çöz kazan
kpss
2015
ÖSYM
sorularına
en yakın
tek kitap
tamamı
çözümlü
rehberlik
ve
özel eğitim
2014 kpss’de
68 soru
yakaladık
soru bankası
Komisyon
KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI
REHBERLİK VE ÖZEL EĞİTİM
ISBN 978-605-364-852-9
Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.
© Pegem Akademi
Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları
Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne aittir.
Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri,
kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt
ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz.
Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır.
Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında
yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları
satın almamasını diliyoruz.
11. Baskı Eylül 2014, Ankara
Proje-Yayın Yönetmeni: Demet Tamer
Dizgi-Grafik Tasarım: Gülnur Öcalan
Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı
Baskı: Tarcan Matbaacılık Yayın Sanayi
Zübeyde Hanım Mahallesi Samyeli Sokak No: 15
İSKİTLER/ANKARA
(0312-384 34 35)
Yayıncı Sertifika No: 14749
Matbaa Sertifika No: 25744
İletişim
Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay / ANKARA
Yayınevi: 0312 430 67 50 - 430 67 51
Yayınevi Belgeç: 0312 435 44 60
Dağıtım: 0312 434 54 24 - 434 54 08
Dağıtım Belgeç: 0312 431 37 38
Hazırlık Kursları: 0312 419 05 60
İleti: www.pegem.net
E-ileti: [email protected]
Ön söz
Sevgili Öğretmen Adayları,
Öğretmenlik mesleğine başlamadan önceki son aşama olan KPSS Eğitim Bilimleri testinde
önemli bir yer tutan “Rehberlik ve Özel Eğitim” kapsamındaki sorular tüm yıllara göre analiz
edilmiş ve bu analiz sonuçlarına göre kitapta yer alan sorular hazırlanmıştır.
Sınavda başarılı olabilmek için yeterli bilgi düzeyinin yanı sıra çok sayıda soruyu anlayarak
ve hızlı bir şekilde cevaplamak gerekmektedir. Bu özellik göz önünde bulundurularak sınavda
karşınıza çıkabilecek soru türlerine konu testleri şeklinde yer verilmiştir.
Büyük bir gayret ile hazırlanan bu kitap, size en üst düzeyde fayda sağlayacak ve KPSS’de
sizi başarıya ulaştıracaktır.
Kitapta yer alan sorularla ilgili öğrenmek istediğiniz herhangi bir şey olur ise
[email protected] adresine e-posta göndermeniz yeterli olacaktır. Sorunuz en kısa sürede
yazarlarımız tarafından mutlaka cevaplandırılacaktır.
Bu ülkenin geleceğinin teminatı olan gençleri yetiştirme gibi kutsal bir meslek olan öğretmenlik hayatınızda başarılar dileriz…
Pegem Akademi Yayıncılık
İÇİNDEKİLER
Ön söz ................................................................................................................................................... iii
İçindekiler .............................................................................................................................................. v
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
Test 1 .................................................................................................................................................... 1
Test 1 Çözümler .................................................................................................................................... 5
Rehberlik İlkeleri
Test 2 .................................................................................................................................................... 7
Test 2 Çözümler .................................................................................................................................... 12
Test 3 .................................................................................................................................................... 14
Test 3 Çözümler .................................................................................................................................... 19
Rehberlik Hizmet Alanları
Test 4 .................................................................................................................................................... 21
Test 4 Çözümler .................................................................................................................................... 26
Test 5 .................................................................................................................................................... 28
Test 5 Çözümler .................................................................................................................................... 33
Test 6 .................................................................................................................................................... 35
Test 6 Çözümler .................................................................................................................................... 39
Rehberlik Modelleri ve Türleri
Test 7 .................................................................................................................................................... 41
Test 7 Çözümler .................................................................................................................................... 45
Test 8 ..................................................................................................................................................... 47
Test 8 Çözümler .................................................................................................................................... 51
Test 9 ..................................................................................................................................................... 53
Test 9 Çözümler .................................................................................................................................... 57
Test 10 ................................................................................................................................................... 59
Test 10 Çözümler .................................................................................................................................. 63
Test 11 .................................................................................................................................................. 65
Test 11 Çözümler ................................................................................................................................... 70
Test 12 .................................................................................................................................................. 72
Test 12 Çözümler .................................................................................................................................. 76
Test 13 .................................................................................................................................................. 78
Test 13 Çözümler .................................................................................................................................. 82
Bireyi Tanıma Teknikleri
Test 14 ................................................................................................................................................... 84
Test 14 Çözümler .................................................................................................................................. 88
Test 15 ................................................................................................................................................... 90
Test 15 Çözümler .................................................................................................................................. 94
Test 16 .................................................................................................................................................. 96
Test 16 Çözümler .................................................................................................................................. 100
Test 17 .................................................................................................................................................. 102
Test 17 Çözümler .................................................................................................................................. 107
v
Rehberlik Hizmetleri Örgüt Yapısı
Test 18 .................................................................................................................................................. 109
Test 18 Çözümler .................................................................................................................................. 113
Test 19 .................................................................................................................................................. 115
Test 19 Çözümler .................................................................................................................................. 119
İletişim Becerileri
Test 20 ................................................................................................................................................... 121
Test 20 Çözümler .................................................................................................................................. 125
Test 21 ................................................................................................................................................... 127
Test 21 Çözümler .................................................................................................................................. 131
Test 22 ................................................................................................................................................... 133
Test 22 Çözümler .................................................................................................................................. 137
Test 23 .................................................................................................................................................. 139
Test 23 Çözümler .................................................................................................................................. 144
Danışma Kuramları
Test 24 ................................................................................................................................................... 146
Test 24 Çözümler .................................................................................................................................. 150
Özel Eğitim
Test 25 ................................................................................................................................................... 152
Test 25 Çözümler .................................................................................................................................. 156
Test 26 ................................................................................................................................................... 158
Test 26 Çözümler .................................................................................................................................. 162
Test 27 ................................................................................................................................................... 164
Test 27 Çözümler .................................................................................................................................. 168
Test 28 ................................................................................................................................................... 170
Test 28 Çözümler .................................................................................................................................. 174
Karma
Test 29 ................................................................................................................................................... 176
Test 29 Çözümler .................................................................................................................................. 180
Test 30 ................................................................................................................................................... 182
Test 30 Çözümler .................................................................................................................................. 186
Test 31 ................................................................................................................................................... 188
Test 31 Çözümler .................................................................................................................................. 192
Test 32 ................................................................................................................................................... 194
Test 32 Çözümler .................................................................................................................................. 199
Test 33 ................................................................................................................................................... 201
Test 33 Çözümler .................................................................................................................................. 206
Rehberlik - Cevap Anahtarı ................................................................................................................ 209
vi
REH BERL İK
VE
Ö Z E L
EĞ İTİM
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
1.
4.
Modern eğitim sistemine önem veren bir okul müdürünün, okulunda, aşağıdakilerden hangisine
daha fazla yer vermesi beklenir?
A) Öğrencilerin öğrenme sorunlarının giderilmesi için
ek programlar açmak
A) Öğrencilerin sınav performanslarına öncelikli olarak değer verilmesi
C) Öğrencilerin sosyal becerilerini arttırmaları için ortamlar hazırlamak
B) Öğrencilere tek yetenek alanına yönelik hizmet sunulması
D) Öğrenme ortamını, öğrenme öğretme sürecine uygun hale getirmek
C) Okul ortamının otoriter ve disipline edici bir ortam
olarak öğrencilere kabul ettirilmesi
E) Okul rehberlik servisinin kendinden bağımsız bir
şekilde çalışmasını sağlamak
D) Öğretmen - öğrenci iletişiminde tutarlılık ve saydamlığın savunulması
E) Okul ortamında yönetim hizmetlerinin her şeyin üstünde tutulması
Modern eğitim sistemiyle birlikte, okul, öğretmen ve
velinin üstlenmesi gereken rollerin yanında öğrencinin
rollerinde de birtakım değişiklikler olmuştur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi modern eğitim
sisteminde öğrenciden beklenen önemli rollerden
biri sayılır?
5.
A) Kendi gelişimine etkin bir şekilde katılacak sorumlu
bir kişi olması
B) Sadece akademik gelişimine önem vermesi
3.
Modern eğitim sistemi incelendiğinde, hümanist felsefenin getirdiği temel ilkeleri ve doğurguları barındırdığını görmek mümkündür.
Aşağıdakilerden hangisi modern eğitimin barındırdığı hümanist ilke ve doğurgulara uygun sayılır?
B) Öğretmenlerin öğrenme ve düşünce stilleri açısından yetişmelerini sağlamak
2.
1
Aşağıda verilen örneklerden hangisi özel eğitim /
yetiştirme kişilik hizmetleri kapsamında değerlendirilecek konu alanlarından sayılamaz?
C) Öğretmeninin önerdiği eğitsel alanları seçmesi
A) Öğrenme başarısızlığı olan öğrencilere kurslar
açarak yardımcı olmak
D) Kişisel ve eğitsel sorunlarının çözülmesi için her
zaman birilerinden yardım talep etmesi
B) Özel yeteneği olan öğrencileri açığa çıkarmaya çalışmak
E) Başarıyı sadece iyi bir meslek tercihi yapmakla ilişkilendirmesi
C) Öğrencilerin gelişimine katkı sağlayacak etüt programlarını uygulamak
D) Okul ortamında öğrencilerin kişisel gelişimini destekleyici ortamlar oluşturmak ve bu yönde araç gereç temin etmek
Aşağıdakilerden hangisi modern eğitim sisteminin
amaçlarından sayılamaz?
E) Özel bir akademik yeteneği olan öğrencileri yetiştirmeye dönük çalışmalar yapmak
A) Eğitim süreci içerisinde öğretim ve yönetim etkinliklerine paralel olarak, öğrencinin eğitim - öğretim
etkinliklerinden üst düzeyde yararlanmasına katkı
sağlamak
6.
B) Öğrencinin özerk bir kişilik geliştirmesine, günlük
yaşama uyum sağlamasına katkı sağlamak
Fen lisesinde, öğrencilerini LYS’ye hazırlayan bir okul
rehber öğretmeni (psikolojik danışman), okul müdüründen hafta sonlarında öğrencilere çalışma saatleri
programlanmasını istemiştir.
C) Öğrencinin duygusal, sosyal, fiziksel yönden bir
bütün olarak sağlıklı bir şekilde gelişmesine olanak
sağlayacak eğitim ortamını oluşturmak ve bu kapsamda kendini gerçekleştirmesine yardım etmek
Bu rehber öğretmenin yararlandığı öğrenci kişilik
hizmetleri aşağıdakilerden hangisidir?
D) Bireysel ve toplumsal sorumluluklarının farkında
olan bireyler yetiştirmek
B) Rehberlik hizmetleri
E) Kendini tanıyan, kabul eden ve dışsal motivasyonu
geliştiren bireyler yetiştirerek, sosyal yaşama katkı
sağlamak
D) Özel yetiştirme hizmetleri
A) Eğitsel hizmetler
C) Kabul hizmetleri
E) Sosyo-kültürel hizmetler
1
1
7.
