Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Atatürk Bulvarı No: 191
Kavaklıdere 06680 Ankara
Bilgi ve önerileriniz için:
Kurumsal İletişim ve Dış İlişkiler Dairesi
Tel: + 90 (312) 455 65 24
Faks: + 90 (312) 424 17 42
İnternet sayfası: www.bddk.org.tr
Elektronik posta adresi: [email protected]
Basım Tarihi: Ağustos 2014
İÇİNDEKİLER
BDDK’nın Kuruluşu ve Yapısı
BDDK’nın Kuruluşu ................................................... 5
BDDK’nın Statüsü ..................................................... 6
Organizasyon Yapısı.................................................. 7
Kurul ........................................................................ 7
Başkan ..................................................................... 9
Başkan Yardımcıları ................................................ 10
Hizmet Birimleri ..................................................... 11
Personel Profili ....................................................... 12
BDDK’nın Faaliyetleri
Vizyon ve Misyon ................................................... 13
Görev, Yetki ve Sorumluluklar ................................ 13
Amaç ve Öncelikler ................................................. 14
Faaliyetler ............................................................... 16
Düzenlemeler ......................................................... 20
Uluslararası İlişkiler ................................................ 24
İstatistiki Veri Kaynakları ........................................ 27
Yayınlar ................................................................... 29
Kitaplar ................................................................... 32
BDDK’nın Denetimine Tabi Kuruluşlar
Türk Bankacılık Sektörü .......................................... 33
Denetime Tabi Kuruluşlar ....................................... 36
Denetime Tabi Kuruluşların Listesi ......................... 37
İletişim Bilgileri ....................................................... 45
3
4
BDDK’nın Kuruluşu
Türk bankacılık sektörü için 1990’lı yıllar yüksek
dalgalanmaların yaşandığı bir dönem olmuştur. Bu
dönemde bankalar yoğunluklu olarak kamu menkul
kıymetlerine yatırım yapmış ve yüksek yabancı para açık
pozisyonları ile çalışmışlardır. Bu aşırı risk alma eğilimi,
Türk Lirasının büyük oranda değer kaybettiği 1994 krizi ile
ekonomiye ağır maliyetler yüklemiştir. Kriz, diğer yapısal
sorunlar ile birleşerek oldukça şiddetli etkiler doğurmuş
ve 1994-1999 döneminde 11 bankaya el konulmuştur.
Bu dönemde bankacılık sektörünün düzenlenmesi ve
denetlenmesinde parçalı bir yapı bulunmaktadır. Hazine
Müsteşarlığı; Bankacılık Kanununun uygulanmasından,
Kanuna ilişkin ikincil düzenlemelerin hazırlanmasından,
yerinde denetimlerin gerçekleştirilmesinden ve bankalara
yönelik idari ve cezai yaptırımların uygulanmasından
sorumlu iken, Merkez Bankası da; bankaların uzaktan
gözetiminden ve tasarruf mevduatını sigorta eden
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) idare ve
temsilinden sorumludur.
1999 yılında bankacılık sektörünün düzenlenmesi ve
denetlenmesindeki bu parçalı yapının ortadan kaldırması
ve sektöre ilişkin tek bir bağımsız denetleyici ve
düzenleyici kurumun kurulması kararlaştırmıştır.
Buradaki temel amaç, düzenleme ve denetimin
etkinliğinin artırılması ve bağımsız bir karar alma
mekanizmasının oluşturulmasıdır. Bu gelişmelerin sonucu
olarak, 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile Haziran 1999’da
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK)
kurulmasına karar verilmiş ve Kurum Ağustos 2000’de
faaliyetlerine başlamıştır.
5
BDDK’nın Statüsü
BDDK idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumudur.
Kurumun merkezi İstanbul’dadır. Kurumun bir temsilciliği
Ankara’da olup, Kurum düzenlemekle görevli olduğu
alanın yoğun olduğu illerde ve sayısı üçü geçmemek
kaydıyla Bakanlar Kurulu kararıyla temsilcilik açabilir.
İdari ve mali özerklik, Kuruma üç temel alanda özerk
hareket edebilme yetkisi vermektedir:
i.Düzenleme ve Denetim Alanında Özerklik
Kurum, mevzuatla kendisine verilen düzenleme ve
denetlemeyle ilgili görev ve yetkileri kendi
sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve
kullanır. Kurumun kararları yerindelik denetimine tabi
tutulamaz. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi
Kurumun kararlarını etkilemek amacıyla emir ve
talimat veremez.
ii.Kurum İçi Yönetim Alanında Özerklik
Kurum, görev ve yetkilerini etkin şekilde yerine
getirmek amacıyla yeterli sayı ve nitelikte personeli
istihdam eder.
iii.Mali Kaynakların Kullanımında Özerklik
Kurum, Bankacılık Kanununda belirtilen usul ve
esaslar çerçevesinde kendisine tahsis edilen mali
kaynaklarını kendi bütçesinde belirlenen usul ve
esaslar dahilinde serbestçe kullanır. Kurumun
giderleri, denetime tabi kuruluşlarca yapılan
ödemelerle karşılanır. Yapılacak yıllık ödeme tutarı,
söz konusu kuruluşların bir önceki yılsonu bilanço
toplamlarının onbinde üçünü geçemez.
6
Organizasyon Yapısı
Kurum; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu
(Kurul) ile Başkanlık Teşkilatından oluşmaktadır.
Kurul
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, Kurumun
karar organıdır. Kurul; biri başkan, biri ikinci başkan
olmak üzere yedi üyeden oluşmaktadır. Kurul Başkanı
Kurumun da başkanıdır.
Kurul üyeleri, yüksek öğrenim sonrası en az on yıl
deneyim sahibi veya belirli öğrenim dallarında en az on
yıl öğretim üyeliği yapan kişiler arasından Bakanlar
Kurulunca atanmaktadır.
Kurul üyelerinden en az birinin hukuk fakültesi mezunu,
birinin ise Kurumda başkan yardımcısı, anahizmet birimi
yöneticisi veya meslek personeli olarak çalışmış olması
şarttır.
Bakanlar Kurulu, üyelerden birini başkan, birini de ikinci
başkan olarak görevlendirir. Bakanlar Kurulunun atama
kararı Resmi Gazete’de yayımlanır.
Kurul Başkan ve üyelerinin görev süresi beş yıldır. Süreleri
biten başkan ve üyeler bir defalığına tekrar atanabilirler.
Başkanlığın ve üyeliğin herhangi bir sebeple boşalması
halinde, boşalan yere bir ay içinde atama yapılır. Bu
sekilde atananlar, yerine atandıklarının süresini
tamamlar. Kurul Başkan ve üyelerinin görev süreleri
dolmadan herhangi bir nedenle görevlerine son
verilemez.
7
Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:







Düzenlemek ve denetlemekle görevli olduğu sektör
veya alanla ilgili uluslararası ilke ve standartlarla
uyumlu ikincil düzenlemeleri yapmak ve kararlar
almak
Kurumun stratejik planını, performans ölçütlerini,
amaç ve hedeflerini, hizmet kalite standartlarını
belirlemek, insan kaynakları ve çalışma politikalarını
oluşturmak, Kurumun hizmet birimleri ve bunların
görevleri hakkında öneride bulunmak
Kurumun stratejik planı ile amaç ve hedeflerine
uygun olarak hazırlanan bütçe teklifini görüşmek ve
karara bağlamak
Kurumun performansını ve mali durumunu gösteren
raporları onaylamak
Başkanın önerisi üzerine, başkan yardımcıları ve
daire başkanlarını atamak
Taşınmaz alımı, satımı, kiralanması konularındaki
önerileri görüşüp karara bağlamak
Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak
Ağustos 2014 itibarıyla Kurul’da görev yapan üyeler
aşağıda yer almaktadır:







Mukim Öztekin (Başkan)
Mutalip Ünal (İkinci Başkan)
Selim Servet Taşdelen
Haluk Tözüm
Olcay Turan
Muhiddin Gülal
İrfan Çevik
8
Başkan
Kurumun en üst yöneticisi olan Başkan, Kurumun genel
yönetim ve temsilinden sorumludur. Başkanın görev ve
yetkileri şunlardır:







