŞİFRELEME ALGORİTMASI ........................................................................ 11
PROGRAMA ŞİFRE İLE GİRİŞ (SEÇİMLİK) ............................................................................................................. 12
i
1- GENEL BİLGİ
“Assistant of Tax Audit” (bundan böyle ASTA1 olarak ifade edilecektir) Bilgisayar
Programı, Vergi Müfettişlerine, vergi incelemelerinde yardımcı olmak üzere tasarlanmaktadır.
A. Programın işlevi
ASTA Programı, vergi incelemelerinde bilgisayar teknolojilerinden azami ölçüde
yararlanmak amacıyla hazırlanmaktadır.
Veri ambarından alınan bilgilerin, yapılan matbu yazışmaların, düzenlenen tutanak ve
raporların otomatik hale getirilmesi programın nihai hedefidir. Nihai hedefe ulaşmak için
halen kodlama süreci devam etmektedir.
Vergi incelemesi sırasında ihtiyaç duyulan mevzuat, matbu evraklar, hesaplamalar
programa eklenmeye başlanmıştır.
B. Sistem Gereksinimleri
Program çalıştığı bilgisayarda aşağıdaki özellikleri arar:
a. FrameWork 4.5 destekli bir işletim sistemi2,
b. Kısıtlanmamış “admin” yetkisi,
c. Microsoft Office 2007 veya sonrası,
d. Sisteme bağlı bir yazıcı,
Sizin bilgisayarınızda bu özellikler yoksa bu program düzgün çalışmayacaktır.
2- KURULUM
A. Programın Kullanım Şartları
Program aktif olarak görev yapan Vergi Müfettişlerinin kullanımı için tasarlanmıştır.
Programı kullanmak üzere yetki isteyen veya kullanmakta olan herkes aşağıdaki şartları en
başından kabul etmiş sayılır:
a. Bu program; Vergi Müfettişi Gürol DEMİR tarafından üretilmiş olup adı geçen
kişinin şahsi malıdır.
b. Bu bilgisayar programı telif hakkı yasası tarafından korunmuştur. Bu programın
sahibinin izni dışında tamamen veya bir bölümünün değiştirilmesi, üretilmesi ve
dağıtılması suçtur. Bunu yapanlar hakkında, kanunun yasal ve cezai hükümleri
geçerli olacaktır.
c. Programın sahibi, ücret mukabili de olsa dilediği kişiye programı kullandırmamak,
dileği kişiye programı ücretsiz olarak, dilediği kişiye bedel karşılığı kullandırma
yetkisi vermek ve verdiği programı kullanma yetkisini her zaman ve her koşulda
kısıtlamak hakkına sahiptir.
d. Programın kullanımı sırasında öngörülmemiş ve elde olmayan nedenlerle
yaşanacak aksamalar, veri kaybı ve benzeri sonuçlar konusunda programın sahibi
hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
1
ASTA Programı (© 2014-2015) A Grubu Vergi Müfettişi Gürol DEMİR tarafından tasarlanmış ve üretilmiş
olup halen geliştirilmesi devam etmektedir.
2
Windows 8 işletim sisteminde standarttır. Diğer işletim sistemlerinde kurulu olması yüksek olasılıktır. Yoksa
bu desteği sağlamak için "www.google.com.tr" üzerinde kısa bir araştırma yeterli olacaktır.
1
e. Sizin bilgisayarınızda veya sizin internet bağlantınızda meydana gelecek arıza
veya kısıtlamalar program sahibini ilgilendirmemektedir.
B. Programın Kurulumu
Kullanmak isteyenler; programın kullanım şartlarını okumuş ve kabul etmiş iseler,
kurulum programını http://www.guroldemir.com/program/download.aspx?Id=9 adresinden
indirebilir.
“Kur_Asta.exe” programını çalıştırınız. Aşağıdaki ekranda “Kur” düğmesine basınız.
Program seçilen klasöre kendini kuracaktır.
2
3- ÇALIŞMA
A. Programın İlk Çalışması
1- Temel Bilgilerin Girilmesi
Bu ekranda gerekli bilgileri doğru bir şekilde giriniz. İstenen tüm bilgilerin doğru bir
şekilde girilmesi önemlidir. Hatalı bilgi girenlerin bu programı kullanması uygun
görülmeyecektir.
Seçenek aktif ise, “Adı Soyadı” bilgi giriş kutusundan çıkıldığında bu seçenekte tüm
kelimelerin ilk harfleri büyültülür ve son kelime tamamen büyültülür.
