www.enver.org.tr
Enerji Verimliliği Derneği
Dünyada verimlilik merkezli çalışmalar yaygınlaşmakta, tüm ülkeler ve büyük kuruluşlar yüksek bütçeler
kullanarak bu alanda araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektedir. Ülkemizde de çeşitli kurum ve
kuruluşlar, enerji verimliliği konusunda çalışmalar
yapmaktadır.
Enerji Verimliliği Derneği bir sivil toplum örgütü olarak teşekkül edilmiştir.
Öncelikli amacı enerjinin etkin ve verimli kullanılabilmesi için farkındalık oluşturmak, ayrıca bilimsel ve
teknik araştırmalar yaptırmak ve sonuçlarını kamu kuruluşları ve vatandaşlar ile paylaşarak verimliliği arttırmaktır.
Dernek, güçlü yönetimi, nitelikli teknik altyapısı ile başarılı kampanyalar ve etkinlikler düzenleyerek toplum
üzerinde enerji verimliliği konusunda kısa zamanda
farkındalık oluşturmayı başarabilmiştir.
1
www.enerjihanim.com
Kadınlar İçin Küçük,
Türkiye İçin
Büyük Bir Adım
“Enerji Hanım”
3
Enerji Hanım” Projesinde enerji verimliliği çalışmalarına
vurgu yapılarak, başta evlerde olmak üzere ülke
genelinde kadınlarımızın enerjiyi verimli kullanmayı
öğrenmesi ve bu yolla önce ev ekonomisine, sonra
ülke ekonomisine katkıda bulunması amaçlanmıştır
Kampanya kapsamında 21 ilde 34 bin kadına
ulaşılarak, on binlerce kadının bilinçlendirilmesi ve
evlerdeki enerji tüketiminin azaltılması sağlanmıştır
“Küçük tasarruflarla
yıllık enerji tüketiminizi
4’te 1 oranında azaltmanız mümkün.
Bu da aileniz için 1 çeyrek altın,
Türkiye ekonomisi için 4 Milyar Lira
kazanç demek.”
4
EVLERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ
İÇİN UYGULAMA YAPILACAK
ALANLAR
1. Fırın Kullanımı
2. Buzdolabı Kullanım
3. Bulaşık Makinası Kullanımı
4. Elektrikli Su Isıtıcısı Kullanımı
5. Televizyon Kullanımı
6. Klima Kullanımı
7. Aydınlatma Kullanımı
8. Çamaşır Makinası Kullanımı
9. Ütü Kullanımı
10.Elektrik Süpürgesi Kullanımı
11.Saç Makinası Kullanımı
12.Elektrikli Isıtıcılar (Şofben- Termosifon)
5
6
1. FIRIN KULLANIMI
• Fırın kapağını sık sık açıp kapatmayın ve kapağı uzun
süre açık bırakmayın!
• Pişirme süresinden birkaç dakika önce fırını kapatın,
yemeğiniz pişmeye devam eder!
• Gerekli olmadıkça ön ısıtma yapmayın!
• Fırında birden fazla yemek pişirebilirsiniz,
az zamanda çok iş çıkar!
• Yiyecekleri düşük sıcaklıkta pişirebilirsiniz vakit alır
ama lezzeti artar!
• Tencere ve tava kapaklarını kapatın, buharı kaçmasın
(Kapağı kapatın ki enerji buharlaşmasın)
• Cam ve seramik kaplar kullanın,
böylece fırın sıcaklığını 15 derece düşürebilirsiniz.
7
8
2. BUZDOLABI KULLANIMI
• Buzluk ve soğutma sıcaklıklarını doğru ayarlayın.
• Buzdolabını diğer beyaz eşyalara yakın
yerleştirmeyin, dolap ısısını düşürür.
• Buzdolabına gıdaları kapalı kaplarda koyun ve
kapısını açık bırakmayın
• Buzdolabının kapısını açık bırakmayın ve
kapısını sık sık açıp kapatmayın.
• Yemekleri soğuduktan sonra buzdolabına
koyun ki hem buzdolabınız hem de yemekleriniz
bozulmasın.
• Soğutma bölüm sıcaklığı 4-5 derece, dondurucu
bölüm sıcaklığı -20 -18 derece olmalı.
• Güneş alacak yerlerden, radyatör ve ısı
kaynaklarından uzağa yerleştirin ki enerji
tüketiminiz %25 azalsın.
• İçini mümkün olduğu kadar dolu ve düzgün
yerleşmiş tutun!
• Düzenli olarak bakım yaptırıp temizleyin!
• İhtiyaç duyulan büyüklükte bir soğutucu seçin,
fazlasına gerek yok!
• Derin dondurucusu üstte veya altta olan modeller,
yan yana olanlardan daha verimlidirler!
9
10
3.BULAŞIK MAKİNASI
KULLANIMI
• Bulaşıklarınızı elde yıkamayın, makine kullanın!
• Makinayı doldurun tam kapasite çalıştırın.
• Su girişini sıcak suya bağlayın!
• Ekonomik devirli düşük sıcaklık programını
kullanın, bulaşıklarınız temiz olacaktır!
• Bulaşıklar için en verimli yıkama sıcaklığı
50 derecedir.
• Filtresini temizlemeyi ve bölümleri
boşaltmayı unutmayın
11
12
4. ELEKTRİKLİ SU ISITICISI
KULLANIMI
• Cihazı kullanmadığınız zamanlarda
fişi prizden çekin.
• Oluşan kireç ve tortuları sık sık temizleyin.
• İhtiyacınız kadar su ısıtın.
• Cihazınızı filtreyle kullanın!
13
14
5. TELEVİZYON KULLANIMI
• Televizyonu kumandadan değil
düğmesinden kapatın.
• Televizyonu kısık ses ile kullanın.
6. KLİMA KULLANIMI
• Elektronik termostatlı klima kullanın!
• Kontrollü olarak gerektiği zaman kullanın!
• Temizlik ve bakımını düzenli yapın!
• Dış ünitesini korunaklı bir yere yerleştirin!
• Klimanız doğrudan güneş ışığı almasın
• Mekâna uygun düşük kapasiteli modeller
tercih edin!
15
16
7. AYDINLATMA KULLANIMI
• Kullanmadığınız lambayı mutlaka söndürün!
• Güneş enerjisinden yararlanmaya çalışın, sağlığınız
açısından da önemli!
• Kontrollü aydınlatmalar ve tasarruflu
ampuller kullanın!
• Evde genel aydınlatma yerine kısmi
aydınlatma kullanın!