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
10. Üniversiteyi kazanan öğrencilere daha rahat oku-
Öğrencilerin teneffüslerde ve boş zamanlarda
enerjilerini atmaları için okul içinde oyun köşeleri
ve alanları oluşturulması gerektiğini söyleyen bir
okul rehber öğretmeni (psikolojik danışman), öğrenci kişilik hizmetlerinin hangisinin önemine dikkat
çekmektedir?
yabilmeleri için öğrenim kredisi, başbakanlık bursu gibi
maddi destekler verilmektedir.
Öğrenciye sunulan bu maddi destekler, aşağıdaki
öğrenci kişilik hizmetlerinden hangisinin kapsamında değerlendirilebilir?
A) Sosyal yardım hizmetleri
A) Sosyal yardım hizmetleri
B) Rehberlik hizmetleri
B) Sağlık hizmetleri
C) Kayıt - kabul hizmetleri
C) Rehberlik hizmetleri
D) Özel yetiştirme hizmetleri
D) Özel yetiştirme hizmetleri
E) Sosyo-kültürel hizmetler
8.
E) Sosyo-ekonomik hizmetler
“Yapılan araştırmalarda görülüyor ki eğitim sistemi bir
ülkenin kalkınmasına uzun vadede önemli katkılar sağlayan bir hizmet alanıdır. Kaliteli bir eğitim sisteminde,
kendini tanıyan, yeteneklerini ve becerilerini geliştiren,
kendi ve toplumu için bunu üst düzeyde kullanacak
algıyla yetişen birey, ülkenin kalkınmasına doğrudan
katkı sağlamaktadır. Öyleyse, ülkemizde eğitime her
zaman olduğundan daha çok önem vermek zorundayız.” diyen bir uzman, aşağıdaki rehberlik ve danışma hizmetlerinin temellerinden, hangisine daha
çok vurgu yapmış sayılır?
11. XX. yüzyıl başlarında, dünyada meydana gelen ekonomik krizler, sosyal ve felsefi değişimler, bireyi temel
alan bilimsel gelişmeler, rehberliğe olan ihtiyacı ortaya
çıkarmıştır. Ancak bu ihtiyacın sistemli, profesyonel bir
hizmet sektörüne dönüştürülmesi gerekmiştir.
Buna göre, rehberliğe olan ihtiyacı ortaya çıkaran
ve buna ilişkin sistemler kurarak rehberliği başlatan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sosyo-kültürel temeller
B) Sosyo-ekonomik temeller
C) Kişisel temeller
A) Brewer
B) Maslow
C) Rogers
D) Parsons
E) Holland
D) Ailevi temeller
E) Felsefi temeller
9.
12. Rehberlik hizmetlerinin ortaya çıkmasından yaklase-
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi rehberliğin felsefi temelleri kapsamında değerlendirilebilecek örneklerden birisidir?
çenek 30 yıl sonra ülkemizde yansımaları görülmeye
başlanmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi rehberliğin
okul yaşamına ilişkin ilk yansımaları arasında sayılamaz?
A) Öğrencilerin duygularını fark etmesi ve kullanmasına yönelik grup rehberliği çalışmalarının yapılması
A) Eğitim enstitülerinde rehberliğin ders olarak okutulmaya başlanması
B) Mesleki yöneltme yaparken öğrencilerin kendi tercihlerine saygı duyulması
B) Öğrencinin gelişimsel süreçlerinin dikkate alınmaya başlanması
C) Öğrencilere toplum bilinci ve aile bilinci kazandırmaya yönelik bilgi verme hizmeti sunulması
C) Yönlendirme odaklı sunulmaya başlanması
D) Ortaöğretim kurumlarında mesleki rehberlik olarak
sunulmaya başlanması
D) Bireyin kendine ve çevreye yabancılaşmasını engellemeye yönelik önleyici rehberlik yapılması
E) Millî eğitim şuralarında tartışılmaya başlanması
E) Her bireyin birbirlerinden farklı özelliklerinin olduğunu anlatan seminerlerin eğiticilere verilmesi
2
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
1
13. Rehberlik hizmetlerinin eğitim sisteminde yer bulma-
16. Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin ta-
sına zemin oluşturan pek çok faktör vardır. Eşit eğitim
hakkı ve toplu öğretime geçiş, öğretmenden çok öğrenciye odaklanan bir anlayışın eğitim sisteminin getirilmesi, demokrasinin istediği insan özelliklerinin eğitimle kazandırılması için uygun ortam sağlama gereği
bunlar arasında sayılabilir.
rihsel gelişimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Rehberlik hizmetleri Amerika’da mesleğe yönlendirme olarak başlamıştır.
B) Rehberlik hizmetleri Türkiyede ilk önce ortaöğretim kurumlarında ders olarak okutulmaya başlanmıştır.
Yukarıda anlatılanlar rehberliğin aşağıdaki temellerinden hangisi kapsamında değerlendirilebilir?
C) Türk-Amerikan iş birliği kapsamında yapılan anlaşmalarla rehberlik hizmeti eğitim sistemimize girmiştır.
A) Psikolojik temeller
B) Bireysel temeller
D) Eğitim sistemimizde rehberlik hizmetleri, yönlendirme amacıyla yürütülmeye başlatılmıştır.
C) Ekonomik temeller
D) Felsefi temeller
E) Dünyada 1913 yılında rehberlik hizmetleri eğitime
girmiştir.
E) Sosyo-kültürel temeller
17. Rehberlik hizmetlerinin ortaya çıkmasını kolaylaştıran
ve rehberliği ihtiyaç olarak gösteren başlıklar, rehberliğin temelleri başlığı altında toplanmıştır.
14. Rehberlik hizmetlerinin adım adım eğitim siste-
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu başlıklar
arasında değerlendirilemez?
mimize girmesine katkı sağlayan şuralardan olan
VIII. ya da IX. şura’dan çıkan karar aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Mesleki ve eğitsel temeller
B) Felsefi temeller
A) Bireylerin gelişim süreçlerine uygun rehberlik hizmetlerinin eğitim sisteminde zorunlu hale getirilmesi
C) Bireysel temeller
D) Sosyolojik temeller
B) Amerika ve Avrupa’dan uzmanlar getirilerek eğitim
sistemini incelemelerinin sağlanması ve rehberlik
hizmetlerinin başlatılması
E) Ekonomik temeller
18. Hümanist anlayışın temel ilke ve doğurgularının
C) Yöneltme hizmetlerini yürütmek amacıyla ortaöğretim kurumlarında rehberlik hizmetlerinin pilot uygulamalarıyla başlatılması
eğitim sistemini değiştirmesi ve rehberliğe olan ihtiyacı açığa çıkarması, rehberliğin hangi temelleri
ile doğrudan ilişkilidir?
D) Rehberlik hizmetlerinin, öğretim hizmetlerini desteklemek, öğrenci başarısızlıklarını araştırarak başarısızlık nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik
rehberlik çalışmalarının yaygınlaştırılması
A) Ekonomik temeller
B) Felsefi temeller
C) Psikolojik temeller
E) Rehberlik hizmetlerinin ilköğretim kurumlarında
pilot olarak başlatılması ve daha sonra yaygınlaştırılması
D) Sosyolojik temeller
E) Kültürel temeller
19. Bir okulda psikolojik danışman olarak çalışan İrem
Hanım, “Rehberlik ve duyguların insan yaşamı için
önemi” konu başlıklı bir seminer verirse, İrem Hanım rehberliğin hangi temeline vurgu yapmış sayılır?
15. Aşağıdakilerden hangisinde okullarda rehberlik ve
psikolojik danışmanlık hizmetlerinin başlatıldığı
rehberlik hizmet türü ve hizmet alanı birlikte verilmiştir?
A) Kültürel temeller
A) Bireyi tanıma - mesleki rehberlik
B) Sosyolojik temeller
B) Kişisel-sosyal rehberlik - psikolojik danışma
C) Kişisel temeller
C) Eğitsel rehberlik - yönlendirme
D) Felsefi temeller
D) Mesleki rehberlik - yönlendirme
E) Ekonomik temeller
E) Eğitsel rehberlik - bireyi tanıma
3
1
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
20. RAM’de uzman olarak çalışan Cihan Bey, okullarda
23. Türkiye’de son yıllarda ilköğretim II. kademe ve orta-
çalışan rehber öğretmenlere, “Kuşak çatışmasının öğrencilerin duygusal, akademik gelişimine etkisi” isimli
bir seminer vermiştir.
öğretim kademe öğrencileri arasındaki, zorbalık, şiddet, vandalizm içerikli saldırganlık ve diğer anti-sosyal
davranışların, özellikle göç olan yerlerde, kuşak çatışmalarının olduğu bölgelerde daha fazla görüldüğü
araştırmalarla kanıtlanmıştır. Bu durumda olan öğrencilerin sevgi ve benlik gelişim ihtiyaçlarının da yeterli
derecede karşılanamaması, öğrencilerde bu anti sosyal kişilik özelliklerini geliştirmektedir.
Cihan Bey, verdiği bu seminer ile rehberliğin hangi
temeline vurgu yapmış sayılır?
A) Ruhsal temeller
B) Sosyolojik temeller
Verilen bilgilere göre, öğrencilerde gözlenen anti
- sosyal kişilik özelliklerine neden olan durumlar,
rehberliğin temellerinden hangisi içerisinde değerlendirilmektedir?
C) Kişisel temeller
D) Felsefi temeller
E) Ekonomik temeller
A) Sosyo-ekonomik temeller
B) Ailevi temeller
C) Kişisel temeller
D) Felsefi temeller
E) Psikolojik ve ailevi temeller
21. Bir ortaöğretim kurumunda YGS’ye hazırlanan öğrencilerin sınava daha rahat girmelerini sağlamak için,
öğrencilere yönelik eğlence ve gezi programları gibi
etkinlikler düzenlenmiştir.
24. Öğrenci kişilik hizmetleri kapsamında yer alan okul
rehberlik hizmetlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden
hangisi yanlıştır?
Öğrencilere yönelik sunulan bu hizmet, aşağıdaki
öğrenci kişilik hizmetlerinden hangisinin işlevleriyle ilgilidir?
A) Okul rehberlik hizmetlerinde, öğrencinin temel ihtiyacı öğrenme ihtiyacı olarak değerlendirilmelidir.
B) Okul rehberlik hizmetlerinde, öğrencinin yönlendirilmesinde bireysel farklılıkları daha fazla dikkate alınmalıdır.
A) Özel yetiştirme hizmetleri
B) Kabul hizmetleri
C) Rehberlik hizmetleri
C) Okul rehberlik hizmetleri, okul personeli ve velilerle
eşgüdüm içinde yürütülmelidir.
D) Sosyal yardım hizmetleri
D) Okul rehberlik hizmetleri, öğrenciye öz disiplin becerisi vermelidir.
E) Sosyo-kültürel hizmetler
E) Okul rehberlik hizmetleri, öğrencinin gelişimsel süreçlerine ve geliştirilmesine odaklanmalıdır.
