TEMEL BİLGİ
TEKNOLOJİLERİ
Dersin Amacı
 Temel bilgisayar becerileri ve bunların temel işlevlerinin
ve kelime işlemci, hesap tablosu, sunum programlarını,
internet tarayıcıları kullanmak için gerekli temel
becerilerin kazandırılması.
Sınavlar ve Değerlendirme İlkeleri

Başarı Notu; Yıliçi notunun % 50‘i ile
yarıyıl sonu sınav notunun %50‘i
toplanarak hesaplanır.

Yıl içi= 1arasınav %40+1Ödev%10

Ödev teslim etmeyen öğrenci yarıyıl sonu
sınavına giremez (FF).
1
Konular
 Temel Bilgiler
 İşletim Sistemi
 Kelime İşlemci
 Hesap, Tablolama ve Grafik
 İnternet
 Sunu Hazırlama
Konular - Temel Bilgiler
 Bilgisayarın tarihçesi
 Bilgisayar donanım birimleri
 Bilgisayar yazılımları (sistem,
uygulama ve virüs)
 Bilgisayar teknolojisi
ortamında karşılaşılan ve
kullanılabilecek terimler
 Bilgisayarın donanım, yazılım
ve bilgisayar sistemleri
olarak bileşenleri
Konular – İşletim Sistemi
 Genel olarak bilgisayar
sistemleri ve işletim sistemleri
bilgileri
 Donanım ve yazılımların
ayrımı
 İşletim sistemleri, ortak
özellikleri, işletim sisteminin
yapısı
 Dosya ve dizin kavramları ve
dosyalama sistemi
2
Konular – Kelime İşlemci
 Belge oluşturma ve
biçimlendirme
 Belgeye simge, resim,
saat ve benzeri bilgi
ekleme
 Metin kopyalama, taşıma
 Belgeye tablo ekleme
 Belgeyi kaydetme, çıktı
alma
Konular – Hesap, Tablolama ve
Grafik Programı
 Bir çalışma sayfası oluşturma
 Çalışma sayfasının unsurlarını
tanıma
 Hücrelere veri girme, hücrelere
formül girme, hücreleri
biçimleme
 Grafik oluşturma
 Çalışma sayfalarını ve/veya
grafikleri bir kelime işlemcide
kullanma
 Çalışma sayfalarında
süzgeçleme yaparak kayıtları
hesaplama
 Çalışma sayfalarından çıktı
alma
Konular - İnternet
Temel bilgisayar
ağlarının ve iletişim
araçlarının genel
ö llikl i
özellikleri
Online kaynaklara
ulaşma ve kullanma
3
Konular – Sunu Hazırlama
 Yeni bir sunu dosyası yaratma
 Slayt, ana hat, not sayfası
görünümünde metin girme,
metni düzeltme, metin
ayarlarını
y
ve
biçimlendirmelerini yapma
 Simge, resim ve ses ekleme
 Slaytlar arasında geçişleri
ayarlama, slaytlara
animasyon etkileri yükleme
 Hazırlanan slaytları sunma,
çıktı alma
Gerekli Materyaller
 Bilgisayar laboratuarına ders
için gerekli programlar
yüklenmiştir.
 Laboratuarın internet
bağlantısı sunum cihazı
bağlantısı,
bulunmaktadır.
 Öğrencilerin ders için
kullanmaları amacıyla flash
bellek edinmeleri faydalı
olur.
 Yardımcı ders kitabı
 http://kisi.deu.edu.tr/ali.gul
GENEL BİLGİLER
4
Genel Bilgiler
 “Bilgi Toplumu”, “Bilgi Çağı”,
“Bilgi Teknolojileri” gibi
kavramları son yıllarda oldukça
fazla kullanılmakta ve bir çok
düşünür tarafından insanlık
tarihinin en büyük
dönüşümlerinden birini
yasadığımız iddia edilmektedir.
edilmektedir
 İnsanoğlu tarihin her
döneminde bilgi edinmeye,
edindiği bilgiyi isleyip
saklamaya ve aktarmaya
büyük çaba harcamıştır.
 Yazı, matbaa, tekerleğin,
telefonun, radyo-televizyonun
icadı vb. gelişmeler hep bu
çabanın bir ürünü olmuştur.
Bilgi
 Dünyamızın içinde