• Çok sayıda düşük güçlü lamba yerine
yüksek güçlü lamba kullanın!
• Dekoratif aydınlatma yapmamaya çalışın!
• Karanlığı istemiyorsan verimli aydınlan
Verimli ampul verimli enerji demektir.
• Gün ışığından yararlanın ve sensörlü
aydınlatma kullanın
• Verimli lamba verimli enerji demektir.
17
18
8. ÇAMAŞIR MAKİNASI
KULLANIMI
• Makineyi doldurun, tam kapasite çalışsın!
• Ekonomik ve kısa programlar kullanın,
zaman kazanırsınız!
• Düşük su sıcaklığını tercih edin, çamaşırlarınız da
yıpranmamış olur!
• Makinenizin bakımlarını düzenli yaptırın, ömrü uzar!
• Yukarıdan yüklemeli modeller yerine önden
yüklemeli modeller kullanın!
• Daha az deterjan kullanın, sağlığınızı da koruyun!
• Düşük sıcaklık eşittir uzun ömürlü çamaşır.
• Kısa programlar hem para hem zaman kazandırır.
19
20
9. ÜTÜ KULLANIMI
• Buhar ayarı ve buhar kapasitesi yüksek olan
bir model seçin!
• Termostat ayarlı olması önemli!
• Ütü işleriniz bitmeden 5 dakika önce ütüyü
prizden çekerek kalan işi ütünün mevcut
ısısıyla tamamlayın.
• Çamaşırlarınızı nemli olarak ütüleyin,
daha kolay ütülenir!
• Taban malzemesi çizilmeyen kaplama olsun!
• Kendi kendine kireç tabakasını
temizleyebilmesi önemli!
21
22
10. ELEKTRİK SÜPÜRGESİ
KULLANIMI
• Torbasının sık sık boşaltın!
• Eskimiş fırçaları yenileyin!
• Torbalı yerine su hazneli süpürgeleri tercih edin!
• Motor, fırça ve boru bölümünü temizlemeyi
unutmayın!
• Süpürge düşük güç oranında da çalışır unutmayın!
11. SAÇ KURUTMA
MAKİNESİ KULLANIMI
• Saç Kurutma Makinesi Saçınızı havlu ile iyice
kurulayın kuruladıktan sonra makineyi kullanın!
• Düşük sıcaklıkta kısa süreyle kurutmayı deneyin,
saçınıza da zarar vermemiş olursunuz!
23
24
12. ELEKTRİKLİ ISITICILAR
KULLANIMI
(Şofben / Termosifon)
• Şofbeniniz kullanacağınız yere yakın olsun!
(en fazla 6 metre)
• Sıcak su borularınızı izole ettirmeyi ihmal etmeyin!
• Termostat ısının maksimum 50 dereceye ayarlayın.
• Tatile giderken şofben ve termosifon gibi su
ısıtıcılarınızı kapatmayı unutmayın!
• Sıcak ve soğuk su bağlantılarına tek yönlü vana takın!
• Su sızıntılarına dikkat edin, varsa mutlaka onarın!
• Termosifonu dolu olarak çalıştırın.
25
26
SONUÇ OLARAK
• Beyaz eşyaları alırken ENERJİ VERİMLİ
sınıftan olmasına dikkat edelim
• Beyaz eşyalarda ürün cinsine bağlı olarak
A/A+/A++/A++/A+++ gösterimleri en düşük
enerji tüketimini işaret eder.
Bu nedenle BEYAZ EŞYA satın alırken
en az enerji tüketenleri tercih edelim.
• Beyaz eşyaları yerleştirirken arkada ve yanda
en az 5’er santimetre boşluk bırakalım
• Çift cam veya cam pencere bandı kullanalım
• Radyatör önünü boş bırakalım
• Radyatörlere termostatik vana takalım.
Böylece oda sıcaklıklarının ayarlanabilmesi
mümkün olur.
• Bina izolasyonu yapılmalı.
27
www.enerjicocuk.org
“Enerji Çocuk”
29
Enerji Çocuk Projesi ile enerji verimliliği çalışmalarına
vurgu yapılarak, başta evlerde olmak üzere çocukların
bulunduğu her ortamda enerjinin çocuklar tarafından
verimli kullanılması sağlanacaktır.
Çocuklarımızın enerji kullanımı ve tüketimi konusunda
bilinçlendirilmesi ve çocukların enerji verimliliği
konusunda ülke ekonomisine katkıda bulunması
amaçlanmaktadır.
30
PROJE KAPSAMINDA
UYGULANACAK ÇALIŞMALAR
1.Her okulda Enerji Verimliliği Kulübünün kurulması
2.Enerji Çocuk Yönetim Kurulu’nun Kurulması
3.Enerji Çocuk Liderlerinin Oluşturulması
4.Enerji Verimliliği konul u öykü ve
proje yarışmalarının düzenlenmesi
5.Enerji Çocuk Naz Çizgi Film Çalışması
31
32
ENERJİ ÇOCUK NAZ’DAN
TASARRUFLU OLMAYI
ÖĞRENİYORUZ
• Boşa yanan lambaları kapatmayı unutmayalım.
• Perdelerini aç ve gün ışığının odana girmesini
sağlayalım.
• Güneşli kış günlerinde perdelerimizi açarak güneşin
odamıza girmesini sağlayalım.
• Bilgisayarı sadece kullanacağımız zaman çalıştıralım.
Bilgisayarını kapatmayı unutan arkadaşlarımızı
kapatmaları konusunda uyaralım.
33
34
ENERJİ ÇOCUK NAZ’DAN
TASARRUFLU OLMAYI
ÖĞRENİYORUZ
• Televizyon izlemediğimiz zamanlarda
kapatmayı unutmayalım.
• Televizyon, bilgisayar ve bütün ev aletlerini
düğmesinden kapatalım.
• Kullanılmadığı halde fişe takılı olan elektrikli
ev aletleri için fişlerinin prizden çıkarılması
konusunda büyüklerimizden yardım isteyelim.
• Tasarruflu ampul kullanılmasının önemini
ailemize hatırlatalım.
• Su içmek için her defasında yeni bir bardak
kullanmayalım ki bulaşık makinemiz boş yere daha
fazla çalışmasın.
35
36
ENERJİ ÇOCUK NAZ’DAN
TASARRUFLU OLMAYI
ÖĞRENİYORUZ
• Enerjimizin boşa gitmemesi için ısıtıcıları 21°C’ye
ayarlayalım ve mevsime uygun giyinelim. Evimiz
çok sıcak olduğunda büyüklerimizden kombi ayarını düşürmesini isteyelim.