Kurul toplantılarının gündemini, gün ve saatini
belirlemek, toplantıları idare etmek, gündeme
alınmayan başvurular hakkında gerekli işlemleri
yapmak ve bunlara ilişkin olarak Kurula bilgi vermek
Kurul kararlarının yayımlanmasını veya tebliğini
sağlamak, bu kararların gereğinin yerine getirilmesini
temin etmek ve uygulanmasını izlemek
Hizmet birimlerinden gelen önerilere son şeklini
vererek Kurula sunmak
Kurulun belirlediği stratejilere, amaç ve hedeflere
uygun olarak, Kurumun yıllık bütçesi ile malî
tablolarını hazırlamak
Hizmet birimlerinin, verimli ve uyumlu bir biçimde
çalışmasının en üst düzeyde organizasyonu ve
koordinasyonunu sağlamak, Kurum hizmet birimleri
arasında çıkabilecek görev ve yetki sorunlarını
çözmek
Yıllık faaliyet raporlarını hazırlamak, amaç ve
hedeflere, performans ölçütlerine göre faaliyetlerin
değerlendirilmesini yaptırmak ve bunları Kurula
sunmak
Kurumun faaliyet gösterdiği alanda strateji,
politikalar ve ilgili mevzuat ile Başkanlığın ve
çalışanların
performans
ölçütleri
hakkında
değerlendirme yapmak
9




Kurumun diğer kuruluşlarla ilişkilerini yürütmek ve
Kurumu temsil etmek
Kurul tarafından atanması öngörülenler dışındaki
Kurum personelini atamak
Kurum başkanı adına imzaya yetkili personelin görev
ve yetki alanını belirlemek
Kurumun yönetim ve işleyişine ilişkin diğer görevleri
yerine getirmek
Başkan, Kurula ilişkin olmayan görev ve yetkilerinden bir
bölümünü, sınırlarını açıkça belirlemek ve yazılı olmak
kaydıyla alt kademelere devredebilir.
Başkan Yardımcıları
Kurum Başkanına, başkanlığa ilişkin görevlerinde yardımcı
olmak üzere Kurul kararıyla beş başkan yardımcısı atanır.
Başkan yardımcılarından biri, yerinde denetim ve gözetimle
görevli birimlerden sorumlu olur.
Başkan yardımcılarının, yüksek öğrenim sonrası en az on yıl
deneyim sahibi olması veya belirli öğrenim dallarında en az
on yıl öğretim üyeliği yapmış olması gereklidir.
Başkan yardımcıları gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak
açıkça belirlemek şartıyla görev ve yetkilerinden bir kısmını
alt kademelere devredebilir.
10
Hizmet Birimleri
Ağustos 2014 itibarıyla Kurumda mevcut bulunan 18
Daire Başkanlığı şunlardır:
a)
Ana Hizmet Birimleri
















Bilgi Sistemleri Uyum Daire Başkanlığı
Denetim I Daire Başkanlığı
Denetim II Daire Başkanlığı
Denetim III Daire Başkanlığı
Denetim IV Daire Başkanlığı
Düzenleme Daire Başkanlığı
Ekonomik Değerlendirmeler Daire Başkanlığı
Finansal Tüketici İlişkileri Daire Başkanlığı
Kurumsal İletişim ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı
Risk Yönetimi Daire Başkanlığı
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
Uygulama I Daire Başkanlığı
Uygulama II Daire Başkanlığı
Uygulama III Daire Başkanlığı
Uygulama IV Daire Başkanlığı
Veri ve Sistem Yönetimi Daire Başkanlığı
b) Danışma Hizmet Birimi