Bilgilerinizi tamamladığınızda “Kaydet” düğmesine basınız.
2- Abonelik Bilgilerinin Girilmesi
Bu ekranda “Sözleşmeyi okudum, anladım ve kabul ettim” seçeneği seçilmeden
“Talebi Gönder” düğmesi aktif hale gelmez.
“Kısa yardım Konuları” alt penceresinden soru işareti
bulunan simgeye tıklayarak
sözleşmeyi ve gerekli gördüğünüz diğer yardım bölümlerini okuyunuz.
Programın 30 günlük deneme kullanımı ücretsizdir.
Aşağıdaki mesajı gördüğünüzde abonelik işlemleriniz tamamlanmış demektir.
1
B. Programın Genel Kullanımı
Programın genel görünümü şu şekildedir:
Bu ekranda klasik logo dışında görülen tüm simgelerin (düğme olarak ifade edilmesi
daha uygundur) birer işlevi vardır. Bu düğmelerin üzerinde biraz bekleyince fonksiyonları
hakkında kısa bir bilgi ekranda görülecektir. Programı tam olarak kullanmaya alışıncaya
kadar ekranda gördüğünüz her düğmenin üzerinde biraz bekleyerek hakkındaki kısa
açıklamayı okumanız şiddetle tavsiye edilmektedir.
En üst bölümde bulunan simgeler tüm bilgisayar programlarında standartdır.
Programın simge durumunda küçültülmesini, sistem tepsisine küçültülmesini ve tamamen
kapatılmasını sağlarlar.
1- Ekrandaki Düğmeler
Diğer düğmeler ve işlevleri (düğmelerin üzerinde biraz bekleyerek kolayca
göreceğiniz üzere) aşağıdaki gibidir:
Simgesi İşlevi
Vergi İnceleme Görevleri
Rapor Okuma Görevleri (Henüz Kodlanmamıştır)
2
Sihirbazlar
Mevzuat
Hesap Makinesi
Listeler
Kişisel Ayarlar
Yardım ve Hakkında
2- Düğme Alt Menüleri
Bu düğmelerin üzerine tıkladığımızda o düğmelerin işlevlerine ilişkin menü açılır.
Örnek olarak “Vergi İnceleme Görevleri” düğmesine tıkladığımıza aşağıdaki menüyü
görürüz:
Bu menülere tıkladığımızda o menünün işini yapacak bir form açılır. O form
vasıtasıyla programı kullanmış oluruz.
Diğer düğmelere tıklayarak o düğmelerin alt menülerine bakınız.
3
3- Örnek Bir Form (İnceleme Görevleri)
Bu alt menünün formu aşağıdaki görüntüye sahiptir:
Bu form üzerinden programın tamamında ortak olan özellikleri anlatmaya çalışalım.
a) Yardım Düğmesi
Hemen her formda bulunan düğmesiyle bu düğmenin üzerinde bulunduğu formun
kullanımı hakkında en güncel bilgiye sahip olabilirsiniz. Programı pratik olarak kullanmaya
alışana kadar sık sık
düğmesini kullanmanız tavsiye edilir.
b) Düğmeler ve Kısa Açıklamalar
Her düğmenin üzerinde biraz bekleyince açılan kısa açıklama metinleri (tool tip)
görülür. Bu açıklamalara örnek olarak aşağıdaki gibi bas-yükle düğmesini örnek
gösterebiliriz.
Programın tüm düğmelerinde bu kısa açıklamalar bulunur. Düğmeler genel kabul
görmüş simgeler ile anlamlandırılmaya çalışılmıştır.
c) Üst Bar (Mükellef Bilgileri Barı)
Formun en üstünde yüksekliği 8-9 mm, eni formu boydan boya kaplayan ve
mükellefin adı soyadı (unvanı) ve vergi numarası bilgilerini gösteren üzerinde iki adet düğme
bulunan bara denir.
Örnekteki Üst Bar:
Bu bar vasıtasıyla o anda hangi mükellef hakkında inceleme yaptığımızı öğrenebilir,
GİBIntra veya başka bir platformda sorgulama yaparken mükellefin vergi numarasını hemen
kopyala-yapıştır yapabiliriz.
