T.C.
GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI
STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI
TARIMSAL YATIRIMCI DANIŞMA OFİSİ
ESKİŞEHİR İLİ
TARIMSAL
YATIRIM REHBERİ
EYLÜL 2014
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
İÇİNDEKİLER
TARIMSAL YAPI .................................................................................................................................. 3
GENEL BİLGİLER .............................................................................................................................. 4
TARIM ALANLARININ DAĞILIMI VE ÜRETİM MİKTARI ......................................................... 4
BİTKİSEL ÜRETİM ............................................................................................................................. 5
HAYVAN VARLIĞI ............................................................................................................................ 7
TARIM VE TARIMA DAYALI SANAYİ .................................. Hata! Yer işareti tanımlanmamış.
TARIMSAL YATIRIM POTANSİYELİ ............................................................................................. 9
ESKİŞEHİR’DE TARIMA YATIRIM YAPMAK İÇİN 10 NEDEN ................................................ 10
ESKİŞEHİR’DE TARIMSAL YATIRIM İÇİN UYGUN SEKTÖRLER VE ALANLARHata! Yer işareti ta
TEŞVİK VE DESTEKLER.................................................................................................................. 14
KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARINI DESTEKLEME PROGRAMI ...................................... 15
TARIMSAL KREDİLER ................................................................................................................... 18
YATIRIM TEŞVİKLERİ.................................................................................................................... 21
KALKINMA AJANSLARI TARAFINDAN DESTEKLENEN ALANLAR .................................... 28
KOSGEB HİZMET VE DESTEKLERİ ............................................................................................. 30
İletişim Bilgileri ..................................................................................................................................... 32
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
TARIMSAL
YAPI
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
GENEL BİLGİLER
İl Nüfusu*
Toplam yüzölçümü
Toplam tarım alanı (2013)*
ÇKS’ye kayıtlı Çiftçi Sayısı (2013)**
ÇKS’ye kayıtlı Arazi Varlığı (2013)**
: 800 Bin Kişi
: 13.652.000 da
: 5.736.394 da
: 27 Bin 720Kişi
: 3.593.848 da
TARIM ALANLARININ DAĞILIMI VE ÜRETİM MİKTARI
Tarla Bitkileri
Meyve
Sebze
Kaynak: *TÜİK, **TRGM
Alan (da)*
2013 üretim (ton)*
3.747.097
44.363
96.339
2.546.610
26.552
333.960
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
BİTKİSEL ÜRETİM
1
2
3
4
5
TARLA ÜRÜNLERİ VERİLERİ
Ürün Adı (ilk 5 ürün)
2002 üretim (ton)
Şekerpancarı
1 Milyon
Buğday
381 Bin
Arpa
277 Bin
Patates
26 Bin
Ayçiçeği
-
2013 üretim(ton)
967 Bin
549 Bin
322 Bin
81 Bin
43 Bin
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
MEYVECİLİK VERİLERİ
Meyve Türü (ilk 5 ürün)
2002 üretim (ton)
Elma
4.200
Kiraz
420
Üzüm
4.100
Vişne
530
Badem
70
SEBZE ÜRETİM VERİLERİ
Ürün Adı (ilk 5 ürün)
2002 Üretim (ton)
K.Soğan
37 Bin
Domates
130 Bin
Kavun
16 Bin
Hıyar
15 Bin
Karpuz
21 Bin
Kaynak: TÜİK
2013 üretim(ton)
5.700
7.400
5.400
870
1.340
2013 Üretim (ton)
176 Bin
45 Bin
14 Bin
21 Bin
12 Bin
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
HAYVAN VARLIĞI
BÜYÜKBAŞ HAYVAN SAYILARI
Büyükbaş Sayısı
2002 (Baş)
2013 (Baş)
34.178
69.736
Sığır (Kültür)
46.540
39.772
Sığır (Melez)
15.193
12.826
Sığır (Yerli)
95.911
122.334
Sığır Toplam
316
327
Manda
96.227
122.661
Toplam
KÜÇÜKBAŞ HAYVAN SAYILARI
Küçükbaş Sayısı
2002 (Baş)
2013 (Baş)
218596
375.666
Koyun (Merinos)
188.809
209.129
Koyun (Yerli)
41.534
80.496
Keçi (Kıl)
27.940
10.025
Keçi (Tiftik)
476.879
675.316
Toplam
Kaynak: TÜİK