• Buzdolabının kapağını gereksiz yere açık tutmayalım.
• Temiz kıyafetleri kirli olanlarla karıştırmayalım ki
çamaşır makinemiz boş yere daha fazla çalışmasın!
• Kapıları ve pencereleri kapatalım ki odadaki
enerjiyi koruyalım.
• Kalorifer peteklerinin önlerini açık tutalım ki ısı iyi
yayılabilsin.
37
“Enerji Verimli Sanayi”
39
Türkiye, doğusundan batısına Cumhuriyet tarihinin en
güzel günlerini yaşıyor. Dünya ekonomik krizlerle
boğuşurken Türk ekonomisi her gün büyüyor. Ülkemizde
dünyanın sayılı projelerinin ardı arkası kesilmiyor.
Sanayicimiz global rekabetin içerisinde her gün kendini
dünyaya daha fazla kanıtlıyor. Türkiye, dünya ülkeleriyle
rekabet ediyor. Bu rekabetin içerisinde şimdi ülkemiz için,
sanayici için daha güçlü olma zamanı!
Ülkemizin enerji tüketimi her geçen gün artıyor. Enerjiyi
verimli kullanarak işletmelerimiz enerji faturalarını yüzde
30’dan fazla azaltabilirler. Bu sayede ülke ekonomisine
önümüzdeki on yılda 65 milyar TL katkı sağlamak mümkün.
65 Milyar TL ile neler yapılabilir?
• 6 ünite nükleer santral • 10 adet boğaz köprüsü
• 7 adet Atatürk Barajı
• 16.000 adet okul
• 10 adet havalimanı
• 3.200 adet tam teşekküllü hastane
Hedefimiz, enerjide dışa bağımlılığı azaltmak. Çevreye
duyarlı, çevreye saygılı sanayi, sürdürülebilir kalkınma
ve 2023’te dünyanın ilk 10 ekonomisi arasına girecek
bir Türkiye!
Türkiye’nin ve çocuklarımızın geleceği için şimdi
enerjide verimlilik artırıcı projelere başlama zamanı.
Şimdi daha az enerji ile daha fazla üretim zamanı.
40
VERİMLİLİK
FIRSATLARI
1. Fırın Sistemleri
2. Kazan Sistemleri
3. Buhar Sistemleri
4. Kurutma Sistemleri
5. Soğutma Sistemleri
6. Isıtma, Havalandırma ve İklimlendirme Sistemleri
7. Soğutma Kulesi Sistemleri
8. Fan Sistemleri
9. Basınçlı Hava Sistemleri
10. Pompa Sistemleri
11. Elektrik Sistemleri
12. Motor Sistemleri
13. Aydınlatma Sistemleri
14. Atık Suyun Geri Kazanımı
15. Enerji Yönetim Sistemi
16. Yenilenebilir Enerji Sistemleri
41
42
1. FIRIN
SİSTEMLERİ
Atık ısı geri kazanımı
• Reküperatör, rejeneratif yakıcı vb. ile sıcak baca gazı geri
kazanılarak yakma havasının ön ısıtılmasında kullanılabilir.
• Geri kazanılan bu ısının, ısıtma, pişirme, kurutma vb.
amaçlar için de kullanılması mümkündür.
• Ayrıca ekonomizer kullanarak sıcak su üretme imkanı da
vardır.
• Atık ısı geri kazanılarak buralarda %45’e varan enerji
tasarrufu sağlanabilmektedir.
Yanma verimi arttırma çalışmaları
(yakıt-hava karışımı ayarı)
• Yakıt-hava karışımı optimizasyonu ile %14’e kadar
verim artabilir.
Brülör sistemlerinde iyileştirme çalışmaları veya verimli
brülör kullanılması
• Brülör, yakıt ile havanın karıştığı yer olduğu için yanma
verimini arttırma yöntemleri geçerlidir.
Baca sistemlerinde iyileştirme çalışmaları
• Nem, sıcaklık, CO2, O2 ve CO oranı gibi baca gazı
bileşenlerinin izlenmesi ile enerji verimliliği hakkında
önemli bilgi sağlanır.
Alternatif yakıt veya atık enerji kullanımı
• Çok yüksek sıcaklıklarda (1000°C civarı) çalışan fırınları
olan tesislerde, katı atık (çöp, atık çamur vb.) yakılarak
yakıttan tasarruf sağlanabilir.
Fırın yüzeyinin ve sıcak hatların yalıtımı
• Fırın yüzeyi kayıpları %10’a varabilir. Sıcaklığı 60°C’nin
üzerindeki tüm yüzeyler yalıtılmalıdır.
Enerji verimliliğine yönelik dizayn değişiklikleri,
modernizasyon veya fırının yenilenmesi
• Tüm bu bahsedilen metotların uygulanması ile toplam
ısıl verim %90 mertebesine ulaşabilir.
43
44
2. KAZAN
SİSTEMLERİ
Atık ısı geri kazanımı (Baca gazı ısısı)
• Atık baca gazı sıcaklığı 130°C’nin üstünde ise,
reküperatör ile yanma havasının ön ısıtılması veya
ekonomizer ile suyun ısıtması sağlanabilir.
• %3-20 arasında yakıt tasarrufu sağlanabilir.
Blöf geri kazanımı
• Buhar kazanında sürekli değiştirilmesi gereken blöften,
aynı atık ısı kazanım metotlarını kullanarak %2,5’a kadar
tasarruf mümkündür.
Kondens geri kazanımı ve flaş buhar elde etme
• %14’e kadar yakıt tasarrufu söz konusudur.
• Detaylar için buhar sistemleri kısmına bakınız.
Kazan yüzeyinin ve sıcak hatların yalıtımı
• Modern kazanlarda %1 civarında, eski kazanlarda
%10’a kadar verim artışı sağlanabilir.
Yakıtın yanma şartlarının iyileştirilmesine yönelik
çalışmalar
• Kazana giren yanma havasındaki her 28°C’lik artış,
yaklaşık %1 verim artışı sağlar.
Alternatif yakıt veya atık yakıt kullanımı
• Bkz. Fırın Sistemleri.
Yanma verimi arttırma çalışmaları
• Hava yakıt karışımı ayarı doğru yapılarak %20’ye kadar
tasarruf olanağı bulunmaktadır.
Su hazırlama sistemleri
• Kazan besi suyunun kalitesi, verimliliğe doğrudan etki yapar.
• Çözünmüş mineral oranı yüksek ise, kazan içinde
taşlanma artar.
• Kazan borularındaki taşlanma ve kireçlenme %60’a
kadar ısı transferini azaltır.
