ÜLKESEL PROJE
TÜRKİYE TARIM TOPRAKLARI VERİ TABANI
Projenin Adı: Türkiye tarım topraklarının bitki besin maddesi ve toksik element kapsamlarının
belirlenmesi, veri tabanının oluşturulması ve haritalanması
Projenin Amacı: Türkiye tarım topraklarının yerel, bölgesel ve ulusal düzeyde verimlilik
durumlarını ve potansiyel toksik element içeriklerini belirlemek, toprakların temel parametrik
özelliklerine ait dağılım haritalarını hazırlamak ve güncellenebilir-sorgulanabilir nitelikte
ülkesel toprak bilgi sistemine altlık oluşturmaktır. Ülkesel ölçekte toprak kaynaklarının etkin
kullanım ve korunmasının sağlanması, ancak doğal kaynak envanteri ve potansiyelinin
belirlenmesi ve zamansal değişiminin izlenmesi ile mümkün olabilir. Türkiye toprak kaynak
envanterinin güncellenmesi ve ulusal veri tabanının haritaları ile birlikte oluşturulması önemli
bir ihtiyaçtır.
Bu amaca yönelik olarak pilot bölge olarak Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi Haritaları
tamamlanmış ve ilişikte verilmiştir (Özyazıcı ve ark.2013). Ülkemizin diğer bölgeleri ile ilgili
örnekleme, laboratuvar analiz ve haritalama çalışmaları devam etmektedir.
Metodoloji: Türkiye ölçeğinde tarım topraklarını temsil etmek üzere 2,5 km x 2,5 km grid
sistemine göre 0-20 cm derinlikten 44 104 adet toprak örneği alınacaktır.
Proje Çıktıları: CBS destekli ülkesel 1 / 100 000 ölçekli toprak özellikleri dağılım haritaları
Oluşturulan Haritalar:
1) Toprak Verimlilik Haritaları: Toprak bünyesi, suyla doygunluk, toprak reaksiyonu(pH),
elektriksel iletkenlik(EC), kireç (CaCO3), organik madde
2) Toprak Makroelement Haritaları: Alınabilir fosfor(P2O5), toplam azot (N), ekstrakte
edilebilir potasyum (K2O), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), sodyum (Na) ve bor (B),
3) Toprak Mikroelement Haritaları: Bitkiye yarayışlı demir (Fe), bakır (Cu), çinko (Zn) ve
mangan (Mn)
4) Potansiyel Toksik Element Haritaları: Toplam bakır (Cu), çinko (Zn), nikel (Ni),
kadmiyum (Cd), krom (Cr), kurşun (Pb) ve kobalt (Co)
Ülkesel Proje TAGEM Koordinasyonunda 12 Araştırma Enstitüsünde halen devam etmektedir.
Kaynak: ÖZYAZICI, M.A., AYDOĞAN, M., BAYRAKLI, B., KESİM, E., ŞEKER, F., DENGİZ, O., URLA, Ö.,
YILDIZ, H., ÜNAL, E. 2013. Orta Ve Doğu Karadeniz Bölgesi Tarım Topraklarının Bitki Besin Maddesi Ve
Potansiyel Toksik Element Kapsamlarının Belirlenmesi, Veri Tabanının Oluşturulması Ve Haritalanması.