25. RAM’da psikolojik danışman olarak çalışan Fatih Bey,
22. Öğrencilerin günlük olaylarla baş etmelerine yar-
okullarda çalışan rehber öğretmenlere, bireysel farklılıklar ve öğrenme arasındaki ilişkiyi anlatmıştır.
dım eden ve öğrenciye pek çok alanda beceri eğitimleri veren öğrenci kişilik hizmetleri aşağıdakilerden hangisidir?
Buna göre, Fatih Bey, rehberliğin hangi temeline
vurgu yapmış sayılır?
A) Sosyal yardım hizmetleri
A) Ruhsal temeller
B) Rehberlik hizmetleri
B) Sosyolojik temeller
C) Sosyo-ekonomik hizmetler
C) Kişisel temeller
D) Özel yetiştirme hizmetleri
D) Felsefi temeller
E) Sosyo-kültürel hizmetler
E) Ekonomik temeller
4
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
1.
ÇÖZÜMLER
7.
Modern eğitim sistemi, bireyi bütün olarak görse ve bu
anlamda bireyi bütün özelikleriyle geliştirmeyi hedeflese de, merkezde bireyin kişisel anlamda gelişine katkı
sağlamak yer almaktadır. Buna göre düşünüldüğünde
okul müdürü öncelikle öğrencilerin kişisel alanlarının
gelişimini uygun ortam hazırlamalıdır. Bu yüzden okul
müdürünün öğrencilerin becerilerine yönelik ortam hazırlaması modern eğitim sistemine uygun bir etkinlik
sayılabilir.
Cevap E
8.
Cevap C
2.
Öğrencilerin boş zamanlarında enerjilerini atmaları
için, kütüphane, spor ya da oyun köşesi gibi alanların
oluşturulması, gezi ve yarışlar düzenlenmesi sosyalkültürel etkinliklerdir. Rehberlik hizmetleri içinde mekan ve okul dışı eğlenmeye yönelik etkinlik çok yoktur.
Modern eğitim sisteminde öğrencinin her yönüyle gelişip özelliklerini üst düzeyde kullanılması için kendinden beklenen öncelikli sorumluluk, kendi gelişimine
etkin bir katılacak bir birey olmaktır. Öğrenci bu süreçte kendi sorumluluklarını yerine getirmezse diğer paydaşların çabası yetersiz kalabilir.
Soru kökünde verilen bilgiler incelendiğinde, rehberlik
ve danışma hizmetlerinin eğitimle ilgili amaçlarından
birinin, ülke kalkınmasına katkı sağlamak olduğu görülmektedir. Kendini tanıyan, özelliklerin en üst düzeyde geliştiren bireyler yetiştirme uzun vadede ülkenin
kalkınmasını katkı sağlam amacı rehberliğe önemli bir
temel oluşturmaktadır. Bu durum rehberliğin sosyal ekonomik temelleri ile açıklanmaktadır.
Cevap B
Cevap A
9.
3.
Modern eğitim sistemi, kendi kendine yeterli bireyler
yetiştirmeyi hedefler. E seçeneğindeki “dışsal motivasyonun gelişmesi” bireyin kendi kendine yeterli hale
gelmesini olumsuz bir şekilde etkiler. Bireyin içsel motivasyonunun geliştirilmesi, modern eğitim sisteminin
amacıdır. Çünkü içsel motivasyonlu birey, motivasyon
için dışsal kaynaklara çok fazla ihtiyaç duymaz. Kendi
içsel motivasyon kaynakları, kendine yeterlidir.
Cevap B
10. Eğitim sisteminde öğrenciye sunulan her türlü ekono-
Cevap E
4.
mik destek, sosyal yardım hizmetleri ile ilişkilendirilir.
Bu yüzden verilen kredilerde sosyal yardım kapsamındadır.
Modern eğitim hizmetlerini felsefi açıdan destekleyen
hümanist anlayışta bireyin her yönüyle gelişimi dikkate alınır. Ruh sağlığı ön plandadır. Bütün bunların
oluşması içinse, öğretmenin saydam, empatik, tutarlı,
kabul edici bir atmosfer oluşturması önemlidir. Böylece
bir sınıf içi özellikleri açığa çıkartmaya başlayabilir ve
özellikleri olumlu bir şekilde geliştirebilir.
Cevap A
11. Bilimsel gelişmeleri ve insanların temel ihtiyacını dikkate alarak, bunlar arasında ilişkiyi sistemli profesyonel hale getiren ve rehberlik disiplinini başlatan kişi
Frank Parsons’tır.
Cevap D
5.
Cevap D
Özel eğitim ve yetiştirme hizmetleri, akademik ya da
herhangi bir alanda normal dağılımın dışındaki öğrencileri yetiştirmeye yönelik yapılacak çalışmaları
kapsamaktadır. A, B, C ve E seçenekleri bu anlamda
bu kapsamda değerlendirilebilir. Fakat D seçeneğinde
yer alan, öğrencilerin kişisel gelişimine yardımcı olma
ve bu yönde araç - gereç temin etme görevi, yönetim
hizmetleri kapsamında değerlendirilmektedir.
12. Türkiyede rehberlik hizmetlerinin tarihçesi incelendiğinde ilk 30 yıl içinde rehberlik hizmetlerinin gelişim
odaklı rehberlik hizmetlerinin örnekleri 2000’li yıllardan
sonra eğitim sisteminin yansıdığı görülmektedir.
Cevap B
Cevap D
6.
Felsefi temeller, daha çok hümanist yaklaşım ile ilgilidir. Hümanist yaklaşımın özelliklerinden biri de, bireyin
seçimlerine saygıdır. Bu yüzden B doğru seçenektir. A
ve E seçenekları çeldirici seçenektır. Fakat bu seçeneklar bireysel temeller kapsamında değerlendirilmektedir.
13. Soru kökünde belirtilen, eşit eğitim hakkı, öğrenci merkezlilik, demokrasiye uygun ortamların oluşması gibi
ilkeler, insancıl felsefenin ilke ve doğurgularındandır.
İnsancıl felsefe, rehberliğin felsefi temellerini oluşturmaktadır.
Okulun herhangi bir dersle ilişkili öğrenmeleri desteklemek amacıyla ek dersler, kurslar açması “özel yetiştirme hizmetleri” ile ilgilidir. Rehberlik hizmetleri doğrudan öğrenme faaliyeti ile ilişkili değildir.
Cevap D
Cevap D
5
ÇÖZÜMLER
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
14. Rehberlik hizmetlerinin yöneltme faaliyetleri ile orta-
22. Öğrencilerin günlük olaylarla baş etmelerine yardımcı
öğretim kurumlarında başlatılması VIII. Milli Eğitim
Şurası’nda karara bağlanmıştır. Bu şuralarda diğer
seçeneklar gündeme alınmamıştır.
olan ve becerilerini geliştirmeye katkı sağlayan kişilik
hizmeti, rehberlik hizmetleridir. Çünkü rehberlik hizmetleri kapsamında, öğrencilerin bilişsel duygusal,
sosyal, akademik vb. özelliklerinin geliştirilerek, kendi
problemleriyle başa çıkabilir bireylerin yetiştirilmesi hedeflenir.
Cevap C
15. Eğitim sistemine rehberlik hizmetlerinin girişi VIII. Milli
Cevap B
Eğitim Şurası’yla mesleki rehberlik türüyle olmuştur.
Bu şurada alınan kararla mesleki rehberliğin yöneltmeye hizmet etmesi amaçlanmıştır.
23. Verilen bilgilere göre öğrencilerin kişilik, rehberlik, sevgi gibi gelişim ihtiyaçlarının karşılanamadığı yerler,
göç alan, kuşak çatışmalarının olduğu sosyal ve ekonomik yapının olumsuz olduğu yerlerdir. Yani rehberlik
hizmetlerine temel oluşturacak faktörlerinin sosyal ve
ekonomik olduğunu söylemek mümkündür.
Cevap D
16. Rehberliğin tarihsel gelişimi incelendiğinde, Türkiye’de
rehberlik hizmeti öncelikli olarak 1950’li yıllarda üniversite düzeyinde ders olarak okutulmaya başlanmıştır.
ortaöğretimde değildir.
Cevap A
24. Okul rehberlik hizmetlerinde öğrencinin temel ihtiyacı
Cevap B
öğrenme ihtiyacı olarak değerlendirilemez. Rehberlik hizmetleri öğrencinin gelişim ihtiyacına odaklanır.
Kişisel / sosyal, eğitsel ve mesleki olarak bilinen bu
ihtiyaçların gelişimsel özelliklerine göre rehberlik hizmetleri öğrencilere sunulur.
17. Rehberlik hizmetleri incelendiğinde mesleki ve eğitsel
temellerinden söz edilemez. Ancak mesleki ve eğitsel
rehberlik türlerinden söz edilebilir. Bunun yanında rehberlik hizmetleri felsefi, bireysel, sosyal ve ekonomik
temelleri bulunmaktadır.
Cevap A
25. Rehberlik hizmetlerinde bireysel farklar temel alınarak
Cevap A
yapılan her türlü çalışma rehberliğin kişisel temelleri ile
ilgilidir.
18. Rehberlik hizmetlerinin ilkelerini belirleyen Hümanist
anlayış, rehberliğin felsefesini de oluşturmaktadır.
Cevap C
Cevap B
19. İrem Hanım’ın amaçladığı çalışma, rehberliğin kişisel
temellerine yöneliktir. Duygular, duygu dünyası, duyguların önemi gibi konluar rehberliğin açığa çıkmasındaki bireysel nedenlerle ilişkilendirir.
Cevap C
20. Cihan beyin yaptığı çalışma rehberliğin sosyal temelleri ile ilişkilidir. Bu yüzden sosyal yapı içinde değerlendirilen kuşak çatışması rehberliğin çıkmasına girektiren sosyolojik nedendir.
Cevap B
21. Sosyal faaliyet içerikli her türlü çalışma sosyal kültürel
hizmetleri kapsamında değerlendirilir. Bu yüzden öğrencilere yönelik hazırlanan eğlence ya da gezi etkinlikleri sosyal kültürel hizmetler olarak değerlendirilir.
Cevap E
6
REH BERL İK
VE
Ö Z E L
EĞ İTİM
2
Rehberlik İlkeleri - 1
1.
2.
4.
Öğrenci kişilik hizmetleri kapsamında yer alan
“okul rehberlik hizmetleri”ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Okul rehberlik hizmetlerinde, öğrencinin temel
ihtiyacı, öğrenme ihtiyacı olarak değerlendirilmeli
B)
Okul rehberlik hizmetlerinde, öğrencinin yönlendirilmesinde ailenin beklentileri daha fazla
dikkate alınmalı
C)
Okul rehberlik hizmetleri, sadece okul müdürü
ve okul rehberlik servisinin eşgüdümüyle
yürütülmeli
D)
Okul rehberlik hizmetleri öğrenciyi disipline edici
bir rol üstlenmeli
E)
Okul rehberlik hizmetleri, öğrencinin gelişimsel
süreçlerine ve gelişimsel özelliklerinin
geliştirilmesine odaklanmalı
İlköğretimin ikinci kademesinde pek çok nedene bağlı
olarak gerçekçi yöneltmeler yapılır. İlgi ve yeteneklerin 7. ve 8. sınıflarda netleşmeye başlaması bu kademedeki eğitsel ve mesleki yöneltme çalışmalarının
gerçekçi bir şekilde yapılmasına katkı sağlamaktadır.
