ÖZET
BÖLGESEL KALKINMADA KÜMELENME: TÜRKĠYE’DE TURĠZM
KÜMELENMESĠ (2000-2012)
KüreselleĢme ve teknolojik geliĢmeler insanları ekonomik, sosyal ve siyasal
birçok alanda etkilemiĢtir. Ekonomik geliĢmelerle beraber insanların gelir düzeyleri
artmıĢ, buna paralel olarak insanoğlu daha fazla psikolojik baskıyla boğuĢmak zorunda
kalmıĢtır. Ġnsanların bu baskılardan biran olsun uzaklaĢma isteği insanları daha fazla
turistik faaliyetlere yöneltmiĢtir. Artan turizm talebi turizmin oluĢturduğu ekonomik
pastanın büyümesine ve turizmin ülke ekonomilerindeki öneminin artırmasına sebep
olmuĢtur. Turizmin artan önemi karĢısında daha fazla pay almak isteyen ekonomiler
turizm gelirlerini kendine çekmek için çeĢitli stratejiler ortaya atmıĢlardır.
Porter‟in ünlü Elmas Modeli ile birlikte kümelenme kavramı çeĢitli sektörlerde
uygulanmaya baĢlanmıĢtır. Diğer sektörlerde olduğu gibi turizmde de kümelenme
yaklaĢımı uygulama alanı bulmuĢtur. Ülkemizde kümelenme stratejisinden kayıtsız
kalmayarak çeĢitli sektörlerle birlikte turizm sektöründe de kümelenme çalıĢmaları
yapılmıĢtır. Bu çalıĢmada turizm kümelenmesi ve bölgesel kalkınmadaki etkisi Türkiye
örneği çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıĢtır. Bu doğrultuda birinci bölümde bölgesel
kalkınma kavramı ve bölgesel kalkınma teorileri, bölgesel dengesizlik nedenleri ve
sonuçları, bölgesel kalkınma politika araçları ile kümelenme kavramı incelenerek
kümelenme kavramının bölgesel kalkınma üzerine etkileri üzerinde durulacaktır. Ġkinci
bölümde turizm kavramı, turizmin tarihsel geliĢimi, yapısal özellikleri, turizm türleri,
turizmin ekonomik etkileri ve turizm-bölgesel kalkınma iliĢkisi ile turizm ve
kümelenme iliĢkisi, turizm kümelenmesinin amaçları ve dünyadaki turizm kümelenmesi
örnekleri verilecektir. Üçüncü bölümde turizmin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri
üzerinde durulduktan sonra Türkiye‟deki belli baĢlı turizm kümelenmeleri incelenerek
turizm kümelenmesinin bölgesel kalkınmaya etkisi incelenecektir.
Türkiye‟de turizm kümelenmesi konusunda çalıĢmaların sınırlı olması ve
yapılan çalıĢmaların çoğunun proje aĢamasında olması, yeterince veri elde etmeyi
kısıtlayıcı neden olmuĢtur. Bunun yanında mevcut veriler turizm kümelenmesinin
bölgesel kalkınmayı sağlamada etkili olabileceğini göstermektedir. Bu durum turizm
kümelenmesi konusunda daha fazla çalıĢma yapılması, proje aĢamasında olan
çalıĢmaların ise uygulamaya geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Bölgesel Kalkınma, Kümelenme, Turizm Ekonomisi,
Turizm Kümelenmesi, Türkiye‟de Turizm ve Kümelenme.
vi
ABSTRACT
CLUSTERING IN REGIONAL DEVELOPMENT: IN TURKEY TOURISM
CLUSTERING (2000-2012)
Globalization and technological developments have affected people in
economical, social and political fields. With economical developments, income level of
people has grown, concordantly humankind has been obliged to struggle with much
more psychological pressure. People‟s desire for moving away from these pressures for
a moment has directed people to more touristic activities. Increasing tourism demand
was caused both the growth of the Economic pie which created by tourism and these
countries increase to importance of tourism. Economies which more pie wanting to get
in the face of increasing importance of Tourism have suggested a variety of strategies to
attract tourism revenues.
Porter's Diamond Model in conjunction with the concept of clustering various
sectors started to be implemented. Other sectors such as tourism, area of application has
found that clustering approach. In our country remain indifferent clustering strategy
with various sectors in tourism sector is made of clustering studies.In this study, it is
purposed to analyze tourism clustering and its effects on regional development within
the frame of Turkey example. In this direction, in the first part, the concept of regional
development and regional development theories, reasons for regional imbalance and its
results, regional development policy instruments and the concetpt of cluster will be
researched and effects of the concept of cluster on regional development will be focus
on. In the second part, the concept of tourism, historical development of tourism, its
structural features, tourism types, economical effects of tourism and the relationship
between tourism and regional development and the relationship between tourism and
cluster, purposes of tourism clustering and examples of tourism clustering in the world
will be given. In the third part, after dwelling on the effects of tourism on Turkey
economy, the effect of tourism clustering on regional development will be researched
by analyzing principal tourism clusterings in Turkey.
The fact that there are limited studies on tourism clustering and most of the
studies made are in project stage restricts acquiring sufficient data. Beside this, present
studies show that torurism clustering can be effective in providing regional
development. This situation proves that more studies must be made on tourism
clustering, studies in project stage must be put into practice.
Keywords: Regional Development, Clustering, Economy of Tourism, Tourism
Clustering, Tourism and Clustering in Turkey.
viii
Download

Bölgesel Kalkınmada Kümelenme: Turizm Kümelenmesi