• Ayrıca kazanda daha fazla su tutulacağından blöf
kayıpları da artar.
• Temizlik, bakım ve arızadan dolayı maliyetleri artar.
Baca sistemlerinde iyileştirme çalışmaları
• Bkz.Fırın Sistemleri.
Enerji verimliliğine yönelik dizayn değişiklikleri,
modernizasyon veya kazanın yenilenmesi
• Kojenerasyon sistemleri ile hem sıcak su hem de elektrik
toplamda %90 verim ile üretilir.
45
46
3. BUHAR
SİSTEMLERİ
Buhar hatlarının kontrolü, uygun dizayn edilmemiş
hatlarda değişiklik ve kaçakların önlenmesi
• Buhar iletim sistemindeki kaçak ve ısıl kayıplar %5-7
mertebesindedir.
Kondens geri kazanımı ve flaş buhar elde etme
• Üretilen buhar kullanıldıktan sonra soğuyarak sıvı hale
geçer.
• Oluşan sıcak kondens, atmosfer ile temas ettiği anda
aniden buharlaşır. Buna flaş buhar denir.
• Toplam flaş buhar ve kondens ısıl kayıpları %20’yi
bulabilir.
• Mevcut atık ısı geri kazanım sistemine katılabilir veya ayrı
sistem kurulabilir.
Buhar hatlarının ve kondens hatlarının yalıtımı
• Yalıtımlı borularda kayıplar yalıtımsız borulara göre %8085 daha azdır.
Buhar kapanlarının bakımı, kontrolleri ve bozuk olanlarının
yenilenmesi
• Arızalı buhar kapanları, buhar sızıntısı yapacağından
dolayı kaçakları artırır.
• YEGM anketine göre sanayideki kapanların yaklaşık
%10’u arızalıdır.
Uygun buhar kapanı kullanımı
• Buhar basıncına uygun buhar kapanı seçilmedir.
47
48
4. KURUTMA
SİSTEMLERİ
Atık ısı geri kazanımı
• Reküperatör, rejeneratif yakıcı vb. ile sıcak baca
gazı geri kazanılarak yakma havasının ön ısıtılmasında
kullanılabilir.
• Geri kazanılan bu ısının, ısıtma, pişirme, kurutma vb.
amaçlar için de kullanılması mümkündür.
• Ayrıca ekonomizer kullanarak sıcak su üretme imkanı
da vardır.
• Atık ısı geri kazanılarak buralarda %45’e varan enerji
tasarrufu sağlanabilmektedir.
Baca gazı neminden yararlanma,
Egzoz havasında ve kurutulan malzemede nem
kontrolü sistemi kurulması,
Sıcak kurutma havası hazırlama sisteminde iyileştirme
çalışmaları,
Brülör sistemlerinde iyileştirme veya verimli brülör
kullanılması,
• Brülör, yakıt ile havanın karıştığı yer olduğu için yanma
verimini arttırma yöntemleri geçerlidir.
49
50
5. SOĞUTMA
SİSTEMLERİ
Soğutma hatlarının yalıtımı
• Yalıtımlı borularda yalıtımsız borulara nazaran %70-80
enerji kaybı daha azdır.
Soğutma sistemi fan ve pompalarında yüksek verimli
motor uygulaması
• EFF1 sınıfı motorlar, EFF2 sınıfı motorlara göre %2 -%6
daha verimlidir.
• Motorun ömrü boyunca toplam maliyetinin yaklaşık
%90’ının enerji olduğu düşünülürse tasarruf miktarı
oldukça fazladır.
Soğuk hava depolarında verimlilik arttırıcı çalışmalar
• Akıllı kumanda sistemleri ile soğuk hava depolarında
%70’e varan enerji tasarrufu sağlanabilir.
Soğutma sistemlerinde ısı iletiminin düşmesine neden
olan faktörlerin önlenmesine yönelik çalışmalar
• Soğutma sisteminde kanallardaki kirlilik %11-44 arası
enerji kaybına yol açar.
Atık ısı geri kazanımı (egzoz ısısı, kondenser ısısı)
• Atık ısı başka bir sistemdeki hava veya suyun
ısıtılmasında kullanılabilir.
• Sıcak su, ısınma, buhar masraflarından tasarruf edilir.
• Absorbsiyon soğutma ile atık ısı da soğutmada
kullanılabilir.
Trijenerasyon sistemleri
• Tek bir enerji kaynağı (genelde doğalgaz) ile elektrik,
sıcak su ve/veya soğutma ihtiyaçları giderilebilir.
Böylece en üst seviyede verimlilik sağlanır.
51
52
6. ISITMA, HAVALANDIRMA,
İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİ (HVAC)
İklimlendirme yapılan alanlarda sıcaklık ve
nem kontrol sistemi çalışmaları,
Soğutma hatlarının kontrolü ve uygun
olarak dizayn edilmemiş hatlarda değişiklik,
Egzoz havası atık ısısından geri kazanım
çalışmaları,
Toprak ve/veya su kaynaklı ısı pompası
uygulamaları,
• Soğutmada %25, ısıtmada ise %75’e
kadar tasarruf sağlar.
Güneş enerjisinden yararlanma amacıyla
güneş
kolektörü uygulamaları
• Yaz aylarında sıcak su ihtiyacının tamamını
sağlayabilir, ısıtma ve soğutmaya da destek
sağlanabilir.
53
54
7. SOĞUTMA
KULESİ
SİSTEMLERİ
Soğutma kulesi fan ve pompalarında yüksek verimli
motor uygulaması
• EFF1 motorlar, EFF2 sınıfı motorlara göre %2-%6 daha
verimlidir.
• Motorun ömrü boyunca toplam maliyetinin yaklaşık
%90’ının enerji olduğu düşünülürse tasarruf miktarı
yüksektir.
Soğutma kulesi fan ve pompalarında değişken hız sürücü
(DHS) uygulaması
• %50’ye varan enerji tasarrufu sağlanabilir.
Soğutma kulesinin modernizasyonu
• Modern soğutma kuleleri, bağlı bulundukları soğutucu
performansını %20 artırırlar.
Hatlarının yalıtılması
55
56
8. FAN
SİSTEMLERİ
Fanlarda değişken hız sürücü (DHS) uygulaması
• %50’ye varan oranlarda elektrik tasarrufu
sağlanabilir.
Fanlarda yüksek verimli motor uygulaması
• EFF1 motorlar EFF2 sınıfı motorlara göre %2 -%6
daha verimlidir.