c)
Hukuk İşleri Daire Başkanlığı
Yardımcı Hizmet Birimi

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
· Kurul İşleri ve Kararlar Müdürlüğü
· İnsan Kaynakları Müdürlüğü
· Eğitim Müdürlüğü
· Mali İşler Müdürlüğü
· İdari İşler Müdürlüğü
11
Personel Profili
Farklı alanlarda kaliteli bir eğitim geçmişine sahip olan
BDDK personeli, temel olarak yöneticiler ve meslek
personelinden oluşmaktadır. Ağustos 2014 itibarıyla
Kurum personeline ilişkin çeşitli istatistikler aşağıda
verilmektedir.
Personelin Gruplar İtibarıyla Dağılımı
Personel Sayısı
14
14
449
127
604
Yönetici
Müşavir
Meslek Personeli
Diğer Personel
TOPLAM
Oran (%)
2,3
2,3
74,4
21,0
100
Personelin Yaş İtibarıyla Dağılımı
Yaş
30 Yaşa Kadar
31-40 Yaş Arası
41-50 Yaş Arası
51 Yaş ve Üzeri
TOPLAM
Personel Sayısı
149
313
104
38
604
Oran (%)
24,6
50,1
17,2
6,1
100
Öğrenim Durumlarına Göre Personel Sayısı
Lisans
Master
Doktora
Diğer
Yönetici
4
6
4
-
Müşavir
6
5
3
-
303
138
8
-
76
11
-
40
Meslek
Personeli
Diğer Personel
Toplam
389
160
15
40
Toplam İçindeki
Pay (%)
64,4
26,5
2,5
6,5
12
Vizyon
BDDK’nın vizyonu; finansal piyasalara, kuruluşlara ve
tüketicilere
yönelik
uluslararası
standartlarda
düzenlemeyi, denetimi ve risk yönetimini ulusal ihtiyaçlar
ve gereklilikler çerçevesinde uygulayan örnek bir otorite
olmaktır.
Misyon
BDDK’nın misyonu; görev ve yetkileri çerçevesinde
denetimine tabi kuruluşların faaliyetlerini güvenli ve
sağlam şekilde gerçekleştirmesini, kredi sisteminin etkin
şekilde çalışmasını, tasarruf sahiplerinin hak ve
menfaatlerinin korunmasını sağlamak ve bu sayede
finansal piyasaların gelişmesine ve finansal istikrara
katkıda bulunmaktır.
Görev, Yetki ve Sorumluluklar
5411 sayılı Bankacılık Kanununda BDDK’nın görevleri,
Kanun ve ilgili diğer mevzuatın verdiği yetkiler
çerçevesinde finansal piyasalarda güven ve istikrarın
sağlanması, kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışması,
mali sektörün gelişmesi, tasarruf sahiplerinin hak ve
menfaatlerinin korunmasına yönelik olarak aşağıdaki
şekilde düzenlenmiştir:
 Bankalar ve finansal holding şirketleri ile diğer
kanunlarda ve ilgili mevzuatta yer alan hükümler saklı
kalmak kaydıyla finansal kiralama, faktoring ve
finansman şirketlerinin; kuruluş ve faaliyetlerini,
yönetim ve teşkilat yapısını, birleşme, bölünme, hisse
değişimini ve tasfiyelerini düzenlemek, uygulamak,
13
uygulanmasını sağlamak, uygulamayı izlemek ve
denetlemek
 Yurt içi ve yurt dışı muadil kurumların katıldığı
uluslararası mali, iktisadi ve mesleki teşekküllere üye
olmak, görev alanına giren hususlarda yabancı
ülkelerin yetkili mercileri ile mutabakat zaptı
imzalamak
 Kanunla verilen diğer görevleri yapmak
Amaç ve Öncelikler
Kurumun temel amacı, finansal piyasalarda güven ve
istikrarın sağlanması, kredi sisteminin etkin bir şekilde
çalışması, tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin
korunmasıdır.
Diğer yandan, Kurum misyonunun yerine getirilmesi için
atılacak adımları belirleyen, belirsizlikleri ortadan
kaldırmayı ve yol gösterici nitelikte olmayı hedefleyen,
orta vadeli ve geleceğe dönük bakış açısı sunan “BDDK
Stratejik Plan (2013-2015)” çerçevesinde dört adet amaç
belirlenmiştir:
1) Kurumsal yapının güçlendirilmesi
 Kurumsal amaçlara ulaşılmasına yönelik yönetsel
etkinliklerin artırılması
 Beşeri, mali ve fiziki kaynakların güçlendirilmesi
 Bilginin etkin ve güvenli kullanımına yönelik
yapıların geliştirilmesi
 Araştırma ve analiz kapasitesinin geliştirilmesi
 İletişim kapasitesinin artırılması
 Kurumsal kültürün geliştirilmesi
14
2) Düzenleme, denetim ve uygulama faaliyetlerinin
etkinliğinin artırılması
 Düzenleme
altyapısının
güçlendirilmesinin
sağlanması
 Yeni yaklaşım ve araçlar ışığında denetim
fonksiyonunun güçlendirilmesi
 Uygulama fonksiyonunun etkinliği ve etkililiğinin
sürekliliğinin sağlanması
3)
Finansal
piyasalarda
güven
ve
istikrarın
sürdürülmesine yönelik çalışmalar yapılması
 Sistemik kırılganlıkların analiz edilmesine ilişkin
kapasitenin artırılması
 İşbirliği içinde bulunulan kuruluşların finansal
piyasalara ilişkin politikalarının izlenmesi
 Kriz yönetiminin etkinliğinin artırılması
4) Finansal ürün ve hizmetlerden yararlananlara yönelik
uygulamaların güçlendirilmesi
 Finansal ürün ve hizmetlerden yararlananların
korunmasına yönelik idari kapasite ve düzenleyici
çerçevenin güçlendirilmesi
 Finansal farkındalık seviyesinin artırılması için
ihtiyaç duyulan konularda çalışmalar yapılması
 Finansal erişimin artırılması için Kurumun görev ve
yetki alanına giren konularda gerekli çalışmalar
yapılması
15
Faaliyetler
Düzenleme Faaliyetleri
5411 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinde Kurumun, bu
Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde
kendisine verilen yetkilerini, Kurulca tesis edilecek
düzenleyici işlemler veya alınacak özel nitelikli kararlar ile
kullanacağı ve Kurul kararıyla bu Kanunun uygulanmasına
ilişkin yönetmelikler ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu
hüküm altına alınmıştır.
Düzenleme faaliyetlerinin temel amaçlarından biri ulusal
düzenlemelerin, Avrupa Birliği Direktifleri, Basel-II ve
Uluslararası Muhasebe Standartları başta olmak üzere
uluslararası standart ve en iyi uygulamalarla
uyumlulaştırılmasıdır.
Düzenleme fonksiyonu çerçevesinde, bankacılığa ilişkin
yönetmelik ve tebliğlerin hazırlanması, uygulamada
ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda mevzuatta
değişiklik yapılması ve bahse konu düzenlemelere ilişkin
oluşabilecek tereddütler hakkında görüş verilmesi
faaliyetleri yürütülmektedir.
Denetim Faaliyetleri
Denetim faaliyetleri, denetime tabi kuruluşlarca
yürütülen faaliyetlerin, Bankacılık Kanunu ile diğer
Kanunlarda yer alan ilgili hükümlere uygunluğunun
sağlanması ve söz konusu kuruluşların finansal durumları
ile bankacılık faaliyetlerinde bilgi sistemlerinin
kullanımından kaynaklanan risklerin kontrolüne ve
izlenmesine yönelik tesis edilen yapıların etkinliğinin ve
16
yeterliliğinin belirlenmesi amacıyla yürütülmektedir.
Denetim faaliyetleri, yerinde denetim ve gözetim olmak
üzere birbirini tamamlayan iki temel süreçten
oluşmaktadır.
BDDK, denetim faaliyetlerinde etkinliğin, sürekliliğin,
yeterliliğin ve denetim kaynaklarının etkin kullanımının
sağlanması amacıyla Risk Odaklı Denetim yaklaşımını
benimsemiştir. Risk Odaklı Denetim Yaklaşımı, denetimin
şeklinin, kapsamının, zamanının, yoğunluğunun, denetim
kaynaklarının tahsisinin ve denetim faaliyetlerinin, her bir
bankanın risk profili ile iç denetim ve risk yönetim
sistemlerinin mevcudiyeti ve bunların yeterliliği baz
alınarak şekillendirilmesini ifade etmektedir.
Yerinde denetimler, bankalar yeminli murakıpları ile
bankacılık, bilişim ve hukuk uzmanlarından oluşan
denetim ekipleri tarafından yerine getirilmektedir. Diğer
taraftan, bankaların bilgi sistemlerine yönelik ayrı
denetimler de gerçekleştirilmektedir.
Yetkilendirme ve Uygulama Faaliyetleri
Bankalar ve banka dışı mali kurumların kuruluş ve
faaliyette bulunma izinleri için Kuruma başvurması
zorunludur. Yapılan başvurulardan durumu uygun
bulunanlara gerekli izinler verilir. Diğer taraftan,
birleşme, bölünme, hisse devri, şube ve temsilcilik
açılması, üst yönetime yapılacak atamalar ve faaliyet
konularının genişletilmesi gibi hususlar da Bankacılık
Kanunu hükümleri gereği Kurumun iznine bağlanmıştır.
Ayrıca, yapılan denetimler sonucu gerekli görülmesi
halinde Kurum uygun göreceği tedbirleri almasını ilgili
17
kuruluştan isteme yetkisine sahiptir. Bu tür uygulama
faaliyetlerinin, ilgili kuruluşun işlem, eylem ve
uygulamalarında Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer
mevzuat hükümlerine aykırılık tespit edilmesi halinde
özel bir önemi bulunmaktadır.
Araştırma ve Strateji Geliştirme Faaliyetleri
BDDK’nın temel stratejik hedef ve öncelikleri Kurum
Stratejik Planında yer almaktadır. Kurumun strateji
geliştirme faaliyetlerinin iki boyutu bulunmaktadır. İlk
boyut, Kurumun denetimine tabi kuruluşlara yönelik
hedeflerinin ortaya konulduğu sektörel boyuttur. İkincisi,
kurumsal kapasite ve etkinliğin artırılmasına yönelik
olarak kalite yönetimi ve performans değerlendirme
sisteminin tesisi gibi hedefleri de içeren kurumsal
boyuttur.
Sektörel stratejilerin geliştirilmesinde BDDK diğer ilgili
kamu kurum ve kuruluşları ile görüş alışverişi ve
işbirliğinde bulunmaktadır. Bu kapsamda, finansal
piyasalardaki güven ve istikrar ile gelişmeyi temin etmek
üzere, bilgi teatisini, kurumlar arası işbirliği ve
koordinasyonu sağlamak, ortak politika önerilerinde
bulunmak ve finans sektörünün geleceğini ilgilendiren
konulara ilişkin görüş bildirmek üzere Kurum, TCMB,
Hazine Müsteşarlığı, SPK, TMSF ve Rekabet Kurumundan
temsilcilerin katılımıyla Finansal Sektör Komisyonu
oluşturulmuştur.
BDDK çeşitli konularda araştırma ve analiz faaliyetleri
yürütmekte, araştırma raporları ve bilgi notları ile çeşitli
raporlar yayımlamakta, seminer ve konferanslar
düzenlemektedir. Ayrıca, küresel ekonomik ve finansal
18
gelişmeler izlenmekte ve bu husustaki değerlendirme ve
analizler üçer ayda bir yayımlanan raporlarda kamuoyu
ile paylaşılmaktadır.
Veri ve Bilgi Sistemleri Faaliyetleri
Denetim ve uygulama faaliyetleri yürütülürken
denetlenen kuruluşlardan alınan çok çeşitli ve fazla
sayıda veri kullanılmaktadır. Günlük, aylık, üç aylık ve
yıllık verilerin bulunduğu veritabanları geliştirilen
raporlama sistemleri, analiz araçları ve çeşitli bilgi
teknolojileri uygulamaları ile yönetilmektedir. Ayrıca web
uygulamaları (internet, intranet), ağ sistemleri ve bilgi
teknolojileri güvenliğinin sağlanması diğer önemli
faaliyetler arasında yer almaktadır.
Hukuk İşleri ve Tüketici İlişkileri
BDDK ile ilgili işlemlere ilişkin olarak BDDK tarafından
veya BDDK’ya karşı davalar açılabilmektedir. Bu nedenle
hukuk işleri BDDK faaliyetlerinin ayrılmaz parçalarından
biridir. Bunlara ilaveten, BDDK tüketici şikayetlerinin
alınması ve çözümlenmesi konularında da faaliyetlerde
bulunmaktadır.
Dış İlişkiler
BDDK; Hazine Müsteşarlığı, TCMB, DPT, SPK, TMSF gibi
kamu kuruluşlarıyla koordinasyon ve işbirliğinin
sağlanmasına ve para, kredi ve bankacılık politikalarının
belirlenmesine ilişkin görüş ve bilgi paylaşımında
bulunmaktadır. Bunlara ilave olarak, BDDK’nın diğer ülke
otoriteleri, çok uluslu kuruluşlar ve diğer uluslararası ve
yabancı kuruluşlarla güçlü ilişkileri bulunmaktadır.
19
Düzenlemeler
A. Kanunlar




5411 sayılı Bankacılık Kanunu
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman
Şirketleri Kanunu
6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat
Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para
Kuruluşları Hakkında Kanun
B. Temel Düzenlemeler
B.1. Bankaların
Düzenlemeler



Kuruluş
ve
Faaliyetlerine
İlişkin
Bankaların İzne Tabi İşlemleri ile Dolaylı Pay
Sahipliğine İlişkin Yönetmelik
Bankaların Birleşme, Devir, Bölünme ve Hisse
Değişimi Hakkında Yönetmelik
Bankaların İradi Tasfiyeleri Hakkında Yönetmelik
B.2. Kurumsal Yönetime İlişkin Düzenlemeler



