TEMMUZ
BÜLTEN
'in Katk lar yla
2014 Haziran PTF: 152,30 TL/MWh
2014 Haziran SMF: 162,87 TL/MWh
piyasa fiyat fark
Ç NDEK LER
ETD'den Haberler
2
Piyasa Yorumu
5
Sektörden Haberler
6
Duyurular
10
HAZİRAN 2014
Haziran ayında barajlara gelen su 2.193.878 milyon m3 oldu.
Mayıs ayı elektrik üretimindeki yıllık artış %5,4 olurken, tüketimde ise yıllık %5,1
artış gerçekleşti.
Haziran ayı sonunda toplam kurulu güç 66.632 MW'a yükseldi. Haziran ayında
kurulu güce katkı 499 MW oldu.
Haziran ayında termik kaynaklardan elektrik üretimi toplamı 15.911.141 MWh,
hidrolik kaynakların üretimi 3.503.141 MWh, rüzgar kaynaklarının üretimi
604.572 MWh, jeotermal kaynaklardan üretim ise 168.129 MWh olduğu tespit
edildi.
Haziran ayı boyunca en yüksek ani puant 38.657 ile 27 Haziran 2014 günü, en
düşük ani puant ise 8 Haziran 2014 Pazar günü 26.306 MW ile gerçekleşti. Ayın
ani puant ortalaması ise 33.168 MW olarak tespit edildi.
ENTSO-E bağlantısı kapsamında Bulgaristan ve Yunanistan ile ticaret için
TEİAŞ tarafında yapılan kapasite ihalesinde Türkiye-Yunanistan yönü fiyatı 0.27
€ / MW, Yunanistan- Türkiye yönü 2.76 € / MW oldu. Türkiye Bulgaristan yönü
ihalesi ise iptal edilirken, Bulgaristan-Türkiye yönü ise 14.00 €/MW oldu.
Bulgaristan –Türkiye yönü kapasite bedeli ESO tarafında ise 13.54 €/MW oluştu.
2014 HAZİRAN:
Üretim: 20,18 TWh
Tüketim: 20,57 TWh
İthalat:
0,51 TWh
İhracat:
0,12 TWh
Rüzgar Ve Güneş Enerjisine Dayalı Lisans Başvuruları İçin Yapılacak Rüzgar Ve
Güneş Ölçümleri Uygulamalarına Dair Tebliğ yayımlandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, elektriğe 3 ay, doğalgaza ise
Temmuz ayında zam yapılmayacağını söyledi.
Toplam Kurulu Güç: 66.632,50 MW
Nisan Ayı Kurulu Güce Katılım: 499,5 MW
ETD Bülten'e ücretsiz üyelik, soru ve yorumlarınız için [email protected] adresinden bize ulaşabilirsiniz
Temmuz 2014
ETD den Haberler
Fransa'ya Talep Tarafı Piyasa
Katılımı İnceleme Gezisi
Düzenledik
Selman GEZER / ETD – [email protected]
Türkiye Elektrik Piyasası önemli bir ivme kaydederek,
sürekli gelişme göstermektedir. Bu gelişmelenin devam
edebilmesi için enerji politikalarının birinci önceliği ise arz
güvenliğidir.
Arz güvenliği, enerji üretim kapasitesinin sadece yeni
üretim tesisleri ile artırılmaya çalışmasını ifade
etmemektedir. Enerji arzının sürdürülebilir, ekonomik ve
işlevsel olarak ihtiyaca cevap verebilir seviyede
tutulmasında mevcut kapasitenin bilinçli ve verimli şekilde
kullanılması da hayati önemi hazidir. Bu noktada talep
tarafının enerji piyasasına aktif katılımı, arz güvenliği
konusunda çok etkili ve zorunlu bir yöntem olarak
karşımıza çıkmaktadır.
Bu konuda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB),
Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Enerji Ticareti Derneği
(ETD) temsilcilerinden oluşturulan Komisyon çalışmaları
çerçevesinde Talep Tarafı Katılımı' nın başarılı bir
uygulamasını yerinde incelemek ve bilgi almak amacıyla
Enerji Ticareti Derneği (ETD) olarak Fransa' ya bir inceleme
gezisi organize ettik.
19-21 Haziran 2014 tarihlerinde gerçekleştirdiğimiz,
“Fransa Talep Tarafı Piyasa Katılımı İnceleme Gezisi“
kapsamında, Lyon ve Paris şehirlerinde ziyaret ve
görüşmeler gerçekleştirildi. Lyon' da ülkenin en büyük talep
toplayıcısı olan Energy Pool şirketinin Talep Yönetim
Merkezi gezildi ve ilgili uzmanları tarafından yerinde
bilgilendirmeler yapıldı. Paris' de ise Fransa İletim Sistem
İşletmecisi Rte yetkilileri tarafından talep tarafı yönetimi ile
ilgili sunumun ardından sistem kontrol ve yönetim odası
ziyaret edildi. Burada da Rte yetkilileri tarafından detaylı bir
bilgilendirme yapıldı.
Söz konusu inceleme gezisine Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı'ndan, TEİAŞ' dan ve EPDK'dan Talep Tarafı
Katılımı Komisyonu' nun üyesi olan yetkililer ve Prof. Dr.