4
Bar üzerinde bulunan iki düğme ise şu işlevleri görür:
Sürükle bırak (bas-yükle) düğmesi: Bu düğme yeni inceleme görevlerini girmek için
kullanılır. Yeni inceleme görev yazısını bu düğme üzerine sürükleyip bırakırsanız,
yeni inceleme görevine ilişkin bilgiler program tarafından okunup yerlerine
yerleştirilir. Sürükle bırak fonksiyonu bazı bilgisayarlarda çalışmayabilir. Bu takdirde
bu düğme ile bas yükle fonksiyonu kullanabilirsiniz. Bu düğmeye tıklayarak bas-yükle
fonksiyonun aktif hale getirirsiniz. Her koşulda otomatik girilen bilgileri manuel
olarak da değiştirebilirsiniz. Örneğin mükellefin adı soyadı (unvanı) giriş kutusunun
sağında bulunan
düğmesiyle mükellef hakkında gerekli bilgileri girip
değiştirebilirsiniz.
Program tarafından otomatik okunan bilgiler şunlardır:
a)
b)
c)
d)
e)
Mükellefin adı soyadı (unvanı)
Vergi dairesi ve vergi numarası
Görev yazısının tarihi ve numarası
İncelemenin gerekçesi, kapsamı, dönemi, vergi türü
Performans puanı
İnceleme görevi seçme düğmesi: Bu düğmeyle daha önce programa girilmiş inceleme
görevleri arasından seçim yapılması sağlanır. Bu düğmeye bastığınızda sizi aşağıdak
görüntüye sahip seçme ekranı karşılar:
“Adı Soyadı (Unvanı)” etiketi altında, açılır düşey menü (combo kutusu) içinde
listelenen inceleme görev yazılarından istediğinizi seçip açılır düşey menünün sol
yanında bulunan
seçim düğmesiyle bu görev yazısını seçebilirsiniz. Aynı yerden
eğer düğmesine basarsanız bu inceleme görev yazısı silinecektir.
Yanlış seçim yapılmmaması için seçime aday inceleme görevi hakkında ayrıntılı
bilgeler (tarih, sayı, gerekçe, dönem, vb.) bu ekranda verilmektedir.
Sorgulamayı incelemenin aşamasına göre de yapabilirsiniz. Bunun için “Sorgula”
etiketinin sol yanındaki açılır düşey menü (combo kutusu) kullanılabilir.
5
Bu ekrandan
seçim düğmesiyle seçtiğiniz görev emri çalıştığınız formun üst barına
yansıyacaktır. Bu mükellefin adı-unvanı aynı zamanda ana formda da (ana form simge
durumuna küçültülse dahi) gözükmeye başlayacaktır.
d) Düşey Açılır Menü (Combo Kutusu)
Formlarda sık kullanılan nesnelerden biri de düşey açılır menü olarak adlandırılan
combo kutularıdır. Bu menüler üzerine tıklayınca açılırlar ve seçenekleri gösterirler.
Yukarıda örnek olarak resimlenen bu düşey menü ile birden fazla seçenek arasından
sadece birini kullanıcının seçmesi istenmektedir.
e) Çoklu Seçim Düğmesi
Düzey açılır menü ile sadece bir seçim yapılabilir. Bilgi giriş kutularının sağında
bulunan
düğmesiyle de seçenekler arasındançoklu seçim yapılması sağlanabilir.
f) Tarih Bilgisi Girişi
Tarih girişi için standart tarih bilgi girişi nesnesei kullanılmaktadır. Bu nesne ile bilgi
girmek çok pratik olup bazı yöntemler aşağıda özetlenmiştir.
a) Direk tarihi yazabilirsiniz: 27.11.14 gibi, bu giriş “27 Kasım 2014” olarak kabul
edilecektir. (Tavsiye edilen tarih giriş yöntemi)
b) Açılır menüden seçebilirsiniz:
Bu takdirde ayın adının yazılı olduğu üst bara tıklarsanız yıl bilgilerine, buradan da
yine üst bara tıklarsanız 10 yıllık bilgilere ulaşırsınız.
6
Tarih bilgilerinin bir başka türü de çentikli tarih nesnesidir. Örnek formumuzda
şeklinde görülen tarih nesnesinin çentiği işaretlenmemiş ise
görev halen devam ediyor demektir.
g) Izgara Nesnesi
Izgara nesnesi excel belgesi ile çok benzer özellikleri taşımakta olup program içindeki
örnek görüntüsü aşağıdaki gibidir:
Excel ve Word ile hızlı veri alış verişi için tasarlanmış olan ızgara nesnesi diğer
formlarda sık olarak kullanılmaktadır. Bu nesnenin sol üst köşesine tıklayarak tümünü
seçebilirsiniz. Satır numaralarının soluna tıklayarak o satırını seçebilirsiniz. Seçtiğiniz bölümü
kopyalayabilir veya silebilirsiniz.