Uygun hava kontrol ve debi ayarlama sistemi
çalışmaları
• Sistem ve prosese uygun kanat/rotor tipi seçimi
ile aynı motor gücünde yaklaşık %20 debi artışı
sağlanabilir.
• Demand Controlled Ventilation hem enerji tasarrufu
sağlar hem de havalandırma kalitesini garanti eder.
Yüksek verimli fan uygulamaları
• Doğrudan tahrik (direct drive) veya kaplin tahriki ile
kayış kayıpları sıfırlanabilir.
57
58
9. BASINÇLI HAVA SİSTEMLERİ
Basınçlı hava hatlarının kontrolü ve uygun olarak dizayn
edilmemiş basınçlı hava hatlarında değişiklik yapılması
• Kontrol sistemi yenilenmesi %7’ye kadar enerji
tasarrufu sağlar.
Kompresörlerde değişken hız sürücü (DHS) veya yumuşak
yol verici (soft starter) uygulaması
• DHS kullanımı ile %10 enerji tasarrufu sağlanabilir.
Uygun kompresör seçimi
• Pnömatik ekipman optimizasyonu ile %6’ya kadar
enerji verimliliği sağlanabilir.
Kayıp ve kaçakların önlenmesi çalışmaları
• Hava kaçaklarının azaltılması ile %42’ye kadar,
• Basınç kayıplarının azaltılması ile %4 ‘e kadar
tasarruf sağlanır.
Hava kurutucularının ve hava tanklarının verimli hale
getirilmesi
• Havanın nemden arındırılmasıyla %1 civarında verimlilik
artışı sağlanır.
• Hava tanklarında oluşan kondensi azaltır.
Kompresör odasının ve kompresör yerleşiminin uygun
dizaynı
• Giriş havası sıcaklığındaki her 5°C azalma %2 enerji
tasarrufu sağlar.
Kompresör atık ısısından (egzoz ve soğutma sistemi)
yararlanılması
• Atık ısı, su veya havanın ısıtılmasında kullanılabilir.
%90’a kadar geri kazanım sağlanabilir.
59
60
10. POMPA SİSTEMLERİ
Yüksek verimli pompa uygulamaları
• Düşük sürtünmeli boru ile %20 tasarruf
sağlanabilir.
• DHS, yüksek verimli motor, pompa ve kaplin ile
toplamda %70’e varan enerji tasarrufu sağlamak
mümkündür.
Gereğinden fazla kapasitede seçilmiş pompalarda
enerji verimliliğini artırıcı önlemler
• Pompa çarklarının tornalanarak basıncın
düşürülmesi ile DHS’ye yakın miktarda tasarruf (1/10
maliyetle) yapılabilir.
61
62
11. ELEKTRİK
SİSTEMLERİ
Verimli transformatör kullanılması
• Trafolar hareketli parça içermediklerinden verimleri
oldukça yüksektir (~%98). Ancak eski trafolardaki
kayıplar daha yüksek olduğundan yenilemelerde
%1-2 verim artışı sağlanabilir.
İletim ve dağıtım hatlarında teknik kayıpların
azaltılmasına yönelik verimlilik artırıcı çalışmalar
• Optimum iletken kesiti ve gerilim seviyesi ile ısıl
kayıplar %2-3 mertebesinde azaltılır.
Elektrik sistemlerinin modernizasyonu veya yenilenmesi
• Akıllı şebeke uygulamaları ile kayıp ve kaçakların
önüne geçilebilir.
• Yenilenebilir enerji kaynaklarından daha çok
faydalanılabilir.
Elektrik sistemlerinde oluşan harmonikleri önlemeye
yönelik harmonik filtre ve kompanzasyon çalışmaları
• DHS, deşarj lambaları, LED sürücüler, elektronik
balastlar vb. birçok cihaz harmonik yaratırlar. Bu tür
elemanlar satın alınırken harmonik üretimlerine mutlaka
dikkat edilmelidir.
• Harmoniklerin; kayıpların artmasından, ekipmanlara
zarar vermesine birçok maliyet arttırıcı etkisi vardır. Bu
sebeple mutlaka filtrelenmedir.
• Doğru seçilen ve yerleştirilen pasif filtreler ile
harmonik büyük ölçüde bertaraf edebilir. Bunun
ötesinde aktif filtrelerin kullanılması gerekebilir.
• Harmoniklerin yok edilmesi, güç faktörüne ve
kompanzasyon sistemlerinin performansına da olumlu
etki de bulunur. Cezalardan doğabilecek maliyet artışları
önlenir.
63
64
12. MOTOR SİSTEMLERİ
Yüke göre uygun kapasitede motor seçimi
• Elektrik motorları en verimli %85-90 yükte çalışır.
Ayrıca bu değerin altında, güç faktörleri oldukça düşer.
Verimsiz motorların verimli motorlarla değiştirilmesi
• EFF1 sınıfı motorlar, EFF2 sınıfı motorlara göre %2 -%6
daha verimlidir.
• Motorun ömrü boyunca toplam maliyetinin yaklaşık
%90’ının enerji olduğu düşünülürse tasarruf miktarı
oldukça fazladır.
Motor ile yük arasındaki düşük verimli aktarım
elemanlarının yüksek verimli aktarım elemanları ile
değiştirilmesi
• %3-5 arasında sürtünme kayıpları azalır.
Motorlarda değişken hız sürücü (DHS) veya yumuşak
yol verici (soft starter) uygulaması
• DHS ile motor hızı ve dolayısıyla gücü ihtiyaca göre
ayarlanır.
• Aynı zamanda kalkışta yüksek akım çekilmesi önlenir
(soft start).
• Bkz. Fan Sistemi, Pompa Sistemi, Soğutma Sistemi.
65
66
13. AYDINLATMA
SİSTEMLERİ
Enerji verimliliği yüksek ve kullanım alanına uygun
armatür seçimi
• İndüksiyon lambaları ile deşarj lambalarına göre
%40’a kadar daha az enerji tüketme imkanı vardır.
• Yeni reflektörler %20 daha verimlidir.
• Dış aydınlatmada, civa buharlı lambalara göre
sodyum buharlı lambalar %60-70 daha tasarrufludur.
Floresan lambalarda elektronik balast kullanımı
• %25-40 arası elektrik tasarrufu sağlanabilir.
Aydınlatma kontrol sistemleri (dimmer, hareket
sensörleri, fotosel, zaman saatleri vb.) uygulamaları
• Ortalama %30 tasarruf sunabilir.
• Kullanım alanına göre tasarruf miktarı değişir.
Gün ışığından maksimum derecede yararlanmak
amacıyla çatı, duvar vb. yerlere aydınlatma pencereleri
açılması aydınlatma masraflarını %30 azaltabilir.