Murat ALANYALI ile üyelerimizden temsilciler katıldı.
Temmuz 2014
2
PS
G
Maliyetlerin Öngörülebilirliği
Selman GEZER / ETD – [email protected]
Mevzuat ve Uygulamalar (MU) Alt Çalışma Grubumuz' un Haziran ayı itibariyle çalışmalarında en önemli yeri
perakende satışa ilişkin hesaplanamayan ya da öngörülemeyen bedeller ve ulusal tarife yapısında atılması gereken
adımlar aldı.
Özellikle sıfır bakiye düzeltme tutarı ve YEKDEM maliyetleri
ile ilgili gelinen durum, bu durumun piyasaya ve piyasa
katılımcılarına etkileri, olumsuz olan etkilerin bertaraf
edilmesi için önerilerimiz ile görüşmeler yapıldı. Bu
çalışmaların sonucunda Sıfır Bakiye Düzeltme Tutarı ve
YEKDEM maliyetlerinin hesaplanması ve tarife yapısı
içerisinde öngörülebilir hale getirilmesi konusunda ETD
görüşümüz oluşturuldu. Bu konuda oluşan ETD görüşlerini
bu bültenimizde de paylaşmak isteriz:
Bilindiği üzere elektrik piyasamızın temelini nihai tüketicilere
yapılan satışlar ve ikili anlaşmalar oluşturmaktadır. Bu
satışlar üzerindeki tüm belirsiz maliyet kalemleri piyasaya
ciddi zararlar vermektedir. Özellikle Sıfır Bakiye Düzeltme
Kalemi (SBDT) ve YEKDEM maliyetleri, hiçbir şekilde
hesaplanamayan, tahmin edilemeyen ve öngörülemeyen
bedeller olarak
Perakende satış faaliyetlerinde nihai olarak tüm maliyetleri
ödeyen tüketiciler, piyasadaki riskler arttıkça, daha yüksek
fiyatlamalara maruz kalmaktadır. Maliyetlerini
hesaplayamayan tedarikçiler de, tüm riskleri göz önüne
almaya çalışarak, yüksek satış fiyatları ile müşteri almaya
çalışmaktadır. Ancak rekabetçi bir piyasa oluşturabilmek
için bu öngörülemeyen maliyet kalemlerinin,
hesaplanabileceği veya doğrudan nihai tüketicilere
yansıtılabileceği bir yapıya kavuşturulması gerekmektedir.
Bu sayede çok daha fazla serbest tüketicinin özel
tedarikçiden daha ucuza enerji alabilmesinin önü
açılacaktır.
Söz konusu maliyetler, Avrupa'daki örnek uygulamalarda,
nihai tüketicilerin faturalarına yansıtılan ayrı birer tarife
kalemi olarak bulunmaktadır. Türkiye'de de bu maliyetlerin
etkin bir şekilde öngörülerek satış fiyatlarına doğru
yansıtılması için, tarife içerisindeki
Temmuz 2014
Perakende Satış yapan şirketlerin muhtemel kar marjlarının
dahi üzerine çıkabilmektedir. Bu durum perakende satış
faaliyetlerindeki gelişimi yavaşlatma, hatta durdurma
noktasına getirecek ölçüdedir. Serbest tüketici limitlerinin
aşağı çekilmesi ile bu sektörün daha da serbest bir yapıya
kavuşturulması amaçlanırken, bu öngörülemeyen
kalemlerin varlığı sektörü oldukça riskli bir yapıya sokmakta
ve gelişimine engel olmaktadır.
SBDT kalemi Mayıs 2013-Nisan 2014 döneminde,
aşağıdaki tabloda görüleceği üzere 0,59 TL/MWh ile 9,17
TL/MWh arasında 15 kata kadar değişiklik
gösterebilmektedir. SBDT' nin ortalaması göz önüne
alındığında yaklaşık 5,19 TL/MWh lik bir yükümlülük söz
konusudur. Bu ortalama üzerinden hesaplandığında ise
değişimler +%77 ile -%88 olabilmektedir.
İletim Sistem Kullanım Bedeli, PSH ve Dağıtım Sistem
Kullanım Bedellerinde olduğu gibi, EPDK tarafından üçer
aylık tarife dönemlerinde bu bedellerin de hesaplanıp tarife
kaleminin bir bileşeni olarak belirlenmesini öneriyoruz. Bu
amaçla SBDT ve YEKDEM kalemleri, “İletim Sistemi Sistem
Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve
Uygulama Yöntem Bildirimi” kapsamında ayrı birer masraf
kalemi olarak tanımlanabilir ve “Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği” kapsamındaki SBDT tanımı güncellenerek bu
maliyetler tarifeye aktarılabilir. Bu sayede üçer aylık
dönemlerde maliyetler sabitlenmiş ve herkesin bildiği bir
yapıya kavuşmuş olacaktır. İlgili dönemde oluşacak farklar
ise, mevcut elektrik tarifelerinde olduğu gibi bir sonraki tarife
döneminde düzenlenebilecektir. Öngörülemeyen
maliyetlerin bu şekilde tarife kapsamında çözümlenmesi,
sektör için pozitif yönde değişikliğe neden olacak, tedarikçi
şirketlerin de en ucuz enerjiyi tedarik etmek için rekabet
etmesini sağlayacaktır.