Sütun adlarına tıklayarak o sütun bilgilerine göre tüm verileri sıralayabilirsiniz.
Izgara nesnesinin herhangi bir yerinde sağ tıklayarak aşağıdaki gibi açılır menüye
ulaşabilirsiniz.
Tıpkı excel gibi seçim yapabilir, kopyala-kes-yapıştır işlemleri yapabilir. Excel ve
Word ile veri alışverişi yapabilirsiniz.
4- Diğer Nesneler
Örnek olarak seçilen bu forma olmayan ama diğer formlarda kullanlan bazı nesnelere
de değinmemiz gerekir.
a) İmza Nesnesi
İmza nesnesi Asta programında defter belgeleri teslim alırken, teslim ederken ve
tutanak imzalanırken kullanılmaktadır. Bunun yanında tarhiyat öncesi uzlaşma davetiyesinin
tebliği, ek tutanak imzalanması, dairede yapılacak tebliğ işlemleri vb. için mükellefin kendisi,
vekili veya temsilcisine ait bilgileri saklamak üzere 5 adet imza alanı ayrılmıştır.
7
Bu kılavuzda kullanılan isimler rastgele türetilmiştir. Gerçek kişi ve kurumlarla
benzerliği tamamen tesadüften ibarettir.
Bir mükellefe ait üç (5 de olabilir) farklı imza aşağıya alınmıştır.
Bu imzalardan biri defter ve belgeleri teslim alırken, diğeri inceleme tutanağında,
üçüncüsü defterleri geri verirken kullanılmıştır.
İmzalar arası geçişler imza nesnesinin sol üst köşesinde bulunan numaratör vasıtasıyla
yapılır. Aynı kişi ile muhatap olmamız durumunda aynı bilgileri defalarca yazmaktan kurtaran
bir nesnedir.
b) Ortak Düğmeler
Çeşitli formlarda kullanılan düğmeler ve işlevleri aşağıda açıklanmıştır.
Yardım Düğmesi: Yardım ve açıklama amaçlı kullanılır. Hemen her formda bu
düğmeden bulunur. İlk kullanımlarda, bu düğmeyi kullanmanız tavsiye edilir.
Yeni Düğmesi: Çalıştığınız formdaki değerleri silmek ve yeni giriş yapmak
amacıyla kullanılır.
,
,
Bulma ve Seçme Düğmeleri: Kayıtlı mükelleflerden, inceleme görev
emirlerinden, vergi dairelerinden, vergi türlerinden, dönemlerden vb. birini seçmek için bu
düğmeler kullanılır.
Silme Düğmesi: Seçilen mükellef, inceleme emir kaydı vb. kaydını siler.
Yapıştırma Düğmesi: Genellikle GİBIntraNet sorgulaması sonrası tümünü seçip
(Ctrl+A) kopyaladığınız (Ctrl+C) bilgileri programa yapıştırmak için kullanılır.
Kontrol Etme Düğmesi: Ba-Bs, KDV Gibi formlarda girilen verilerin doğruluğunu
kontrol etmek için kullanılır.
Sıraya Sokma Düğmesi: Ba-Bs, KDV Gibi formlarda girilen verileri değişik
kriterlere göre sıraya sokma için kullanılır.
Aktarma/Seçme Düğmesi: Açılır düşey listeden birini seçip ilgili çalışma formuna
aktarmaya yarar.
Word Belgesi Üretme Düğmesi: Vergi inceleme raporu, vergi inceleme tutanağı,
diğer tutanak ve yazışmaları üretmek için kullanılır.
8
Numaratör, Sayaç: Mükellef kurum temsilcileri, imza bilgisi vb. aynı tür bilgiden
birden fazla girilmesi gerektiğinde kullanılır.
Kaydetme Düğmesi: Girilen bilgileri kaydeder.
4- KİŞİSEL BİLGİLER
Programın raporları, tutanakları, yazışmaları otomatik yapabilmesi için tanımlamanız
gereken kişisel bilgiler vardır. Bu nedenle Programı denemeye / kullanmaya başlamadan
evvel öncelikle kişisel bilgilerinizin girilmesi gerekir. Bunun için sağ tarafta bulunan
“Kişisel Ayarlar” simgesine tıklamanız gerekir.
Bu menü vasıtasıyla en azından “İmza Bloğu” ve “Adres Bilgileri” bölümlerinin
doldurulması gerekir.
