ŞARKI SÖYLEME BECERİSİ
TON ALGISINA BAĞLI MI
Doç. Dr. Şükrü Torun
Anadolu Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü
Abstract
DOES THE ABILITY OF SINGING DEPEND ON PITCH PERCEPTION?
In daily practice, tone deafness is considered synonymous with tone perception ( i.e. pitch perception or pitch discrimination ) disorder, and is confined to measuring a person’s
perception of pitch changes in order to assess his/her musical abilities. A good tone perception provides a base for improving musical abilities. However, a comprehensive function
such as singing, which requires the integration of sensory, motor and cognitive abilities, may not be basically related to tone perception. This study aims to compare two groups of
people with “good” and “bad” singing ability with respect to their tone perception performances. First, the participants listened to unique melodies including 4 different notes. Then,
their recorded performances of correctly repeating these melodies were assessed. After that, the group of ‘insufficient singing abilities’ was compared with the group of ‘normal
singing abilities’ which consists of the same numbered age-sex matching participants. The results show that there are no significant differences between the two groups in terms of
their tone perception performances. Preliminary results of this study, which needs to be supported with further analyses, suggest that tone perception is not a primary factor that
determines non-professional singing abilities.
Giriş
Amaç ve Yöntem
Ton sağırlığı, konjenital amuzi olarak da nitelenen ve son yıllarda yapılan sinirbilimsel
Şarkı söyleme becerisi “kötü” ve “iyi” olan iki grup belirleyerek bunların ton algı performanslarını karşılaştırmayı amaçlayan bu çalışmaya işitmesi normal, herhangi bir vokal
patolojisi bulunmayan ve özel bir müzik eğitimi almamış gönüllü üniversite öğrencileri
arasından rasgele seçilen 64 kişi (38 K, 26 E, Ort. yaş: 21.5±2.48 katılmıştır. Deneklere
önce respirasyon, fonasyon ve artikülasyonla ilgili periferik motor elemanların profesyonel düzeyde kullanılmasını gerektirmeyen kolaylıkta, bireysel ses aralıklarına uygun, 4 farklı notanın değişik dizilimlerini içeren, daha önce duymadıkları melodiler*
(söz içermeyen na-na-na..şeklinde) dinletilmiş ve ‘dinledikleri melodiyi doğru tekrarlama’ performansları (3 deneme içinden deneğin en iyi bulduğu) kaydedilerek değerlendirilmiştir. Daha sonra, melodi imitasyonunda başarısız olan 16 kişinin (9 K/7 E,
yaş:20.8±2.24) yer aldığı ‘şarkı söyleme becerisi kötü’ grup ile imitasyon performansı
iyi olanlar arasından alınan yaş ve cinsiyet uyumlu aynı sayıda bireyden oluşan ‘şarkı
söyleme becerisi iyi’ grup, Tonedeaf ve Adaptive Pitch testleri1 uygulanarak, ton algısı
ve perde ayrımı performansları bakımından karşılaştırılmıştır.
çalışmalara göre, müziksel algı ve üretim süreçlerini yürüten sensorimotor entegrasyon şebekelerindeki bozukluğa bağlı olduğu düşünülen bir tablodur. Konjenital ton
sağırlığı, yaşam boyu süren bir müziksel algı ve işlem bozukluğu olduğundan doğru
tonda şarkı söylemeye engeldir. Günlük pratikte ise ton sağırlığı -yanlış bir yaklaşımlaton algısı, perde algısı ya da perde ayrımı bozukluğu ile eş anlamlı sayılabilmektedir.
Bu yaklaşıma göre, müzik becerisini değerlendirmek için kişinin perde değişimlerini
doğru biçimde algılayıp algılayamadığını ölçmek, yeterli görülmektedir. Ton algısının
iyi olması, müzik becerisini geliştirme yolunda iyi bir zemin oluşturması bakımından
elbette olumlu bir özelliktir. Ancak, müzik -özellikle şarkı söyleme- gibi çok yönlü
duysal, motor ve kognitif işlemlerin entegrasyonunu gerektiren kapsamlı bir işlevde
ton algı performansının temel belirleyici olup olamayacağı tartışılabilir.
Sonuç ve Tartışma
Normal popülasyonun çoğunluğu, santral motor ve kognitif kapasite açısından doğru şarkı söyleme becerisine sahiptir2. Popülasyonu temsil etmese de çalışmamızda yer alan 64
kişinin 48’i (%75) verilen melodileri doğru olarak söyleyebilmiştir. Şarkı söyleme becerisi ‘kötü’ olan grup (Tone deaf skoru: 61.063±10.253 ve Adaptive Pitch: 26.990±24.421 Hz)
ile ‘iyi’ olan grup (Tone deaf skoru: 61.625±10.242 ve Adaptive Pitch: 23.297±21.895 Hz ) arasında ise ton algısı ve perde ayrımı açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır (t=
-0.219; df= 15; p= 0.44852 >0.001 ve t= 0.675; df= 15; p= 0.74493 >0.001). Çalışmamızın sonuçları, şarkı söyleme becerisinin temel olarak ton algısına bağlı olmadığı görüşünü
destekler niteliktedir. Buna göre, ton algısı iyi olmayan bireylerden bazılarının doğru tonda şarkı söyleyebilmesi ya da şarkı söylemede sorun yaşamayan bireylerden bir bölümünde ton algı bozukluğu bulunması mümkün görünmektedir.
Şarkı söyleme yetisi ile ilgili kognitif ve sensorimotor işlemlerle ilgili çeşitli görüşler tartışılmaktadır. Pfordresher ve Brown3 şarkı söyleme bozukluğunun altında yatan serebral
mekanizmalarını açıklamaya yönelik üç farklı modeli ayrı ayrı test etmiş, ancak; algı (perde algısı), motor (sesin temel frekans değişimlerini yeterli genişlikte ve duyarlılıkta gerçekleştirecek vokal motor işlevler) ya da bellek (algılanan melodinin tekrarı için gereken işleyen bellek kapasitesi) temelli modellerin hiçbirini beceri bozukluğunu tek başına
açıklamada yeterli bulmamışlardır. Geniş ve çok yönlü işlemler ağında gerçekleşen şarkı söyleme becerisinin; motor, duysal ve bellek mekanizmalarını değişik derecelerde kapsamaktan başka, vokal imitasyon için şart olan ‘algı-hareket çevrimi’ne yönelik entegratif işlemlerle’ de yakından ilgili olduğu4 düşüncesi, son yıllarda öne çıkmaktadır. Bu çerçevede değerlendirildiğinde çalışmamız; şarkı söyleme becerisinin ton algısına bağlı olmadığını saptamakla sınırlı kalmakta, tartışılan temel mekanizmalara yönelik çok yönlü analizler ve çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.
Kaynaklar
1. Music tests: Tonedeaf test , Adaptive Pitch test. http://jakemandell.com/
2. Dalla Bella, S, Giguère J-F and Peretz I (2007) Singing profi ciency in the general population. Journal of The Acoustical Society of America , 121 , 1192–1189.
3. Pfordresher P. Q. and Brown S. (2007). Poor-pitch singing in the absence of “tone deafness”. Music Perception, 25, 95-115.
4. Peter Q. Pfordresher. (2011). Poor-pitch singing as an inverse model deficit: Imitation and estimation. Conference paper. International Symposium on Performance Science,
539-544.
DİLKOM KOGNİTİF NÖROBİLİM ÜNİTESİ
Download

(1) - ResearchGate