3
EPİAŞ Sürecinde Gelişmeler…
TT
G
Selman GEZER / ETD – [email protected]
Türkiye enerji piyasalarının geleceğine dönük en önemli adımlardan birisi olarak görülen EPİAŞ'ın kuruluşunda
son aşamaya gelindi. Aslında halen elektrik piyasasının vadeli finansal ürünleri Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve
Opsiyon Piyasası'nda (BİST VİOP) işlem görmekte olmasına rağmen Kanun' da öngörülen piyasa düzeninin
EPİAŞ'ın kuruluşunun tamamlanmasıyla hayata geçeceğine dair yaygın bir kanı bulunmakta. Dolayısıyla
EPİAŞ'ın kuruluşuyla birlikte Türkiye'nin yeni piyasa yapısının şekillenmesi beklenmekte.
2013 yılının Mart ayında yasalaşan Yeni Elektrik Piyasası
Kanunu'nda kuruluşu için altı aylık bir süre öngörülmüş
olmasına rağmen EPİAŞ'ın kuruluş süreci hayli uzadı. En
nihayetinde Haziran ayının başında, EPİAŞ'ın Ana
Sözleşmesi ve Çalışma Esasları'na İlişkin Yönetmelik
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) tarafından
onaylandı. Ayrıca EPDK Strateji Geliştirme Dairesi
Başkanlığı tarafından, şirkette hissedar olacak özel
sektör katılımcılarının hisselerinin dağıtımı ile ilgili bir
çalışma da yapıldı. Ana Sözleşme, Yönetmelik ve hisse
dağıtımı ile ilgili çalışma ise EPDK Strateji Geliştirme
Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan bir toplantıda,
aralarında ETD'nin de yer aldığı sektör temsilcisi sivil
toplum kuruluşları ile paylaşıldı.
Uzun zamandır takip edilen bazı önemli hususlar da
böylece netleşmiş oldu. Kısaca özetlemek gerekirse;
merkezi İstanbul olarak belirlenen EPİAŞ'ın sermayesi 61
milyon TL'nin biraz üzerinde oldu. Hisselerinin %30' u
TEİAŞ, %30' u Borsa İstanbul ve %40' ı özel sektör
katılımcıları tarafından alınacak olan şirketin Yönetim
Kurulu sayısı ise 7 (yedi) olarak belirlendi. Tek bir kontrol
gücüne sahip sermaye yapısı altında ise %4' den fazla
hisseye sahip olunamayacağı kurala bağlanmıştır.
Yönetim yapısı, görevli organları ve işleyişi gerek Ana
Sözleşme gerekse Yönetmelik ile detaylı olarak
tanımlanan EPİAŞ ile ilgili bazı konularda ise önemli
belirsizlik ve anlaşılmazlıklar göze çarpmakta. Bunların
başında ilk Yönetim Kurulu üyeleri ile ilgili düzenleme
gelmektedir.
Temmuz 2014
İlk üyelerin tamamının EPDK tarafından belirlenecek
olması, bu noktada şirket hissedarlarının şirketin Kurucu
Yönetim Kurulu üyeleri olacak kişilerin belirlenmesinde
etkisiz kalacak olmaları ve bu Yönetim Kurulu'nun ilk
Olağan Genel Kurul' a kadar belki altı aydan fazla
görevde kalacak olması, EPİAŞ' ın kurgusundaki özel
sektör katılımının mantığını boşa çıkaracak nitelikte bir
durumdur.
Diğer yandan bir piyasanın doğru işlemesi ve istenen
işlevi yerine getirmesi için en önemli unsur olan gözetimi
yerine getirecek olan Piyasa İzleme Komitesi ile ilgili de
büyük ve önemli belirsizlikler mevcut. Özellikle bu Komite
üyeleri için kriterlerin ve seçim yönteminin belirtilmemiş
olması, başlangıçta doğru, iyi işleyen, standart süreçlere
sahip ve keyfiliğe yer bırakmayacak bir kurguyu eksik
bırakacak nitelikte. ETD olarak tüm bu konularda görüş
ve önerilerimiz de, EPİAŞ sürecinin en başından beri
olduğu gibi ilgili muhatapları ve taraflarıyla paylaşılmakta
ve doğru sonuçlara ulaşılmasına katkı sunulmaya
çalışılmaktadır.
Sürecin ve sonuçlarının başta elektrik olmak üzere enerji
piyasalarımız ve ülkemiz için faydalı ve verimli olmasını
diliyoruz.
4
Haziran Ayında
Elektrik piyasasında gelişmeler
Tüm yıl süren kuraklığın aksine Haziran ayında, ülke
genelinde şiddetli yağışlar gözlemlendi. Haziran ayı
yağışlarının normalleri 32 mm iken geçtiğimiz
Haziran'da 51,9 mm yağış kaydedildi. Aynı rakam geçen
sene 26,7 mm seviyesinde idi. Her ne kadar şiddetli
yağışlar barajların doluluk oranlarını arttırmasa da,
iklimlendirmenin tüketim üzerindeki etkisi azaldı ve
Haziran ayının sadece son haftasında artış gözlemlendi.