yaşadığı bu dönüşümü
kavramak için bilgi
terimini anlamak gerekir.
 Bil
Bilgi:i Bir
Bi şeyin
i yada
d olayın
l
belirli bir özelliğini
tanımlar.
 Bilginin önemi bir yargıda
bulunmak, bir karar
vermek için gerekli
olmasından kaynaklanır.
Bilgi İşleme
 Bilginin yeni bilgilere
dönüşmesinde bilgi
işlemenin önemi
büyüktür.
 Geçmişten günümüze
bilgi işleyen araçlarda
da oldukça büyük
değişmeler yaşanmıştır.
 Bilgi işlemekte kullanılan
araçlar; maddi cihazlar
ve kavramsal araçlar
olarak tanımlanabilir.
5
Bilgi Teknolojisi
Bilgi işlemekte
kullanılan maddi
cihazlar ile
k
kavramsal
l araçların
l
tamamına ise Bilgi
Teknolojisi
denilmektedir.
Bilgi - Veri
Bilgi: Bilgi işlem
sürecinin sonunda
elde edilen üründür.
Veri: Bilgi işlem
sürecinde
yararlanılan
malzemedir.
Bilgi İşlem Süreci
 1. Kaydetme
 2. Sınama
 3. Sıralama
 4.
4 Sınıflandırma
 5. Özetleme
 6. Erişim
 7. Hesaplama
 8. Çoğaltma
 9. İletme
6
Bilişim
 Bilişim: Her yönüyle insan yaşamının
vazgeçilmez bir parçası olan bilginin,
nasıl üretildiği, iletildiği ve kullanıldığını
inceleyen bir bilim dalıdır.
 Bilişim;
Bili i resimler,
i l
görüntüler,
ö ü tül
metinler
ti l ve
istatistikler gibi çeşitli formattaki
bilginin tabiatını ve fikir ile ilişkisini
inceler. Bunun için bilginin elde
edilmesi, sınıflandırılması,
depolanması ve gerektiğinde
kullanılmak üzere çağrılması ve ilgili
birimlere yönlendirilmesi esastır.
Enformatik
 Enformatik ise bu amaçlarla bilgi
sistemleri üretimini konu edinir. Öncelikle
üretilecek bilgi sisteminin ne olduğu, nasıl
tasarlanacağı ve daha sonra da bu
tasarımın ne ile gerçekleştirileceği
belirlenmek suretiyle, tam, eksiksiz ve
kullanışlı bilgi sistemleri üretmeyi hedefler.
 Bir meslek dalı olarak ise, enformatik, bilgi
ve bilgi sistemlerinin kullanımı ve
geliştirilmesi için gerekli profesyonel
yeteneklerin kazandırılmasını hedefler.
Bilgisayar Nedir?
 Bilgisayar (Computer):
Kullanıcının girdiği
verileri işleyerek bilgi
durumuna getiren
elektronik
l kt
ik makinelere
ki l
denir. Uzun ve çok
karmaşık hesapları bile
yapabilen, mantıksal
bağlantılara dayalı
karar verip işlem
yürüten makinedir.
7
Bilgisayar
 Aritmetik işlemleri
yapabilen,
 Mantıksal karşılaştırma
yapabilen,
 Dış ortamdan aldığı
bilgileri saklayabilen,
 Depolanmış bilgileri
işleyebilen
 Elektronik devrelerden
oluşmuş bir araçtır.
Bilgisayar
 Bilgisayarlardan, kendi başına bir şeyler üretmesini
bekleyemezsiniz.
 Bir bilgisayarın en temel çalışma mantığı aslında bir fabrika
üretim hattına çok benzer.
 Bir fabrikaya öncelikle hammadde girmelidir.
 Bu hammadde farklı yöntemler ile işlendikten sonra farklı ürünler
olarak tüketiciye sunulabilir.
Bilgisayar
 Bilgisayar için de, öncelikle
kullanıcı tarafından veriler
bilgisayara verilmeden ve
bu verilerin nasıl islenmesi
gerektiği bilgisayara
aktarılmadan herhangi bir
sonuç alınamaz.
 Bilgisayarlar gerekli verilere
sahip olduğunda da pek
çok işlemi insanlardan çok
daha hızlı ve kolay yaparak
hayatımızı kolaylaştırır.
8
Abaküs