Bu kademede yöneltme çalışmalarının ağırlık kazanmasının diğer bir nedeni de, bu kademedeki öğrencilerin bilişsel anlamda soyut algılama dönemine girmiş
olmalarıdır. Bu durum yöneltme hizmetine şöyle yansıyabilir: Öğrenciler bireysel özellikleri ve eğitsel-mesleki
özellikler arasında bilişsel anlamda ilişki kurabilir. Bu
yüzden okul rehberlik servisi ve sınıf rehber öğretmenleri yöneltmeye ilişkin, sınıf içi rehberlik uygulamalarında, öğrencilerin bilişsel becerilerini de dikkate alan
rehberlik hizmetleri yürütmelidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hareketle, aşağıdakilerin hangisi daha çok, yukarıda söz edilen sınıf içi
rehberlik uygulamalarından sayılır?
Bir okulda sınıf rehber öğretmeni olarak çalışan Mustafa Bey, her öğrencinin öğrenme stillerini belirlemiş ve
bu öğrenme stillerine uygun öğrenme ortamı hazırlamıştır.
A)
Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerini belirlemek ve
daha sonra öğrencilere meslekleri tanıtmak
B)
Öğrencilerin yetenekleri ve ilgileri ile seçecekleri meslek arasındaki ilişkinin olmazsa olmaz bir
özellik olduğunu vurgulamak
C)
Değişik meslek mensuplarını sınıfa davet edip,
mesleklerinin özellikleriyle ilgili bilgiler vererek
öğrencilere tavsiyelerde bulunmasını sağlamak
D)
Tiyatro yeteneği ve ilgisi olan öğrencilerin, sınıflarda mesleklere ilişkin drama yapmalarını sağlamak
E)
Öğrencilerin ilgi, tutum, kişilik, yetenek ve yaşam
amaçları ile eğitsel kulüpler ve meslek yaşantıları
arasındaki ilişkiyi kurmalarına yardımcı olmak
Buna göre, Mustafa Bey rehberliğin hangi ilkesine
uygun hareket etmiş sayılır?
3.
A)
Rehberlik hizmetleri iş birliği içinde yürütülür.
B)
Rehberlik hizmetlerinde bireyi olduğu gibi kabul
etmek gerekir.
C)
Rehberlik hizmetlerinde bireysel farklılıklar dikkate alınır.
D)
Rehberlik hizmetlerinde demokratik sınıf ortamı
öncül sayılır.
E)
Rehberlik hizmetleri saydam bir anlayışla yürütülmelidir.
Yeni bir disiplin olan rehberlik ve psikolojik danışma
hizmetlerine ilişkin, geçmişten bugüne kadar pek çok
tanımlama yapılmıştır. Tanımlarda, rehberliğin doğasını anlamamıza yardımcı olabilecek ortak özellikler
üzerinde durulduğu görülmektedir.
5.
Rehberlik başlığı altında bireye verilen bu hizmetlerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi rehberlik tanımlarının ortak özellikleri arasında sayılabilir?
A)
A)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
B)
Rehberlik hizmetleri profesyonelce yürütülen bir
hizmettir.
C)
Rehberlik hizmetlerinde nihai amaç bireyin tanınması ve kendisini tanımasıdır.
D)
Rehberlik hizmetleri bireye öğütler verir.
E)
Rehberlik hizmetleri öğrenme sürecini kapsar.
Rehberlik; psikolojik danışma, bireyi tanıma, müşavirlik gibi pek çok hizmeti kapsamaktadır.
7
Bireyin, eğitim ortamından en üst düzeyde yararlanmasını sağlama
B)
Bireyin kişisel gelişimini sağlama
C)
Bireyin kendini tanımasını ve çevreye uyumunu
kolaylaştırma
D)
Bireye balık vermektense, balık tutmayı öğretme
E)
Kendi potansiyelini fark edip açığa çıkarma, kendisi ve çevresi için bunları en üst düzeyde kullanma
2
6.
Rehberlik İlkeleri - 1
8.
Okul rehberlik hizmetleri yürütme komisyonunda bir
konuşma yapan okul koordinatör psikolojik danışmanı konuşmasında şunları söylemektedir: “Rehberlik
hizmetlerinin etkilendiği hümanist felsefede, öğrenci
özünde güçlü ve her anlamda yeterli bir varlıktır. Sınıf
içi rehberlik uygulamaları ile öğrenciler sahip oldukları
gücü kullanma ve daha da geliştirme imkânına kavuşur. Rehberlik ve danışma hizmeti ile öğrenci karşılaştığı sorunları çözmede kendi kendine yeterli bir düzeye erişebilir. Öğrenciye bu şekilde yaklaşılması bireyin
kendini gerçekleştirmesine olumlu katkılar sağlar. Okul
rehberlik hizmetlerini hep birlikte bu amaç doğrultusunda yürütmek gereklidir.”
Bilgi toplama
Birey
Oryantasyon
Diğer
hizmet alanları
Yukarıdaki şekil dikkate alındığında, rehberlik tanımlarındaki önemli ögelerden hangisine vurgu
yapıldığını söylemek mümkündür?
Koordinatör psikolojik danışman yaptığı konuşmada daha çok rehberlik ilkelerinden hangisine vurgu
yapmıştır?
A)
Sistematik olması
B)
Birey merkezli olması
A)
Rehberlik hizmetlerinde yol gösterme yoktur, yöneltme vardır.
C)
Yol gösterici olması
D)
Iş birliği şeklinde yürütülmesi
B)
Rehberlik hizmetlerinin ilk hedefi bireyin kendini
gerçekleştirmesidir.
E)
Kendini gerçekleştirmeyi hedeflemesi
C)
Rehberlik hizmetlerinde
amaçlanmalıdır.
D)
Rehberlik hizmetleri, eğitim - öğretimin ayrılmaz
ve tamamlayıcı bir parçasıdır.
E)
Rehberlik hizmetleri, öğrenciyi bütün olarak geliştirmeyi hedefler.
öğrencinin
özerkliği
9.
7.
Psikolojik danışma
Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin bireylere
sağlıklı bir şekilde sunulması için, rehberlik ve danışma hizmetlerini sunan bireylerin, rehberlik ve danışma
hizmetlerinin anlayışına sahip olması gerekmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi rehberliğin asıl amacına
ulaşmasını sağlayacak ara hedefler arasında gösterilemez?
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sahip olunması gereken rehberlik ve danışma anlayışları arasında gösterilemez?
A)
Bireyin kendini tanıması
A)
B)
Bireyin çevreyi tanıması
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Bireyin kendini gerçekleştirmesi
B)
D)
Bireyin uyum süreçlerine yardım edilmesi
Rehberlik hizmetleri profesyonelce yürütülen hizmetlerdir.
E)
Bireyin sorunlarının çözülmesine yardım edilmesi
C)
Rehberlik hizmetlerinde nihai amaç bireyin kendini gerçekleştirmesidir.
D)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllük esastır.
E)
Rehberlik hizmetleri öğrenme-öğretme işidir.
8
Rehberlik İlkeleri - 1
10. Bir anadolu lisesinin okul rehberlik servisinde Berat
12.
Bey ve rehber öğretmen olarak yeni atanan Nevzat
Bey çalışmaktadır. Berat Bey, sadece son sınıf öğrencilerinin sınava hazırlanırken yaşayacaklara psikososyal sorunlarına destek sağlayacak rehberlik hizmetini
sunmak istediğini Nevzat Bey’e ifade etmiştir. Nevzat
Bey, kendisinin henüz stajyer olduğunu, bu nedenle
yetersiz kalabileceğini ifade etmiştir. Fakat Berat Bey,
kendisinin daha tecrübeli olduğunu, kendi isteklerinin
esas olduğunu ifade etmiştir. Aynı zamanda Berat Bey,
Nevzat Bey’e sürekli olarak stajyerliğini hatırlatma yoluna gitmiştir. Nevzat Bey, okul yöneticine bu durumu
ifade etmiş, kendisini asıl üzenin bu şekildeki bir karşılama olduğunu yöneticiyle paylaşmıştır.
Rehberliğin iş birliği ilkesi, rehber öğretmenler
arasında görülmemektedir.
B)
Berat Bey, kendini gerçekleştirme eğiliminde olan
bir insan değildir
C)
Nevzat Bey, ihtiyaçlar hiyerarşinde bilme ve estetik ihtiyacını yaşamaktadır
D)
Nevzal Bey’e, Berat Bey tarafından mobbing uygulanmaktadır.
E)
Berat Bey’in öncelikle Nevzat Bey ile empati kurması ve onu anlamaya çalışması gerekir.

Oryantasyon çalışmasının dönem başında yapılması

Verimli ders çalışma tekniklerinin sınavlardan
önce anlatılması

Yönlendirme hizmetlerinin 8. sınıfla başlaması
Yukarıdaki ifadelerin rehberliğin hangi ilkesiyle
ilişkili olduğunu söylemek mümkündür?
Buna göre, aşağıdakilerden hangisini söylemek
mümkün değildir?
A)
2
A)
Rehberlik hizmetleri bireye yaşamı boyunca sunulacak bir hizmettir.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri herkese sunulmalıdır.
D)
Rehberlik hizmetleri sistemli ve profesyonelce
yürütülen bir hizmettir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllük esastır.
13. Bir ilköğretim okulunda sınıf rehber öğretmeni olarak
çalışan Merve Hanım, bazı öğrencilerin bilgiyi nasıl
edindiklerini, öğrenmeyi nasıl sağladıklarını anlayamamış ve okul rehberlik servisine giderek okul rehber
öğretmeni Mehtap Hanım’dan yardım istemiştir. Mehtap Hanım, Merve Hanım’ın bir dersini izlemiş ve ders
sunumuna ilişkin bazı notlar almıştır. Daha sonra okul
rehber öğretmeni, Merve Hanım’a sunuma ilişkin bazı
eleştirilerini anlatmıştır. Eleştirilerin temel kaynağını,
“aynılık” oluşturmaktadır. Yani, aynı yöntemler, aynı
tutumlar. Her öğrencinin motivasyon kaynakları, bilgi
edinme stratejileri, öğrenme stilleri farklıdır. Eleştiriler
kapsamında, Mehtap Hanım’la Merve Hanım birlikte motivasyon kaynakları, düşünme stilleri, öğrenme
stilleri gibi bazı konularla ilgili bilgi edinme ve sınıf içi
uygulamalarına yönelik araştırmalar yapmaya başlamışlardır.
11. “Okul rehberlik servisi, öğrencilerin derslerde başarılı olması için akademik takvimi de dikkate alarak uygun zamanlarda eğitsel anlamda rehberlik hizmetleri
yapmalıdır.” diyen bir okul müdürünün, rehberliğin
hangi ilkesine vurgu yaptığını söylemek mümkündür?