Bankaların Kurumsal Yönetim İlkelerine İlişkin
Yönetmelik
Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği
Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik
Bankaların Üst Yönetimine Atanacakların Bildirimi,
Yemin ve Mal Beyanında Bulunulması ve Karar
Defterlerinin Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik
B.3. Koruyucu Düzenlemeler



Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmelik
Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik
Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve
Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik
20








Sermaye
Koruma
ve
Döngüsel
Sermaye
Tamponlarına İlişkin Yönetmelik
Bankaların Likidite Yeterliliğinin Ölçülmesine ve
Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik
Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına
İlişkin Yönetmelik
Bankacılık Hesaplarından Kaynaklanan Faiz Oranı
Riskinin Standart Şok Yöntemiyle Ölçülmesine ve
Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik
Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart
Oranının Bankalarca Konsolide ve Konsolide
Olmayan Bazda Hesaplanması ve Uygulanması
Hakkında Yönetmelik
Bankalarca Kredilerin ve Diğer Alacakların
Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar İçin Ayrılacak
Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik
Bankalar ve Konsolide Denetime Tabi Kuruluşlarca
Yapılabilecek Bağış ve Yardımlara İlişkin Yönetmelik
Bankaların Kıymetli Maden Alım Satımına ve
Alacaklarından Dolayı Edindikleri Emtia ve
Gayrimenkullerin Elden Çıkarılmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik
B.4. Finansal Raporlamaya İlişkin Düzenlemeler


Bankaların Muhasebe Uygulamalarına ve Belgelerin
Saklanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik
Bankalarca Yıllık Faaliyet Raporunun Hazırlanmasına
ve Yayımlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik
B.5. Banka Dışı Mali Kuruluşlara İlişkin Düzenlemeler

Bankalarda Bağımsız Denetim Gerçekleştirecek
Kuruluşların
Yetkilendirilmesi
ve
Faaliyetleri
Hakkında Yönetmelik
21







Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların
Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
Derecelendirme Kuruluşlarının Yetkilendirilmesine ve
Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmelik
Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman
Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında
Yönetmelik
Bankaların Destek Hizmeti Almalarına ve Bu Hizmeti
Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesine İlişkin
Yönetmelik
Finansal Holding Şirketleri Hakkında Yönetmelik
Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet
Esasları Hakkında Yönetmelik
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile
Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşları
Hakkında Yönetmelik
B.6. Mevduata İlişkin Düzenlemeler
 Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine
ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu,
Emanet ve Alacaklara ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik
B.7. Bilgi Sistemlerine İlişkin Düzenlemeler

Bağımsız Denetim Kuruluşlarınca Gerçekleştirilecek
Banka Bilgi Sistemleri ve Bankacılık Süreçlerinin
Denetimi Hakkında Yönetmelik
B.8. Kartlara İlişkin Düzenlemeler

Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik
C. Tebliğler
C.1. Sermaye Yeterliliğine İlişkin Tebliğler

Kredi Riski Azaltım Tekniklerine İlişkin Tebliğ
22




Menkul Kıymetleştirmeye İlişkin Risk Ağrılıklı
Tutarların Hesaplanması Hakkında Tebliğ
Risk Ölçüm Modelleri İle Piyasa Riskinin
Hesaplanmasına ve Risk Ölçüm Modellerinin
Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğ
Opsiyonlardan Kaynaklı Piyasa Riski İçin Sermaye
Yükümlülüğü Hesaplanmasına İlişkin Tebliğ
Yapısal Pozisyona İlişkin Tebliğ
C.2. Finansal Raporlamaya İlişkin Tebliğler




Bankaların
Konsolide
Finansal
Tablolarının
Düzenlenmesine İlişkin Tebliğ
Bankalarca Kamuya Açıklanacak Finansal Tablolar ile
Bunlara İlişkin Açıklama ve Dipnotlar Hakkında Tebliğ
Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğ
Katılım Bankalarınca Uygulanacak Tekdüzen Hesap
Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğ
C.3. Bilgi Teknolojilerine İlişkin Tebliğler



Bankalarda Bilgi Sistemleri Yönetiminde Esas
Alınacak İlkelere İlişkin Tebliğ
Bilgi Alışverişi, Takas ve Mahsuplaşma Kuruluşlarında
Bilgi Sistemleri Yönetiminde Esas Alınacak İlkeler ile
İş Süreçleri ve Bilgi Sistemlerinin Denetimine İlişkin
Tebliğ
Bağımsız Denetim Kuruluşlarınca Gerçekleştirilecek
Banka Bilgi Sistemleri ve Bankacılık Süreçlerinin
Denetimine İlişkin Rapor Hakkında Tebliğ
C.4. Diğer Tebliğler