İngilizcede bilgisayar (computer)
kelimesi, “hesaplamak” (compute)
kelimesinden türetilmiştir.

Bu yüzden kaynaklar, bilgisayar tarihini
insanların sayı sayma ve sayılarla işlem
yapma ihtiyacına kadar
dayandırmaktadır.

Bu anlamda, sayıları işleyen ilk aygıt
olarak kabul edilen ve milattan önce
1000’li yıllarda Doğu uygarlıklarında
kullanılmış olan abaküs bilgisayarın atası
sayılır.

İnsanlar abaküsü aritmetik işlemler
yapmak için kullanmışlardır.

Aygıt, üzerinde boncuklar dizili tellerin
bulunduğu tahta bir çerçeveden
oluşmaktadır.

Abaküs, milattan sonra 1500’lü yıllara
kadar kullanılmıştır. Hatta günümüzde
bazı kültürlerde hala güçlü bir hesap
makinesi olarak sayılmaktadır.
Mekanik Hesap Makineleri
 Modern tarihte hesaplama
amaçlı ilk aygıt, Blaise Pascal
tarafından 1642 yılında bulunan
Pascalinedir.
 Pascal bu aygıtı, vergi tahsildarı
olan babasına yardımcı olması
için yapmıştır.
 Mekanik olan aygıt, kadranlarla
girilen sayıları toplayıp
çıkarıyordu.
 Gottfried Wilhelm von Leibniz
1671 yılında toplama ve dört
işlemi yapabilen mekanik bir
aygıt bulmuştur. Ancak bu
aygıtlar, çok yaygın olarak
kullanılmamıştır.
Mekanik Hesap Makineleri
 Bunlardan yaklaşık bir asır
kadar sonra Charles Xavier
Thomas’ın bulduğu dört
işlemi ve karekök alma
işlemini yapabilen
Aritmometre, 1970’lere
kadar kullanılmış olan
mekanik hesap
makinelerinin atası olmuştur.
 Daha sonra üretilen bu
hesap makineleri, ara
sonuçları toplayan, eski
sonuçları saklayıp
gerektiğinde kullanmamızı
sağlayan ve sonuçları yazan
özelliklere sahipti.
9
Özel Amaçlı Kullanılan, Programlanabilir,
Mekanik İlk Bilgisayar
 1801 yılında Joseph Marie
Jacquard, delgi kartlarına girilmiş
desenleri ören bir dokuma tezgahı
icat etmiştir.
 Tezgahta, delgi kartlarına girilmiş
olan program, belli bir deseni
basmak için değişik iplikleri doğru
sırada indirip kaldıran çubukları
kontrol ediyordu.
 Bu anlamda makine, ilk özel amaçlı
programlanabilir mekanik bilgisayar
sayılmaktadır.
 Bu makinenin kullandığı yöntem,
günümüzde tekstil sektöründe hala
kullanılmakta ve bu işi yapan aygıt
Jacquard Makinesi olarak
anılmaktadır.
Genel Amaçlı Kullanılan,
Programlanabilir, Mekanik İlk Bilgisayar
 Bir matematik profesörü olan
Charles Babbage 1812 yılında
matematik tablolarının
hazırlanması için yapılan
hesaplamaların sürekli
tekrarlanan belli adımlarda
yapıldığını farketti ve 1823
yılında İngiliz hükümetinden
yardım alarak Fark Makinesi
(Differential Machine) adı
verilen bir makine yapmaya
başladı.
 Fark makinesi, o zamanların
teknolojisi olan buhar gücüyle
çalışan, tamamen otomatik,
sonuç tablolarını basan ve sabit
komut programıyla çalışan bir
makineydi.
Genel Amaçlı Kullanılan,
Programlanabilir, Mekanik İlk Bilgisayar

1833 yılında Babbage bu makineden daha
iyi bir makine yapabileceğini düşünerek,
yeni bir fikir üzerinde çalışmaya başladı.

Analitik Makine olarak adlandırılan mekanik
aygıt,bir kişinin kontrolünde buhar gücüyle
çalışan, tamamen program kontrollü
tarihteki ilk bilgisayar olarak anılır.

Babbage ile birlikte çalışan ünlü şair Lord
Byron’ın
Byron
ın kızı,
kızı Lovelace kontesi Ada Augusta
Byron, bu makinenin programlanması ve
program tasarımı konusundaki ilk temel
fikirleri vermiş; dallanma ve döngü
düşüncesini geliştirmiştir.

İlk bilgisayar 50 basamaklı 1000 sayı
üzerinde dört işlemi önceden
programlanan bir sırada yapabiliyordu.

Program ve veri, bilgisayara, Jacquard
makinesinde de kullanılan delgi kartları
yoluyla giriliyordu.