Uzmanlar Temmuz ayının da benzer şekilde yağışlı
geçebileceğini, mevsim normallerinde kayma
olabileceğini ve Eylül ayında da yaz sıcakları
gözlemlenebileceğini belirtiyorlar.
Haziran ayında aynı zamanda EPİAŞ hakkında da
önemli gelişmeler oldu. EPDK'nın EPİAŞ'ın yasada
belirtilen %40'lık payı için özel sektöre yaptığı
hissedarlık çağrısı ile birlikte, birçok şirket EPİAŞ'a
ortaklık konusunda olumlu olmakla birlikte tereddütler
yaşadıklarını belirttiler. Piyasa katılımcıları tarafından
özellikle Şirketin Ana Sözleşmesinde yer alan Piyasa
İzleme Komitesinin atanmasında EPİAŞ'ın söz sahibi
olmamasının tedirgin edici olduğu belirtildi. Katılımcılara
göre komitenin doğrudan EPDK tarafından atanması
yerine, akademik, özel sektör, borsa, kamu taraflarından
farklı vizyonlardan adaylar olmasının pozitif etkisi
olabileceği belirtildi. Planların beklendiği gibi gitmesi
durumunda ise, şirket kurulduktan sonra 2015 sonuna
kadar yatırım, mevzuat ve teknik süreçlerin
tamamlanması ve Gün İçi Piyasa'nın hayata geçmesi
bekleniyor.
Rusya-Ukrayna gerilimi ise Haziran ayında şiddetlendi.
Gazprom, Ukrayna'ya verdiği doğal gazı kesti.
Türkiye'ye ve Avrupa Birliği'ne verilen gaz kesilmedi
ancak, Türkiye'nin elektrik üretiminin yüzde 12,5'ini
taşıyan doğal gaz boru hattındaki sorunun kış gelmeden
çözülmesi gerekiyor, aksi takdirde Türkiye'nin ciddi
anlamda etkileneceği öngörülüyor. Tezgahüstündeki
fiyatlar da bu riskin bir bölümünün göz
Temmuz 2014
önünde bulundurulduğunu gösteriyor. Ancak, geçtiğimiz
yıl doğalgaz krizi yaşayan Türkiye'nin bu yıl da benzer
durumlar yaşaması sektörü zora sokacak gibi duruyor.
Ukrayna-Rusya krizi devam ederken Ukrayna'yı bypass ederek Rus gazını Avrupa'ya taşıyacak olan
Güney Akım doğal gaz boru hattı projesi ise ivme
kazandı. Rus Dışişleri, Güney Akım projesinin,
Avrupa'daki enerji güvenliğini destekleyeceğini ve bu
konuda bütün taraflar ile konuşmaya hazır olduklarını
belirtti. Macaristan ve Sırbistan, ABD ve Avrupa
Birliği'nin tüm itirazlarına rağmen, proje için üzerlerine
düşen sorumlulukları yerine getireceklerini belirttiler.
Önümüzdeki aylarda Güney Akım projesinin üzerine
daha çok düşülecek gibi gözüküyor.
Türkiye elektrik piyasasına baktığımızda, Haziran ayının
son günlerinde artışa geçen Piyasa Takas Fiyatının
Temmuz ayının ilk günlerinde de yükselişine devam
ettiğini görüyoruz. Traderlara göre, fiyatlara kamu
tarafından müdahale olmaması durumunda, Temmuz
ayının 170 TL/MWh bandında gerçekleşmesi
bekleniyor. Bir başka görüş ise yağışlı geçen Haziran ayı
gibi Temmuz'un da yağışlı geçmesi ile özellikle akarsu
tipi santrallerinin fiyatları düşürebileceği yönünde.
Elektrik piyasasında üçüncü çeyrek için beklentilerine
baktığımızda, tezgahüstünde son bir haftada Ağustos
ayı baz yük ürünün 6 lira değer kazandığını, Eylül ayı
beklentilerinin ise geçen senenin 12 TL üzerinde
olduğunu görüyoruz. Elektrik Piyasası için kriz ve
müdahaleler ile başlayan 2014 yılı, traderlar için kolay
geçmeyeceğe benziyor.
5
Sektörden Haberler
Yıldız: Ülkemiz elektrik
santrali sayısı 1000'i geçti
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Türkiye'nin 2014 ilk 6 ayındaki
elektrik kurulu gücü hakkında açıklamalarda bulundu. Yıldız, Türkiye'deki
elektrik santrali sayısının 1000'i geçtiğini belirterek, "2014'ün ilk 6 ayında 2625
MW gücünde santral devreye alındı. Devreye alınan bu santrallerin yatırım
bedeli 7 milyar lira" dedi.
Bakan Yıldız, şu açıklamalarda
bulundu: “Enerji yatırımlarında 2014
yılında hedeflenen seviyede
gidiyoruz. 2013 yılı Haziran ayı
sonunda 60.121 MW olan Türkiye
toplam enerji kurulu gücü 2014
Haziran sonu itibarıyla % 11 artışla
66.632,5 MW değerine ulaştı.
