11/03/2014
Tek Eksenli Eğilme / Bileşik Eğilme
Etkisindeki Çubukların Ekleri
Tek eksenli eğilme veya bileşik eğilme etkisindeki elemanların
ekleri kullanılan birleşim aracına bağlı olarak, ikiye ayrılmaktadır.
Bunlar;
Bulonlu (veya perçinli) ekler
Kaynaklı ekler
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
1
1) Bulonlu ekler
Bu ekte, gövde ve başlık ek levhaları bulonlar vasıtasıyla, birleştirilen
profilin gövde ve başlıklarına bağlanarak M,T P kuvveti aktarılır.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
2
4. hafta
1
11/03/2014
Ek levhaları aşağıdaki şartları sağlayak şekilde seçildiği takdirde bu
levhalarda gerilme tahkiki yapılmasına gerek kalmamaktadır.
1) Başlık ek levhasının faydalı enkesit alanı, profil başlığının faydalı enkesit
alanından az olmamalıdır.
2) Gövde ek levhalarının her birinin kalınlığı, profil gövde kalınlığının 0,8 katı
kalınlıkta seçilmeli ve ayrıca 5 mm’den küçük olmamalıdır.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
3
Bulonlu eklerde bulon hesapları
Birleşim kesitindeki kesit tesirlerinin bir kısmı başlıklar ve bir kısmı da gövde
tarafından karşılanmaktadır. Başlık ve gövdeye etkiyen kesit tesirleri (M, T, P)
aşağıdaki bağıntılar yardımı ile belirlenir.
+
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
=
4
4. hafta
2
11/03/2014
Başlık bulonlarının hesabı
Bulonlarda N1 kuvvetinden oluşan Makaslama gerilmesi ve Ezilme gerilmesi
esas alınarak tasarım veya tahkik yapılır.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
5
Gövde bulonlarının hesabı
a) Eğilme Momenti (M) nedeniyle bir bulona etkiyen kuvvet
Ek yerinin bir tarafında, gövde bulonlarının tümüne birden etkiyen moment M’g
aşağıdaki bağıntı ile belirlenir.
ilgili bulonun, bulon grubunun ağırlık merkezine olan uzaklığı ( ri) ile orantılıdır
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
6
4. hafta
3
11/03/2014
Bu nedenle, M’g den dolayı, en büyük kuvvete maruz kalacak bulon, grup
ağırlık merkezinden en uzak olan bulon olmaktadır.
Buna göre, bulon grubu ağırlık merkezine göre yazılan moment denge
denkleminden aşağıdaki bağıntı elde edilir.
∑M
G
=0
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
7
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
8
4. hafta
4
11/03/2014
b) Kesme kuvveti (T) nedeniyle bir bulona etkiyen kuvvet
T kesme kuvvetinin tüm gövde bulonlarına eşit olarak dağıldığı kabul edilebilir.
Buna göre birleşimdeki kesme kuvvetinden dolayı bir bulona etkiyen kuvvet
aşağıdaki bağıntı ile belirlenir.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
9
c) Normal kuvvet (N) nedeniyle bir bulona etkiyen kuvvet
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
10
4. hafta
5
11/03/2014
Bütün kesit tesirlerinden dolayı en fazla zorlanan bulona etkiyen bileşke
kuvvet aşağıdaki bağıntı ile belirlenir.
Bulonlarda N1 kuvvetinden oluşan Makaslama gerilmesi ve Ezilme gerilmesi
esas alınarak tasarım veya tahkik yapılır.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
11
KOLON-KOLON EKİ ÖRNEĞİ (TAM EK)
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
12
4. hafta
6
11/03/2014
ÇÖZÜM
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
13
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
14
4. hafta
7
11/03/2014
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
15
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
16
4. hafta
8
11/03/2014
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
17
Bulonun makaslamaya ve ezilmeye göre emniyetle taşıyabileceği yükler
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
18
4. hafta
9
11/03/2014
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
19
Gövde bulonlarına etkiyen kuvvetler( egilme momentinden meydana
gelen) bulon sayısına ve yerlesimine baglıdır. Bu nedenle gövde bulonu
sayısı ve yerlesimi için bir önseçim (tahmin) yapılır.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
20
4. hafta
10
11/03/2014
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
21
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
22
4. hafta
11
11/03/2014
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
23
T kesme kuvvetinin tüm gövde bulonlarına eşit olarak dağıldığı kabul
edilebilir.
Tg=T
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
24
4. hafta
12
11/03/2014
Ng normal kuvvetinin tüm gövde bulonlarına eşit olarak dağıldığı kabul
edilebilir.
Ng
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
25
Bütün kesit tesirlerinden dolayı (Mg’, T, Ng) en fazla zorlanan köse
bulonuna etkiyen bileske kuvvet (N1) asagıdaki bagıntı ile belirlenir.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
26
4. hafta
13
11/03/2014
Bulonun makaslamaya ve ezilmeye göre emniyetle taşıyabileceği yükler
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
27
Sonuç: Bileşik eğilmeye maruz elemanın eki,
Baslıklarda 24 M16 bulonu,
Gövdede 24 M16 bulonu
kullanılarak teşkil edilmiştir.
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
28
4. hafta
14
11/03/2014
KAYNAKLAR
“Çelik Yapılar”, H. Deren, E. Uzgider, F. Piroğlu, Ö. Çağlayan, Çağlayan Kitapevi, Üçüncü
baskı, (2008).
“Ahşap ve Çelik Yapı Elemanları”, Y. Odabaşı, Beta Yayınları, (1992).
“Çelik Yapılar Kısa Bilgi ve Çözülmüş Problemler, Z. Öztürk, Birsen Yayınevi, 4. baskı, (2007).
İMO-02.R01/2008, "Çelik Yapılar, Emniyet Gerilmesi Esasına Göre Hesap ve Proje Esasları”
İMO Çelik Yapılar Komisyonu.
IMO-01.R-01/2005, “Çelik Yapılarda Kaynaklı Birleşimler, Hesap, Yapım ve Muayene Kuralları”
İMO Çelik Yapılar Komisyonu.
TS 648
Çelik Yapıların Hesap ve Yapım Kuralları
TS 3357 Çelik Yapılarda Kaynaklı Birleşimlerin Hesap ve Yapım Kuralları
Deprem Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Binalar Hakkında Yönetmelik (2007)
“Structural Steel Designer's Handbook”, R.L. Brockenbrough, F.S. Merritt, McGraw-Hill1, (1994).
“Design of Steel Structures”, E.H. Gaylord, C.N. Gaylord, J.E. Stallmeyer, McGraw-Hill, (1992).
AHŞAP VE ÇELİK YAPILAR –II
BAÜ. MÜH. MİM. FAK. İNŞAAT MÜH. BL.
Yrd.Doç.Dr. Kaan TÜRKER
29
4. hafta
15
Download

ACY-II_Hafta 4