Sözkonusu bilgisayar hiç bir zaman
tamamlanamadı, ama daha sonraki
tasarımlara ilham kaynağı oldu.
10
Analitik Makine
 Babbage'in önerdiği bu
makine, değişmez bir
donanımın, bir bellekte
saklanacak bilgilerle
yönlendirilebileceği kavramını
getirmesi açısından
 1.Günümüz bilgisayarlarının
temelini oluşturması
 2.Günümüz yazılımının temel
kavramlarını ortaya çıkarması
(İşlemlerin ardışık yapılması, bir
çevrim içinde çalışma gibi)
açılarından önem
taşımaktadır.
Otomatik Makinelerde Elektriğin İlk
Kullanımı
 19. yüzyılın sonlarına doğru Edison
tarafından bulunan elektrik,
otomatik makineler için yeni bir
enerji kaynağı anlamına geliyordu.
 Bilginin otomatik olarak işlendiği ilk
büyük proje, 1890 yılı ABD
sayımlarında elektriğin ilk olarak
otomatik makinelerde kullanılmaya
başlanmasıdır.
 Bir önceki 1880 sayımları 7 yılda
sonuçlandırılmıştı.
 Herman Hollerith ve James
Powers’ın bulduğu elektrik kullanan
makine, delgi kartlarının otomatik
olarak okunması ve
değerlendirilmesini sağlayarak
sayımların 2,5 yıl gibi kısa sürede
bitirilmesini sağlamıştır.
Sayım Makinesi
 Makine, 80 basamaklı sayıların
(veya 80 harfin) bulunduğu
kartları dakikada 80 kart hızında
işliyordu.
 Bu makinenin kazandığı başarı
üzerine Hollerith’in kurduğu şirket
büyük bir ticari başarı sağlamış;
d h sonra başka
daha
b k şirketlerle
i k tl l
birleşip ad değiştirerek IBM
(International Business Machine)
adını almıştır.
 Bu tarihten itibaren yaklaşık 50 yıl
boyunca ticari hesaplamalarda,
delgi kartı kullanan makineler
kullanılmıştır.
 Bu makinelerin hızı dakikada 250
kart işlemeye kadar çıkmıştır.
11
Elektromekanik İlk Bilgisayar
 1937 yılında Howard Aiken ve
arkadaşları tarafından Harvard
Üniversitesinde Mark I adlı ilk
yarı elektronik, yarı mekanik
bilgisayar tasarlandı.
ş
 Mark I,, IBM şirketinin
yardımlarıyla 1944 yılında
tamamlandı.
 Bu bilgisayar, elektrik akımıyla
çalışan binlerce mekanik röle
kullanıyordu ve 72 tane 23
basamaklı sayı saklayabiliyordu.
 Mark I, bir çarpma işlemini
ortalama 4 saniyede
yapabiliyordu.
Özel Amaçlı Kullanılan Elektronik İlk
Bilgisayar
 Tamamen elektronik ilk
bilgisayar 1939 yılında Iowa
Eyalet Üniversitesi fizik
profesörü John Atanasoff ve
doktora öğrencisi Clifford
Berry tarafından yapılmıştır.
yapılmıştır
 Bilgisayar, vakum lambaları
kullanarak denklem sistemleri
çözmek için kullanılıyordu.
 Bu yüzden özel amaçlı olarak
kullanılabilen bilgisayar, ABC
(Atanasoff Berry Computer)
olarak adlandırıldı.
Genel Amaçlı Kullanılan Elektronik
İlk Bilgisayar

İlk elektronik bilgisayar Pennsylvania
Üniversitesi profesörlerinden John
Mauchly ve doktora öğrencisi Presper
Eckert tarafından 1946 yılında yapıldı.

ABD Savunma Bakanlığı’nın, silahların
yörünge tablolarını daha hızlı elde etmek
için desteklediği proje, 2. Dünya
Savaşı’nın hemen bitiminde sonuçlandığı
için savaşta kullanılamadı.
kullanılamadı

ENIAC (Electrical Numerical Integrator
And Calculator) adı verilen bilgisayarın
yapımında 18,000 vakum lambası
kullanılmıştır.

1904 senesinde John Fleming’in
tarafından bulunan diyot vakum
tüpü,1906’da De Forest’in triyot vakum
tüpü geliştirilmesiyle birden gelişmiş ve 40
sene tüp elektroniği hakim olmuştur.
Vakum tüpü, içindeki hava boşaltılmış bir
cam fanus olup elektron iletimine
yarıyordu. Günümüzdeki transistörlerin
atasıdır.
12
ENIAC
 Bilgisayar 10 basamaklı sayılar
kullanarak saniyede 5 çarpma
işlemi yapabiliyordu.
 ENIAC’ın boyutları oldukça
büyüktü. Toplam 30 ton
ağırlığındaydı ve 1500
metrekarelik bir alan
kaplıyordu.
 Ancak ENIAC çok güvenilir
değildi. Çalışmaya başladıktan
sonra 18,000 lambadan birisi
patlarsa, patlayan lamba
değiştirilip bilgisayar baştan
başlatılıyordu. Yani, saatlerce
çalışıp sona çok yaklaşıldığı
anlarda bir lamba yanarsa
bütün işlem tekrar baştan
başlıyordu.
ENIAC
 Ayrıca ENIAC’ın kullanılması
da oldukça karmaşıktı.
Programlar tellerin
bağlanması yoluyla yapıldığı
için yeni bir program girmek
veya eskisini değiştirmek
saatler alabiliyordu.
 ENIAC ancak dokuz yıl
çalışma başarısı gösterdi.
 Günümüz bilgisayarlarının
atası sayılan ENIAC 'ta
sayılar onluk düzende
saklanıyor ve onluk düzende
işleme katılıyordu.
13
10/20/2014
Bir Bilgisayar Sistemi Kullanılarak Gerçekleştirilebilecek İşlemleri
Aşağıdaki Gibi Sıralayabiliriz:
 Herhangi bir konuda belge oluşturabilirsiniz. Rapor, öz geçmiş, dilekçe, sipariş formu, ödev,
tez, kitap gibi belgeleri hazırlayabilirsiniz (MS Word gibi herhangi bir kelime işlemci
kullanarak).
 Hazırladığınız belgelerin çıktılarını belirli kağıtlara alabilirsiniz (Yazıcı /Printer vasıtasıyla).
 Okulda ya da işyerinde birtakım grafik uygulamaları yapabilirsiniz (MS Excel gibi herhangi bir
hesaplama‐grafik programı kullanarak).
 Okulda ya da işyerinde birtakım teknik çizimler yapabilirsiniz (AutoCAD gibi bir yazılım
kullanarak).
 Belge veya resimleri tarayarak bilgisayar ortamına aktarabilirsiniz (Tarayıcı (Scanner)
vasıtasıyla).
 Çeşitli konularda sunular hazırlayabilirsiniz (MS PowerPoint kullanarak).
 Elektronik tablolarda hesaplama işlemleri yapabilirsiniz (MS Excel kullanarak).
 Birçok verilerinizi düzenli olarak listeleyebilirsiniz (MS Access kullanarak).
 Faks alabilir ya da gönderebilirsiniz.
 İnternete bağlanabilirsiniz.
 E‐posta (e‐mail) alabilir ya da gönderebilirsiniz.
1
 Yazarak haberleşebilirsiniz.