Santral sayısı ise aynı dönemde %
20,4 arttı. Böylece ülkemiz elektrik
santrali sayısı 1000'i geçti. Şu anda
1002 santralimiz üretimde. 2013 yılı
Haziran ayından bu yana toplam
6511 MW gücünde 172 adet santral
devreye alındı. Türkiye 2014'ün ilk
yarısında da elektrik yatırımlarına
olağanca hızıyla devam etti.
Geçmişte planlanan ve kararı alınan
santrallerin yatırım olarak dönmeye
başladı. 2014'ün ilk 6 ayında 2625
MW gücünde santral devreye alındı.
Devreye alınan bu santrallerin
yatırım bedeli 7 milyar lira. Türkiye
2014 yılının ilk yarısını da, geçtiğimiz
yılın aynı dönemine göre elektrik
üretiminde ve tüketiminde artışla
kapattı. 2014'ün ilk 6 ayında elektrik
üretimi geçtiğimiz yılın aynı
dönemine göre yüzde 4,3, elektrik
tüketimi ise yüzde 3,8 oranında artış
gösterdi. Önceki yıllara göre
tüketimdeki artışın daha az
olmasının sebebi
evlerden
sanayiye varana kadar enerji
tasarrufunun her kesimde daha fazla
yapılmasıdır. Bir başka sevindirici
gelişme ise güneş enerjisinin de
artık elektrik üretim portfoyü
içerisinde yer almaya başlaması. Şu
ana kadar 13.5 MW güneş enerjisi
üretim tesisinin kabulünü yaptık. "
ETD/Karahan: Türkiye
enerji piyasası merkezi
olabilir
ETD Başkan Yardımcısı Mustafa Karahan, EPİAŞ ile Türkiye'nin bölgesinde
enerji piyasası merkezi olabileceğini söyledi. Enerji Piyasası Düzenleme
Kurulu (EPDK), Enerji Borsası'na (EPİAŞ) sektör şirketlerinin ortaklık
esaslarını düzenleyen yönetmeliği onayladı ve bu onayla birlikte şirketlere
ortaklık başvurusu için çağrı yaptı. Sektör şirketleri Enerji Borsası'na en fazla
yüzde 4'lük ortaklık için iki ay içinde başvuruda bulunacak. Hisse dağıtım
işleminin bitmesinin ardından EPDK, 6 ay içinde EPİAŞ'a piyasada işlem
yapması için yetki verecek. İlk olarak elektrik alım-satımının yapılacağı
"Enerji Borsası" olarak hayata geçecek EPİAŞ'ta, daha sonra petrol,
doğalgaz ve türevleri de işlem görecek. Konuyu değerlendiren Enerji Ticareti
Derneği Başkanı Yardımcısı Mustafa Karahan, EPİAŞ düzenlemesinin, borsa
kurulumu için büyük önem arz ettiğini belirtti. Borsayla birlikte Türkiye'nin
enerji alanında pozisyonun güçleneceğini kaydeden Karahan, "Borsayla
birlikte Türkiye enerjinin transit geçtiği bir ülke değil, merkez ülke olacak" dedi.
Karahan, Türkiye açısından elektrikte, doğalgaz ve petrolde ve karbon
ticaretinde ilerde çok büyük değişimler yaşanabileceğini belirtti.
Temmuz 2014
Haziran'da Yağışlar
Mevsim Normallerinden
Fazla Oldu
Haziran ayında yağışlar genel olarak
normalinden ve geçen yıl Haziran ayı
yağışından fazla oldu. Devlet
Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün
raporuna göre, Haziran ayı yağış
ortalaması 51,9 mm, normali 32,0 mm
ve 2013 Haziran ayı yağış ortalaması
ise 26,7 mm olarak belirtildi. Yağışlarda
normaline göre % 62,1 geçen yıl
Haziran ayı yağışına göre ise % 94,6
artış gözlendi.
Primer Frekans Kontrol
Birim Hizmet Bedeli
6,31 Tl/mwh
Primer Frekans Kontrol Birim Hizmet
Bedeli 2014 yılı 3. çeyreği için 6,31
TL/MWh olarak onaylandı. Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumunun konu
ile ilgili kararı Resmi Gazetede
yayımlandı. EPDK, TEİAŞ tarafından
önerilen Primer Frekans Kontrol Birim
Hizmet Bedelinin 2014 yılı 3. çeyreği
için 6,31 TL/MWh olarak
onaylanmasına karar verdi.
İran'ın doğal gaz
kaynakları, Avrupa'ya
gaz akışı için en iyi
seçenek
İran'ın doğal gaz kaynaklarının
Avrupa'ya gaz akışı için en iyi seçenek
olduğu düşünülüyor. İran yerel gazetesi
Mardom Salari haberine göre, Enerji
uzmanı Dr. Sadeq Jowkar, İran'ın doğal
gaz kaynaklarının gözardı edilmemesi
gerektiğini söyledi. AB'nin şuan enerji
tedarik portfolyosunu çeşitlendirmek
için birden çok seçeneği var.