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
TARIM VE TARIMA DAYALI SANAYİ
KONU
Süt ve Süt Ürünleri
Et ve Et Ürünleri
Su Ürünleri İşleme
Meyve-Sebze işleme- paketleme
Hububat ve Bakliyat Üretimi
SAYI
28
19
0
6
4
Nişasta ve Nişasta mamulleri
Bisküvi, Çikolata, Kakaolu ve
Benzeri Ürünler
Un üretimi
0
KONU
Ekmek ve ekmek çeşitleri üretimi
Makarna ve İrmik Üretimi
Yumurta Paketleme
Dondurulmuş Gıda
Hazır Yemek, Tabldot Yemek
Hazır çorba ve bulyon, puding, toz
karışımlar, mayonez, sos vb
Kuruyemiş ve Çerezler
Baharat İşleme
Alkolsüz İçecekler
Alkollü İçecekler
Bal, polen, arı sütü ve temel petek
üretimi ve ambalajlama
Gıda Katkı ve Aroma Maddeleri
10
Gıda ile Temas Eden Maddeler
16
8
Yem
17
Unlu mamuller üretimi
180
Diğer
110
Katı ve Sıvı Bitkisel Yağ
2
Şeker Üretimi (paketleme hariç)
Zeytinyağı
Konserve ve Salça
Fermente ve salamura ürün üretimi
2
1
0
5
Pastacılık Ürünleri Üretimi
267
Kaynak: İl Gıda Tarım Hayvancılık Müdürlüğü, 2013
SAYI
151
0
3
0
41
0
17
5
1
0
2
0
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
TARIMSAL
YATIRIM POTANSİYELİ
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
ESKİŞEHİR’DE TARIMA YATIRIM YAPMAK İÇİN 10 NEDEN
1. Coğrafi konumun yarattığı avantaj ile Anadolu’nun batıya açılan kapısı olan Eskişehir, demiryolu ve
karayollarının kavşağında yer alması ile üretilen tarımsal ürünlerin pazarlanabileceği dört büyük
tüketim merkezi olan İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’ya yakın ve ulaşım imkanlarının iyi olması,
2. Verimli bir tarımsal üretim için, tarıma elverişli arazi miktarının yeterli olması; arazi, iklim, toprak
yapısı, su varlığı ve sulama tesisleri ile topografya, ulaşım, tarımsal mekanizasyon, modern sulama
uygulamalarının mevcut olması,
3. Bitkisel ve hayvansal ürünleri işleyen sanayi tesislerinin bulunması,
4. İl’de topografik yapının ve mera alanlarının ot veriminin daha çok küçükbaş (koyun-keçi)
yetiştiriciliğine uygun olması,
5. Yem bitkileri üretimi için elverişli tarım alanlarının olması ve bunun tarımsal sanayi için uygun
ortam hazırlaması ile büyükbaş hayvan sayısının fazla olması ve gelişme olanaklarının mevcut oluşu,
6. Dış pazarın istediği (kiraz gibi) çeşitler konusunda üretim yapılabilecek iklim ve toprak koşullarının
olması,
7. Çiftçi örgütlerinin varlığı ve tarımsal kooperatiflerin aktif olması,
8. İlin endüstri bitkisi şekerpancarının yanında ayçiçeği, mısır ve aspir gibi yağlı tohum bitkileri
üretimine uygun olması,
9. İl’de mevcut baraj ve göletlerin, su ürünleri üretimine imkan sağlaması ile kullanabilir yer altı ve yer
üstü su kaynaklarının bulunması.
10. Mikroklima imkanı olan Sarıcakaya ve Mihalgazi İlçelerinin tarım arazilerinin seracılığa uygun
olması.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
ESKİŞEHİR’DE TARIMSAL YATIRIM İÇİN UYGUN SEKTÖRLER VE ALANLAR
SEKTÖR ADI
Hayvancılık
Yarış Atı
Yetiştiriciliği
AÇIKLAMA
Eskişehir ilindeki en önemli ekonomik faaliyetlerden biri hayvancılıktır ve il
yüzölçümünün %24’ünü kaplayan çayır ve mera alanları hayvancılık için
oldukça uygun bir ortam oluşturmaktadır. İl’de 132.000 adet büyükbaş ve
1.150.000 adet küçükbaş hayvan mevcudu bulunmaktadır. Büyükbaş hayvan
varlığının % 65’lik kısmını kültür ırkları oluşturmakta, küçükbaş hayvancılıkta
ise ağırlıklı olarak koyun yetiştiriciliği yapılmaktadır. Beylikova İlçesinde
Organize Süt Sanayi çalışmaları devam etmektedir. Manda sütü üretiminde ise
yaklaşık 250 başlık potansiyel ile İnönü İlçesi öne çıkmaktadır.
İl’de 650.000 adet yumurtacı, 4.250.000 broiler olmak üzere toplam 4.9 milyon
kanatlı hayvan varlığı bulunmaktadır. Yıllık 300 milyon adet yumurta ve 30.000
ton beyaz et üretimi yapılmaktadır. İl özellikle broiler yetiştiriciliğinde Türkiye
genelinde ilk 10 içerisinde yer almaktadır. Ayrıca, Güney Marmara da
işletmelerin birbirine yakın olması ve korunma mesafesinin yetersizliğinden
dolayı hastalıkların yerleşmesi sebebiyle ve Eskişehir’in hastalıklardan ari
olması nedeniyle Damızlık Tavuk İşletmeleri giderek yaygınlaşmaktadır.