Sesli ve/veya görüntülü olarak iletişim kurabilirsiniz.
Oyun oynayabilirsiniz.
Müzik dinleyebilirsiniz.
Film oynatabilirsiniz.
Televizyon izleyebilirsiniz.
Hesap makinesi olarak kullanabilirsiniz.
Evinizde otururken dünyanın öbür ucundaki bir elektronik arşive girebilir ve
bilgisayarınıza çeşitli dokümanlar indirebilirsiniz.
 Evinizden ya da işyerinizden birçok resmi işleri yapabilirsiniz (E
(E‐devlet
devlet, e‐
e
belediye, e‐üniversite vs.).
Bilgisayarsız bir hayat düşünebiliyor musunuz?
2
Bilgisayar Nedir?
Bilgisayarlar; kullanıcılardan veya çevre birimlerinden birtakım verileri
alıp, aritmetiksel işlemler (+, ‐, x, /) ve/veya mantıksal işlemler (=, >, <
not, or, and, …) yapabilen, istenilen verileri kaydedip, gerektiğinde de bu
verilere yeniden ulaşabilen, hızlı ve hatasız bir şekilde işlemler
yapabilen, donanım ve yazılım ilişkisiyle çalışabilen elektronik
cihazlardır.
3
1
10/20/2014
Bilgisayarlar VERİleri Kullanarak İŞLEM
Yaparlar!
Veriler:
Sayılar, harfler, alfasayısallar, belgeler, resimler, sesler, …
şeklindedir
şeklindedir.
İşlemler :
Hesaplamalar (+, ‐, x, /), tekrarlanan işlemler (döngüler),
karşılaştırmalar (=, >, <, not, or, and, …), … şeklindedir.
4
Tüm bu veriler ve yapılan işlemler bilgisayarlarda sayılar
yardımıyla temsil edilir! Bütün bilgisayarlar sayısaldır!
 Bilgisayarlarda bütün işlemler, temelde 1 ve 0 sayıları
kullanılarak gerçekleştirilir.
 Elektronik devrenin açık olması 1, kapalı olması ise 0 değerine
karşılık gelir.
 Devreleri açma ve/veya kapama işlemleri transistörler
tarafından gerçekleştirilir.
5
Bir Akü, Bir Lamba ve Bir Anahtardan Oluşan Basit
Bir Elektrik Devresi Düşünelim:
Eğer anahtar kapalı olursa bir akım geçişi olacak ve devre
tamamlandığı için söz konusu lamba yanacaktır. Bu şekilde
elde edilecek sonuç, 1 olacaktır.
Eğer anahtar açık olursa herhangi bir akım geçişi olmayacak
ve devre tamamlanamadığı için söz konusu lamba
yanmayacaktır. Bu durumda elde edilecek sonuç ise 0
olacaktır.
6
2
10/20/2014
Örnek: Klavyeden A harfine bastığımızda, bunun işlemci
tarafından nasıl algılandığını ve nasıl bir sonuç ortaya çıktığını
inceleyelim:
• Klavyeden basılan karakter: A harfi
• Karakterin 10lu sistemdeki karşılığı: 65
• Karakterin 2li sistemdeki karşılığı: 1000001
• Devrelerin durumu: 7
En çok kullanılan sayı sistemleri, 10lu ve 2li sayı sistemleridir. Sayı
Sistemleri, belirli sembollerden meydana gelmektedir (0, 1, 2, 3, 4,
5, 6, 7, 8 ve 9), (0 ve 1).
10 tabanındaki her bir sayının rakamları, 10un kuvvetleri
biçiminde sağdan sola doğru ifade edilir ve her bir rakam çarpan
olarak işleme
ş
ggirer.
10 tabanındaki bir sayı, 2li tabana çevrilirken sürekli olarak ikiye
bölünür. En son bölüm değeri ve kalan kısımlarındaki sayılar
kullanılarak, 10 tabanındaki bir sayının 2li sistemdeki karşılığı elde
edilir.
8
Kapasite Ölçüm Birimleri (Küçükten Büyüğe Doğru):
Bit: En küçük bilgi birimi Bit’tir. Bilgisayar sisteminde bütün karakterler ikili
sayı siteminde ve 8 haneli bir sayıyla ifade edilir. İşte böyle bir sayının her bir
basamağına 1 bit denilir.
Az önceki örnekte verilen A karakteri, 01000001 şeklinde sekiz haneli bir