İmza Bloğu:
Bu ekranda beş adet farklı imza bloğu tanımlanabilir. Kendiniz, yardımcı ile beraber
çalışmanız, ekip halinde çalışmanız, turne çalışmaları gibi olasılıklar düşünülerek beş farklı
imza alanı ayrılmıştır.
9
Sol tarafta bulunan numaratör ile hangi imza bloğunun düzenleneceği ve kullanılacağı
seçilir. “Bu imza bloğunu kullan” seçeneği ile artık bundan sonra üretilecek belgelerde bu
imzanın kullanılması sağlanır.
Bilgilerinizi tamamladığınızda “Kaydet” düğmesine basınız.
Adres Bilgileri:
Bu ekranda çalıştığınız kent, çalışma adresiniz, yazınızda kullanılacak alt bilgi,
tarhiyat öncesi uzlaşma yeri adresi beşer farklı adet tanımlanabilir. Sürekli çalışma yeriniz ve
turne görevleri düşünülerek 5 farklı bilgi alanı ayrılmıştır.
Bu bilgilerin girilmesi sırasında ihtiyaç duyacağınız mini yardımlar için “Kaydet”
düğmesinin sol yanında bulunan soru işareti
simgesine tıklayabilirsiniz. Bu düğmenin de
sol tarafında bulunan
“ön izleme” düğmesiyle girdiğiniz bilgilerin resmi bir yazı örneğinde
nasıl görüldüğünü ön izleme yoluyla görebilirsiniz.
5- GÜVENLİK
Programın güvenlik omurgası üçayak üzerine oturmuştur. Bunlar:
A. Yerellik İlkesi
Program kullandığı verilerin tamamını sizin bilgisayarınızda saklamakta ve oradan
tekrar kullanmaktadır.
Daha başka bir ifade ile dış sisteme sizin bilgisayarınızdan gönderilen tek bir veri
yoktur. Sizin TC Kimlik numaranız, incelediğiniz mükellefe ait bilgiler tamamen sizin
bilgisayarınızda saklanmaktadır.
Bu kuralın istisnası olarak sadece abonelik işlemlerinde adınız soyadınız, kaç günlük
abonelik istediğiniz (ve eğer ödeme yaptı iseniz banka, ödeme tarih ve tutarı) şeklindeki
bilgiler gerekli kontrollerin yapılması amacıyla dış sunucumuza gönderilmektedir.
Sizin bilgisayarınızda saklanan bilgilerin güvenliği de size aittir. Nasıl ki bu
bilgisayarlarda mükellef bilgileri içerir Word belgeleri, Excel belgeleri, Pdf formatında
bilgileri güvenli bir şekilde saklıyorsanız program verilerini de aynı şekilde güvenli bir
şekilde saklamanız gerekir.
10
B. Özel formatlı veri dosyası ve özgün şifreleme algoritması
Programın kullandığı veriler (eğer “kişisel ayarlar/diğer ayarlar” menüsünden aksi
belirtilmemiş ise) “Belgelerim/Asta” klasörü içinde yer alır.
Bir tedbirsizlik, hata veya unutma sonucu program verilerinin başkasının eline geçme
olasılığına karşı özel bir format ve özgün bir şifreleme algoritması ile korunması
planlanmıştır. Örneğin bu verilerin normal editör ile görüntüsü aşağıdaki gibidir:
Daha gelişmiş hack editörleri karşısında ise verilerin görüntüsü aşağıdaki gibidir:
Genel nitelikli bu tedbirlerin yanında, ileride uygun bir zaman diliminde, ayrıca
kullanıcının TC Kimlik numarası ile verilerin özel bir kombinasyona tabi tutulması ve
verilerin sadece bu kişiye özel hale getirilmesi düşünülmektedir.
11
C. Programa şifre ile giriş (seçimlik)
Sizin bilgisayarınızda tutulan bu bilgilerin, sizin bilgisayarınızda çalışan Asta ile
görülmesi, değiştirilmesi, işlenmesi mümkündür.
Bilgisayarınızı ele geçiren bir kişi tarafından verilerinize ulaşılmasını engellemek
isterseniz bu kez kişisel “ayarlar/şifre belirle / değiştir” menüsü ile şifre belirlemeniz gerekir.
Şifre belirlediğiniz takdirde programa giriş için aşağıdaki ekranda şifreyi girmeniz gerekir.
12
Download

buraya - Gürol DEMİR