Mahmudiye İlçesinde Atçılık ile ilgili araştırmalar yürüten Anadolu Tarım
İşletmesi Müdürlüğü bulunmakta olup, Safkan Arap atı yetiştiriciliği ve
pansiyonerlik hizmeti veren Türkiye Jokey Kulübü Mahmudiye Harası 2001
yılında hizmete girmiştir.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
SEKTÖR ADI
Sebzecilik
AÇIKLAMA
Ülkemizde ilk defa Sarıcakaya ve Mihalgazi ilçelerinde üyeleri tamamen
kadınlardan oluşan 2 adet tarımsal kalkınma kooperatifi kurulmuş olup; Her
birisi 500 m2 olan Mihalgazi ilçesinde 116, Sarıcakaya ilçesinde ise 71 adet
olmak üzere toplam 187 adet sera yaptırılarak kadın çiftçilerin kullanımına
sunulmuştur. Daha sonra ise gerek üreticilerin kendi imkanları gerekse özel idare
imkanları ile yürütülen projeler ile Eskişehir sera alanı 2.653 dekar olmuştur.
Özellikle Maydanoz, semizotu, tere ve roka üretiminde Eskişehir, ülke
üretiminde önemli bir söz sahibi konuma gelmiştir. İlin geçiş noktaları üzerinde
bulunması, İstanbul ve Ankara gibi büyük pazarlara yakınlığı ve gerek karayolu
gerekse tren yolu ulaşımının avantajı ile sebze üretim kapasitemizin her geçen
yıl artış göstermesi artık kaçınılmazdır.
Meyvecilik
Genellikle karışık meyve bahçeleri şeklinde yapılan üretimin yanında, özellikle
Mihallıççık İlçesindeki kapama kiraz bahçeleri üretim potansiyeli için iyi bir
örnektir. Mihalıççık İlçesinde üretilen kirazın büyük kısmı yurt dışına ihraç
edilmektedir. Şaraplık Üzüm bağlarının yıllar içinde azalması üretim şekli
değişmiş ve sofralık üzüm üretimi artış göstermiştir.
Şeker Pancarı
Eskişehir’de bulunan Şeker Fabrikası ve yıllık 950.000 ton şeker pancarı üretimi
ile ülkenin önde gelen şeker depolarından bir tanesidir.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
SEKTÖR ADI
AÇIKLAMA
Yağlı
Tohumlar
İlde 29.500 ton Yağlık Ayçiçeği ve 2.000 ton Aspir üretimi yapılmaktadır.
Su Ürünleri
Eskişehir mevcut baraj ve göletleri itibariyle su ürünleri yönünden büyük bir
potansiyele sahip bulunmaktadır. İlde bulunan Sakarya nehri ve onun en büyük
kolu olan Porsuk çayı da tatlı su ürünleri bakımından önemli bir su kaynağıdır.
Ayrıca ilde bulunan 30 dan fazla gölet (Çatören, Kunduzlar, Porsuk, Musaözü ve
Gökçekaya barajları gibi) tatlı su ürünleri bakımından büyük potansiyele sahiptir.
Şeker Pancarı
Eskişehir’de bulunan Şeker Fabrikası ve yıllık 950.000 ton şeker pancarı üretimi
ile ülkenin önde gelen şeker depolarından bir tanesidir.
Yağlı
Tohumlar
İlde 37.684 ton Yağlık Ayçiçeği ve 2.768 ton Aspir üretimi yapılmaktadır.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
TEŞVİK VE
DESTEKLER
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARINI DESTEKLEME PROGRAMI
UYGULAYICI KURUM: GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI
EKONOMİK YATIRIMLAR
DESTEK KAPSAMI
KİMLER BAŞVURABİLİR
YATIRIM KONULARI
YATIRIM TUTARI VE
DESTEK ORANI
Tarımsal ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesine yönelik yeni yatırımlar
ile mevcut faal olan veya olmayan tesislerin kapasite artırımı ve teknoloji
yenilenmesine yönelik yatırımlar ya da kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına
yönelik yatırımlar
Gerçek ve tüzel kişiler
 Bitkisel Ürün İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması
 Hayvansal Ürün İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması
 Su Ürünleri İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması
 Tarımsal Ürünlerin Depolanması (Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu)
 Alternatif enerji kaynakları kullanan yeni seraların yapımına yönelik yatırımlar
 Tarımsal faaliyetlere yönelik alternatif enerji kaynaklarından jeotermal, biyogaz,
güneş ve rüzgar enerjisi üretim tesisleri
 Hayvansal Orjinli Gübre İşlenmesi ve Paketlenmesi
 Koyun, Keçi ve Manda konularında sabit yatırımlar
 Kütlü Pamuk konusunda teknoloji yenileme ve kapasite artırımı
 Hibeye Esas Yatırım Miktarı
 Gerçek Kişilerde
: 300.000 TL
 Tüzel kişilerde
: 800.000 TL
 Hibe Desteği Oranı
: %50
NOT: Uygulamaya ilişkin detaylar 14.12.2013 tarih ve 28851 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kırsal Kalkınma Yatırımlarının
Desteklenmesi Programı Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’de (Tebliğ No: 2013/59)”
yer almaktadır.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
BİREYSEL SULAMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ
DESTEK KAPSAMI
Kırsal alanda ekonomik ve sosyal gelişmeye katkı sağlamak için,
belirlenmiş bireysel sulama makine ve ekipmanları alımlarını ve yerinde
montajını desteklemek amacıyla yapılması gerekenlere ilişkin hususları kapsar.