sayıyla ifade edilir. Böylece her bir karakter 8 bit’ten oluşan bir grupla temsil
edilir (ASCII Karakterleri, ASCII: American Standard Code for Information
Interchange).
Bayt (Byte): Bilgisayar sisteminde, her bir karakter aynı zamanda 1 Bayt’tır
(örneğin “b” karakteri = 1 bayt = 8 bit).
Buna göre 1 bayt = 8 bit sonucu ortaya çıkmaktadır.
9
3
10/20/2014
Birim
Tanım
Örnek
Bit
0 veya 1den meydana
gelen 2li sayı sistemi
rakamı
Bir devrenin kapalı olması (0
durumu) 0 volt, açık olması ise (1
durumu) 5 volt olarak gösterilir.
Bayt (B)
1 bayt = 8 bit
Bu da ASCII formatında herhangi bir
karakteri ifade eder. A, C, d, 2, %, …
gibi.
Kilobayt (KB)
1 KB = 1024 Bayt
640 KB bellek gibi
Megabayt (MB) 1 MB = 1024 KB
Disket kapasitesi: 1.44 MB
CD kapasitesi: 700 MB
RAM: 256 MB gibi
Gigabayt (GB)
Sabit disk Kapasitesi: 120 GB
1 GB = 1024 MB
Terabayt (TB) 1 TB = 1024 GB
1024 adet Britannica
Ansiklopedisi
Petabayt (PB) 1 PB = 1024 TB
1024 x 1024 adet Britannica
Ansiklopedisi.
10
25 yazısı kaç bayt’tır?
2 ve 5 karakterlerinden meydana geldiği için 2 bayt’tır (yani 16 bit’tir).
ANADOLU kelimesi kaç bayt ve kaç bit’tir?
ANADOLU kelimesi yedi karakterden oluşmaktadır. Bir karakter 1 bayta eşit olduğu için, bu
kelime 7 bayt’tır. 1 bayt 8 bit’e eşit olduğundan dolayı bu kelime 7 x 8 = 56 bit’tir.
54 sayısı kaç bayt ile ifade edilir?
54 sayısının 2li sistemdeki karşılığı 110110’dır. Yani 6 bit’tir. 8 bit’lik 1 bayt’ın içine sığdığından
dolayı, 54 sayısı 1 bayt ile ifade edilir.
285 sayısı kaç bayt ile ifade edilir?
285 sayısının 2li sistemdeki karşılığı 100011101’dir. Toplam 9 bit’tir. 8 bit’lik 1 bayt’ın içine
sığmadığı için, 285 sayısı 2 bayt ile ifade edilir.
2048 KB ve 3000 KB kaçar MB’tır?
1024 KB 1 MB olduğundan dolayı, 2048 KB 2 MB olacaktır. 3000 KB da 2.93 MB’tır (3000 /
1024).
11
Resim, ses, film gibi verilerin ifadesi:
•
•
•
•
Bir resim, bilgisayar belleğinde çok sayıda parçalara bölünür.
Bu parçaların her birine piksel denir.
Piksel sayısı ne kadar çok ise çözünürlük o kadar iyi olur.
Bir resmin çözünürlüğü ise resmin yatay ve düşeydeki piksel sayıları
ile ifade edilir (örneğin 640 x 480, 800 x 600, 1024 x 768, 1280 x 1024
gibi).
gibi)
Not: Masa üstüne sağ tıklayarak, Görüntü Ayarları’ndan ekran
çözünürlük değerine ulaşılabilir.
12
4
10/20/2014
• Siyah beyaz resimlerde, her bir piksel açık ya da kapalı değerini alır
ve birer bit ile ifade edilir.
• Renkli ve gri resimlerde ise her bir piksel birden fazla bit ile temsil
edilir. Bu durumda her bir piksel en az 1 bayt (8 bit), en fazla 4 bayt
(32 bit) ile temsil edilir. Özetle renk değeri artıkça, onu saklamak için
gerekli olacak bellek değeri de artar.
• Sesler, analog ses sinyalleri örneklenerek sayısal biçimde karşılıkları
alınır ve ikili olarak temsil edilirler.
• Videolar hem ses hem de resimlerin birleşimi olduklarından, bunlar
da ikili olarak temsil edilirler.
13
Bilgisayarların Tarihsel Gelişimi:
ENIAC’a
ait
birtakım
aşağıda verilmiştir:
bilgiler
•Yaklaşık 30 ton ağırlığında,
•9
x
2
15 m ’lik bir odayı doldurmakta,
•Hesaplama
vurumları
1500
elektromekanik röleden (yol vericiden)
geçip,
18000’den
fazla
radyo
lambasından akmaktaydı,
•ENIAC'ı
