YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ
ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
ELEKTRİK DEVRELERİ LAB DENEY FÖYLERİ
DENEY 0 # LABORATUAR KURALLARI VE LABORATUAR EKİPMANLARININ
TANITILMASI
1. AMAÇ: Laboratuar çalışması sırasında uyulması gereken kuralların ve kullanılacak olan
ekipmanların tanıtılması.
2. TEORİ/ÖNÇALIŞMA: Bread Board, Multimetre, Sinyal Jenaratörü, Osiloskop, DC Güç Kaynağı
hakkında ön araştırma.
3. DENEYİN YAPILIŞI:
3.1. Laboratuar kuralları
I. Öğrenciler, deneye gelmeden once teoirk konularda ön hazırlık yapmalı, deneye föy ile
gelmelidirler. Föy ile gelmeyen ve incelememiş olan öğrenci deneye alınmayacaktır.
II. Öğrencilerin, laboratuar malzemelerine ve ekipmanlarına kasten zarar vermeleri durumunda (deney
sırasında meydana gelen zararlar hariç) bunu sorumluluğu kendilerine ait olacak ve tutanakla disiplin
işlemleri başlatılacaktır.
III. Laboratuarda deney yapmaya başlamadan once, standart güvenlik önlemlerine dikkat etmelidirler.
Deney sırasında cihazlar çalışmadan önce akım, gerilim vs gbi güç değerleri minimum konumda,
direnç değerleri maksimum konumda bulundurulmaldır.
IV. Her öğrenci, dönem başında ilan edilen saatte ve grupta laboratuar çalışmasına katılacaktır.
V. Laboratuar dersi devamsızlık sınırı %20’ dir. Dolayısıyla 7 deneye kadar 1 hafta, 8 deney ve daha
fazla deney yapılırsa 2 hafta devamsızlık hakkı vardır. Alttan alan öğrenciler, deneylere katılabilirler,
ancak dönem başında Arş. Görevlisi hocalarına başvurup bir deney grubuna isim yazdırmalıdırlar.
VI. Her deney sırasına öğrenciler, deney sırasında karşılaştıkları “deneyle ilgili” teknik problemleri ve
sonuçları kaydetmeli, kendilerine göre notlar almaladırlar.
VII. Her deney sonrasında, o deneyle ilgili bir rapor hazırlanıp, 1 saat içerisinde Laboratuar sorumlusu
Araştırma Görevlisi Hocasına teslim edilecektir. Her grup, kendi cümleleriyle, deneyden öğrediklerini
aktararak raporu yazmalıdır.
VIII. Deney rapor içeriğinde aşağıdaki hususlar verilen sırayla mutlaka bulunmalıdır:
A. KAPAK SAYFASI
* Ders adı,
* Deney numarası ve adı ve yapılma tarihi,
* Gruptaki öğrencilerin adı soyadı numarası,
* Laboratuar sorumlusu (Arş. Gör) yazılır.
B. RAPOR BÖLÜMÜ
1. DENEYİN YAPILIŞI
* Deney İşlem basamakları yazılır.
* Laboratuarda elde edilen veriler aynen aktarılır.
2. DENEY DEĞERLENDİRME
* Teorik hesaplarla karşılaştırma yapılır.
* Deneyin hazırlık safhasında elde edilen teorik bilginin
uygulamaya dönüşmesi durumunda aksaklıklar ve uyuşma vurgulanır,
bu durumların muhtemel nedenleri açıklanır.
3.2. Laboratuarda kullanılan cihazlar
I) Breadboard
Bir devre, baskı devre haline getirilmeden önce bu board kullanılarak denenmektedir. Kırmızı ve mavi
çizgi arasında kalan ikili hatlar sütun boyunca biribine bağlıdır.(+,-). Her bir satır da beş noktanın
birleşiminden oluşur ve bu noktalar da kendi aralarında bağlıdır.
II) Dijital Multimetre
Dijital Multimetre, direnç, akım ve gerilim gibi büyüklüklerin yanında bazı elektronik devre
elemanlarının değerlerinin ölçümünü tek bir bütünleşik ölçüm aletinde birleştirmiş ve ölçüm sonucunu
ise sayısal olarak değerlendiren ve genellikle likid kristal bir ekranda gösteren cihazlardır.
Multimetrenin hangi büyüklüğü ölçeceği, ortadaki mod seçicisinni getireceği konum ile belirlenir.
Doğru ve alternatif akım gerilim, direnç ölçümlerinin yanında kondansatör, diyot testleri de mevcuttur.
Ölçümü yapabilmek için cihazın toprak ucu yani com (genelde siyah kablu kullanulır ve çıkış ucu
kabul edilir) ve pozitif (genellikle kırmızı kablo kullanılır ve giriş ucu kabul edilir) problar elemana
temas ettirmek yoluyla kullanılır. Masa tipi veya el tipi olabilir.
III) Sinyal (Fonksiyon) Jeneratörü
2
Herhangi bir devre veya cihaz için gereken sinyali; istenilen yapıda (sinus, kare, ucgen vs), istenilen
frekansta, istenilen period oranında, istenilen seviyede (voltaj ve akım), istenilen module edilmiş
haliyle (am, fm vs) üreten cihazdır. Ekranlı veya ekransız türleri mevcuttur.
IV) Osiloskop
Osiloskoplar, elektriksel ölçü ve gözlem araçlarıdır. Voltaj değişimlerini görünür hale getirir.
Voltmetre ile sadece voltajın genliği ölçülebilir, osiloskop ile hem voltajın genliğini ölçmek hem de
şeklini görmek mümkündür. Özellikle AC voltaj değişimlerinin izlenmesinde çok kullanışlıdır. Ekran
üzerinde yapılacak ölçümlerle frekansın da belirlenmesi mümkündür. Aynı anda 2 farklı voltaj
izlenebilir ve bu voltajların birbirleriyle faz ilişkisi de ölçülebilir. Osiloskoplar ile gözlenebilen
frekans aralığı çok geniştir. Ayrıca analog sinyal bilgisini sayısal (dijital) hale çevirerek bir bellekte
saklayan ve istenildiğinde ekrana çağıran osilioskoplar da vardır.
V) DC Güç Kaynağı
3
Elektronik devrelerinin çalıştırılması için gerekli olan regüleli doğru akım beslemesini sağlayan
kaynaklara DC Güç Kaynakları denir. Güç kaynakları 220V’luk şehir şebeke geriliminden DC gerilim
elde ederler. Doğru akım güç kaynaklarının sabit çıkış ve ayarlanabilir çıkış verenleri bulunmaktadır.
Aynı zamanda her ikisinin de mevcut olduğu güç kaynakları da vardır. Güç kaynakları Regüleli ve
Regülesiz olmak üzere ikiye ayrılır. Laboratuarda kullanılan DC güöç kaynaklı 1 veya 2 çıkışlı
olabilir. İki çıkışlı kaynaklar pararlel, seri veya bağımsız kullanılabilir.
4. SONUÇLAR:
Temel işlenivi veya kullanımını anlamadığınız ekipmanı sorunuz. Deneylerle birlikte bu ekipmanların
kullanımı ile pratiğiniz gelişecektir.
4
Download

experıment 1 - Yüzüncü Yıl Üniversitesi