1
 Birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren yüksek
şiddetli kas aktiviteleri için performans göstergesi
• Anaerobik Güç
– Maksimal bir egzersiz sırasında birim zamanda
oluşturulabilen maksimal enerji miktarı
• Anaerobik Kapasite
– Bir işi gerçekleştirebilmek için var olan toplam
anaerobik enerji miktarı
2
Kısa süreli yüksek şiddet içeren kas
aktivitelerini tamamlayabilmek için acil ve
çabuk enerji kaynağına ihtiyaç duyulur.
Anaerobik enerji mekanizmaları
– ATP-PC sistemi (Fosfojen Sistemi)
– Anaerobik glikoliz (Laktik Asit)
4
 Anaerobik Güç
 Kısa süreli yüksek şiddet kas aktivitelerinde bireyin
fosfojen sistemini kullanma yeteneği
 Anaerobik Kapasite
 Anaerobik
glikoliz
ve
fosfojen
sisteminin
kombinasyonundan elde edilen toplam enerji miktarı
◦ Kısa sürede tamamlanan ve patlayıcı kuvvet gerektiren
aktivitelerde baskın




Tüm spor dalları 
Yüksek atlama +
Cirit atma +
Sürat koşuları +
Spor Branşı
ATP/CP
LA
O2
Basketbol
80
20
-
Buz Hokeyi
80
20
-
Beyzbol
95
5
-
Çim Hokeyi
60
20
20
Hentbol
80
10
10
Futbol
70
20
10
Voleybol
90
10
0
Su Topu
30
40
30
Spor Branşı
ATP/CP
LA
O2
100m
49.5
49.5
1
200m
38.27
56.69
5.05
400m
26.7
55.3
18
Atlamalar
100
-
-
Atmalar
100
-
-
Cimnastik
90
10
-
Kayak (alp)
80
20
-
Tenis
70
20
10
Güreş
90
10
-
Atletizm
KALITIM
 Kişinin genetik özellikleri anaerobik performansta
belirleyici bir etkendir.


Kişinin aerobik veya anaerobik performanslardan
hangisine daha yatkın olduğunu ve antrenmana ne
kadar cevap vereceğini belirgin bir şekilde tayin eder
Genetik ve anaerobik performansla ilgili çok fazla
bilgi yoktur


10 saniyelik maksimal güç testinde genetik faktörlerin
anaerobik performansta % 70 etkisi gözlenmiştir.
Ancak uzun süreli anaerobik performansta genetik
faktörlerin etkisi olmadığı görülmüştür.
(Simoneau ve ark., 1986; Int J Sports Med)

Genetik faktörler
◦ kas fibril tipi
◦ iskelet kaslarındaki enzim aktivitelerinde etken



Çalışmalar erkeklerin anaerobik performansının mutlak
değerler yönünden kadınlardan daha yüksek olduğunu
göstermiştir.
Relatif değerlerde cinsiyetler arası farklılıklar azalmakta
Çalışmalar erkeklerin maksimum anaerobik güç ve kapasite
değerlerinin kızlardan yaklaşık sırasıyla % 50 ve 47%
daha yüksek olduğunu göstermiştir.

Cinsiyetler arasında anaerobik performans farklılığının
sebebi;
 Fiziksel yapı (boy, ekstremite uzunluğu, pelvis yapısı)
 Yağsız vücut kitlesi
 Kas kitlesi
 Hormonal düzey
 Aktivite düzeyi


Anaerobik performans mutlak ve relatif değerler (vücut ağırlığı, uyluk kas
kesit alanı,yağsız vücut ağırlığı) kız ve erkeklerde büyümeye ve gelişmeye
paralel olarak artar.
En yüksek performans değerlerine 20-30 yaşları arasında ulaşır
 Daha sonra artan yaşla birlikte azalmaktadır
 Azalma oranı kadın ve erkeklerde benzerdir

20-30 yaşlardan sonra her 10 yılda %6 oranında performansta
azalma görülmektedir.
15
16
17

Yapılan çalışmalar doğrultusunda büyüme sırasında,






Kas kitlesi
Kas kuvveti
Kuvvette devamlılık
Kas-sinir ve reaksiyon süresinin gelişimi
Kasın metabolik yapısı
Vücut boyutlarının artması

