YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ
ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
ELEKTRİK DEVRELERİ LAB DENEY FÖYLERİ
DENEY 2 # THEVENIN VE NORTON TEOREMLERİ
1. AMAÇ: Thevenin ve Norton teoremlerinin uygulamalı olarak test edilmesi.
2. TEORİ/ÖNÇALIŞMA:
2.1. Thevenin Teoremi
Herhangi bir lineer devrenin bir elemanının iki ucundan (a-b) bakıldığında geride kalan kısmı,
sabit bir gerilim kaynağı ve buna seri bağlı bir direnç ile değiştirilebilir. Böylece birden fazla
kaynak ve elemandan oluşan karmaşık devreler a-b uçları için daha sade hale getirilebilir ve
a-b arasındaki eleman değişse bile her defasında karmaşık çözümler yapılmasına gerek
kalmaz.
Bağımlı kaynak bulunmayan devrelerde 1. metot uygulanarak eşdeğer gerilim (açık devre
gerilimi) ve direnç değerleri bulunur. Bağımlı kaynak bulunan devrelerde, 2. metot uygulanır
burada açık devre gerilimi ve kısa devre akımının her ikisi kullanılır. Detaylar için ders
kitabına/notlarına başvurunuz.
2.2. Norton Teoremi
Herhangi bir lineer devrenin bir elemanının iki ucundan (a-b) bakıldığında geride kalan kısmı,
sabit bir akım kaynağı ve buna paralel bağlı bir direnç ile değiştirilebilir. Böylece birden fazla
kaynak ve elemandan oluşan karmaşık devreler a-b uçları için daha sade hale getirilebilir ve
a-b arasındaki eleman değişse bile her defasında karmaşık çözümler yapılmasına gerek
kalmaz.
Bağımlı kaynak bulunmayan devrelerde 1. metot uygulanarak eşdeğer akım (kısa devre
akımı) ve direnç değerleri bulunur. Bağımlı kaynak bulunan devrelerde, 2. metot uygulanır
burada açık devre gerilimi ve kısa devre akımının her ikisi kullanılır. Detaylar için ders
kitabına/notlarına başvurunuz.
3. DENEYİN YAPILIŞI:
3.1.
ƒ
ƒ
Şekilde verilen devreyi kurunuz
a-b arasından görülen gerilimi direkt ölçünüz ve Vyuk ismiyle not ediniz.
3.2.
ƒ a-b arasından görülen Thevenin eşdeğeri elde etmek için, a-b arasındaki Ryuk direncini
kaldırınız ve a-b arasından görülen açık devre gerilimini Vth diye not ediniz.
ƒ Kaynakları susturunuz (gerilim kaynakları kısa devre, akım kaynakları açık devre) ve
a-b arasından görülen direnci ölçüp Rth diye not ediniz.
ƒ Vth ve Rth değerlerini kullanarak a-b arasına Thevenin (gerilim kaynağı ve seri direnç)
eşdeğeri çiziniz, çizime Ryuk direncini tekrar ekleyiniz ve Vyuk değerini hesaplayınız.
ƒ Hesapladığınız değeri, 3.1 kısmındaki değer ile karşılaştırınız.
3.3.
ƒ a-b arasından görülen Norton eşdeğeri elde etmek için, a-b arasındaki Ryuk direncini
kaldırınız ve a-b arasından görülen kısa devre akımını IN diye not ediniz.
ƒ 3.2 kısmında ölçtüğünüz Rth direncini RN diye not ediniz.
ƒ IN ve RN değerlerini kullanarak a-b arasına Norton eşdeğeri çiziniz (akım kaynağı ve
paralel direnç), çizime Ryuk direncini tekrar ekleyiniz ve Vyuk değerini hesaplayınız.
ƒ Hesapladığınız değeri, 3.1 kısmındaki değer ile karşılaştırınız.
4. SONUÇLAR:
ƒ
ƒ
ƒ
Thevenin teoremini uygulamalı olarak test ederek yöntemi kavradınız mı?
Norton teoremini uygulamalı olarak ederek yöntemi kavradınız mı?
Deneysel sonuçları belirterek ve yorum ekleyerek raporunuzu yazınız.
2
Download

Elektrik Devreleri Lab I - Deney2 Föyü