ENIAC' çalıştırmak
l t
k için
i i 150000 Watt
W tt
enerji gerekliydi,
•ENIAC, yalnızca 80 karaktere eş veri
saklayabiliyordu,
İlk işlevsel bilgisayar, ENIAC’tır
(Electronic Numerical Integrator
And Calculator).
•Lambaların hepsi çalıştığında, ilgili
mühendislerden oluşan bir ekip bir
problemi çözmek için 6000 kabloyu elle
fişe takarak ENIAC'ı kuruyorlardı,
•600 mühendis tarafından işletiliyordu
ve
saniyede
5000
işlem
yapma
yeteneğine sahipti.
14
1. 1951‐1959 yılları arasında üretilmiş olan birinci kuşak bilgisayarlarda vakum tüpleri
kullanıldı. Bu tüpler bir ampul büyüklüğünde olup, çok fazla enerji harcamakta ve çok
fazla ısı yaymakta idiler. Veri ve programlar manyetik kaset ve tambur gibi bilgi saklama
araçlarıyla saklanıyordu. Veriler ve programlar bilgisayara delgi kartları ile yükleniyordu.
2. 1959‐1964 yılları arasında üretilmiş ikinci kuşak bilgisayarlarda ise transistörler (10 bin
adet) kullanıldı. İşletim sistemleri ve COBOL, FORTRAN, ALGOL gibi yüksek düzeyli diller
geliştirildi. 1964‐1970 yılları arasında üretilen bilgisayarlarda da entegre devreler
kullanıldı, onbinlerce devre küçük bir silikon çip'e yerleştirildi. Bu çiplerin düşük maliyetli,
yüksek güvenirlikli, küçük ebatlı, düşük enerji gereksinimli ve hızlı olmaları, bunların
mikro bilgisayar yapımında kullanılmalarına neden olmuştur.
olmuştur
3. 1970'li yıllardan sonra, büyük çaplı tümleşik devreler kullanılmaya başlandı. Bilgisayar
donanımında bu teknolojinin kullanılması, üçüncü kuşak bilgisayarların hesaplama hızını
ve güvenirliliğini arttırmış ve ayrıca hacmini de çok küçültmüştür.
15
5
10/20/2014
4. 1980’den sonra transistörlerin yerine mikroçiplerin (tek bir tümleşik devre yongalarının)
kullanıldığı dördüncü kuşak bilgisayarlar geliştirilmiştir. Bugün kullanmakta olduğumuz
bilgisayarlar bu kuşağa aittir. Ancak her geçen gün birtakım yenilikler eklenmekte olup,
bilgisayarların çalışma hızı ve kapasitesi sürekli artırılmaktadır.
5. Günümüzde,1990’lardan başlayarak bilgisayar teknolojisine egemen olması beklenen
beşinci kuşak bilgisayarlara doğru bir ilerleme görülmektedir. Çok daha güçlü olacağı
düşünülen bu bilgisayarlar, büyük bir olasılıkla günümüzdeki bilgisayarlara nazaran çok
daha fazla insan beynine benzer bir şekilde çalışacaklardır. Bunun için de öncelikle kendi
deneyimlerinden bilgiler öğrenebilmeleri gerekecektir. Beşinci kuşak bilgisayarlar
insanlarla konuşabilecek, onları dinleyebilecek ve belki de düşüncelerini
anlayabileceklerdir.
16
İlk IBM Kişisel Bilgisayarı, 1981 yılında pazara
çıktı.
İlk popüler grafiksel işletim sistemi; 1984 yılında,
Apple’ın Macintosh’u ile piyasaya sürüldü.
Microsoft firması Macintosh için sözlük işlemci ve
elektronik tablo programı yazdı.
17
Günümüzde Kullanılmakta Olan Bilgisayar Tipleri:
1. Kişisel Bilgisayarlar (Personal Computers): Masaüstü bilgisayar da denilir. Günümüzde en çok
kullanılan bilgisayarlar bu tiptendir.
2. Dizüstü Bilgisayarlar (Laptop Computers): Notebook veya taşınabilir bilgisayar da denilir.
Bunlar bir pille çalıştığı için ve hafif olduğundan dolayı taşınabilir özelliğe sahiptir.