6
Macaristan, Güney Akım
Projesinde Üzerine
Düşeni Yapacak
Macaristan Başbakanı Viktor Orban,
ABD ve Avrupa Birliği'nin itirazlarına
rağmen Ukrayna'yı by-pass ederek
Rus gazını Avrupa'ya taşıyacak olan
Güney Akım doğal gaz boru hattı
projesini hayata geçirmek için
üzerlerine düşeni yapacaklarını
söyledi. Macaristan Başbakanı Viktor
Orban, "Güney Akım'ı inşaa
etmememiz gerektiğini söyleyenler,
enerjisiz nasıl yaşayabileceğimiz
konusunda da alternatif bir öneri ortaya
koymalılar" diye konuştu.
Ukrayna'nın Kasım
Ayına Kadar Yetecek
Doğalgazı Var
Ukrayna enerji şirketi Naftogaz'ın
Başkan Yardımcısı Aleksander
Todiychuk, Ukrayna'nın yer altı
depolarında Kasım ayına kadar
yetecek doğal gaz olduğunu söyledi.
Todiychuk, bazı tedbirler almaları
halinde stokların biraz daha uzun süre
talebi karşılayabileceğini de ifade etti.
Gazprom'a göre Ukrayna'nın yer altı
depolarında 14 milyar metreküp gaz
var. Ancak bunun 11,5 milyar
metreküpü Gazprom'a ait.
Bulgaristan'da elektrik
fiyatlarında yeni artış
planlanıyor
Bulgar Devlet Enerji ve Su Düzenleme
Kurulu, (DKEVR), yıl sonuna kadar
elektrik fiyatlarında tekrar artış
yapmayı planlıyor. Bulgar Devlet Enerji
ve Su Düzenleme Kurulu, (DKEVR), yıl
sonuna kadar elektrik fiyatlarında
tekrar artış yapmayı planlıyor. DKEVR
üyesi Ilian Illiev, artışın yüzde 3'den
daha fazla olmayacağını ve Ekim
ayında olmasının olası olduğunu
söyledi.
Temmuz 2014
Lisanssız elektrik üretimi
başvuruları 2.511 oldu
Enerji piyasasında lisanssız elektrik üretimi için yapılan başvuru 2.511'e
yükseldi. Lisanssız Elektrik Üretimi Derneği tarafından 2 Temmuz itibariyle
güncellenen verilere göre, başvuruların 1.237 adeti olumlu bulunurken, 471
başvuru reddedildi. Başvuruların 803 adeti ise değerlendirme aşamasında
bulunuyor.
Başvurular en çok güneş enerjisinden elektrik üretimi için geldi. Bu alanda
yapılan başvurular 879 adet olurken, güç dağılımı karşılığı 569.886 kWh
kapasite olarak açıklandı. Rüzgar enerjisinde başvurular toplam 128.594
kWh kapasite için 273 oldu. Başvuruların toplam gücü ise 789 bin kwh
seviyesine ulaştı. Elektrik abonesi olan herkes (her gerçek veya tüzel kişi)
lisanssız elektrik üretim tesisi kurabiliyor. Bu kişilerin kendi uhdelerinde en
az bir tüketim tesisi, yani aboneliği bulunması gerekiyor. Aboneliği olmayan
kişiler, lisanssız elektrik üretim tesisi kuramıyor. Gerçek ya da tüzel kişi
olmayan aboneler (apartman yönetimi gibi) lisanssız elektrik üretim tesisi
kuramıyor.
Yunanistan Elektrik
Kurumu'nun %30'u
özelleşiyor
Yunanistan'da hükümet, Elektrik Kurumu'nun (DEİ) “küçük DEİ” olarak
adlandırılan yüzde 30'unun özelleştirilmesini içeren yasa tasarısını
parlamentoya sundu. Bu özelleştirmeye çalışanlar ve muhalefet partileri
karşı çıkıyor. Başkent Atina'nın da aralarında bulunduğu çeşitli illerde kararı
protesto amacıyla birer saatlik elektrik kesintileri uygulanıyor. Yunan
hükümeti, enerji piyasasındaki rekabeti güçlendirmek amacıyla DEİ'nin
yüzde 30'unu özelleştiriyor. Bu karara tepki gösteren sendika ve çalışanlar,
ülke genelinde elektrik kesintilerine gidiyor. Dün akşam DEİ sendikası
çalışanları, Atina merkezindeki caddelerde toplanarak parlamentonun
bulunduğu Sintagma Meydanı'na yürüdü. Hükümet uzun süre protesto
edildi. Çevre Bakanı Yannis Maniatis, bugün yeni yasa tasarısını
parlamentoya sundu. Yasa tasarısında bazı iyileştirmelere giden Bakan,
çalışanların haklarının güvence altına alındığını, 5 yıl süreyle işten
çıkarılmayacaklarını, kamu ve yerel toplumun çıkarlarının korunduğunu
açıkladı. Hükümet, DEİ'nin yüzde 30'unu özelleştirmeyi, geri kalan yüzde
70'lik kısmın ise kamuda kalacağını duyurdu.