Türkiye'de Açılan Temsilciliklerin Faaliyetlerine İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ
Bankacılık Veri Transfer Sistemi Kapsamında Yapılan
Raporlamalarda Uygulanacak İdari Para Cezalarına
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ
23
Uluslararası İlişkiler
BDDK tarafından yürütülen uluslararası ilişkilere yönelik
faaliyetlerin dört boyutu bulunmaktadır. BDDK, aday ülke
olarak Avrupa Birliği ile, çokuluslu kuruluşlar ve diğer
uluslararası kuruluşlarla ve konsolide denetime ilişkin
yabancı denetim otoriteleri ile yakın işbirliği içinde
bulunmaktadır.
Avrupa Birliğine (AB) aday ülke konumunda olan Türkiye,
ulusal düzenlemelerin AB mevzuatı ile uyumlaştırılması
ve düzenlemelerin uygulanmasına yönelik idari
kapasitenin
arttırılmasına
ilişkin
çalışmalar
yürütmektedir.
BDDK, bankacılık sektörüne ilişkin gelişmeleri tartışmak
ve ilgili kesimleri bilgilendirmek amacıyla derecelendirme
kuruluşları, Türk bankalarında yatırımı bulunan bankalar,
potansiyel yabancı yatırımcılar ve ülke analistleri ile
görüşmeler yapmaktadır.
BDDK’nın Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası
(WB), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve
Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Karadeniz Ekonomik
İşbriliği Örgütü (KEİ) gibi çokuluslu kuruluşlarla güçlü
ilişkileri bulunmaktadır. Ocak 2013’de BDDK ile Dünya
Bankası arasında İkili İşbirliği Anlaşması imzalanmış olup,
söz konusu Anlaşma ile gelişmekte olan ve yükselen
piyasalara ilişkin teknik işbirliğinin sağlanması
hedeflenmektedir.
24
BDDK, etkin risk yönetimi ve sermaye yeterliliğine yönelik
çalışmalar yürüten Basel Bankacılık Denetim Komitesine
(BCBS) Mayıs 2009 tarihinde, islami finansal hizmetlerin
düzenlenmesi ve denetiminde en iyi uygulamaların
geliştirilmesi, duyurulması ve standardizasyonunun
sağlanmasına yönelik çalışmalar yürüten İslami Finansal
Hizmetler Kuruluna (IFSB) ise Aralık 2010 tarihinde üye
olmuştur.
BDDK, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun yabancı ülkelerin
denetim mercileri ile bankacılık alanında işbirliği ve bilgi
alışverişinde bulunulabilmesine imkan sağlayan 98’inci
maddesi uyarınca, finansal sistemin istikrarının
sağlanması ortak hedefi doğrultusunda diğer ülkelerde
bulunan bankaların ve finans kuruluşlarının yurtdışı
faaliyetlerine ilişkin doğru bilgiye ulaşabilmek, sınır ötesi
denetim ve gözetim alanında işbirliğini kolaylaştıracak bir
kurumsal çerçeve oluşturmak ve kurumsal tecrübelerin
paylaşılması ile karşılıklı eğitim olanaklarının sağlanması
amacıyla yabancı ülke denetim otoriteleri ile ikili işbirliği
anlaşmaları imzalamaktadır.
BDDK ile yabancı ülke denetim otoriteleri arsında bugüne
kadar imzalanan ikili işbirliği anlaşmalarının listesi
tabloda sunulmaktadır. Tabloda yer alan anlaşmalara ek
olarak, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, S. Arabistan,
Fransa ve İngiltere denetim otoriteleriyle ikili işbirliği
anlaşması imzalanmasına yönelik görüşmeler devam
etmektedir.
25
İmzalanan İkili Anlaşmalar
Ülke
KKTC
Arnavutluk
Romanya
Bahreyn
Endonezya
Kazakistan
Pakistan
Malta
Yunanistan
Kırgızistan
Azerbaycan
Bulgaristan
Çin
Dubai
Gürcistan
Kosova
Bir. Arap Emir.
Lüksemburg
Lübnan
Bosna-Hersek
Ukrayna
Makedonya
Rusya
Suriye
Katar
Almanya
Hırvatistan
Ürdün
Belçika
Güney Kore
Irak
İspanya
Hollanda
Kurum
KKTC Merkez Bankası
Arnavutluk Merkez Bankası
Romanya Merkez Bankası
Bahreyn Merkez Bankası
Endonezya Merkez Bankası
Kazakistan Merkez Bankası
Pakistan Ulusal Bankası
Malta Fin. Hizmetler Otoritesi
Yunanistan Merkez Bankası
Kırgızistan Merkez Bankası
Azerbaycan Merkez Bankası
Bulgaristan Merkez Bankası
Çin Bankacılık Düz. Komisyonu
Dubai Fin. Hizmetler Otoritesi
Gürcistan Merkez Bankası
Kosova Merkez Bankası
BAE Merkez Bankası
Lüksemburg Fin. Sektör Kom.
Lübnan Bankacılık Kontr Kom.
Bosna-Hersek Bankacılık Kurum
Ukrayna Merkez Bankası
Makedonya Merkez Bankası
Rusya Merkez Bankası
Suriye Merkez Bankası
Katar Finans Merkezi Düz. Otor.
Federal Finans Denetleme Otor.
Hırvatistan Merkez Bankası
Ürdün Merkez Bankası
Belçika Merkez Bankası
G.Kore Mali Hizmetler Den. Kur.
Irak Merkez Bankası
İspanya Merkez Bankası
Hollanda Merkez Bankası
26
Tarih
17.09.2001
19.10.2001
19.02.2002
30.07.2002
11.12.2002
22.05.2003
20.01.2004
10.12.2004
28.01.2005
17.05.2005
14.06.2005
13.09.2005
11.07.2006
23.08.2007
02.11.2007
12.05.2008
17.02.2009
13.03.2009
10.06.2009
12.06.2009
19.02.2010
30.08.2010
30.09.2010
21.12.2010
25.07.2011
05.08.2011
29.08.2011
06.09.2011
18.11.2011
25.11.2011
20.12.2011
17.12.2013
24.01.2014
İstatistiki Veri Kaynakları
BDDK denetim kapsamındaki kuruluşlara yönelik çok
kapsamlı ve detaylı bilgi ve veriler yayımlamaktadır. Söz
konusu veriler günlük, haftalık, aylık ve üçer aylık
sürelerle yayımlanan raporlar ve Kurumumuz internet
sitesindeki interaktif uygulamalar yoluyla kamuoyu ile
paylaşılmaktadır. Temel istatistiki raporlara ilişkin özet
bilgiler aşağıda sunulmaktadır. Söz konusu yayınların
tümü BDDK’nın resmi internet sitesinde de yer
almaktadır.
(İnteraktif) Aylık Bülten: Aylık Bülten, bankacılık
sektörüne ilişkin kapsamlı istatistiki bilgiler içeren bir
rapordur. Bülten, toplulaştırılmış bilanço ve gelir tablosu
büyüklükleri ile kredi, mevduat ve menkul kıymetler gibi
çeşitli bilanço kalemleri ve likidite, sermaye yeterliliği ve
diğer bazı finansal rasyolara ilişkin detaylı bilgiler
içermektedir. Aylık Bülten aynı zamanda interaktif
formatta da hizmete sunulmaktadır.
İnteraktif Haftalık Bülten (e-bülten): Çeşitli bilanço
kalemlerine ilişkin karşılaştırmalı veri derleme imkanı
tanıyan e-bülten haftalık olarak güncellenmektedir.
Bültende Kurul Kararlarına da yer verilmektedir.
Günlük Bankacılık Sektörü Raporu: Günlük olarak
güncellenen bu raporda, seçilmiş ekonomik ve finansal
değişkenler ile bankacılık sektörüne ilişkin çeşitli varlık ve
yükümlülük kalemlerine ve finansal rasyolara yer
verilmektedir.
Bankacılık Ürün ve Hizmet Ücretleri Verileri: Bankaların
bireysel müşterilere sundukları hizmetler (para aktarma
27
işlemleri, bireysel krediler, kredi kartları ve banka kartları,
mevduat hesapları, ATM kullanımı, kiralık kasa ücretleri,
menkul kıymet işlemleri, çekler ve senetler ile diğer
işlemler) karşılığı tahsil ettikleri masraf, ücret, komisyon
gibi her türlü faiz dışı unsur ve yasal kesintinin yanı sıra
bazı bankacılık ürünleri için faiz oranları gibi bilgilere
banka bazında veya karşılaştırmalı olarak ulaşılmasını
sağlayan veri sorgulama uygulamasıdır. Söz konusu
tutarlarda değişiklik olması halinde veriler eş anlı olarak
güncellenmektedir.
Finansal Türkiye Haritası (FİNTÜRK): FİNTÜRK çeşitli
finansal göstergeler açısından iller bazında renklendirilmiş
Türkiye haritası çıkaran interaktif bir uygulamadır.
Bağımsız
Denetim
Raporları:
BDDK,
denetim
kapsamındaki kuruluşların bağımsız denetim raporlarını