3. Sunucu Bilgisayarlar (Server Computers): Bir hizmet amacı olarak gece gündüz sürekli bir
biçimde kullanılan bilgisayarlardır. Bu bilgisayarlar; web sunucusu (365 gün 24 saat açıktır),
ftp sunucusu, mail sunucusu, yazdırma sunucusu, veri tabanı sunucusu, uygulama sunucusu
olarak kullanılırlar. Bu bilgisayarlarda birden fazla işlemci, çok sayıda sabit disk, yüksek
miktarda da bellek bulunur.
4. İİş İstasyonları
İ
(Workstations): Özel
Ö
konfigürasyonlarla ve bir grup olarak çalışmaları için
tasarlanmış bilgisayarlardır. Sunucu bilgisayarlara bağlanarak çalışırlar.
5. El Bilgisayarı (Personal Digital Assistant, PDA): Özel bir kalem ile kullanılır, el yazısını
tanıyabilir ve ekranı dokunmatiktir. İnternete bağlanılabilir, not tutulabilir.
6. Tablet PC: Özel bir kalem ile kullanılır, el yazısını tanıyabilir. Sesi tanıyıp, verilen sesli bir
komutu yerine getirebilir.
18
6
10/20/2014
BİLGİSAYARLAR
(COMPUTERS)
DONANIMLAR
(HARDWARE)
YAZILIMLAR
(SOFTWARE)
19
Bilgisayar Donanımı Temelde Dört Parçadan Oluşur (Kasa, Monitör, Klavye ve Fare (Mouse)): Kasanın Ön Kısmında Aşağıdakiler Bulunur:
1.
2.
3
3.
Açma‐kapama düğmesi (ya da butonu)
Reset düğmesi (Bilgisayarı yeniden başlatmak için bu düğme
kullanılır.)
CD R / CD‐RW
CD‐R
CD RW sürücüsü
üü üü
4.
5.
6.
7.
Disket sürücü (Artık bulunabilirse)
Güç ışığı ve sabit disk çalışma ışığı
Mikrofon, hoparlör girişleri
USB (Universal Serial Bus) aygıtları
20
Kasanın Arka Kısmında İse Aşağıdakiler Bulunur:
1.
220 volt elektrik girişi. Bilgisayarın elektrikle bağlantısı bu noktadan yapılır.
2.
Elektrik açma‐kapama düğmesi. Kasadaki güç kaynağına gelen elektriği açar ya da kapatır.
3.
Güç kaynağına ait soğutucu bir fan.
4.
Fare bağlantı noktası. Genelde yeşil renkli olur ve klavye girişinin sağında yer alır.
5.
Klavye bağlantı noktası.
6.
Kasa içini soğutmakta kullanılan ekstra bir fan.
7.
USB bağlantı noktaları. USB uyumlu kamera, yazıcı, tarayıcı vs. bu noktalardan takılır.
8.
Seri bağlantı noktaları. Genellikle harici modemler bağlanır.
9.
Seri bağlantı noktaları. Eski tip fareleri bağlamak için kullanılır.
10. Paralel bağlantı noktaları. Eski tip yazıcı ya da tarayıcıları bağlamak için kullanılır.
11. On board ses kartı bulunan ana kartlarda ses giriş çıkış bağlantı noktaları. Hoparlör, müzik seti bağlamak
için kullanılır.
12. Monitör girişi. Monitörde 2 adet kablo olur. Biri görüntü için diğeri de elektrik için.
13. Ağ bağlantısı için ethernet kartının bağlantı noktası.
14. Joystick bağlantı noktası. On board ses kartı olan ana kartlarda bulunur.
15. Harici ses kartına ait hoparlör ve mikrofon giriş noktaları.
21
7
10/20/2014
Giriş Birimleri: Bilgisayara dış ortamdan veri girilmesini sağlayan birimlerdir. Bunlar
aşağıda sıralanmıştır:
1.
Klavye
2.
Fare (Mouse)
3.
Ekran
4.
Hard Disk, Disket, CD‐R / RW, Flash Disk, Harici Hard Disk
5.
Tarayıcı (Scanner)
6.
Mikrofon
7.
Modem vd.
Çıkış Birimleri: Bilgisayar ortamında işlenen verilerin dış ortama aktarılmasını sağlayan
birimlerdir. Bunlar da aşağıda sıralanmıştır:
1.
2.
Ekran
Yazıcı (Printer)
3.
Çizici (Plotter)
4.
Hoparlör
5.
Hard Disk, Disket, CD‐RW, Flash Disk, Harici Hard Disk
22
8
Download

Bilgisayarlar Hakkında Temel Bilgiler