7
EPİAŞ yapılanmasında
özel sektörün tavrı
belirleyici olacak
Montel-Foreks'in piyasa katılımcılarından edindiği bilgiye göre EPDK'nın
EPİAŞ'ın yasada belirtilen %40'lık payı için özel sektöre yaptığı hissedarlık
çağrısı ile birlikte şirketlerde hareketlenme yaşanıyor. Birçok şirket EPİAŞ'a
ortaklık konusunda olumlu görüş sahibi olmakla birlikte ciddi tereddütler
yaşandığını belirtiyor.
HİSSE SAHİBİ AMA SÖZ SAHİBİ DEĞİL
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, kurulacak şirketin gelir ve
gider modelinin potansiyel ortaklarla paylaşılmamış olması dikkat çekiyor.
Bununla birlikte, kurulacak şirketin geçici yönetiminin doğrudan EPDK
tarafından atanacak olması ve olağan genel kurula kadar bu yönetimin ilk
kurguyu tamamlayacak olması, şirketlerde “hisse sahibi oldukları halde söz
sahibi olmama” endişesi yaratmış durumda.
PİYASA İZLEME KOMİTESİNDE EPİAŞ SÖZ SAHİBİ DEĞİL
Şirketlerden alınan bir diğer yorum da Şirketin Ana Sözleşmesinde yer alan
Piyasa İzleme Komitesinin üyelerinin atanmasında EPİAŞ'ın söz sahibi
olmamasının dikkat çekici olması. Komitenin doğrudan EPDK tarafından
atanacak olması ile piyasa işleyişinin şeffaflığına darbe olabileceğini belirten
katılımcılar, EPİAŞ'ın beklenen fonksiyonlarını yerine getirmekten
uzaklaşabileceğini, bu sebeple de bu yapıya ortak olmanın önemli bir
faydası olmayabileceğini belirtiyorlar.
EPDK ve konuyla ilgili STK'ların olumlu ve açıklayıcı bir yaklaşımla ikna edici
bir tanıtım faaliyeti göstermeleri ile yeterince talebin oluşacağını belirten
katılımcılar, yine de sektörün büyük ve aktif oyuncularının yapı içerisinde
bulunmasının çok önemli olduğunu belirtiyorlar.
Rekabet Kurulu Yatağan
Santrali'nin devrinde bir
sakınca bulunmadığına
karar verdi
Rekabet Kurulu, Yatağan Termik Santrali'nin özelleştirilmesi kapsamında
devir işleminde sakınca bulunmadığına karar verdi. Rekabet Kurulu,
Yatağan Termik Santrali ve bu santrale bağlı taşınır ve taşınmazlar ile ilgili
maden sahalarının Özelleştirilmesi kapsamında, bahse konu varlıkların,
teklif sahiplerinden Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş., Elsan Elektrik
Gereçleri A.Ş. veya Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş. tarafından
devralınmasına izin verilmesinde sakınca bulunmadığına karar verdi
Temmuz 2014
Aktif Elektrik Enerjisi
Bedelinde 17,12 Krş/kwh
Uygulanacak
Dağıtım Şirketlerine ve Görevli Tedarik
Şirketlerine 01/07/2014 tarihinden
itibaren geçerli olacak aktif elektrik
enerjisi bedeli 17,12 Krş/kWh olarak
uygulanacak. Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumunun (EPDK) konu
ile ilgili ilanı Resmi Gazete'de
yayımlandı.
Buna göre, EPDK'nın 26 Haziran 2014
tarihli toplantısında 1 Temmuz 2014
tarihinden geçerli olmak üzere TETAŞ
tarafından; Dağıtım Şirketlerine ve
Görevli Tedarik Şirketlerine 01/07/2014
tarihinden itibaren geçerli olacak
şekilde aktif elektrik enerjisi bedeli
olarak 17,12 Krş/kWh uygulanmasına,
görevli Tedarik Şirketlerinden elektrik
enerjisi alan iletim sistemi kullanıcısı
tüketicilere uygulanan tarifelerin,
TETAŞ tarafından iletim sistemine
doğrudan bağlı tüketicilerine
uygulanmasına devam edilmesine
karar verildi.
Enerji KİT'lerinin Uygulayacağı Maliyet
Bazlı Fiyatlandırma Mekanizmasının
Uygulanmasına Yönelik Usul ve
Esaslar Genelgesi uyarınca
makroekonomik göstergelerde
meydana gelebilecek değişikliklerden
veya sair nedenlerden dolayı TETAŞ
tarafından Kuruma tarife değişikliği
teklifinde bulunulması durumunda,
Kurum tarafından yapılacak inceleme
ve değerlendirme sonucu alınan Kurul
Kararı çerçevesinde tarife değişikliği
yapılacak.
Ukrayna'nın Rusya'ya
doğalgaz borcu 5,3
milyar dolara ulaştı
Rusya'nın doğalgaz şirketi Gazprom
Başkanı Aleksey Miller, Ukrayna'nın
doğalgaz borcunun yaklaşık 5,3 milyar
dolara ulaştığını açıkladı. Ukrayna,
Rusya'dan 1-16 Haziran tarihleri
arasında 1,7 milyar metreküp doğalgaz
alarak eski borcuna 838 milyon daha
ekledi. Ukrayna'nın toplam borcu 5,3
milyar dolara ulaşırken, Gazprom
haziran ayında alınan doğalgaz için
ödeme yapılmadığını duyurdu.
8
Elektrik üretimi Mayıs'ta nihai verilerle
%5,0 arttı
Türkiye'nin brüt elektrik üretimi Mayıs ayında nihai verilerle geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,0 artış gösterdi. Türkiye
Elektrik İletim (TEİAŞ) tarafından yayınlanan verilerden derlenen bilgiye göre, 2013 yılı Mayıs ayında 19.127,7 GWh olan
elektrik üretimi, bu yıl aynı ayda 20.082,5 GWh'ye yükseldi. Aynı ayda elektrik üretiminin 16.111,8 Gwh'si termik, 3.170,7
Gwh'si hidrolik, 800,0 Gwh'si jeotermal ve rüzgar olarak gerçekleştirildi. Aynı ayda dış alım 484,6 Gwh, dış satım 194,5 Gwh
oldu. Termik üretimin 2.775,0 Gwh'si taşkömürü ve ithal kömür, 3.247,7 Gwh'si linyit, 277,1 Gwh'si sıvı yakıtlar, 9.618,1
Gwh'si doğal gaz ve 213,9 Gwh'si yenilenebilir ve atık yakıtlardan oluştu. Elektrik üretimi yılın ilk 4 ayında yüzde 4,6 artışla
101.114,7 Gwh'ye çıktı.Geçen yıl aynı dönemde üretim 96.721,4 Gwh olmuştu. Bu dönemde elektrik üretiminin 79.238,0
Gwh'si termik, 18.019,2 Gwh'si hidrolik, 3.857,5 Gwh'si jeotermal/rüzgar olarak gerçekleştirildi. Aynı dönemde dış alım
3.118,6 Gwh, dış satım 1.079,8 Gwh oldu. Termik üretimin 13.573,7 Gwh'si taşkömürü ve ithal kömür, 15.376,7 Gwh'si linyit,
1.375,2 Gwh'si sıvı yakıtlar, 47.874,2 Gwh'si doğal gaz ve 1.038,1 Gwh'si yenilenebilir ve atık yakıtlardan oluştu.
2023'te güneş enerjisi gücünün 8 bin MW
olması bekleniyor
2023 senesine kadar Türkiye'de güneş enerjisine dayalı kurulu gücün 8000 MW'a çıkması öngörülüyor. IRENEC 2014 – 4.
Uluslararası %100 Yenilenebilir Enerji Konferansı ve Sergisi kapsamında düzenlenen “Türkiye'de Güneş Enerjisi Sektörü ve
Geleceği” konulu oturuma Yingli Solar Türkiye Müdürü Uğur Kılıç, Enerya Genel Müdürü Aslan Uzun ve Cerean Enerji Genel
Müdürü Dr. Onur Yazgan katıldı.
Yingli Solar Türkiye Ülke Müdürü Uğur Kılıç oturum
başkanı olarak Türkiye'deki güneş enerjisi sektörünün
kısa bir görünümü hakkında bilgi verdi. Güneş enerjisi
sektörünün Türkiye'de yavaş ilerleme kaydettiğini, bu
karşın iyimser olduklarını belirterek pazarın hızla
gelişmesini beklediklerini söyleyerek, “Yingli Solar gibi
dünyanın lider güneş paneli üreticisi şirketin 3 yıl önce
Türkiye'ye gelerek yatırım yapması bu beklentinin ve
güvenin en önemli kanıtıdır.” dedi. Enerya Genel
Müdürü Aslan Uzun ise konuşmasında Keban Barajı'nın
40 bin metrekare alan üzerine kurulu olduğunu, bu arazi
üzerine güneş enerjisi santrali kurulsa daha verimli bir
elektrik üretimi yapılabileceğini belirtti. Güneş enerjisi
sektöründe başvuru ve santral kurulum sürelerinin
kısaldığı gün yatırımların çok hızla artacağının altını
çizen Uzun
Temmuz 2014
şöyle devam etti: “Bundan 10 yıl sonra Amerika kaya
gazı ile, Avrupa ise yenilenebilir enerji kaynakları ile
enerji sorununu halletmiş olacak. Biz ise doğalgazını
dışarıdan alan, elindeki kömürle elektrik üretmeye
çalışan bir halde kalacağız gibi görünüyor. Moral
bozmak istemem ancak süreçleri hızlandırmamız
gerekiyor.” Cerean Enerji Genel Müdürü Dr. Onur
Yazgan ise Türkiye'nin güneş enerjisi alanında büyük bir
potansiyeli olduğuna değinerek, güneş enerjisinden
elektrik üretmenin fosil yakıtlardan enerji üretmekle aynı
maliyetlere indiğini belirtti. Lisanslı ve lisanssız güneş
enerjisi santrallerinin önümüzdeki yıllarda artmasıyla
beraber, 2023 senesine kadar Türkiye'de güneş
enerjisine dayalı kurulu gücün 8000 MW'a çıkmasını
öngördüklerini belirtti.
9
ETD Bülten'e ücretsiz üyelik, soru ve yorumlarınız için [email protected] adresinden bize ulaşabilirsiniz
Temmuz 2014
10
Download

TEMMUZ BÜLTEN