Uygun olan alanlarda LED aydınlatma
sistemi uygulamaları
• Deşarj lambalarına kıyasla %15-40 daha verimlidir.
• Başlangıçta daha pahalı, ancak daha uzun ömürlüdür.
• Geleceğin aydınlatma biçimi olarak görülmektedir.
67
68
14. ATIK SUYUN
GERİ KAZANIMI
Tekstil sektörü boyama ve apreleme proseslerinde su
tüketimini azaltma yönünde uygulamalar ve ilgili
proseslerde kullanılmak üzere; yumuşak su üreten iyon
değiştirici reçine sisteminde yapılacak teknolojik
değişiklikler ile...
Su tasarrufu: %54
Kimyasal tasarrufu: %67
Enerji tasarrufu: Doğalgaz %21,5 - Elektrik %0,5
• Su tasarrufunun yanı sıra özellikle sıcak su üretimi için
kullanılan enerjiden de tasarruf edilebilir. Sağlanan enerji
verimliliği ile yıllık doğalgaz ve elektrik tüketimi ve
dolayısıyla karbondioksit (CO2) salımı azaltılabilir.
Öte yandan su yumuşatma sisteminde sağlanan
iyileşmeler neticesinde tuz tasarrufu elde edilebilir.
Firma Faaliyet Alanı;
Tekstil Sektörü / Kumaş Üretimi
• Proje öncesi su tüketimi: 300.000 m3/yıl
• Su tasarrufu: 162.000 m3/yıl (%54)
• Kimyasal tasarrufu: 192 ton/yıl NaCl (%67)
• Enerji tasarrufu: 4.681.000 kWh/yıl doğalgaz (%21,5),
98.800 kWh/yıl elektrik (%0,5)
Yatırım Maliyeti ve Ekonomik Kazanımlar
• Toplam yatırım maliyeti: 22.000 $
• Su tasarrufu: 223.234 $/yıl
• Enerji tasarrufu: 211.436 $/yıl*
• Elektrik tasarrufu 11.248 $/yıl
• Kimyasal tasarrufu: 21.677 $/yıl
• Proje geri ödeme süresi: 1 aydan az
*Şebeke suyu fiyatı esas alınmıştır.
69
70
15. ENERJİ YÖNETİM
SİSTEMLERİ
Enerji İzleme, Kontrol ve Yönetim Sistemi kurulması
• İşletmenin enerji tüketimi izlenerek, kaçak ve
kayıplar yakalanarak ve enerji verimliliği eğitimi
ile başka işletme kıyaslamalarıyla %10-15 tasarruf
sağlanabilir.
TS EN 50001 Enerji Yönetim Sistemi kurulması
• İşletmenin enerji yönetimini oluşturması ve
enerjisini izlemesi, yönetmesi. Verimlilik Arttırıcı Proje
destekleri için gerekli.
Otomasyon Sistemi kurulması
• İşletmenin, prosesin takibi ve kıyaslama yapılması
ile ciddi enerji tasarrufu ve üretim verimliliğinin
sağlanması mümkündür.
71
72
16.YENİLENEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ
Serbest Elektrik Tüketicisi kapsamında daha ucuz
elektrik alınması, tarife ve talep yönetimi
• Daha uygun enerji anlaşmaları yapılması artık
mümkündür. Üretim planlamaları ve kaydırmaları ile
elektrik daha ucuz iken üretim yapılması ile fatura
bedellerinden tasarruf yapılabilir.
Çatıya veya tesis içine Fotovoltaik güneş ve
rüzgar Elektrik Üretim Sistemi
• 1 MWp Lisanssız PV Güneş Tesisi ile gündüz ihtiyaç
olan elektriğin üretilmesi, gece de gerekirse şebekeden
elektrik çekilmesi ile tasarruf edilebilir. Hafta sonları,
tatillerde fazla üretimin şebekeye satılması ile para
kazanılması artık mümkün.
KOJEN-TRİJEN Sistemi
• 7x24 çalışan tesisler ile hem ısıtma hem de soğutma
gereken işletme ve tesislerde çok ciddi tasarruf sağlanır.
73
TİPİK PROJELER
Proje Adı
Yıllık
Tasarruf Oranı
(%)
Yıllık Tasarruf
Oranı (TEP)
Toplam
Yatırım Tutarı
Geri Dönüş
Süresi (Yıl)
Boyahane Atık Suyu Geri
Kazanımı
26,64
6.992.966
256.310
0,122
Aydınlatma Sisteminde
Değişiklik
0,41
63,81
40.742
0,55
Mevcut Kompresör
Dairesinin Havalandırılması
0,03
5,83
2.323
0,32
Chiller
Değişimi
1,2
185,89
103.667
0,48
Kazan Yanma
Ayarının Yapılması
4,5
704,94
21.812
0,07
Kızgın Yağ Hatlarında
Isı Yalıtımları
0,18
27,69
13.333
0,79
Kazan Ekonomizer
Yenilemesi
4,98
770,23
58.684
0,17
Kompanzasyon
0,6
93,17
135.000
1,25
Enerji İzleme Sistemi
Kurulması
0,09
14,33
22.500
1,35
Kızgın Yağ Hatları
Yalıtım Revizyonu
0,41
64,45
66.667
0,89
Su Kulesi
Rehabilitasyonu
0,04
7,46
20.833
2,4
BOPP Chiller
Revizyonu
1,29
199,66
145.833
0,63
74
Proje Adı
Yıllık
Tasarruf Oranı
(%)
Yıllık Tasarruf
Oranı (TEP)
Toplam
Yatırım Tutarı
Geri Dönüş
Süresi (Yıl)
Su Kulesi Pompalarında
Hız Kontrolü
0,15
23,47
30.000
1,05
Buhar Prosesinde
Reküparatör, Flaş Buhar ve
Trim Uygulaması
32,6
769,0
152.621
0,6
Kazan Baca Gazlarının
Ekonomizerden Geçirilerek
Besi Suyu Sıcaklığının
Yükseltilmesi
2,36
150
74.000
1,42
Atık Sıcak Sulardan
Isı Geri Kazanımı
4,74
298
100.000
2,46
Baca Gazı
Ekonomizer Uygulaması
13,0
1.531
127.000
0,37
Kazan Dairesinde
1 Kw Elektrik Başına Buhar
Üretiminin Artırılması
5,0
293
8.333
0,125
Statik Boya Hatlarında
Doğalgaz Tüketiminin
Azaltılması
10,0
280
10.000
0,11
Ofset Baskı Holüne
Evoparatif Soğutma Sistemi
7,0
26
23.000
0,75
Ramöz ve Kurutma
Makinelerinin Bacalarından
Atılan Isının
Geri Kazanılması
17,0
1.320
350.000
0,86
Frekans
Konvertör Yatırımı
0,9
457
276.028
0,8
Eksik İzolasyonların
Tamamlanması
7,5
4.011
237.036
0,13
Döner Fırın Elevatörlü
Farin Besleme Sistemi
0,14
181
1.051.707
7,04
Absorbsiyonlu
Soğutma Sistemi
0,05
65
180.000
3,4
Aydınlatma
Tasarruf Projesi
0,96
338
29.000
0,06
Proje Adı
Yıllık
Tasarruf Oranı
(%)
Yıllık
Tasarruf Oranı
(TEP)
Toplam
Yatırım
Tutarı
Geri Dönüş
Süresi
(Yıl)
Kok Gazının Yüksek Fırın
Gazına Dönüştürülmesi
4,56
55.433
92.000
0,08
Elektrofiltre ve Aspirasyon
İyileştirmesi
0,078
942
418.000
0,5
Kırıcı Besleyici
İyileştirmesi
0,001
10,11
20.381
1,97
Yüksek Fırın ve Çelikhane
Gaz Hatlarında
Hız Kontrolü
0,0109
182
7.490
0,05
Slav Fırını
Modernizasyonu
0,32
5.342
876.254
0,4
75
ENERJİ VERİMLİLİĞİ YATIRIMLARINA
5. BÖLGE TEŞVİKLERİ
9 Mayıs 2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren 2014/6058 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile bazı enerji yatırımlarının teşvik edilmesi
kararlaştırılmıştır.
Teşvik edilecek enerji yatırımları;
• Yıllık asgari 500 TEP (ton eşdeğeri petrol) enerji
tüketimi olan mevcut imalat sanayi tesislerinde
gerçekleştirilecek, birim ürün başına en az % 20 oranında
enerji tasarrufu sağlayan ve yatırım geri dönüş süresi
azami 5 yıl olan enerji verimliliğine yönelik yatırımlar,
• Atık ısı kaynaklı olarak, bir tesisteki atık ısıdan geri
kazanım yolu ile elektrik üretimine yönelik yatırımlar
(doğalgaza dayalı elektrik üretim tesisleri hariç),
• Bu karar kapsamında ayrıca; asgari 50 Milyon TL
tutarındaki, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) yatırımları
ve yer altı doğal gaz depolama yatırımları, yapılacağı
bölgeye bakılmaksızın 5. BÖLGEDE YAPILACAK
OLAN YATIRIMLARA SAĞLANAN TEŞVİKLERDEN
YARARLANDIRILACAKTIR.
Faydalanılacak 5. Bölge Teşvikleri
• Katma Değer Vergisi İstisnası,
• Gümrük Vergisi Muafiyeti,
• Vergi indirimi,
• Sigorta primi işveren hissesi desteği,
• Faiz Desteği
• Yatırım yeri tahsisi,
Katma Değer Vergisi İstisnası:
Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından
temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat için
katma değer vergisinin ödenmemesi
Gümrük Vergisi Muafiyeti:
Teşvik belgesi kapsamında yurt dışından temin edilecek
yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük vergisinin
ödenmemesi
76
Vergi İndirimi:
Gelir veya kurumlar vergisinin, yatırım için öngörülen
katkı tutarına ulaşıncaya kadar, indirimli olarak
uygulanması (5. Bölge için yatırıma katkı oranı % 30;
Kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirim oranı % 70)
Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği:
İlave istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi
işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının
Bakanlıkça karşılanması
Faiz Desteği:
Faiz Desteği, teşvik belgesi kapsamında kullanılan
en az bir yıl vadeli yatırım kredileri için sağlanan bir
finansman desteği olup, teşvik belgesinde kayıtlı sabit
yatırım tutarının %70’ine kadar kullanılan krediye
ilişkin ödenecek faizin veya kâr payının belli bir kısmının
Bakanlıkça karşılanması (5 inci bölgede yapılacak
bölgesel yatırımlar için Türk Lirası cinsi kredilerde beş
puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki
puanı),
Yatırım Yeri Tahsisi:
Teşvik Belgesi düzenlenmiş yatırımlar için Maliye
Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
yatırım yeri tahsis edilmesi
Bu teşviklerden faydalanmak için “Yatırım Teşvik
Belgesi” alınmalıdır.
Enerji Verimliliği yatırımlarında 5. bölge teşviklerinden
yaralanmak isteyen yatırımcılar Ekonomi Bakanlığı Teşvik
Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’nden
ayrıntılı bilgiye ulaşabilirler.
www.tesvik.gov.tr
77
www.enerjiverimliulasim.com
Türkiye’de son 25 yıldaki büyüme eğilimlerinin
sürmesi durumunda 2020 yılında, yolcu trafiğinin
bugün ki düzeyinin yaklaşık 3,3 katına (540 milyar
yolcu/km), yük trafiğinin ise 2,5 katına (300 milyar
ton/km) çıkacağı tahmin edilmektedir.
Bu tahmin edilen artış göz önüne alındığında ulaştırma
sektöründe enerji verimliliğini arttırıcı çalışmaların bir
an önce hayata geçirilmesi için yapılacak çalışmalar
proje konusunu oluşturmaktadır.
80
AMAÇ
Ülkemizde toplam enerji tüketimi içerisinde %14’lük
paya sahip olan ulaştırma sektöründe, verimlilik
sağlayıcı çalışmaların ortaya koyulması ile bu alanda
tüketilen enerji miktarının düşürülmesi.
HEDEF
Proje kapsamında belirlenen hedefler şu şekildedir.
• Motorlu taşıtların yenilenemez enerji kaynaklı yakıt
tüketimini azaltmak,
• Toplu taşımada ve yük taşımacılığında demiryollarının
payını artırmak,
• Şehir içi ulaşımda gereksiz yakıt israfını önlemek,
• Doğaya salınan zararlı gaz emisyonu
seviyesini düşürmek
81
82
ENERJİ VERİMLİ ULAŞIM İÇİN
YAPILMASI GEREKENLER
• Bir yerden başka bir yere gitmek istediğimizde
özel araçlarımız yerine toplu taşıma araçlarını tercih
edelim. Bu şekilde hem enerji tasarrufu sağlamış hem
çevremizin daha fazla egzoz gazı ile kirlenmesini
engellemiş hem de trafik kalabalığını biraz olsun
azaltmış oluruz.