yayımlamaktadır. Bu raporlar, denetlenen kuruluşların
finansal yapılarına ilişkin bağımsız denetçilerin görüş ve
değerlendirmelerini içermektedir.
Kredi Kartı Bilgileri: BDDK, banka müşterilerinin çeşitli
bankaların kredi kartı uygulamaları arasında sağlıklı
karşılaştırmalar yapabilmelerini sağlamak amacıyla, aylık
dönemler itibariyle kredi kartı faiz ve komisyonları ile söz
konusu faiz ve komisyonların nasıl hesaplandığına ilişkin
örnekleri yayımlamaktadır.
Banka Dışı Mali Kuruluşlar Bulteni (BDMK Bulten): Üçer
aylık dönemler itibariyle yayımlanan bu raporda,
bankadışı mali kurumların yurtiçi ve yurtdışı şubelerini
kapsayacak biçimde bilanço ve kar-zarar tablolarına ilişkin
veriler ile seçilmiş bazı sektörel büyüklüklere yer
verilmektedir.
28
Yayınlar
BDDK, makroekonomi ve finansal gelişmeler ile Kurumun
faaliyet alanına giren diğer konularda raporlar, araştırma
ve değerlendirme raporları ile periyodik raporlar
yayımlamaktadır. Söz konusu yayınların tamamına
Kurumumuz internet sayfasından erişilebilmektedir.
Yıllık Faaliyet Raporu: 5411 sayılı Bankacılık Kanununun
97 ve 101 inci maddeleri çerçevesinde, Kurumun
faaliyetleri hakkında hazırlanan Yıllık Faaliyet Raporu,
Bakanlar Kuruluna ve Türkiye Büyük Millet Meclisine
(TBMM) sunulmakta ve Kurum faaliyetleri hakkında
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu yılda bir defa
bilgilendirilmektedir. Raporda Kuruma ilişkin genel
bilgilere, yürütülen faaliyetlere, Kurumun mali bilgilerine
ve diğer bilgilere yer verilmektedir.
Finansal Piyasalar Raporu: Finansal sektörde yaşanan
önemli gelişmeler ile bankalar ve finansal holding
şirketleri ile finansal kiralama, faktoring ve finansman
şirketlerinin performanslarına dair değerlendirmeleri
içeren ve üçer aylık dönemlerde hazırlanan Rapor, 5411
sayılı Bankacılık Kanununun 97 nci maddesinin 3 üncü
fıkrasına göre yayımlanmaktadır.
BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi: Finansal
sektör ile ilgili Türkçe veya İngilizce yazılmış, literatüre
katkıda bulunacak özgün makalelerin yer aldığı yılda iki
kez yayımlanan hakemli bir dergidir.
Bankacılıkta Yapısal Gelişmeler Raporu: Türk bankacılık
sektöründe genel piyasa yapısı, aracılık faaliyetleri,
yeniden yapılandırma süreci, Avrupa Birliği başta olmak
29
üzere yurt dışı piyasalarla bütünleşme ve sektörün
kapasitesine ilişkin göstergeler ile sektörü etkileyen
strateji ve politikalara dair gelişmelerin izlenmesi ve
değerlendirilmesi amacıyla yıllık olarak yayımlanan bir
rapordur.
Kur Riski Değerlendirme Raporu: Rapor bankaların
taşıdıkları kur riski ile söz konusu risklerden korunmakta
kullanılan türev sözleşmeler hususunda detaylı sektörel
analizler içermektedir.
Risk Bülteni: Periyodik olarak yayımlanan bülten, yabancı
ülke denetim otoriteleri ve uluslararası kuruluşların risk
yönetimine ilişkin yayım ve faaliyetlerine ilişkin bilgileri
içermektedir.
Bankacılık Sektörü Basel İlerleme Raporu: Rapor,
bankaların CRD/Basel II’ye uyum konusunda yürüttükleri
çalışmaların takip edilmesi amacıyla bankalar tarafından
altışar aylık dönemlerde raporlanan “Bankaların
CRD/Basel II’ye Geçişine İlişkin İlerleme Anketi”nden
derlenen verilere dayanmaktadır. Raporla, özel önem arz
ettiği düşünülen hususlarda kamuoyunun toplulaştırılmış
veriler üzerinden bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır.
Çalışma Raporları: BDDK, bankacılık ve finansal piyasalara
ilişkin güncel konularda çeşitli çalışma raporları
yayımlamaktadır.
Diğer Yayınlar: BDDK, ayrıca anket sonuçları, bankacılık
sektörünün genel görünümü, sektörde uygulanan
programlar vb. konularda yayınlar da yapmaktadır.
30
BDDK tarafından yayımlanan seçilmiş çalışma raporlarına
aşağıda yer verilmektedir.
Başlık
Krizden İstikrara Türkiye Tecrübesi (Gen. 3.Baskı)
Küresel Krizde İngiltere Tecrübesi
Krizden İstikrara Türkiye Tecrübesi
ABD Mortgage Krizi
Küresel Finansal Yapı ve 2007 Yılı Dalgalanmaları
CRD / Basel II Ülke Uygulamaları
Operasyonel Risk Veri Tabanı Modellemesi
Basel II Ulusal İnisiyatif Alanlarının Anlaşılmasına Yönelik
Açıklayıcı Rehber
Basel II'nin KOBİ Kredilerine Muhtemel Etkileri
Operasyonel Riske Basel Yaklaşımı: Üç Yapısal Blok
Çerçevesinde Bir Değerlendirme
Operasyonel Riske Basel Yaklaşımı: Risk Verilerine İlişkin Bir
Değerlendirme
Basel II, Ekonomik Yansımaları ve Geçiş Süreci
Türk Bankacılık Sektörü Konut Kredileri Raporu
Dezenflasyon Sürecinde Türk Bankacılık Sektöründe
Etkinliğin Gelişimi
Türk Bankacılık Sektöründe Aracılık Maliyetleri
Avrupa Birliğine Tam Üyelik Sürecinde Türk Bankacılık
Sektörü
Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve
Türkiye
Türkiye ve Yeni Üye Avrupa Birliği Ülkeleri Bankacılık
Sistemleri Karşılaştırması
Bankacılık Sektöründe Mali Yükler: Türkiye’de ve Dünyada
Borsa İşlem Giderleri
Türk Bankacılık Sisteminde Karlılığın Belirleyicileri
Türk Bankacılık Sisteminde Kaynak Maliyeti
Türk Bankacılık Sisteminde Net Faiz Marjının Modellenmesi
31
Kitaplar
Bankacılık alanında yapılacak kitap çalışmalarının
desteklenmesine yönelik olarak; yayıma uygunluğuna
BDDK Yayın Komisyonu tarafından karar verilen ve daha
önce kitap olarak basılmamış eserler ile son üç yılda
yapılmış doktora tezlerinden kitap haline getirilmiş
eserler BDDK tarafından basılmaktadır.
Finansal yazının desteklenmesine yönelik olarak BDDK’nın
yayımlamış
olduğu
kitaplar
aşağıdaki
tabloda
sunulmaktadır.
Başlık
Öncü Göstergeler Yaklaşımına Göre Finansal Krizler ve
Türkiye Örneği
Türk Bankacılık Sektörünün Rekabet Yapısının Analizi
Faiz Oranı Getiri Eğrisi Simülasyonu Yöntemleri ve
Bankacılıkta Aktif Pasif Yönetimi Üzerine Etkileri: Türkiye’de
Ticari Bankalar Üzerine Bir Uygulama
Türkiye’de Finansal Liberalizasyon ve Finansal Gelişme
İlişkisinin Ekonometrik Analizi
Banka Muameleleri Vergisinin Bankacılık Sektöründe
Rekabeti Bozucu Etkileri ve Bir Model Önerisi
Sermaye Ölçümü ve Sermaye Standartlarının Uluslararası
Düzeyde Uyumlaştırılması
(Basel II-Kapsamlı Versiyon)
5411 Sayılı Bankacılık Kanunu
Sermaye Ölçümü ve Sermaye Standartlarının Uluslararası
Düzeyde Uyumlaştırılması (Basel II)
Türk Bankacılık Sektöründe Kapasite Analizi (1981-2000) ve
Avrupa Birliği ile Mukayesesi
Yıllık Raporlar
İlerleme Raporları
32
Türk Bankacılık Sektörü
Türk bankacılık sektörü, 2014 Eylül ayı itibarıyla 51 banka,
yaklaşık 12.000 adet şube ve 215.000’in üzerinde
personele sahip, dinamik ve hızlı büyüyen bir sektördür.
Sektör ağırlıklı olarak mevduat bankalarından oluşmakta,
bunun yanında küçük ölçekli yatırım bankaları ve katılım
bankalarını da içermektedir. Bankacılık sektörüne ilişkin
çeşitli göstergeler aşağıda yer almaktadır.
Bankacılık Sektörüne İlişkin Çeşitli Göstergeler
Adet olarak….
Bankalar
a) Mevduat Bankaları
- Kamu
- Özel
- Yabancı
b) Kalkınma ve Yatırım Bank.
- Kamu
- Özel
- Yabancı
c) Katılım Bankaları
- Özel
- Yabancı
d) TMSF Bankası
Şube
Personel
2011
48
30
3
11
16
13
4
5
4
4
1
3
1
10.518