Sporcular daha yüksek anaerobik performansa sahiptir
◦ Daha fazla TipII fibrillerine sahiptirler
Kas Fibril
Tipleri
Tip I
Yavaş oksidatif
Yavaş kasılan
Kırmızı
Tip IIa
Hızlı, oksidatif glikolitik
Hızlı kasılan
Beyaz
Type IIb
Hızlı glikolitik
Beyaz
Özellik
Tip II a
Tip II b
Motor nöron hacmi
Büyük
Büyük
Motor nöron uyarı eşiği
Yüksek
Yüksek
Sinir ileti hızı
Hızlı
Hızlı
Kas lif çapı
Büyük
Büyük
SR gelişmişliği
Çok
Çok
Mitokondri yoğunluğu
Yüksek
Az
Kapiller yoğunluğu
Orta
Az
Myoglobin sayısı
Orta
Az
Özellik
Tip II a
Tip II b
Kreatin fosfat deposu
Çok
Çok
Glikojen deposu
Çok
Çok
Tyrigliserit deposu
Orta
Az
Myozin ATP az aktiv.
Yüksek
Yüksek
Glikolitik enzim aktiv.
Yüksek
Yüksek
Oksidatif enzim aktiv.
Yüksek
Düşük
Kasılma süresi
Hızlı
Hızlı
Gevşeme süresi
Hızlı
Hızlı
Kuvvet üretimi
Yüksek
Yüksek
Enerji verimi
Az
Az
Yorgunluk direnci
Az
Az

Fiziksel yapı bir sporcunun kuvvet, güç, esneklik, sürat,
dayanıklılık ve çabukluk gibi diğer performans göstergeleriyle
birleşerek
◦ yüksek düzeyde performans göstergelerinden sadece bir tanesi
olarak karşımıza çıkmaktadır ve sporcunun performansını olumlu
yönde etkilemektedir
22

Antrenmanın anaerobik güç ve kapasite üzerine olan etkilerine
bakıldığında ise, yapılan düzenli antrenmanların anaerobik güç ve
kapasite artışına neden olduğu görülmektedir

Kısa Süreli Anaerobik Performans

Orta Anaerobik Performans

Uzun Süreli Anaerobik Performans

Maksimal eforla yapılan ve yaklaşık 10 s
sürdürülebilen egzersizler
◦ ATP-PC sisteminin verimliliğini içerir
 Dikey sıçrama testleri
 10m, 20m sprint
25

Maksimal eforla yapılan ve yaklaşık 30 s
sürdürülebilen egzersizler
◦ ATP-PC ve anaerobik glikoliz
 Wingate anaerobik güç testi
26

Maksimal eforla yapılan ve yaklaşık 60-90 s
sürdürülebilen egzersizler
◦ 60 sn Dikey Sıçrama Testi
27
Sargent Sıçrama Testi (Dikey Sıçrama Testi)
Kısa süreli maksimal kas performansı ile
ilgili bilgi veren ilk testtir.
Kişi düz bir duvar ve baskın kolunu yukarı
doğru kaldırarak maksimum erişebileceği
yükseklik duvara işaretlenir.
İki işaret arasındaki mesafe
cinsinden
sıçrama
yüksekliği
kaydedilir.
metre
olarak
P= (sıçrama öncesi kol yukarıda)- (sıçrama sonrası
mesafe) x vücut ağırlığı
28
Dikey Sıçrama-Kuvvet Platformu
 Dikey sıçrama testinin farklı protokolleri de
üretilmiştir (Aktif ve Skuat Sıçrama Testleri)
 Sıçramanın başlangıcında
 vücut pozisyonunun farklılığı,
 sıçrama öncesi yapılan karşı hareket
 ellerin sallanması metodolojik
 Denekler kuvvet platformunda sıçrama hareketini
gerçekleştirir.
 Sıçrama öncesi uygulanan dikey hızdan hesaplanan
dikey kuvvet ile mekanik güç hesaplanır.
Güç:( (2.21) x (va) x √D
2.21= Sabit katsayı
Va= vücut ağırlığı
D=sıçrama yüksekliği
29
60 Saniye Dikey Sıçrama Testi

60 sn dikey sıçrama testi 60 saniye boyunca arka arkaya maksimal dikey
sıçrama uygulamalarını içeren bir testtir.

Test süresince platforma temas zamanı ve uçuş zamanı bu amaç için
geliştirilmiş ergojump diye isimlendirilen elektrik aletle ölçülebilir.

Her sıçramadaki uçuş zamanı kaydedilir ve 60 saniyelik periyot boyunca
toplanır.

Denekler yaklaşık 90’lik açılarla, ellerini belinde tutarak, yana kaymaları
minimize edip dikey yer değiştirme hareketleriyle dizlerini bükerek,
sürekli ve maksimal eforda sıçramalıdır.





W= Mekanik güç (W.kg-1)
9.8= yer çekimi ivmesi (m.sn-2)
Tf= tüm sıçrayışlara ait toplam
uçuş zamanı
N= 60 saniye boyunca sıçrama
sayısıdır
30
Margaria–Kalamen Basamak Testi
Bireyin
maksimal hızda merdiven çıkması
sırasında maksimum mekanik gücü değerlendirir.
Denek basamaklar ile oluşturulmuş düzenekten
6 m
uzakta durur ve basamakları maksimal
eforuyla, 3 basamağı bir adımda alacak şekilde
çıkar.
 Her bir basamak 174 mm yüksekliğindedir ve
3. ile 9. basamaklara üzerine basıldığında çalışan
ve ayak kaldırıldığında duran zaman ölçeği
yerleştirilir.
P= (kgm/s)= m(kg) x 9.81 x h(m)/t(s)
m=vücut ağırlığı
h= dikey yükseklik
t= iki adım gerçekleştirmek için geçen süre
31
Margaria–Kalamen Basamak Testi
32
• Kasın maksimal gücü, dayanıklılığı ve yorgunluğunu
belirler
• Uygulaması basit, ucuz ve kolay
• Özel becerili personel gerektirmeyen
• Toplumun her kesiminde kullanılabilir
» Çocuklarda ve engellilerde
• Üst veya alt ekstremitelerde uygulanabilir
33
Wingate Anaerobik Güç Testi
 Wingate Test Protokolü
– Wingate testi 30 sn. süre ile en
yüksek mekanik gücü sağlayacak
şekilde önceden belirlenen sabit
yüke
karşı
bisiklet
ergometresinde maksimal pedal
çevirmeyi içermektedir.
60-70 W iş yükü
60-70 devir pedal hızı
4-8sn – 2-3 Sprint
4-5dk ısınma
3-5dk pasif dinlenme
Wingate Anaerobik Güç Testi

Uygulanan test süresince ölçümler otomatik olarak her
beş saniyede bir altı eşit zaman aralığında
yapılmaktadır.
 Anaerobik performans
 Maksimum Anaerobik Güç
İlk beş saniyelik zaman dilimi
içerisinde elde
edilen en yüksek
mekanik güç
 Maksimum Anaerobik Kapasite
Test süresince meydana getirilen
ortalama güç
 Minimum Güç
Herhangi bir beş saniyelik zaman dilimi
içerisinde elde edilen en düşük mekanik
güç
 Yorgunluk İndeksi
Test süresince meydana gelen güç
azalmasının yüzde
Wingate Anaerobik Güç Testinin Test-Tekrar Test Güvenirlikleri
Tablo 1. Wingate Anaerobik Güç Testinin Test-Retest Güvenirlikleri
Denek
Çocuk ve genç yetişkinler
18 yetişkin, kronik akçiğer hastaları
12 aktif genç yetişkin
9 beden eğitimi bölümü öğrencisi
10-12 yaşlarından oluşan 28 kız ve erkek
19 askeri personel
6-20 yaşlarından oluşan 58 kas hastası
6-20 yaşlarından oluşan 38 kas hastası
20-24 yaşlarından oluşan 15 spor okulu
öğrencisi
r
0.95--0.97
Kaynak
(Bar-Or., 1987)
0.89
(Berman ve Bar-Or, 1980; Akt.BarOr., 1987)
0.96
(Evans ve Quinney, 1981; Can J
Appl Sport Sci)
0.95-0.97
(Kaczkowski ark., 1982; Akt.BarOr., 1987)
0.89-0.93
(Daton-Bar-Or, 1983; Eur J Appl
Physi)
0.91-0.93
(Patton ve ark., 1985; Int J Sports
Med)
0.94-0.98
(Tirosh ve ark., 1985; Akt.Bar-Or.,
1987)
0.96
(Tirosh ve ark., 1985; Akt.Bar-Or.,
1987)
0.88-0.95
36
(Koşar ve
Bilimleri)
Hazır,
1994;
Spor


Özellikle takım sporları için çok önemli fitness
bileşeni
Süratte devamlılık antrenmanı ile
◦ Sprint türündeki aktivitelerde performansı enerjiyi
anaerobik yolla üreterek koruma ve tekrarlayabilme
becerisi
◦ Yüksek şiddetli aktiviteler sırasında toparlanmanın
gelişimi arttırılmaktadır
37

Bisikle ve koşu olarak uygulanabilir

Farklı çeşitleri var:
◦ En popüleri VA’nın %10’nuna denk gelen yükte 5 x 6sn
bisiklet testi
◦ Koşu için 30 saniye dinlenme aralığıyla 12x20m tekrarlı
sprint testi
38

Bisiklet için
◦ Zirve güç
◦ Ortalama güç
◦ Performans düşüş yüzdesi

Koşu için
◦
◦
◦
◦
En iyi sprint zamanı
Ortalama sprint zamanı
Toplam sprint zamanı
Performans düşüş yüzdesi
39
40
20
Erkek
*p<0.05
*
Kadın
Relatif Zirve Güç (W/Kg)
18
16
14
12
10
8
6
4
2
0
1
2
3
4
5
41
Relatif Ortalama Güç (W/kg)
20
Erkek
*p<0.05
Kadın
18
16
14
*
12
10
8
6
4
2
0
1
2
3
4
5
42
Download

ANAEROBİK GÜÇ VE KAPASİTE