GTHB. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enst. Müd. TAGEM-BB-080202H1.Samsun
Şekil 1. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
BÜNYE DAĞILIMI
30,00
20,00
10,00
0,00
Kil (C)
Killi tın
(CL)
Tın (L)
Tınlı
kum
(LS)
Kum (S) Kumlu Kumlu Siltli kil Siltli Siltli tın Kumlu
kil (SC) killi tın (SiC) killi tın (SiL) tın (SL)
(SCL)
(SiCL)
Şekil 2. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
pH DAĞILIMI
40
30,73
30
20
23,62
14,15
15,97
15,5
10
0,03
0
Kuvvetli asit
Orta asit
Hafif asit
Nötr
Hafif alkali
Kuvvetli alkali
<4.5
4.5-5.5
5.5-6.5
6.5-7.5
7.5-8.5
>8.5
Şekil 3. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TUZLULUK ( EC: dS/m) DAĞILIMI
100
100
50
0
0
0
0
Tuzsuz
Hafif tuzlu
Orta derecede
tuzlu
Çok fazla tuzlu
0-4
4-8
8-15
>15
Şekil 4. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
KİREÇ İÇERİĞİ (%) DAĞILIMI
70,00
60,00
50,00
40,00
30,00
20,00
10,00
0,00
61,15
12,88
16,00
6,44
3,53
Az kireçli
Kireçli
Orta kireçli
Fazla kireçli
Çok fazla
kireçli
<1.0
1.0-5.0
5.0-15.0
15.0-25.0
>25.0
Şekil 5. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ORGANİK MADDE KAPSAMI (%) DAĞILIMI
35
30
25
20
15
10
5
0
30,27
27,06
22,35
17,94
2,38
Çok az
Az
Orta
İyi
Yüksek
<1.0
1.0-2.0
2.0-3.0
3.0-4.0
>4.0
Şekil 6. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR FOSFOR (kg P2O5 da-1)KAPSAMI DAĞILIMI
40
35,71
25,50
23,12
30
20
10,14
5,53
10
0
Çok az
Az
Orta
Yüksek
Çok yüksek
0-3
3-6
6-9
9-12
>12
Şekil 7. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM AZOT (%)KAPSAMI DAĞILIMI
60,00
39,12
43,68
40,00
20,00
0,38
9,79
7,03
0,00
Çok az
Az
Yeterli
Fazla
Çok fazla
<0.045
0.045-0.090
0.090-0.170
0.170-0.320
>0.320
Şekil 8. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR POTASYUM KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
30
21,59
19,70
20
19,62
16,03
11,09
11,97
10
0
Çok düşük
Düşük
Orta
İyi
Yüksek
Çok yüksek
<100
100-150
150-200
200-250
250-320
>320
Şekil 9. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR KALSİYUM KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
66,88
70
60
50
40
30
20
10
0
9,24
15,38
8,50
Çok fakir
Fakir
Orta
İyi
<714
714-1430
1430-2860
>2860
Şekil 10. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR MAGNEZYUM KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
81,44
100
50
15,59
2,97
0
Fakir
Orta
İyi
<54
54-115
>115
Şekil 11. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR SODYUM KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
70
60
50
40
30
20
10
0
64,56
23,24
6,88
0,88
4,44
Çok düşük
Düşük
Orta
Yüksek
Çok yüksek
<34
34-68
68-230
230-460
>460
Şekil 12. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR BOR KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
50,12
60,00
50,00
40,00
27,06
30,00
20,00
13,59
7,29
1,94
10,00
0,00
Çok az
Az
Yeterli
Fazla
Çok fazla
<0.50
0.50-0.99
1.00-2.49
2.50-4.99
>5.00
Şekil 13. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR DEMİR KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
95,00
100
50
0,56
4,44
0
Eksik
Yeterli
Yüksek
<2.5
2.5-4.5
>4.5
Şekil 14. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR BAKIR KAPSAMI(mg kg-1) DAĞILIMI
96,76
100
3,24
50
0
Yetersiz
Yeterli
<0.2
>0.2
Şekil 15. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR ÇİNKO KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
43,15
50
36,76
40
30
20
10,00
8,21
1,88
10
0
Çok az
Az
Yeterli
Fazla
Çok fazla
<0.2
0.2-0.7
0.7-2.4
2.4-8.0
>8.0
Şekil 16. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
ALINABİLİR MANGAN KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
52,73
60
40
27,23
16,59
20
2,74
0,71
0
Çok az
Az
Yeterli
Fazla
Çok fazla
<4
4-14
14-50
50-170
>170
Şekil 17. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM BAKIR KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
98,71
100
80
60
40
20
0
1,29
Uygun
Toksik
<140
>140
Şekil 18. Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM ÇİNKO KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
99,68
100
80
60
40
20
0
0,32
Uygun
Toksik
<300
>300
Şekil 19. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM NİKEL KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
74,82
80
60
40
20
0
25,18
Uygun
Toksik
<75
>75
Şekil 20. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM KADMİYUM KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
96,79
100
50
3,21
0
Uygun
Toksik
<3
>3
Şekil 21. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM KROM KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
90,0
100
10,0
50
0
Uygun
Toksik
<100
>100
Şekil 22. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM KURŞUN KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
99,88
100
80
60
40
20
0
0,12
Uygun
Toksik
<300
>300
Şekil 23. ORTA VE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ TARIM TOPRAKLARININ
TOPLAM KOBALT KAPSAMI (mg kg-1) DAĞILIMI
73,32
80
60
26,68
40
20
0
Uygun
Toksik
<20
>20
Download

Toprak Veri Tabanı