KİMLER
BAŞVURABİLİR
Gerçek ve Tüzel Kişiler
YATIRIM
KONULARI
YATIRIM TUTARI
VE DESTEK ORANI










Tarla içi damla sulama sistemi kurulması
Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması
Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması
Lineer sistem yağmurlama sulama makinesi alınması
Center pivot sistem yağmurlama sulama makinesi alınması
Tamburlu sistem yağmurlama sulama makinesi alınması
Güneş enerjili sulama sistemleri kurulması
Gerçek kişiler için
: 100.000 TL
Tüzel kişiler için
: 200.000 TL
Hibe Desteği Oranı
: %50
NOT: Uygulamaya ilişkin detaylar 14.05.2014 tarih ve 29000 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kırsal Kalkınma Yatırımlarının
Desteklenmesi Programı Kapsamında Bireysel Sulama Makine-Ekipman Alımlarının Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’de (Tebliğ no:
2014/13)” yer almaktadır.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
MAKİNE VE EKİPMAN ALIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI
DESTEK KAPSAMI
Bu Tebliğ, kırsal alanda ekonomik ve sosyal gelişmeye katkı sağlamak için çiftçilerin makine ve ekipman alımlarını ve
yerinde montajını desteklemek amacıyla yapılması gereken usul ve esasları kapsar.
KİMLER
BAŞVURABİLİR
Gerçek ve Tüzel Kişiler







DESTEKLENEN
MAKİNEEKİPMANLAR














YATIRIM TUTARI
VE DESTEK ORANI

Anıza doğrudan ekim makinesi
Arıcılık makine ve ekipmanı
Balıkçı gemilerinde soğuk depo
Balya makinesi
Bahçe traktörü
Biçer bağlar
Biçerdöver ürün hasasında kullanılan
verim ölçer kiti
Canlı balık nakil tankı
Çayır biçme makinesi
Çeltik fide dikim makinesi
Çiftlik gübresi dağıtma makinesi
Dal parçalama makinesi
Diskli tırmık
Dip kazan
El traktörü
Fındık toplama makinesi
Fındık, mısır, çeltik, ayçiçeği, k. Çekirdeği
kurutma makineleri
File sisteminin kurulması
Güneş kolektörü
Kimyevi gübre dağıtma makinesi
Hibeye Esas Yatırım Miktarı;
 Gerçek Kişilerde : 50.000 TL
 Tüzel kişilerde : 100.000 TL
Hibe Desteği Oranı
: %50





















Mibzer
Mini yükleyici
Motorlu tırpan
Pamuk toplama makinesi
Pancar söküm makinesi
Patates söküm makinesi
Pülverizatör
Sap parçalama makinesi
Sap toplamalı saman makinesi
Silaj makinesi
Sıra arası çapa makinesi
Su ürünlerinde buzlama makinesi
Su ürünleri için kuluçka dolabı
Süt sağım ünitesi ve soğutma tankı
Süt analiz cihazı
Tambur filtre
Taş toplama makinesi
Tarım römorkları
Toprak frezesi
Yem hazırlama makinesi
Zeytin hasat makinesi
NOT: Uygulamaya ilişkin detaylar 10.05.2014 tarih ve 28996 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi
Programı Kapsamında Makine ve Ekipman Alımlarının Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’de (Tebliğ No: 2014/10)” yer almaktadır.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
TARIMSAL KREDİLER
UYGULAYICI KURUM: ZİRAAT BANKASI, TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ
2014 YILI DÜŞÜK FAİZLİ YATIRIM ve İŞLETME KREDİSİ UYGULAMALARI
İNDİRİM ORANI (%)
Yatırım
İşletme Dönemi
Dönemi
/Kredisi
KREDİ KONULARI
Kredi Üst
Limiti(TL)
HAYVANSAL ÜRETİM KONULARI
Damızlık süt sığırı
yetiştiriciliği
Yaygın hayvansal
üretim
Damızlık
Büyükbaş Hayvan
Küçükbaş Hayvan
750.000 TL'ye kadar
750.001-5.000.000 TL
5.000.001-20.000.000 TL
50.000 TL'ye kadar
50.001-500.000 TL
Etçi sığır yetiştiriciliği
Düve yetiştiriciliği
Yetiştiriciliği
Besiciliği
Yetiştiriciliği
Besiciliği
Arıcılık
Kanatlı sektörü
Kanatlı sektörü damızlık yetiştiriciliği
Su ürünleri yetiştiriciliği
Su Ürünleri
Su ürünleri avcılığı
100
75
50
50
25
100
100
50
50
100
100
50
50
100
100
50
50
50
25
50
25
100
100
25
50
100
50
50
25
100
50
25
20.000.000
500.000
7.500.000
7.500.000
3.000.000
5.000.000
5.000.000
1.500.000
1.500.000
3.000.000
7.500.000
5.000.000
2.000.000
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
2014 YILI DÜŞÜK FAİZLİ YATIRIM ve İŞLETME KREDİSİ UYGULAMALARI
İNDİRİM ORANI (%)
KREDİ KONULARI
Yatırım
Dönemi
İşletme Dönemi
/Kredisi
Kredi Üst
Limiti (TL)
BİTKİSEL ÜRETİM KONULARI
Kontrollü örtüaltı
tarımı
750.000 TL'ye kadar
50
50
750.001 -5.000.000 TL
50
25
5.000.001 -10.000.000 TL
25
25
50.000 TL'ye kadar
50
50
50.001 - 500.000 TL
25
25
Çok yıllık yem bitkisi üretimi
100
75
2.500.000
Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan üretimi
100
100
10.000.000
Yurt içi sertifikalı tohum, fide kullanımı
50
50
Yurt içi sertifikalı fidan kullanımı
Süs bitkisi üretimi
İyi tarım/Organik tarım uygulamaları
50
50
50
50
50
50
1.000.000
5.000.000
2.500.000
5.000.000
Yaygın bitkisel
üretim
10.000.000
500.000
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
2014 YILI DÜŞÜK FAİZLİ YATIRIM ve İŞLETME KREDİSİ UYGULAMALARI
İNDİRİM ORANI (%)
KREDİ KONULARI
Yatırım
Dönemi
İşletme Dönemi
/Kredisi
Kredi Üst
Limiti (TL)
MUHTELİF KONULAR
Tarımsal mekanizasyon
50
50
1.500.000
Modern basınçlı sulama
100
100
1.500.000
Arazi alımı
Diğer üretim konulan
25
25
25
25
500.000
500.000
TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİFLERİN ÜRETİM KONULARI
Damızlık Süt Sığırı Yetiştiriciliği
100
75
7.500.000
Büyükbaş Hayvan Besiciliği
75
50
5.000.000
Küçükbaş Hayvan Besiciliği
100
75
5.000.000
Kontrollü Örtü Altı Tarımı
75
75
7.500.000
Su Ürünleri Avcılığı
Tarımsal Ürünler İşleme, Paketleme, Depolama
Tesisi
75
75
3.000.000
75
50
5.000.000
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
YATIRIM TEŞVİKLERİ
UYGULAYICI KURUM: EKONOMİ BAKANLIĞI, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye
Genel Müdürlüğü
GENEL AÇIKLAMALAR
İlgili Mevzuat
 19.06.2012 tarih ve 28328 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yatırımlarda Devlet
Yardımları Hakkında Karar”
 20.06.2012 tarih ve 28329 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yatırımlarda Devlet Yardımları
Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1)”
Sabit yatırım tutarı ve asgari kapasite
 Yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2
nci bölgelerde birmilyon Türk Lirası, 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı bölgelerde ise beşyüzbin
Türk Lirası olması gerekir. Ayrıca, yatırımların asgari kapasite, sabit yatırım tutarı ve diğer
şartları sağlaması da gerekir.
 Finansal kiralama yöntemiyle yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve
teçhizata ait toplam tutarın, her bir finansal kiralama şirketi için asgari ikiyüzbin Türk Lirası
olması gerekir.
 Teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran
varlıkların (marka, lisans, know-how vb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım
tutarının yüzde ellisini aşamaz.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
Müracaat
 Teşvik belgesi müracaatları, Ekonomi Bakanlığına yapılır. Ancak, genel teşvik uygulamaları
kapsamında yer alan ve sabit yatırım tutarı onmilyon Türk Lirasını aşmayan, tebliğle
belirlenecek yatırımlar için yatırımcının tercihine bağlı olarak yatırımın yapılacağı yerdeki yerel
birimlere de müracaat edilebilir.
Teşvik belgesi
 Yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için, projenin uygun görülmesi ve teşvik
belgesi düzenlenmesi gerekir.
Diğer desteklerden yararlanma
Bu kapsamdaki destek unsurlarından yararlanan yatırım harcamaları, diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının desteklerinden yararlanamaz. Ancak, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sadece
sübvansiyonlu kredi desteğinden yararlanan yatırımlar, bu Karar kapsamında faiz desteği dışındaki
diğer destek unsurlarından yararlandırılabilirler.”
Tarım sektörüne ilişkin değerlendirme
 Tarım Sektörüne yönelik yatırımlar, “Genel Teşvik Sistemi” ve “Bölgesel Teşvikler”den
yararlanabilir.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
GENEL TEŞVİK SİSTEMİ

Bölge ayrımı yapılmaksızın, belirlenen asgari sabit yatırım tutarı şartı ile diğer Tebliğ şartlarını sağlayan
Tarımsal yatırımlar, Genel Teşvik Sistemi kapsamında;
 Gümrük Vergisi Muafiyeti
 KDV İstinası desteğinden faydalanılabilir.

Ayrıca, Bölgesel Teşvik Sistemi kapsamında teşvik belgesi düzenlenebilecek olan yatırımlar için talep
edilmesi halinde Genel Teşvik Uygulamaları çerçevesinde belge düzenlenebilir.

Genel teşvik sistemi kapsamında teşvik edilemeyecek yatırımlar:
o Un, irmik (makarna imalatı ile entegre irmik yatırımları ve mısır irmiği yatırımları hariç), yem (balık
unu, balık yağı, balık yemi ve entegre hayvancılık üretimi içindeki yem üretimi hariç), mısır nişastası ve
nişasta bazlı şeker.”
o Dışarıya yemek hizmeti sunan işletmeler (hazır yemek).
o Küp şeker.
o 5 dekarın altındaki seracılık yatırımları.
o Bitkisel üretim (5 dekar ve üstü seracılık yatırımları, kültür mantarı yetiştiriciliği ve entegre hayvancılık
yatırımları içerisindeki yem bitkileri yetiştiriciliği hariç).
o Bölgesel uygulamalar kapsamında teşvik edilecek entegre hayvancılık yatırımları ve şartlı desteklenecek
hayvancılık yatırımları dışındaki hayvancılık yatırımları.
o 5 ton/gün ve altında üretim kapasitesine sahip süt işleme yatırımları.
Teşviki belirli şartlara bağlı yatırım konuları:
o Süt yönlü büyükbaş entegre yatırımlarında asgari 150 büyükbaş,
o Et yönlü büyükbaş entegre yatırımlarında asgari150 büyükbaş,
o Damızlık büyükbaş entegre hayvan yetiştiriciliğinde (et/süt yönlü) asgari150 büyükbaş/dönem,
o Kanatlı entegre yatırımlarında 100.000 adet/dönem,
o Süt ve et yönlü küçükbaş entegre yatırımlarında (damızlık dahil) 1.000 küçükbaş dönem şartı aranır.

ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
BÖLGESEL TEŞVİKLER
Eskişehir ilinde Bölgesel Teşvikler Kapsamında Desteklenen Tarımsal Sektörler
BÖLGESEL TEŞVİKLERDEN
YARARLANACAK SEKTÖRLER
ASGARİ YATIRIM TUTARLARI VEYA
KAPASİTELERİ
Entegre hayvancılık yatırımları (entegre
damızlık hayvancılık yatırımları dahil)*
1 Milyon TL
Gıda ürünleri ve içecek imalatı**
2 Milyon TL
Su ürünleri yetiştiriciliği (Balık yavrusu
ve yumurtası üretimi dahil)
1 Milyon TL
Soğuk hava deposu hizmetleri
Lisanslı depoculuk
Seracılık
1.000 metrekare
2 Milyon TL
40 Dekar
*Süt yönlü büyükbaş entegre yatırımlarında 500 büyükbaş, et yönlü büyükbaş entegre yatırımlarında 700 büyükbaş/dönem,
damızlık büyükbaş entegre yatırımlarında 500 büyükbaş, damızlık küçükbaş entegre yatırımlarında 2.000 küçükbaş, süt ve et
yönlü küçükbaş entegre yatırımlarında 2.000 küçükbaş/dönem ve kanatlı entegre yatırımlarında 200.000 adet/dönem asgari
kapasite şartı aranır (damızlık kanatlı entegre yatırımlarında kapasite şartı aranmaz).
**Gıda ürünleri ve içecek imalatı yatırımlarından "makarna, makarna ile entegre irmik yatırımları, şehriye, kuskus, yufka,
kadayıf, pirinç, ev hayvanları için hazır yem, balık unu, balık yağı, balık yemi, ekmek, rakı, bira, kuruyemiş, turşu, linter
pamuğu, çay, fındık kırma/kavurma, hazır çorba ve et suları ve müstahzarları üretimleri ile tahıl ve baklagil tasnif ve
ambalajlanması" yatırımları bölgesel teşviklerden yararlanamaz.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
Eskişehir ilinde Bölgesel Teşvik Kalemleri
DESTEK UNSURLARI
31.12.2014 tarihine kadar
başlanılan yatırımlar
GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ
KDV İSTİSNASI
VERGİ İNDİRİMİ
Yatırıma Katkı Oranı (%)
Vergi İndirim Oranı (%)
SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEĞİ
Desteğin Uygulama Süresi
Desteğin Sabit Yatırım Tutarına Oranı (%)
YATIRIM YERİ TAHSİSİ
01.01.2015 tarihinden
itibaren başlanılan
yatırımlar
TÜM SEKTÖRLERDEKİ TEŞVİK BELGELİ
YATIRIMLAR
TÜM SEKTÖRLERDEKİ TEŞVİK BELGELİ
YATIRIMLAR
15
50
10
30
2 yıl
10
TÜM SEKTÖRLERDEKİ TEŞVİK BELGELİ
YATIRIMLAR
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
BÖLGESEL TEŞVİK KALEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
Gümrük Vergisi Muafiyeti: Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve
teçhizat için gümrük vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.
KDV İstisnası: Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine
ve teçhizat için katma değer vergisinin ödenmemesi şeklinde uygulanır.
Vergi İndirimi: gelir veya kurumlar vergisinin, yatırım için öngörülen katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli olarak
uygulanmasıdır.
Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği: Yatırım Teşvik Belgesi kapsamı yatırımla sağlanan ilave istihdam için
ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının belirli bir süre Bakanlıkça
karşılanmasıdır.
Yatırım Yeri Tahsisi: Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenmiş bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için Maliye
Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilir.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
BİR ALT BÖLGE DESTEĞİNDEN FAYDALANMA
Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıdaki şartlarından
en az birini sağlaması durumunda vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi desteği açısından
bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan oran ve sürelerde bu desteklerden yararlanabilir.
Sağlanması gerekli şartlar
 Yatırımın Organize Sanayi Bölgesinde gerçekleştirilmesi,
 Yatırımın aynı sektörde faaliyet gösteren en az beş gerçek veya tüzel kişinin ortağı olduğu
yatırımcı tarafından gerçekleştirilmesi ve ortak faaliyet gösteren alanda entegrasyonu
sağlayacak bir yatırım olması.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
KALKINMA AJANSLARI TARAFINDAN DESTEKLENEN ALANLAR
UYGULAYICI KURUM: BURSA, ESKİŞEHİR, BİLECİK KALKINMA AJANSI
Kalkınma Ajansları, Kalkınma Ajansı Yönetim Kurulunun kararlaştırdığı ve Kalkınma
Bakanlığının onayladığı Çalışma Programı ve Bütçe doğrultusunda hazırlanan ve finanse edilen Mali
Destek Programları kapsamında tarım sektörüne de destek sunabilmektedirler.
Bu programlar kapsamında, destek için öncelikli alanlar, örnek proje konuları ve başvuru
koşulları Ajansların web-sitelerinde ilan edilmekte ve Başvuru rehberlerinde ayrıntılı bilgiler yer
almaktadır.
Kalkınma Ajansları, detayları yıllık çalışma programında ve başvuru rehberinde açıkça
belirtilmek kaydıyla;
 Yerel idarelere,
 Üniversitelere,
 Kamu kurum ve kuruluşlarına,
 Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarına,
 Sivil toplum kuruluşlarına,
 Kâr amacı güden işletmelere,
 Kooperatif ve birliklere,
 Gerçek ve tüzel kişilere, proje veya faaliyetleri için “Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet
destekleme Yönetmeliği’nde belirtilen usul ve esaslar dâhilinde “mali ve teknik” olmak üzere
iki konuda destek sağlanmaktadır.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
Mali Destek Türleri:
Doğrudan Finansman Desteği
Doğrudan finansman desteği, ajansın esas itibarıyla proje teklif çağrısı yöntemiyle kullandırdığı
desteklerden oluşur. Ancak ajans istisnai olarak, proje teklif çağrısı yapmaksızın ve proje hazırlığı
konusundaki yükümlülüklerinden bazılarını hafifletmek veya proje hazırlık sürecini doğrudan
yönetmek suretiyle, doğrudan faaliyet desteği ve güdümlü proje desteği şeklinde de doğrudan
destek sağlayabilir. Bu destek 3 şekilde sağlanır; “Güdümlü Proje Desteği”, “Doğrudan Faaliyet
Desteği” ve “Proje Teklif Çağrısı”
Faiz Desteği
Faiz desteği, kâr amacı güden gerçek ve tüzel kişilerin başvuru rehberinde belirtilen nitelikteki
projeleri için, ilgili aracı kuruluşlardan alacakları krediler karşılığında ödeyecekleri faiz
giderlerinin, Ajans tarafından karşılanmasını öngören karşılıksız yardımdır.
Faizsiz Kredi Desteği
Faizsiz kredi desteği, ajans tarafından kâr amacı güden gerçek ve tüzelkişilerin başvuru rehberinde
belirtilen nitelikteki projeleri için, ilgili aracı kuruluşlar eliyle kredi verilmesini ve bu mali desteğin
bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar dahilinde ajansa faiz ödenmeksizin taksitler halinde geri
ödenmesini öngören karşılıksız yardımdır.
Faizsiz kredi desteğinde, yararlanıcıya sözleşme tarihinden itibaren en az üç ay geri ödemesiz
dönem tanınır ve geri ödeme işlemleri, sözleşme tarihinden itibaren en fazla dört yıl içinde
tamamlanır.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
KOSGEB HİZMET VE DESTEKLERİ
Desteklenen Sektörler
1- Madencilik ve taş ocakçılığı
2- İmalat
3- Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı
4- Su temini; kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri
5- İnşaat
6- Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı
7- Ulaştırma ve depolama
8- Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri
9- Bilgi ve iletişim
10- Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
11- İdari ve destek hizmet faaliyetleri
12- Kültür, sanat, eğlence, dinlence ve spor
13- Diğer hizmet faaliyetleri
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
Destek Programları
1234567-
Genel Destek Programı
Ar-ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Programı
Kobi Proje Destek Programı
Girişimcilik Destek Programı
Tematik Destek Programı İşbirliği-Güçbirliği Destek Programı
Gelişen İşletmeler Piyasası Kobi Destek Programı
Finansman Destekleri (Kredi Faiz)
Kosgeb Hizmet ve Destekleri Veri Tabanına Kayıt
Bir işletmenin KOSGEB Desteklerinden yararlanabilmesi için öncelikle veri tabanına kayıt olması
gerekmektedir. Veri tabanına kayıt işlemleri için http:\\www.kosgeb.gov.tr adresinden “E-KOBİ”
tıklanıp KOSGEB’ e ilk kayıt linkini seçip işletmeye ait bilgiler girilir kaydedilip sonraki sayfada
KOBİ Bilgi Beyannamesi doldurulur.
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
İletişim Bilgileri
 Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı - Tarımsal Yatırımcı Danışma Ofisi (TARYAT)
Adres: Eskişehir Yolu 9. Km Yeni Bina 14.Kat Lodumlu / ANKARA
Tel: 0 (312) 258 84 52 0 (312) 258 84 09
Faks: 0 (312) 258 85 16
Web: www.taryat.gov.tr
E-posta: [email protected]
 Ekonomi Bakanlığı- Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü
Adres: İnönü Bulvarı No:36 06510 Emek / ANKARA
Tel: 0 (312) 444 63 63
Web: www.ekonomi.gov.tr
E-posta: [email protected]
 Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı – Eskişehir İl Müdürlüğü
Adres: Arifiye Mah Süleyman Çakır Cad. No: 26 ESKİŞEHİR
Tel: 0 (222) 230 34 38
Faks: 0 (222) 230 27 68
Web : www.eskisehirtarim.gov.tr
E-posta: [email protected]
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
 Eskişehir Valiliği
Adres: 26010 Arifiye, ESKİŞEHİR
Tel: 0 (222) 221 90 00
Faks: 0 (222) 234 53 86
Web : www.eskisehir.gov.tr
E-posta: [email protected]

Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA)
Adres: Yeni Yalova Yolu 4.Km Buttim İş Merkezi Buttim Plaza Kat 6 Osmangazi/BURSA
Tel: 0 (224) 211 13 27
Faks: 0 224 211 13 29
Web: www.bebka.org.tr
E-posta: [email protected]

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)
Adres: Abdülhak Hamit Cad. No:866 Altmışevler / MAMAK / ANKARA
Tel: 0 (312) 595 28 00
Faks: 0 (312) 368 07 15
ESKİŞEHİR İLİ TARIMSAL YATIRIM REHBERİ
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Stratejik Yönetim Daire Başkanlığı
TARIMSAL YATIRIMCI DANIŞMA OFİSİ
EYLÜL 2014
Download

eskişehir ili tarımsal yatırım rehberi