• Şehir içinde yakıt tüketimi ve egzoz kirliliğini en
aza indirmek için önerilen hız 35-95 km arasındadır.
Bunu aklımızdan çıkarmayalım.
• Şehir içinde ve şehir dışında motorumuzu yüksek
devirlerde kullanmamaya özen gösterelim.
Yapılması gereken Vites değişimi:
Benzinli ve LPG’li araçlarda
<2500 RPM ( Devir – Dakika)
Dizel araçlarda <2000 RPM ( Devir – Dakika)
83
84
ENERJİ VERİMLİ ULAŞIM İÇİN
YAPILMASI GEREKENLER
• Otomobilimiz yaşlandıkça ve eskidikçe kullandığı
yakıt miktarı ve dolayısıyla da ortaya çıkarttığı egzoz
gazı kirliliğinin arttığını unutmayalım. Bu sebeple belirli
aralıklarla periyodik olarak araçlarımızı servis-bakım
noktalarına götürelim, gerekli bakımlarını yaptıralım.
Bu şekilde can güvenliğimizi de emniyet altına almış
oluruz.
• Aracımız seyir halinde iken camlarımızı mümkün
olduğunca kapalı tutmaya çalışalım. Otomobilimizi
camları açık olarak saatte 100 Km’lik bir hızla
sürdüğümüz takdirde aracımızın yaklaşık % 4 oranında
fazladan yakıt tüketmesine sebep olduğumuzu biliyor
muydunuz?
• Hava
koşullarının
uygun
olduğu
durumlarda
gereksiz yere klima kullanmaktan kaçınalım. Klima
kullandığımızda aracımızın enerji ihtiyacı da artar, eğer
mümkünse sadece hava dolaşımı yaratan fanlarımızı
kullanalım, Ayrıca klimalarımızı yüksek devirlerde ve
maksimum sıcaklıklarda ayarlamaktan kaçınalım.
Klima, otomobilin motoru için yakıt kullanan ekstra
bir yüktür. Klima kullanılmaması %5’e kadar yakıt
tasarrufu sağlar.
85
86
ENERJİ VERİMLİ ULAŞIM İÇİN
YAPILMASI GEREKENLER
• Otomobilimizin egzoz gazı ölçümlerini zamanında
yaptıralım. Böylelikle motorumuzun yağ ya da yakıt
yakıp yakmadığını kontrol altına almış oluruz.
• Aracınızın
maksimum
verimlilikte
çalışmasını
sağlamak için düzenli servisler ile bakımını yaptırın.
Kirlenmiş bujiler, kirli hava filtresi veya tıkalı yakıt
filtresi yakıt tasarrufunuzu olumsuz bir şekilde etkiler.
Motor yağının düzenli olarak değiştirilmesi de yakıt
verimliliği açısından çok önemlidir. Bakımı iyi yapılmış
bir motor yakıt tasarrufunu %4’e kadar arttırabilir.
• Lastiklerin aracınızın yuvarlanma direnci üzerinde
önemli bir etkisi vardır. Yakıt Tasarrufu Teknolojisine
sahip lastikleri kullanarak yuvarlanma direncini
önemli ölçüde azaltabilirsiniz. Motorunuzdan daha
az enerji boşa harcanır, dolayısıyla daha az benzin
tüketilir. Bu çevre için daha iyidir ve yakıta daha az
harcarsınız.
87
88
ENERJİ VERİMLİ ULAŞIM İÇİN
YAPILMASI GEREKENLER
• Otomobilimizde
kullandığımız
lastiklerin
hava
basıncı yakıt tüketimini % 5-10 oranında etkiler. 0.5
bar eksilmiş hava, yakıt tüketimimizi yüzde 5 oranında
artırır. Lastiklerimizdeki hava basıncının önerilen
değerlerde olmasına dikkat edelim. Şehir içi ve otoyollar
için önerilen radyal lastikleri kullanmayı tercih edelim.
• Sabit hız seçeneklerini, özellikle de uzun otoban
yolculukları için kullanın. Bu iki özellik de genel olarak
gidilebilecek yolu artırır.
• Kısa mesafelere yürüyerek gidin veya çevrenizde
uygun yollar varsa bisiklet kullanın. Yürümek ve
bisiklet kullanmak hem sağlığınız için faydalı hem de
çevre dostu eylemlerdir.
89
90
ENERJİ VERİMLİ ULAŞIM İÇİN
YAPILMASI GEREKENLER
• Minibüsler, pikaplar, kamyonetler, arazi araçları
gibi yüksek motor hacmine sahip araçlar, diğerlerine
göre daha çok yakıt tüketir. Gerekmedikçe bu tip
araçları kullanmaktan kaçının.
• Araçta
fazla
yük
bulundurmayın.
Aşırı
yük
gidilebilen yolu azalttığı gibi fren yapmayı daha etkisiz
hale getirebilir. Her ekstra 50 kg için yakıt tüketiminiz
%1-2 artar. Araç ne kadar ağır olursa hareket etmek
için o kadar fazla enerji gerekir, bu nedenle aşırı yük
taşınması daha yüksek yakıt tüketimi ile sonuçlanır.
Aracınızda ne taşımanız gerektiğini dikkatli bir şekilde
değerlendirin ve tüm gereksiz eşyaları boşaltın.
• Arabanızı hareket halindeyken ısıtmaya çalışın.
Araba dururken daha geç ısınır ve daha çok yakıt
tüketir.
91
92
ENERJİ VERİMLİ ULAŞIM İÇİN
YAPILMASI GEREKENLER
• Doğru motor yağını kullanın. Bunun için aracın
kullanım kılavuzunu kontrol edin. Seçtiğiniz markanın
enerji tasarruflu olmasına dikkat edin. Bunlar
sürtünmeyi azaltan ve verimi artıran maddeler
içerir. Yanlış motor yağı seçmek gidilecek yolu %2
azaltabilir.
• Hızlı manevralar ve ani frenlemeler yapmak gibi
agresif sürüş tarzı yumuşak bir sürüşten %20 daha
fazla yakıt tüketimi ile sonuçlanabilir*.
• Portbagajlar aracınızın aerodinamik verimliliğini
olumsuz etkiler. Araç üzerindeki aerodinamik çekişi,
dolayısıyla yakıt tüketimini %5 oranında arttırırlar.
Aracınıza yalnızca kesin gerekli olduğunda portbagaj
takın ve kullanılmadığı zamanlarda sökün.
93
NOTLAR
NOTLAR
NOTLAR
Download

Untitled - Enerji Verimliliği Derneği