195.292
2012
48
30
3
11
16
13
4
5
4
4
1
3
1
11.061
201.405
2013
49
30
3
10
17
13
4
6
3
4
1
3
2
11.986
214.263
Son on yılda bankaların aktif kompozisyonunda önemli bir
değişim yaşanmıştır. Bankalar gittikçe artan şekilde kredi
(özellikle tüketici ve KOBİ kredileri) kullandırırken, menkul
kıymet portföylerini küçültmüşlerdir. Pasif tarafında ise,
temel fonlama aracı geleneksel olarak mevduatlar
olmakla birlikte, bankalara borçların payı da artmıştır.
33
Bankacılık sektörünün bilançosuna
büyüklükler aşağıda yer almaktadır.
ilişkin
temel
Bankacılık Sektörü Bilançosu
(milyar TL)
Nakit, Banka ve Para
Piyasası Alacakları
Menkul Kıymetler
Krediler
Diğer Aktifler
Mevduat
Banka ve Para
Piyasasına Borçlar
Repo
Özkaynaklar
Diğer Pasifler
Toplam Aktif/Pasif
2011
2012
2013
104,2
203,6
281,2
285,0
682,9
145,7
695,5
269,9
794,8
102,2
772,2
286,7
1.047,4
117,1
945,7
173,3
197,9
294,1
97,0
144,6
107,3
1.217,7
79,9
181,9
138,7
1.370,6
119,1
193,8
179,5
1.732,4
Aralık 2013 dönemi itibarıyla bankacılık sektörü
bilançosunun aktif dağılımı incelendiğinde; % 60,4’ünün
kredilerden, % 16,5’inin menkul kıymetlerden oluştuğu
görülmektedir.
Pasif yapısı itibarıyla incelendiğinde ise % 54,5’inin
mevduatlardan, % 11,1’inin özkaynaklardan oluştuğu
görülmektedir.
Türk bankacılık sektörü, geniş şube ağı ve güçlü müşteri
tabanı ile son yıllarda yüksek karlılık düzeylerine
erişmiştir.
34
Bankacılık sektörünün kar/zarar tablosuna ilişkin temel
büyüklükler aşağıda yer almaktadır.
Bankacılık Sektörü Kar/Zarar Tablosu
(milyar TL)
Faiz Gelirleri
Faiz Giderleri
Net Faiz Geliri
Faiz Dışı Gelirler
Faiz Dışı Giderler
Diğer Faiz Dışı Gel./Gid.
Vergi Öncesi Net Kar
Vergi Gideri
Net Kar
2011
2012
2013
88,1
48,8
39,3
26,6
36,2
-0,3
25,2
5,4
19,8
109,9
57,6
52,3
27,0
42,8
1,6
30,2
6,6
23,6
110,6
53,2
57,3
33,4
49,9
0,8
31,2
6,5
24,7
Türk bankacılık sektörü güçlü bir sermaye yapısına, düşük
takipteki alacak oranına, tamamına yakını finansal
koruma altına alınmış yabancı para açık pozisyonuna ve
yüksek karlılık düzeyine sahip bir sektördür. Sektöre ilişkin
çeşitli performans göstergeleri aşağıda yer almaktadır.
Bankacılık Sektörüne İlişkin Performans Göstergeleri
(%)
Sermaye Yeterliliği Rasyosu
Kredi Takibe Dönüşüm Oranı
Aktif Karlılığı (ROA)
Özkaynak Karlılığı (ROE)
Mevduat/ Kredi Oranı
Net Faiz Marjı
Toplam Aktifler/GSYH Oranı
Kaldıraç Oranı
2011
16,6
2,7
1,7
15,5
101,1
3,5
93,8
8,1
35
2012
17,9
2,9
1,8
15,7
106,1
4,1
96,8
8,3
2013
15,3
2,7
1,6
14,2
114,1
3,7
114,1
7,7
Denetime Tabi Kuruluşlar
BDDK; bankaların, yabancı banka temsilciliklerinin, banka
dışı mali kuruluşlar olarak tanımlanan faktoring, finansal
kiralama ve finansman şirketlerinin, finansal holding
şirketlerinin, varlık yönetim şirketlerinin, ödeme
kuruluşlarının ve elektronik para kuruluşlarının kuruluş ve
faaliyet izinlerinin verilmesinden ve bu kuruluşların
düzenlenmesi ve denetlenmesinden sorumludur. Eylül
2014 itibarıyla denetim altındaki kuruluşların sayısı
aşağıda verilmektedir.
Denetime Tabi Kuruluş Sayısı
Kuruluşlar
Sayısı
Bankalar
Yabancı Banka Temsilcilikleri
Faktoring Şirketleri
Finansal Kiralama Şirketleri
Finansman Şirketleri
Finansal Holding Şirketleri
Varlık Yönetim Şirketleri
51
48
77
32
13
3
10
Ayrıca, bankalara veya finansal holding şirketlerine
hizmet
vermek
isteyen
bağımsız
denetim,
derecelendirme, değerleme ve destek hizmeti
şirketlerinin yetkilendirilmesi de BDDK tarafından
yapılmaktadır.
36
Denetime Tabi Kuruluşların Listesi
BANKALAR
İSİM
İNTERNET SAYFASI
1. Mevduat Bankaları
1.a. Kamu Mevduat Bankaları
T.C. Ziraat Bankası
www.ziraat.com.tr
Türkiye Halk Bankası
www.halkbank.com.tr
Türkiye Vakıflar Bankası
www.vakifbank.com.tr
1.b. Özel Mevduat Bankaları
Akbank
www.akbank.com
Anadolubank
www.anadolubank.com.tr
Fibabanka
www.fibabanka.com.tr
Şekerbank
www.sekerbank.com.tr
Tekstil Bankası
www.tekstilbank.com.tr
Turkish Bank
www.turkishbank.com
Türk Ekonomi Bankası
www.teb.com.tr
Türkiye Garanti Bankası
www.garanti.com.tr
Türkiye İş Bankası
www.isbank.com.tr
Yapı ve Kredi Bankası
www.yapikredi.com.tr
1.c. Yabancı Mevduat Bankaları
1.c.i. Türkiye’de Kurulu Yabancı Mevduat Bankaları
Alternatifbank
www.abank.com.tr
Arap Türk Bankası
www.atbank.com.tr
Bank of Tokyo Mitsubishi UFJ
www.tu.bk.mufg.jp
Burgan Bank
www.burgan.com.tr
Citibank
www.citibank.com.tr
Denizbank
www.denizbank.com
Deutsche Bank
www.db.com
Finansbank
www.finansbank.com.tr
HSBC Bank
www.hsbc.com.tr
ING Bank
www.ingbank.com.tr
Odea Bank
www.odeabank.com.tr
Rabobank
www.rabobank.com
Turkland Bank
www.tbank.com.tr
37
İSİM
İNTERNET SAYFASI
1.c.ii. Mevduat Toplama Yetkisine Sahip Yabancı Banka Şubeleri
Bank Mellat
www.mellatbank.com
Habib Bank Limited
www.habibbank.com.tr
Intesa Sanpaolo S.P.A.
www.intesasanpaolo.com
JPMorgan Chase Bank
www.jpmorgan.com
Société Générale
www.sgcib.com
The Royal Bank of Scotland
www.rbsbank.com.tr
2. Kalkınma ve Yatırım Bankaları
2.a. Kamu Kalkınma ve Yatırım Bankaları
İller Bankası
www.ilbank.gov.tr
İstanbul Takas ve Saklama Bankası
www.takasbank.com.tr
Türkiye İhracat Kredi Bankası
www.eximbank.gov.tr
Türkiye Kalkınma Bankası
www.tkb.com.tr
2.b. Yerli Özel Kalkınma ve Yatırım Bankaları
Aktif Yatırım Bankası
www.aktifbank.com.tr
Diler Yatırım Bankası
www.dilerbank.com.tr
GSD Yatırım Bankası
www.gsdbank.com.tr
Nurol Yatırım Bankası
www.nurolbank.com.tr
Taib Yatırım Bankası
www.taib.com.tr
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası
www.tskb.com.tr
2.c. Yabancı Kalkınma ve Yatırım Bankaları
BankPozitif Kredi ve Kalkınma Bankası www.bankpozitif.com.tr
Merrill Lynch Yatırım Bank
www.ml.com.tr
Standard Chartered Yatırım Bankası
www.sc.com/tr/
3. Katılım Bankaları
3.a. Yerli Özel Katılım Bankaları
Asya Katılım Bankası
www.bankasya.com.tr
3.b. Yabancı Katılım Bankaları
Albaraka Türk Katılım Bankası
www.albarakaturk.com.tr
Kuveyt Türk Katılım Bankası
www.kuveytturk.com.tr
Türkiye Finans Katılım Bankası
www.turkiyefinans.com.tr
4. TMSF Bankası
Adabank
www.adabank.com.tr
www.fonbank.com.tr
Birleşik Fon Bankası
38
39
YABANCI BANKA TEMSİLCİLİKLERİ
İSİM
ALMANYA
Aareal Bank
Commerzbank
Deg-Deutsche Invest.-und Entwickl.
DZ Bank
Kfw Ipex-Bank
Landesbank Berlin
Ziraat Bank International
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ
Citibank
The Bank of New York Mellon
Wells Fargo
BAHREYN
Alubaf Arab International Bank
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ
Dubai Islamic Bank
ÇİN
Bank of China Limited
FRANSA
Banque Intern. De Commerce-Bred
BNP Paribas
Credit Industriel et Commercial
Natixis SA
GÜRCİSTAN
JSC Bank of Georgia
HİNDİSTAN
State Bank of India
HOLLANDA
Credit Europe Bank NV
Demir-Halk Bank
Garantibank International
ING Bank
Rabobank International
The Economy Bank
40
TELEFON
(212) 349 02 00
(212) 280 55 24
(212) 317 81 91
(212) 249 77 22
(212) 317 90 91
(533) 494 81 48
(212) 285 19 59
(212) 319 46 48
(212) 259 04 66
(212) 324 88 83