Yukarıdaki örnek olaya yönelik yapılan çalışma,
aşağıdaki rehberlik ilkesinden hangisiyle daha çok
ilişkilidir?
A)
A)
Rehberlik bireysel farklılıklara odaklanan bir hizmettir.
Rehberlik hizmetlerinde bireyin duyuşsal yönü
daha önde tutulmalıdır.
B)
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
Rehberlik hizmetleri, gelişimsel rehberlik anlayışına yönelik yürütülmelidir.
C)
Rehberlik hizmetleri herkese açık olmalıdır.
C)
Rehberlik hizmetleri eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.
D)
Rehberlik hizmetleri bireysel özgünlüğe odaklanmalıdır.
D)
Rehberlik hizmetleri herkese sunulmalıdır.
E)
E)
Rehberlik hizmetlerinin öğretim hizmeti ile aynı
işlevi vardır.
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esası aranmalıdır.
9
2
Rehberlik İlkeleri - 1
14. Çoklu zekâ kuramının okullarda kullanımının yay-
17. Rehberlik ve danışma hizmetlerine ilişkin aşağıda-
gınlaşması, rehberlik ve danışma ilkelerinden daha
çok hangisiyle ilişkilidir?
A)
Rehberlik hizmetleri, bireysel farklılıkları temel
alır.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri sistemli ve profesyonelce
yürütülen bir hizmettir.
D)
Rehberlik hizmetleri herkese sunulmalıdır.
E)
Rehberlik hizmetlerinde demokratik ve insancıl
bir anlayış esastır.
kilerden hangisi doğrudur?
A)
Rehberlik hizmetlerinde ölçme ve değerlendirme
vardır.
B)
Rehberlik hizmetlerinde yöntemler bireysel farklılıklara göre değiştirilmez.
C)
Rehberlik hizmetlerinde amaçlardan sapmalar
olmaz.
D)
Rehberlik hizmetlerinde ilkeler bireysel farklılıklara göre değişmez.
E)
Rehberlik hizmetleri öğretim hizmetlerinden ayrı
düşünülmemelidir.
18. Aşağıdakilerden hangisi rehberliğin “Seçme hakkı
15. Bir ilköğretim okulunda rehber öğretmen olarak çalı-
bireyindir.” ilkesine uygun bir örnek oluşturur?
şan Ferhat Bey, bir sınıfta uyguladığı “öğretmen algı
anketi” sonuçlarını öğretmenlerle paylaşmıştır. Daha
sonraki zamanlarda, öğrenciler tarafından olumsuz
olarak algılanan öğretmenler, öğrencilere istenmeyen
tavırlar sergilemeye başlamıştır.
Buna göre, Ferhat Bey’in rehberliğin hangi ilkesine
uygun davranmadığı söylenebilir?
A)
Uzak olduğu için farklı ildeki bir üniversitede çocuklarının okumasına izin vermemek
B)
Öğrencilere eğitsel kulüpleri tanıtarak, ilgiler doğrultusunda kulüplere yönlendirmek
C)
Seçmeli derslerin belirlenmesinde öğretmen ve
veli görüşlerine göre hareket etmek
A)
Rehberlik hizmetleri yaşam boyu devam eder.
D)
Öğrencilere hangi alanı seçeceklerini söylemek
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
E)
Öğrencileri sadece başarı puanlarına göre eğitsel alanlara kaydetmek
C)
Rehberlik hizmetleri sistemli ve profesyonelce
yürütülen bir hizmettir.
D)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllük esastır.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gizlilik önemlidir.
19. ve 20. soruları aşağıdaki bilgilere göre
cevaplayınız.
Ortaöğretimde rehber öğretmen (psikolojik danışman)
olarak çalışan Kevser Hanım, dönem başında sınıfları
gezerek rehberlik servisinden yararlanabilecek öğrencilerin özelliklerini şu şekilde belirtmiştir: Motivasyon
düşüklüğü olan öğrenciler, sınav kaygısı yaşayan öğrenciler ve verimli ders çalışma problemi yaşayan öğrenciler.
19. Kevser Hanım, rehberliğe ilişkin yanlış inanışlar-
16. Bireyin, suçluluk, yetersizlik, üstünlük ya da ken-
dan hangisini uygulamaktadır?
dini beğenme duygularına kapılmadan, kendini
bütün yönleriyle benimsemesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
A)
Kendini kabul
B)
Kendini gerçekleştirme
C)
İdeal benlik
D)
Spontane olma
E)
Otantik olma
10
A)
Rehberlik hizmetleri problem odaklıdır.
B)
Rehberlik hizmetleri topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri yalnızca psikolojik danışmanlarca yürütülür.
D)
Rehberlik hizmetleri disiplini sağlamaya yardımcı
bir hizmettir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde koruyuculuk esastır.
Rehberlik İlkeleri - 1
20. Kevser Hanım bu uygulamaları yaparken, aynı zaman-
2
23. Aşağıdakilerden hangisi rehberlik tanımlarının or-
da rehberliğin tek yürütücüsü olarak kendini görmekte,
öğretmenlerden gelen önerileri dikkate almamaktadır.
tak özellikleri arasında sayılamaz?
Buna göre Kevser Hanım’ın rehberliğin hangi ilkesini ihlal ettiğini söyleyebiliriz?
A)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
B)
Rehberlik hizmetleri profesyonelce yürütülen bir
hizmettir.
A)
Rehberlik hizmetleri yaşam boyu devam eder.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetlerinde nihai amaç bireyin kendini gerçekleştirmesidir.
C)
Rehberlik hizmetleri eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.
D)
Rehberlik hizmetleri birey merkezlidir.
E)
D)
Rehberlik hizmetleri bütün personelin müşavirliği
ile yürütülmelidir.
Rehberlik hizmetleri bireye yardım etme sürecidir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllük esastır.
24. Aşağıdakilerden hangisi daha çok rehberliğin “bireye saygı” ilkesine örnek olarak verilebilir?
21. Bir okulda sınıf rehber öğretmeni olarak çalışan Hüseyin Bey, her öğrencinin düşünme becerilerini belirlemiş
ve düşünme becerilerine uygun bir öğrenme ortamı
hazırlamıştır.
A)
Bireyin içsel motivasyon kaynaklarını harekete
geçirerek kendi kendine yeten bireyler yetiştirmek
Buna göre, Hüseyin Bey rehberliğin hangi ilkesine
uygun hareket etmiş sayılır?
B)
Her bireye, özelliklerine uygun öğrenme ortamı
oluşturmak
A)
Rehberlik hizmetlerinde birey koşulsuz bir şeklide kabul edilmelidir.
C)
B)
Rehberlik hizmetlerinde öğrenci-öğretmen iş birliği vardır.
Sürekli olarak devamsızlık yapan öğrenciyi diğer
öğrencilerden farklı tutmadan grup çalışmalarına
katmak
D)
C)
Rehberlik hizmetlerinde bireylerin kendine özgü
durumları gözetilmelidir.
Sınıf içinde empatik bir atmosfer oluşturmaya çalışmak
E)
D)
Rehberlik hizmetlerinde demokratik sınıf ortamı
öncül sayılır.
Sözel zorbalık davranışı olan bir öğrencinin koşulsuz kabul eğilimini artırmak
E)
Rehberlik hizmetlerinde içtenlik önemlidir.
25. Bir ilköğretim okulunda rehber öğretmen (psikolojik
danışman) olarak çalışan Rıdvan Bey, bir sınıfta uyguladığı “Kimdir bu?” tanıma tekniğinin sonuçlarını
öğrenciler, öğretmenler ve velilerle paylaşmıştır. Daha
sonraki zamanlarda öğrenciler birbirlerine hitap ederken “Kimdir bu?” tanıma tekniğinin sonuçlarını kullanmaya başlamış ve bunun sonucunda öğrenciler arasında problemler çıkmaya başlamıştır.
22. Aşağıdakilerden hangisi rehberlik ve danışma hizmetlerinin doğasına uygun bir ifadedir?
A)
Rehberlik hizmetlerinde gerek görüldüğünde öğrenciye ne yapması gerektiği söylenebilir.
B)
Rehberlik hizmetlerinde bireyin kişisel kararlarında birey önemli rol oynarken, mesleki kararlarında daha çok okul psikolojik danışmanı önemli rol
oynar.
C)
Buna göre, Rıdvan Bey’in rehberliğin hangi ilkesine uygun davranmadığı söylenebilir?
Rehberlik hizmetlerinde öğrencinin gelişimi için
koruyucu bir yaklaşım benimsenmelidir.
D)
Rehberlik hizmetleri uzman merkezlidir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde ortak bir anlayış ve iş birliği içinde çalışmak gerekir.
11
A)
Rehberlik hizmetleri yaşam boyu devam eder.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri sistemli ve profesyonelce
yürütülen bir hizmettir.
D)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllük esastır.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gizlilik önemlidir.
ÇÖZÜMLER
1.
Rehberlik İlkeleri - 1
7.
Okul rehberlik hizmetleriyle verilen ifadelerden E seçeneği doğrudur. Çünkü rehberlik hizmetleri, öğrencinin
gelişim süreçlerine odaklanmakta ve bu bağlamda öğrenciye rehberlik verilmektedir. Diğer seçenekler rehberliğin ilkelerine uygun ifadeler değildir.
Rehberlik hizmetlerinin en son amacı bireyin kendini
gerçekleştirmesidir. Bu yüzden kendini gerçekleştirme
de ara hedef değil ana hedeftir. Diğer seçeneklar ise
bu amaca hizmet eden ara hedeflerdir.
Cevap C
Cevap E
8.
2.
Örnek olay incelendiğinde Mustafa bey öğrencilerin
öğrenme sitillerini belirleyerek öğrencileri birbirinden
ayıran farklılıklar belirlemek istemiştir. Bu durum rehberliğin bireysel farklılıklar ilkesi ile ilişkilidir.
Cevap B
9.
Cevap C
3.
Rehberlik tanımlarındaki ortak özellikler arasında değerlendirilecek olan tek seçenek B’dir. Bütün tanımlar
rehberliğin profesiyonelce yürütüldüğüne değinmektedir. A ve C seçenekleri sorunun güçlü çeldiricileridir. A
seçeneği yanlıştır çünkü rehberlikte bireye ve topluma
karşı sorumluluk esastır. C seçeneği yanlıştır çünkü
rehberliğin nihai amacı, bireyin kendini tanıması değil,
kendini gerçekleştirmesidir.
Rehberlik anlayışı, rehberlik ilkesi olarak bilinmektedir. İlkeler arasında, rehberliğin bir öğretim işi olduğu
gösterilemez. Öğretim işi, kısacası planlı programlı bir
şekilde bir dersin anlatılması daha sonra ölçüm değerlendirmelerinin yapılmasıdır. Bu anlayış rehberliğe uymamaktadır.
Cevap E
10. Yukarıdaki örnek olay incelendiğinde, Nevzat Bey,
yeni atandığı kurumda aidiyet ve saygı ihtiyacını karşılayamamaktadır. Stajyerliğinden dolayı, görüşlerine
ve kişiliğine değer verilmemektedir. Bu yüzden Nevzat
Bey’in henüz bilme ve estetik ihtiyacı yoğun bir şekilde
açığa çıkamaz.
Cevap B
4.
Şekil incelendiğinde rehberlik hizmet alanlarının bireyi
merkeze aldığını söyleyebiliriz. Verilecek her türlü hizmet, bireyin gelişimine yönelik olmalıdır.
Soru kökü incelendiğinde, yöneltme çalışmalarında
öğrencinin bireysel özelliklerinin ya da meslekleri tanınmasının yeterli olmayışı yöneltme için öğrencilerin
bilimsel becerilerinin de gelişmiş olmasının öneml iolduguna vurgu yapılmaktadır. Sınıf içi rehberlik sorgulamalarında buna yönelik etkinliklerin yapılması gerektiği ifade edilmektedir. E seçeneğinde böyle bir etkinlik
olduğunu söylemek mümkündür. Çünkü bireysel özellikler ile mesleki yaşantı gibi iki soyut özelik arasında
zihinsel beceri gerektiren uygulamayı görmekteyiz.
Cevap C
11. Rehberlik programı ya da hizmetleri ile öğretim hizmetleri ya da akademik program iç içe olması eğitim sisteminin önemli bir özelliğidir. Soru kökündeki ifade bu
özelliğe yöneliktir. Bu durum da “Rehberlik hizmetleri
eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.” şeklinde ifade edilir.
Cevap C
Cevap E
12. Soru kökünde verilen öncüler bütün olarak değerlen5.
dirildiğinde rehberlik hizmetlerinin, bir program dahilinde, profesyonelce (zamanlaması, uygulaması v.b
anlamıyla) sunulduğu ifade edilmektedir.
Rehberlik hizmetleri kapsamında yapılan her türlü
uygulamanın ortak amacı, bireyin kendini gerçekleştirmesidir. Kendin gerçekleştirmenin tanımlaması da E
seçeneğinde verilmiştir.
Cevap D
Cevap E
13. Soru kökü incelendiğinde Merve Hanım’ın her öğrenci6.
ye aynı şekilde hitap ettiği görülmektedir. Fakat her öğrencinin nitelikleri birbirinden çok farklıdır. Bu durumu
fark eden Mehtap Hanım, Merve Hanım ile öğrenme
farklılıklarına ilişkin çalışmalar yapmaya karar vermişler. Bu durum renberliğin özgünlük ya da bireysel farklıllık ilkesi ile ilgilidir.
Koordinatör psikolojik danışmanın yaptığı konuşma
incelendiğinde şu sözlerin dikkat çektiği söylenebilir:
“Her öğrencinin yeterli olma ve bu yeterliliğini kullanabilme potansiyeli vardır. Yapılacak rehberlik çalışmalarını bu özelliği açığa çıkarmaya geliştirmeye ve
kullanmaya yönelik olmalıdır.” Bu cümlelerde aslında
vurgulanmak istenen bireyin özerkleşmesi, kendi kendine yeterli duruma gelmesidir.
Cevap D
Cevap C
12
Rehberlik İlkeleri - 1
ÇÖZÜMLER
14. Çoklu zeka kuramında temel kural herkesin zeka alanı
22. Rehberlik hizmetlerine en uygun seçenek E’dir. Çünkü
birbirinden farklı olmasıdır. Bu bağlamda düşünüldüğünde Çoklu Zeka Kuramı, rehberliğin bireysel farklılıklar ilkesi ile ilişkilendiriilir.
rehberlik hizmeti yürütülürken, herkesin aynı anlayışla
hareket etmesi, sorumluluk alması gerekir.
Cevap E
Cevap A
23. Rehberlik tanımlarında ortak kavramlar ve özellikler
15. Örnek durumda Ferhat Bey, öğrencilerden aldığı bilgi-
arasında “bireye ve topluma karşı sorumludur” özelliği yoktur. Bu ifade rehberlik ilkesidir. Diğer seçenekler
hem ilkedir hem de tanımlarda vurgu yapılan ifadelerdir.
yi doğrudan öğretmenlere ulaştırması gizliliği bozması
anlamına gelir. Gizlilik ilkesinin bozulmaması için gerekli olan kuralların dışında bu ilkeler ihlal edilemez.
Cevap A
Cevap E
24. Bireye saygı, bireyin her hangi bir özelliğinden dolayı
16. Soru kökünde verilen, tanımlanan kavram, kendini ka-
yargılamadan, olduğu gibi kabullenerek, bireyin ihtiyaçlarına duyarlı olmak anlamına gelir. Bu tanımlama kapsamında sadece C seçeneği doğrudur. Sürekli devamsızlık yapan bireyi bu özelliğinden dolayı eleştirmeden,
O’nun kabul edilmesi ve gelişim ihtiyaçlarına duyarlılık
söz konusudur. Yani bireye saygı duyulmuştur.
buldür. Kendini kabul, kendini gerçekleştirmenin içinde
değerlendirilebilecek bir kavramdır. Yani kendini gerçekleştirmiş bireyin özellikleri arasında kendini kabulde vardır.
Cevap A
Cevap C
17. Rehberlik hizmetleri yürütülürken, yöntemler ara
25. Rehber öğretmen Rıdvan Bey’in tanım ilişkisinin so-
amaçlar, uygulamalar, bireyden bireye kademeden kademeye değişiklik gösterse de ilkelerde değişiklik olmaz. D seçeneği de bunu ifade etmeye çalışmaktadır.
nuçlarını herkesle paylaşması rehberliğin gizlilik ilkesi
ile bağdaşmamaktadır.
Cevap E
Cevap D
18. Bireye, alternatifleri tanıtarak bu doğrultuda yönlendirmeler yapmak, seçme hakkı ilkesi ile ilgilidir. B seçeneğinde de eğitsel kulüpler öğrencilere tanıtılmakta ve
daha sonra öğrenciler yönlendirilmektedir. Diğer seçeneklerde ise doğrudan birey hakkında karar verme ya
da uygulama vardır. Bu durum seçme hakkı ilkesine
terstir.
Cevap B
19. Örnek durum incelendiğinde Kevser Hanım’ın rehberlik anlayışının sadece problem odaklı olduğunu söylemek mümkündür. Çünkü rehberlik yardımı alması
gereken öğrenci profili tamamen sorunlara dönüktür.
Bu durum rehberlik ilkeleri ve inançları ile örtüşmemektedir.
Cevap A
20. Kevser Hanım’ın rehberlik hizmetini yürütürken başkalarının yardımını kabul etmeyip kendini tek otorite
olarak algılaması rehberliğin iş birliği ilkesi ile bağdaşmaz.
Cevap D
21. Hüseyin Bey’in yaptığı çalışma her bireyin farklılığına
yani özgünlüğüne yönelik bir uygulamadır.
Cevap C
13
R E HBERL İK
V E
Ö Z E L
EĞ İTİM
3
Rehberlik İlkeleri - 2
1.
A)
2.
4.
Aşağıdakilerden hangisi rehberliğin nihai amacına
ulaşmış bir insanın özellikleri arasında değildir?
Bağımsızlık eğilimine sahip olma, kendini başkalarından ayırt edebilme, yalnız kalabilme ve
mistik olabilme
B)
İçselden çok dışsal yaşantılara sahip olabilme
C)
Özel yeteneklerden çok, evrensel yeteneklere
sahip olabilme
D)
Kültürün uyumluluk prensibine direnebilme ve
yeni yaşantılara açık olma
E)
Ben merkezli olmama, problem odaklı olma
Bu doğrultuda, okul müdürünün rehberliğe ilişkin
yanlış anlayışlardan hangisine sahip olduğu söylenebilir?
Bir sınıf rehber öğretmeni, lise son sınıfta okuyan bir
öğrencisine sürekli olarak mühendislik fakültesinde
okuması gerektiğini, bu meslek için yetenekli olduğunu
ve başka bir meslek seçmemesi gerektiğini söylemektedir.
5.
Buna göre, sınıf rehber öğretmeni rehberliğin hangi ilkesine uygun davranmamaktadır?
3.
A)
Rehberlik hizmetlerinde seçme hakkı bireyindir.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.
D)
Rehberlik hizmetleri bütün personelin katılımı ile
yürütülmelidir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllük esastır.
Bir okul müdürü, okulun rehber öğretmeninden (psikolojik danışman) sürekli olarak rehberlik derslerinde
okulun kurallarına ilişkin öğrencilere bilgi vermesini
istemektedir.
A)
Rehberlik hizmetleri problem odaklıdır.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri öğrenciyi disipline etmeye
yöneliktir.
D)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
E)
Rehberlik hizmetlerinde zorunluluk vardır.
Bir okulda yapılan problem taramaya ilişkin çalışmada
depresif eğilimli öğrenciler belirlenmiş ve onlara yardım etme kararı alınmıştır. Fakat öğrencilerden bazıları bu yardımı reddedmiştir. Okul müdürü, bu durum
karşısında öğrencilerle bir görüşme yaparak böyle bir
yardımı almaları gerektiği konusunda ısrar etmiştir.
Buna göre, okul müdürü rehberliğin hangi ilkesini
ihlal etmiştir?
Rehberlik ve danışma hizmetlerindeki yanlış uygulamalardan bir tanesi de, rehberlik adı altında öğrencinin
bütün sorunlarını çözmeye çalışmaktır.
Bu bağlamda, öğrencinin bütün sorunlarını çözmeye çalışma rehberliğin hangi ilkesine uygun
değildir?
6.
A)
Rehberlik hizmetleri problem odaklıdır.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri öğrenciyi disipline etmeye
yöneliktir.
D)
Rehberlik hizmetleri her bireye verilmelidir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
“İnsana balık vermeyi değil, balık tutmayı öğretmek
gerekir.” sözü rehberliğin hangi ilkesiyle ilişkilidir?
A)
Rehberlik hizmetlerinde gizlilik vardır.
A)
Seçme hakkı bireyindir.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
B)
Rehberlik hizmetlerinde bireye saygı vardır.
C)
C)
Rehberlik hizmetleri eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.
Rehberlik hizmetleri bireye empatik beceri kazandırmaya yöneliktir.
D)
D)
Rehberlik hizmetleri özerklik kazandırmaya yöneliktir.
Rehberlik hizmetleri bireyin özerkleşmesine yöneliktir.
E)
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
Rehberlik hizmetlerinde bireyi koşulsuz kabul etmek gerekir.
14
Rehberlik İlkeleri - 2
7.
B)
8.
10. Aşağıdakilerden hangisi, rehberliğin nihai amacı-
İlköğretim okulunda rehber öğretmen (psikolojik
danışman) olarak çalışan Fatma Hanım’ın, öğrencilerine, “6-12 yaş bireylerinin gelişimsel görevi olan
toplumsal değer yargılarının öğretilmesi”ne ilişkin
etkinlikler hazırlaması, rehberliğin hangi ilkesiyle
ilişkilidir?
A)
na ulaşmış bireylerin ortak özellikleri arasında sayılamaz?
Rehberlik hizmetleri eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik hizmetleri herkese açık bir biçimde yürütülmelidir.
D)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
E)
Rehberlik öğrenci merkezli bir anlayışı gerektirir.
3
A)
İyimserlik düzeyi yüksek olma
B)
Sosyal becerileri sadece yakın çevreye yönelik
kullanma
C)
Risk alma
D)
Başkalarını kabul edebilme
E)
Daha çok içten denetimli olma
Aşağıdaki örnek olaylardan hangisi rehberliğin
gizlilik ilkesinin işletilmesine ilişkin doğru bir yaklaşımdır?
A)
“Kimdir bu?” tanıma tekniğinin sonuçlarının sınıf
ortamında öğrencilere söylenmesi
B)
Problem tarama sonuçlarının öğretmenler odasında paylaşılması
C)
Sınav kaygısı olan öğrencinin duyuşsal süreçlerine ilişkin bilgilerin öğretmenlerle paylaşılması
D)
Motivasyon sorunu olan öğrencinin aile tutumunun öğretmenlerce değerlendirilmesi
E)
İntihar düşüncesi olan bir öğrencinin durumunun
aileye bildirilmesi
11. İhtiyaçlar hiyerarşisi dikkate alındığında, aşağıdaki
9.
eşleştirmelerden hangisi doğru değildir?
Aşağıdakilerden hangisi rehberlik ve öğretim hizmetlerine ilişkin doğru bir karşılaştırma değildir?
A)
İhtiyaç Alanı
Öğretimde ölçme ve değerlendirme vardır; rehberlik ve psikolojik danışmada kendini anlama ve
değerlendirme vardır.
Özellikler
A)
Güvenlik
Canını ve malını kaybetme
korkusu
B)
Fizyolojik
Nefes alma
B)
Eğitimde disiplin, rehberlik ve psikolojik danışmada öz disiplin vardır.
C)
Öğretim nesnel bireyin dünyasına, rehberlik ve
psikolojik danışma bireyin iç dünyasına yöneliktir.
C)
Kendini
gerçekleştirme
Maneviyat ve yaşam doyumunu tatma
D)
Rehberlik hizmetinde yol gösterme, öğretim hizmetinde yönlendirme vardır.
D)
Saygınlık
Başkaları ile ilişki kurma,
yardım eğilimi içinde olma
E)
Öğretim ve yönetim görevi genellikle bireysel olarak; rehberlik ve psikolojik danışma ise ekip işi ile
yürütülmektedir.
E)
Bilme
Yaşamın bilinmezliklerini
anlamaya çalışma
15
3
Rehberlik İlkeleri - 2
12. Aşağıdakilerden hangisi geleneksel ve gelişimsel
14.
Modern Eğitim
rehberlik hizmetlerinin karşılaştırılmasına yönelik
doğru bir bilgidir?
Öğrenci Kişilik Hizmetleri
Rehberlik Hizmetleri
Geleneksel
Psikolojik Danışma Hizmetleri
Gelişimsel
Birey
A)
Görev yönelimlidir
Hedef yönelimlidir.
B)
Öğretimi
tamamlamaktadır
Öğretimle ayrıştırılmıştır.
C)
Yaratıcı ve esnektir
Tepkiseldir.
D)
Var olanı
geliştirmeye
dönüktür
Var olanı korumaya
dönüktür.
E)
Gelişim
alanlarına yönelik
yeterlilikler
kazandırmaya
çalışır
Yukarıdaki şekle bakılarak, aşağıdaki sonuçlardan
hangisi çıkarılamaz?
Bilgi verme ve yöneltme
ağırlıklıdır.
A)
Modern eğitim, bütün hizmet alanlarını kapsamaktadır.
B)
Bütün hizmet alanlarının merkezinde birey vardır.
C)
Rehberlik, psikolojik danışmayı kapsayan bir hizmet alanıdır.
D)
Modern eğitim, öğrenci kişilik hizmetleri içinde
değerlendirilebilir.
E)
Öğrenci kişilik hizmetleri, rehberliği kapsayan bir
hizmet alanıdır.
15. Aşağıdakilerden hangisi, diğerlerine göre gizlilik
düzeyi daha yüksek bir bilgidir?
13. Aslı Hanım, 6 / C sınıfının sınıf rehber öğretmeni olup
aynı zamanda sınıfın İngilizce dersine girmektedir. Aslı
Hanım, İngilizce dersine ilişkin projelerde öğrencilerini gruplara ayırmak istemektedir. Bunu en iyi şekilde
sosyometri ile anlayabileceği için derste bu tekniği
uygulamıştır. Fakat birkaç öğrenci, bu tekniği uygulamak istemediğini ifade etmişlerdir. Bunun üzerine Aslı
Hanım, öğrencileri bu konuda biraz zorlamış ancak
öğrenciler direnç göstermeye devam etmiştir. Öğrencilerin bu yaklaşımı sonrası Aslı Hanım sürece nasıl
devam edeceğini bilememiştir.
A)
Öğrencinin okul geçmişi
B)
Öğrencinin başarı durumu
C)
Öğrenci ile yapılan danışma sonuçları
D)
Öğrencinin açık beden kusurları
E)
Öğrencinin ilgi ve yetenek düzeyi
Buna göre, rehberliğin gönüllülük ilkesine zarar
vermeden aşağıdakilerden hangisinin yapılması
gerekir?
A)
Öğrencilerle empati kurularak onların ikna edilmeye çalışılması
16. Mevlânâ’nın “Ya olduğun gibi görün ya göründüğün
B)
İsteksiz öğrencilerin uygulama dışında tutulması,
fakat bu durumun kayıt altına alınması
gibi ol.” deyişi, rehberliğin hangi ilkesiyle ilişkilidir?
C)
Öğrencilerin isteksizliği nedeniyle çalışmanın birkaç hafta ertelenmesi
A)
Rehberlik hizmetlerini yürüten ve alan kişiler saydam olmalıdır.
D)
Rehber öğretmenlerle iletişime geçilerek öğrencileri ikna etmesi konusunda yardım alınması
B)
Rehberlik hizmetlerinde empatik anlama vardır.
C)
Rehberlik hizmetleri çevreye karşı sorumludur.
Öğrencilere uygulamalara katılırlarsa, premack
ilkesi bağlamında son dersin onların istediği gibi
işleneceğinin söylenmesi
D)
Rehberlik hizmetleri herkese sunulmalıdır.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
E)
16
Rehberlik İlkeleri - 2
17. Rehberlik hizmetlerinde eğitsel alanlara yönlendir-
3
19. Bir okulda rehber öğretmen (psikolojik danışman)
me yapılırken yetenekler ve ilgiler de dikkate alınmalıdır.
olarak çalışan Hakan Bey’in, öğrenciler dışında
okul personeli ve ailelere yönelik de rehberlik hizmeti sunması rehberliğin hangi ilkesiyle açıklanabilir?
Verimli ders çalışma teknikleri, bireyin öğrenme
stillerine uygun bir şekilde verilmelidir.
Yukarıdaki ifadeler rehberliğin hangi ilkesini
açıklamaya örnek oluşturabilir?
A)
Rehberlik hizmetleri bireysel farklılıkları temel
alır.
B)
A)
Rehberlik hizmetleri bireye yaşamı boyunca sunulacak bir hizmettir.
Rehberlik hizmetleri iş birliği şeklinde yürütülmelidir.
C)
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
Rehberlik hizmetleri sistemli ve profesyonelce
yürütülen bir hizmettir.
D)
Rehberlik hizmetleri herkese sunulmalıdır.
C)
Rehberlik hizmetleri bireysel farklılıklar gözetilerek yürütülmelidir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
D)
Rehberlik hizmetleri sistemli ve profesyonelce
yürütülen bir hizmettir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
20. Rehberlik ve danışma hizmetlerinin hem okul öncesi eğitim kurumlarında hem de huzurevlerinde
veriliyor olması, aşağıdaki ilkelerden hangisiyle
açıklanabilir?
A)
Rehberlik ve danışma hizmetleri yaşam boyu devam eder.
B)
Rehberlik hizmetleri iş birliği şeklinde yürütülmelidir.
C)
Rehberlik hizmetleri sistemli ve profesyonelce
yürütülen bir hizmettir.
D)
Rehberlik hizmetleri bireyi bir bütün olarak değerlendirir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük esastır.
18. Bir okuldan başka bir okula atanan Emine Hanım, yeni
çalışma arkadaşlarıyla kısa sürede kaynaşmış, özellikle hem öğrencilerin hem de yeni çalışma arkadaşlarının bireysel farklılıklarına verdiği önem karşılığında,
öğrenciler ve çalışma arkadaşları tarafından kabul gören bir öğretmen olmuştur.
Yukarıdaki durum, Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre değerlendirildiğinde aşağıdakilerden
hangisini söylemek mümkün değildir?
A)
Emine Hanım, yeni okul ortamını kendine tehdit
olarak algılamamaktadır.
B)
Emine Hanım, fizyolojik ve psikolojik temel ihtiyaçlarını yeni ortamda tamamen karşılamış sayılabilir.
C)
Emine Hanım’ın sosyal kabule yönelik davranışları, onun ait olma ihtiyacı ile ilgilidir.
A)
Bireyleri akademik anlamda donanımlı hale getirme
D)
Emine Hanım yeni okulunda henüz kendini gerçekleştirme ihtiyacını üst düzeyde hissetmemiş
olabilir.
B)
Bireyleri tam verimli insan haline getirme
C)
Bireyin iyi bir meslek edinmesine yardım etme
D)
Bireyleri kendini tanıyan insan haline getirme
E)
Bireyleri çevreye uyumlu hale getirme
E)
21. Rogers’a göre, rehberlik ve danışma hizmeti ile
ulaşılmak istenen en son amaç aşağıdakilerden
hangisidir?
Emine Hanım kendini gerçekleştirme yolunda
önemli adımlar atmış sayılır.
17
3
Rehberlik İlkeleri - 2
22. Sınıf içinde duygusal istismara uğrayan bir öğren-
24. Danışma öncesinde bireylere uygulanan kişilik
ciye ya da duygusal istismar yapan bir öğrenciye
yönelik olarak aşağıdaki rehberlik hizmetlerinden
hangisinin yürütülmesi rehberlik anlayışına uygun
olabilir?
testi verilerine göre uygun danışma programının
çıkartılmasının, rehberlik ve danışma hizmetlerinin
hangi ilkesiyle ilişkili olduğunu söylemek mümkündür?
A)
İstismara uğrayan öğrencilere akran arabuluculuğu hizmeti sunma
A)
B)
İstismar yapan öğrencilere sosyal becerilerini geliştirmeye yönelik öneride bulunma
C)
İstismar yapan öğrencileri; öğrenme, iletişim
becerisi gibi çeşitli ihtiyaçlarını giderebilecekleri
alanlara yöneltme
D)
Daha çok istismara uğrayan öğrencilere empati
eğitimi verme
E)
İstismar yapan öğrencilerde dışsal disiplin geliştirme
Rehberlik hizmetleri bireyi temel alır.
B)
Rehberlik hizmetleri otantik bir süreç gerektirir
C)
Rehberlik hizmetlerinde gizlilik esastır.
D)
Rehberlik hizmetleri özerkliğe yöneliktir.
E)
Rehberlik hizmetlerinde koşulsuz saygı vardır.
25. Rehberlik hizmetlerinde yardım sürecini işletirken, her
23.
tekniği her bireye uygulamak gibi bir anlayış doğru değildir. Çünkü her bireyin yaşantısı kendine göredir ve
bu nedenle bireylere en uygun tekniklerin uygulanması gerekir.
 Bireye karar verme becerisi kazandırılmaya çalışılması
Bireye seçme şansı verilmesi
Bireye herhangi bir konuya ilişkin araştırma becerisi
kazandırılmaya çalışılması
Yukarıda ifade edilen durum, rehberlik anlayışını
oluşturan temel ilkelerden hangisiyle daha yakından ilişkilidir?
Yukarıdaki ifadeler rehberliğin hangi ilkesini açıklamaya örnek oluşturabilir?
A)
Rehberlik ve danışma hizmetleri bireyin özgünlüğünü dikkate alır
A)
Rehberlik hizmetleri bireye yaşamı boyunca sunulacak bir hizmettir.
B)
Rehberlik ve danışma hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
B)
Rehberlik hizmetleri bireye ve topluma karşı sorumludur.
C)
Rehberlik ve danışma hizmetleri bireyin özerkleşmesini hedefler
C)
Rehberlik hizmetleri herkese sunulmalıdır.
D)
D)
Rehberlik hizmetlerinde bireyin özerkliği hedeflenmelidir.
Rehberlik ve danışma hizmetlerinde bireyi şartsız
kabul önemlidir.
E)
E)
Rehberlik hizmetlerinde seçme hakkı bireyindir.
Rehberlik ve danışma hizmetlerinde süreklilik
esastır.
18
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
1.
ÇÖZÜMLER
8.
Rehberliğin nihai amacına ulaşan insan, kendini gerçekleştiren insandır. Kendini gerçekleştirmiş bireyin
özellikleri arasında A, C, D ve E seçeneklerindeki özellikler bulunmaktadır. Fakat kendini gerçekleştirmiş bireyin derin içsel yaşantıları, dışsal yaşantılardan daha
fazladır.
Cevap E
Cevap B
2.
Gizlilik ilkesinin kullanımına ilişkin örneklerden sadece
E seçeneğindeki kullanım doğrudur. Çünkü hayati tehlikelerin olduğu durumlarda gizlilik ilkesi bozulur. Diğer
seçeneklarda gizliliğe uyulması gereklidir.
9.
Soru kökündeki örnek olay incelendiğinde, öğretmenin
öğrenciyi yönlendirmek yerine, onun yerine karar vermekte olduğu görülmektedir. Yani öğrencinin seçme
hakkını elinde almakta, onun adına seçimler yapmaktadır.
Cevap A
Öğretim ve rehberlik hizmetlerine ilişkin A, B, C, ve E
seçenekkında verilen bilgiler doğrudur. Fakat D seçenekkı yanlıştır. Rehberlik hizmetlerinde yol gösterme
yoktur, yöneltme vardır. Yol gösterme, tavsiye ile ilgilidir. Seçme şansının olmamasına yöneliktir. Yöneltme
ise alternatif sunma ve seçme hakkını bireye bırakma
ile ilgilidir. Bu yüzden rehberlikte yol gösterme yerine
yöneltme vardır.
Cevap D
3.
Rehberlik hizmetleri kapsamında bireyin bütün sorunlarının çözülmeye çalışılması, bireyin problem çözme
becerisinin gelişimini engeller.
10. Rehberliğin nihai amacına ulaşmış insan, kendini gerçekleştirmiş insandır. Kendini gerçekleştirmiş insan
sosyal becerilerini, sadece yakın çevreye yönelik kullanmaz. Bu özelliğini iletişim halinde olduğu herkese
yönelik kullanır. Diğer seçeneklardaki özellikler kendini
gerçekleştirmiş bireyin özelliklerindendir.
Cevap D
4.
Okul müdürünün, rehberlik hizmetlerini disiplin aracı
olarak kullanmak istediği görülmektedir. Çünkü rehber
öğretmenden, öğrencilerin okul kurallarına uymaları
noktasında sürekli bir çalışma yapmasını istemektedir.
Bu durum rehberliğin disipline edici bir hizmet olarak
algılanmasına neden olabilir.
Cevap B
11. Bireyin, başkaları ile ilişki kurması ve bireyin yardım
eğilimi içinde olması, ihtiyaçlar hiyerarşinde “saygı”
kapsamında değil “sevgi, ait olma” kapsamında değerlendirilmektedir.
Cevap C
5.
Cevap D
Örnek olay incelendiğinde, problemi olan öğrenciler
yardım almak istememekte, okul müdürü bu konuda
ısrarcı olmaktadır. Bu durum, günülük ilkesi ile zıt bir
durumdur. Öğrenciler yardım konusunda isteksiz ise,
yardım almaya kendini kapatmış demektir. Bu bireyin
kişisel tercihidir.
12. Geleneksel rehberlik modeli daha çok bir problem çıktığında, bu durumun ortadan kaldırılmasına yönelik
çalışmalarda bulunmaktadır. Bu durum görev yönelimli
ilkesi ile açıklanır. Gelişimsel rehberlikte ise gelişimsel
özellikler dikkate alınarak hedefler belirlenmekte ve bu
hedeflere ulaşmaya yönelik çalışmalar yapılmaktadır.
Cevap E
6.
Cevap A
“İnsana balık verme, balık tutmayı öğret” sözü rehberliğin özerklik ilkesi ile ilgilidir. Çünkü bu sözde, bireyin
kendi problem çözme becerilerini geliştirmesi, başkasına ihtiyaç duymamasına vurgu yapılmaktadır. Bu durum, özerklik kavramıyla ilişkilidir.
13. Örnek olayda, öğrencilerin uygulamaya katılmak istemedikleri görülmektedir. Bu durumda yapılması gereken uygulama, çalışmaya diğer öğrencilerle devam
edilmesidir. Fakat bu çalışmaya kimlerin katılmadığı
not edilmelidir. Öğrencilerin hiçbir şekilde ikna edilmesi
yoluna gidilmemesi gerekir. Çünkü rehberlik ikna etme
işi değildir.
Cevap D
7.
Fatma Hanım’ın, öğrencilerine toplumun değerlerine
yönelik farkındalık kazandırması, rehberlik faaliyetinin
önemli bir ilkesine katkı sağlamaktadır. Bu ilke rehberliğinin bireye ve topluma karşı sorumluluğuna yönelik
ilkedir. Çünkü bu gelişimsel görevin öğrenilmesi bireyin ve toplumun gelişimine önemli katkı sağlanmaktadır.
Cevap B
14. Şekil incelendiğinde, modern eğitimin öğrenci kişilik
hizmetleri içinde değil, öğrenci kişilik hizmetlerinin modern eğitim içinde değerlendirildiği görülmektedir.
Cevap B
Cevap D
19
ÇÖZÜMLER
Çağdaş Eğitim ve Rehberliğin Gelişim Süreci
15. Bireye ilişkin edinilen bilgiler çeşitli gizlilik düzeylerinde
22. İstismar yapan öğrencilerin karşılayamadığı çeşitli ihti-
sınıflandırılır. Bu sınıflandırmada gizlilik düzeyi en yüksek bilgiler; bireyin özel yaşantısına, kişiliğine özgü bilgilerdir. C seçeneğinde de bu yönde bir bilgi verilmiş,
bireyle yapılan danışma sonuçlarından söz edilmiştir.
yaçlarını istismar yaparak giderdiği bilimsel bir gerçektir. İstismar yapan öğrencilerin öğrenme, iletişim gibi
farklı becerilerini geliştirerek ihtiyaçlarını farklı alanlarda gidermesini sağlamak gerekir. Diğer seçeneklar
ilkeler ya da uygulamalar açısından yanlıştır.
Cevap C
Cevap C
16. Mevlana’nın “Ya olduğu gibi görün ya göründüğün
gibi ol.” deyişi, rehberliğin saydamlık ilkesi ile ilişkilidir.
Saydamlık ilkesinde bireylerin hissettiklerini, düşündüklerini açık ve net bir şekilde ifade etmesi söz konusudur. İçi dışı bir olma anlamı da vardır.
23. Soru kökünde verilen öncüllerin ortak özelliği, bireyin
özerkleşmesine yönelik vurguların yapılmasıdır. Bireylerin karar verme, seçim yapabilme, araştırma yapabilme vb. becerilerinin geliştirilmesi, bireyin kendi kendine yeterli hale gelmesi ile ilgilidir. Yani özerk bir birey
olmasıyla ilişkilidir.
Cevap A
17. Soru kökündeki öncüller incelendiğinde; yeteneklere,
ilgilere, düşünme sitillerine vurgu yapıldığı görülmektedir. Bu durum rehberliğin bireysel farklılıklar ilkesi ile
açıklanabilir.
Cevap D
Cevap C
18. Örnek olay incelendiğinde; Emine Hanım, yeni okulun-
24. Danışma öncesinde bireyi tanıma çalışmalarıyla, bire-
da davranışlarıyla Maslow’un ihtiyaclar hiyerarşisine
göre ait olma ihtiyacını yaşamaktadır. Bu bağlamda
düşünüldüğünde B seçeneği yanlıştır. Çünkü Emine
Hanım henüz ait olma ihtiyacını yaşıyorsa, daha üst
ihtiyaç olan psikolojik ihtiyaçları henüz yaşamamış ve
karşılamamış sayılır.
ye uygun danışma programının hazırlanması “rehberliğin bireyi temel” aldığını gösterir. Çünkü bireyi temele
alma, bireyin sahip olduğu özelliklere uygun hareket
etme ile ilgilidir.
Cevap A
Cevap B
19. Rehber öğretmenin öğrenci dışındaki bireylere de
rehberlik yapması, rehberliğin herkese yönelik olması
ile ilgilidir. B seçeneği çeldiricidir. Fakat doğru cevap
değildir. Çünkü soru kökü, iş birliğine vurgu yapmayıp
rehber öğretmenin herkese rehberlik yapması ile ilgilidir.
25. Bireylere rehberlik yardımı sunarken bireylerin kendine özgü özelliklerini gözetmek, bireylerin farklılıklarına
saygı duyarak hareket etmek; rehberlik hizmetlerinde
bireyin özgünlüğünü dikkate alma esastır ilkesi ile ilgilidir.
Cevap D
Cevap A
20. Rehberlik ve danışma hizmetlerinin hem okul öncesi
eğitim kurumlarında hem de huzur evlerinde veriliyor
olması rehberlik ve danışma hizmetlerinin yaşam boyu
devam eder ilkesi ile ilişkilidir.
Cevap A
21. Rogers’a göre rehberlik ve danışma hizmeti ile ulaşılmak istenen nihai amaç, bireyi tam verimli insan haline
getirmedir. B seçenekkındaki kendini gerçekleştirme
Maslowa göre rehberliğin nihai amacıdır.
Cevap B
20
Download

Book 11.indb