(216) 445 57 01
(212) 293 70 65
(212) 217 30 00
(212) 327 42 80
(212) 293 00 32
(212) 227 67 39
(212) 581 03 72
(212) 260 21 91
(212) 296 03 50
(212) 310 05 50
(212) 292 12 20
(212) 366 43 01
(212) 335 20 64
(212) 326 72 00
(212) 345 03 55
İSİM
İNGİLTERE
ABC International Bank
Nomura Bank International
İSPANYA
Banco Bilbao Vizcaya Argentaria S.A.(Bbva)
Banco
Sabadell
A.(Bbva)
Banco Popular Espanol S.A.
Caixabank S.A.
İSVİÇRE
Axion Swiss Bank Sa
Bank Julius Baer
BSI SA
Credit Europe (Suisse) Bank
UBS A.G.
Union Bancaire Privée
İTALYA
Banca Monte dei Paschi di Siena
Intesa Sanpaolo
JAPONYA
Mızuho Bank Ltd
Sumıtomo Mıtsui Banking Corporation
KANADA
The Bank of Nova Scotia
KATAR
Doha Bank
Qinvest LLC
KORE CUMHURİYETİ
Korea Exchange Bank
The Export Import Bank of Korea
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ
Near East Bank Limited
PAKİSTAN
Bank Al Habib Limited
41
TELEFON
(212) 290 68 90
(212) 316 79 00
(212) 318 18 25
(212) 249 78 92
(212) 280 10 34
(212) 279 95 02
(212) 274 38 72
(212) 368 82 13
(212) 244 90 42
(212) 227 59 29
(212) 319 20 50
(212) 296 20 40
(212) 251 40 87
(212) 251 28 40
(212) 371 85 80
(212) 371 84 86
(212) 251 00 49
(212) 356 29 28
(212) 215 20 66
(212) 356 80 40
(531) 665 45 07
(212) 999 43 90
(212) 371 85 80
FAKTORİNG ŞİRKETLERİ
İSİM
ABC Faktoring
Acar Factoring
ACL Finans Faktoring
AK Factoring
Akdeniz Faktoring
Akın Faktoring
Anadolu Faktoring
Analiz Faktoring
Arena Faktoring
AS Faktoring
Atak Faktoring
Atılım Faktoring
Başer Faktoring
Bayramoğlu Finans Factoring
Berg Faktoring
C Faktoring
CE-SA Faktoring
Credıtwest Faktoring
Çağdaş Finans Factoring
Çözüm Finans Faktoring
Da Lage Landen Faktoring
Değer Faktoring
Demir Factoring
Deniz Faktoring
Destek Finans Faktoring
Devir Faktoring
Doğa Faktoring
Doğan Faktoring
Eko Faktoring
Ekspo Faktoring
Eren Finans Faktoring
Erişim Finans Faktoring
Fiba Faktoring
Finans Faktoring
First Factoring
Garanti Faktoring
Girişim Faktoring
Global Faktoring
GSD Faktoring
TELEFON
(216) 331 09 48
(212) 212 53 48
(212) 282 82 25
(212) 527 31 31
(216) 481 90 01
(212) 236 99 30
(212) 368 78 50
(212) 290 32 32
(212) 349 49 00
(212) 407 11 11
(212) 330 04 25
(212) 217 34 01
(212) 293 47 75
(212) 598 18 83
(212) 213 10 75
(212) 538 01 01
(232) 484 21 21
(212) 356 19 10
(212) 217 71 71
(212) 470 06 40
(212) 370 98 01
(212) 290 30 50
(212) 270 55 55
(212) 370 16 00
(212) 325 25 50
(212) 297 50 20
(312) 354 88 60
(212) 677 01 75
(212) 329 21 00
(212) 276 39 59
(212) 225 30 30
(212) 231 64 64
(212) 385 14 00
(212) 371 38 00
(212) 276 76 96
(212) 365 31 53
(212) 367 45 45
(216) 494 04 40
(216) 587 90 00
Halk Faktoring
Huzur Faktoring
(212) 393 32 02
(212) 213 44 44
42
İSİM
ING Faktoring
İstanbul Faktoring
İş Faktoring Finansman
Kapital Faktoring
Katar Faktoring
Kent Faktoring
Kıbrıs İktisat Faktoring
Kredi Alta Faktoring
Kredi Finans Faktoring
Lider Faktoring
Makro Faktoring
Merkez Faktoring
Mert Finans Faktoring
Met-Ay Faktoring Finans
MNG Factoring
Optima Faktoring
Pamuk Faktoring
Para Finans Faktoring
Prime Faktoring
Sardes Faktoring
Strateji Factoring
Sümer Faktoring
Şeker Faktoring
Şirinoğlu Factoring
Tam Faktoring
TEB Faktoring
Trend Finans Faktoring
Tuna Faktoring
Turkısh Faktoring
Ulusal Faktoring
Vakıf Finans Factoring
VDF Faktoring
Yapı Kredi Faktoring
Yaşar Faktoring
Yeditepe Faktoring
Zorlu Faktoring
TELEFON
(212) 367 90 90
(212) 444 81 82
(212) 325 10 40
(212) 330 01 45
(212) 275 13 13
(212) 225 50 80
(212) 216 70 00
(216) 688 84 84
(212) 322 90 39
(212) 213 00 40
(212) 270 36 36
(212) 217 70 07
(212) 659 40 40
(312) 442 36 80
(212) 373 72 72
(212) 335 28 00
(212) 295 47 37
(212) 444 49 09
(212) 438 09 99
(212) 290 78 30
(212) 286 08 88
(212) 347 22 50
(212) 292 74 10
(212) 371 81 81
(212) 355 42 00
(212) 370 45 00
(212) 281 23 83
(212) 526 25 45
(212) 231 55 74
(212) 346 11 11
(212) 355 55 55
(212) 335 70 00
(212) 371 99 99
(212) 444 77 77
(212) 267 33 33
(212) 317 73 00
43
FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETLERİ
İSİM
A&T Finansal Kiralama
Ak Finansal Kiralama
Alternatif Finansal Kiralama
Anadolu Finansal Kiralama
Arı Finansal Kiralama
Bilmar Finansal Kiralama
BNP Paribas Finansal Kiralama
Burgan Finansal Kiralama
De Lage Landen Finansal Kiralama
Deniz Finansal Kiralama
Enka Finansal Kiralama
FFK Fon Finansal Kiralama
Finans Finansal Kiralama
Garanti Finansal Kiralama
Haliç Finansal Kiralama
Halk Finansal Kiralama
Harman Finansal Kiralama
ING Finansal Kiralama
İş Finansal Kiralama
Kaynak Finansal Kiralama
Kent Finansal Kiralama
Mercedes-Benz Finansal Kiralama
Pamuk Finansal Kiralama
RBS Finansal Kiralama
Siemens Finansal Kiralama
Şeker Finansal Kiralama
Turkish Finansal Kiralama
Vakıf Finansal Kiralama
VFS Finansal Kiralama
Yapı Kredi Finansal Kiralama
Yatırım Finansal Kiralama
Ziraat Finansal Kiralama
TELEFON
(216) 445 57 01
(212) 386 96 00
(212) 231 34 34
(212) 368 78 20
(212) 310 27 21
(212) 292 55 52
(212) 318 42 50
(212) 324 31 31
(212) 370 98 00
(212) 370 18 00
(212) 455 10 00
(212) 570 15 00
(212) 349 11 11
(212) 365 30 00
(212) 356 50 05
(212)314 84 84
(216) 537 79 92
(212) 367 90 70
(212) 350 74 00
(212) 576 50 57
(212) 225 24 60
(212) 866 65 65
(212) 274 23 83
(212) 359 41 04
(212) 251 02 07
(212) 362 34 00
(212) 231 55 74
(212) 337 67 67
(216) 655 75 00
(212) 339 90 00
(212) 328 18 58
(212) 459 88 00
44
FİNANSMAN ŞİRKETLERİ
İSİM
ALJ Finansman
DD Konut Finansman
Koç Fiat Kredi Tüketici Finansmanı
Koç Finansman
MAN Financial Services Tüketici Finansmanı
Mercedes Benz Finansman Türk
Orfin Finansman
PSA Finansman
Scania Tüketici Finansmanı
Şeker Mortgage Finansman
TEB Finansman
VFS Finansman
Volkwagen Doğuş Tüketici Finansmanı
TELEFON
(216) 643 04 00
(212) 336 89 00
(212) 340 55 00
(216) 556 35 00
(312) 590 10 00
(212) 866 65 65
(216) 645 59 00
(216) 570 60 60
(212) 367 10 00
(212) 288 99 55
(216) 355 20 00
(216) 655 75 00
(212) 335 70 00
FİNANSAL HOLDİNG ŞİRKETLERİ
İSİM
Koç Finansal Hizmetler
Özyol Holding
TEB Holding
TELEFON
-
VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİ
İSİM
Artı Varlık Yönetim
Bebek Varlık Yönetim
Destek Varlık Yönetim
Efes Varlık Yönetim
Final Varlık Yönetim
Girişim Varlık Yönetimi
İstanbul Varlık Yönetim
RCT Varlık Yönetim
Turkasset Varlık Yönetim
Vera Varlık Yönetim
TELEFON
(216) 574 10 55
(212) 317 01 40
(212) 214 26 96
(216) 538 41 00
(212) 327 93 32
(212) 381 23 00
(212) 367 36 36
(212) 347 07 77
(212) 349 55 00
(212) 344 07 00
45
İletişim Bilgileri
İnternet Sayfası:
http://www.bddk.org.tr
Genel bilgi ve öneriler için elektronik posta adresi:
[email protected]
Ankara Ofisi
 Adres:
Atatürk Bulvarı No:191
Kavaklıdere, 06680, Ankara
 Telefon: 312 - 455 65 00
İstanbul Ofisi
 Adres:
Yıldız Posta Cad. Yener Sokak No:3
Gayrettepe, 34349, İstanbul
 Telefon: 212 - 337 70 00
46
Download

Untitled - Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu