BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
BOYA SANAYİSİ İnci Selin AYDIN 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi
SINIFLANDIRMA Bu sektör raporu kapsamına giren ürünler Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Sınıflandırmasına göre 32. fasılda yer almaktadır. TÜRKİYE'DE ÜRETİM BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Türkiye boya sektörü günümüzde Avrupa’nın altıncı büyük boya üreticisi konumunda olup, sektördeki yıllık üretim kapasitesi 800 bin ton, kapasite kullanım oranı ise %65 düzeyindedir. 2 milyar Dolar civarındaki Türk boya pazarının dünya pazarlarından aldığı pay ise %2’dir. Sektörün mevcut kurulu kapasitesinin kullanım alanlarına göre dağılımı incelendiğinde, inşaat boya ve verniklerinin %58, ahşap mobilya boyalarının %14, metal boya ve verniklerin %10, otomotiv boyalarının %6, toz boyaların %7, deniz boyalarının %3 ve diğer boyaların %2 paya sahip olduğu görülmektedir. Boya sektörünün mevcut toplam kapasitesinin yaklaşık %60’ını inşaat boyalarının oluşturması, sektörü inşaat sektörü ile büyük ölçüde entegre bir hale getirmektedir. Sektörde yerli hammadde oranı ürün ve teknoloji bazında değişim göstermekle birlikte, %30–70 arasında değişim göstermektedir. Türk boya sanayisi hammadde açısından dışa bağımlı durumdadır. Hammadde, özellikle pigment ithalatı üretim artışına bağlı olarak sürekli artmaktadır. En çok reaktif boyalar ithal edilmektedir. Bunu asit boyalar, vat boyalar ve bazik boyalar izlemektedir. İthal boyaların önemli bir bölümü yüksek teknoloji kullanılarak üretilen boyalardan oluşmaktadır. Sektörde günümüzde 20'ye yakın büyük ölçekli ve gelişmiş teknolojili üretim yapısına sahip işletme ve ayrıca 600'e yakın küçük ve orta ölçekli işletme faaliyet göstermekte, bu işletmelerde 200.000 kişi istihdam edilmektedir. Boya sektöründeki firmaların önemli bir kısmı BOSAD (Boya Sanayicileri Derneği) altında örgütlenmiştir. Toplam boya üretim hacminin %15­20’sinin ise, kayıt dışı/standart dışı üretim yapan kuruluşlar tarafından gerçekleştirildiği tahmin edilmektedir. Boya sanayisinde kurulu tesislerin kapasiteleri ile teknolojilerinin modernliği büyük değişiklikler göstermektedir. Sektördeki büyük firmaların ileri teknoloji ile üretim yapan modern tesisleri bulunduğu gibi çok küçük kapasiteler ile çalışan ve çok ilkel tesislerde üretim yapan işletmeler de vardır. Üreticilerden bazıları lisans anlaşmaları ile dünyanın önde gelen büyük üreticileri ile ortaklıklar kurarak teknolojilerini geliştirmiştir. Ayrıca kendi Ar­Ge faaliyetlerini yapan firmalar da vardır. Söz konusu Ar­Ge faaliyetleri doğrultusunda firmalar boya üretiminde teknolojiyi yakından takip edebilmektedir. Geliştirilen yeni üretim teknikleri sayesinde insan ve çevre sağlığına duyarlı ve aynı zamanda uzun ömürlü boya üretimi yapılabilmektedir. Son yıllarda, boya sektöründe geliştirilen yeni ürünlerin başında nanoteknolojik boyalar gelmektedir. Boya üretiminde kullanılan nanoteknoloji sayesinde yangın geciktiricilik, antimikrobiyel yapı, çizilmezlik, aşınmazlık, korozyon direnci, ses izolasyonu, güneş ışığına dayanıklılık, kendi kendini temizleme, kolay temizlenebilme gibi birçok işlev sağlanabilmektedir. Ayrıca daha dayanıklı, servis ağırlıklı, kolay sürülen, yüksek
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 1 performanslı, renk çeşitliliği bakımından zengin ve çevresel etkileri azaltılmış (düşük VOC, ağır metal içermeyen boya, vb) boya ürünlerine ilgi de artmaktadır. Üretim kapasitesi açısından dünya standartlarında imkanlara sahip olan boya sektörünün en büyük dezavantajı, Türkiye’de kişi başına boya tüketiminin düşük olmasıdır. Gelişmiş ülkelerde yıllık ortalama 20–25 kg olan kişi başına boya tüketimi, ülkemizde yaklaşık 12 kilodur. BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Halen önemli miktarda konut açığı bulunması, pek çok binada boya uygulaması yapılmamış olması ve özellikle depremden etkilenen bölgelerde başta konut olmak üzere yoğun bina ihtiyacı olması nedeniyle boya talebinin ilerleyen yıllarda yükselmesi beklenmektedir. Ayrıca ekonomideki gelişmeye ve hanehalklarının gelir düzeyindeki artışa paralel olarak diğer ülkeler ile Türkiye arasındaki kişi başına tüketim farkının kapanacağı, küresel ekonomik krizden sonra boya talebinin daha da artacağı tahmin edilmektedir. IX. Kalkınma Planı döneminde BOSAD tarafından yapılan sektörel değerlendirmelerde Türkiye boya pazarının ve coğrafi olarak yakın pazarların dünya boya piyasasındaki öneminin yükselme eğilimi içinde olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, özellikle Batı Avrupa’da doygunluğa ulaşan boya pazarında düşük büyüme oranları ve yüksek maliyetler ile çalışmak zorunda olan çok uluslu boya üreticileri yatırımlarını AB’ye yeni üye olan veya aday durumda bulunan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine kaydırmaya başlamıştır. Bu gelişmeler ışığında, Türkiye’nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerine yakınlığı nedeniyle bu ülkelere yönelik ihracatta önemli bir potansiyeli bulunmaktadır. TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ İhracat Türk boya sektörü kimya sanayi ihracatının lokomotif sektörlerinden biri olup, boya üretiminin yaklaşık %10’u ihraç edilmektedir. 2006–2008 yılları arasında ihracat rakamını iki katına çıkarmayı başaran sektör, 2009 yılında dünya pazarlarında yaşanan daralmanın etkisiyle %5,3 oranında küçülerek 428 milyon Dolar düzeyine gerilemiştir. Nitekim boya sektörü, tekstil, deri, inşaat, cam ve seramik sektörlerine girdi sağladığından bu sektörlerdeki olumsuz gelişmelerden de doğrudan etkilenebilmektedir. 2010 yılında ise boya ihracatımız 2009 yılına kıyasla %24 artışla kriz öncesi dönemdeki seviyenin de üzerinde 532 milyon Dolar olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’nin Boya İhracatı Yıllar 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Değer (1000 Dolar) 89.516 92.485 113.124 135.022 177.767 234.697 287.744 357.455 452.406 428.801 532.800 Miktar (Ton) 87.984 87.514 111.987 125.591 160.766 192.528 222.904 273.259 322.153 304.471 376.067 Kaynak: DTM Bilgi Sistemi
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 2 3201, 3202, 3203, 3204 ve 3206 numaralı fasıllarda yer alan ürünler ağırlıklı olarak tekstil boyalarından ibarettir. 2010 yılında 138 milyon Dolar değerindeki ihracat ile bu ürünler, toplam boya ihracatının %26’sını oluşturmuştur. BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
2010 yılında en fazla macunlar, renkli çimentolar ve boyacılıkta kullanılan sıvama maddeleri (121 milyon Dolar) ihraç edilmiştir. Bu maddeleri, sentetik polimerler esaslı, susuz ortamda eriyen veya dağılan boya ve vernikler (98 milyon Dolar), debagatte kullanılan sentetik organik, anorganik maddeler (73 milyon Dolar) ve sentetik polimerler esaslı; sulu ortamda eriyen/dağılan boya ve vernikler (70 milyon Dolar) izlemektedir. Türkiye’nin Ürünlere Göre Boya İhracatı (ABD Doları) GTİP Ürün Adı 3201 Debagatte kullanılan bitkisel menşeli hülasalar; tanenler ve bunların tuzları, eterleri, esterleri ve diğer türevleri 3202 Debagatte kullanılan sentetik organik, anorganik maddeler 3203 Hayvansal/bitkisel menşeli boyayıcı maddeler 3204 Sentetik organik boyayıcı maddeler 3205 Boyayıcı laklar; esası lak olan müstahzarlar 3206 Diğer boyayıcı maddeler 3207 Seramik, emaye/cam sanayinde kullanılan boya, sır, cila vb. 3208 Sentetik polimerler esaslı; susuz ortamda eriyen /dağılan boya ve vernik 3209 Sentetik polimerler esaslı; sulu ortamda eriyen/dağılan boya ve vernik 3210 Diğer boya ve vernikler (emaye/laklar/pigment) 3211 Müstahzar kurutucu maddeler (sikatifler) 3212 Boyaların imalinde kullanılan, susuz ortamda dağılan istampa boyası ve pigment 3213 Resim, eğitim ve afiş boyaları, renkleri değiştirici vs. boyalar 3214 Macunlar, renkli çimentolar ve boyacılıkta kullanılan sıvama maddeleri 3215 Matbaa, yazı, çizim ve diğer mürekkepler 32 Toplam 2007 2008 2009 2010 1.723.951 837.168 900.454 745.455 46.096.956 64.191.509 55.355.278 73.147.289 103.745 172.698 257.976 589.286 26.627.435 1.072.724 33.883.907 1.214.703 33.331.440 1.015.646 43.398.589 825.824 13.213.342 17.913.019 17.189.544 20.639.424 27.856.127 37.811.315 33.756.785 36.263.575 74.889.316 90.213.127 89.402.300 98.282.706 35.237.679 47.511.559 52.846.291 70.460.451 20.967.581 21.665.842 20.853.275 22.919.568 6.955.424 9.775.765 7.535.308 9.463.320 5.279.745 6.228.259 4.215.922 4.012.631 1.189.369 1.419.458 2.233.875 1.970.366 70.342.756 92.277.352 86.479.303 121.521.551 25.898.963 27.290.268 23.427.209 28.559.526 357.455.113 452.405.949 428.800.606 532.799.561 Kaynak: DTM Bilgi Sistemi. Son yıllarda dış piyasa talepleri dikkate alınarak üretim yapılması ve hammadde yerine mamul ürün ihracatına önem verilmesi, ihracat artışını doğrudan etkilemiştir. BOSAD 1 tarafından yapılan çalışmalara göre, gerekli kalite standartlarında üretilmiş boyaların yabancı ülkelerde pazarlanması sağlandığı takdirde boya ihracatımız 1 milyar Dolar seviyesine çıkabilecek potansiyeldedir. 1 Boya Sanayicileri Derneği, www.bosad.org
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 3 Türk boya sektörünün en çok ihracat yaptığı ülkeler, inşaat sektörünün canlı olduğu Orta Doğu, Orta Asya ve Balkan ülkeleridir. İhracatımızda AB ülkelerinin payı %14’tür. Boya ihracatımızda önde gelen ülkelerin gelişmekte olan ülkeler olması, iç pazarda olduğu gibi dış pazarda da boya sektörü ile inşaat sektörü arasında çok güçlü bir etkileşim olduğuna işaret etmektedir. BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
2010 yılında sektörde en fazla ihracat yapılan ülke, %13 pay ile Irak’tır. Bu ülkeye yönelik ihracatımız 2009 yılına kıyasla %96 oranında artmıştır. İran sektördeki başlıca ihraç pazarlarımız arasında %6,6 pay ile ikinci sırada yer alırken, Azerbaycan %5,2 payla üçüncü sıradadır. Çin, Rusya, Türkmenistan, Gürcistan ve Romanya gibi ülkeler ise boya ihracatımızın yöneldiği diğer başlıca ülkelerdir. Türkiye’nin Ülkeler İtibarıyla Boya İhracatı (ABD Doları) 2007 2008 2009 2010 Tüm Ülkeler 357.455.113 452.405.949 428.800.606 532.799.561 Irak 16.365.030 23.803.936 35.312.550 69.201.618 İran 14.862.111 21.347.211 28.349.483 34.990.945 Azerbaycan 23.860.518 29.163.659 29.123.081 27.799.894 Çin 15.972.219 18.548.176 23.299.253 27.220.349 Rusya Fed. 29.581.136 31.323.179 19.105.671 25.583.264 Türkmenistan 5.718.125 10.085.555 19.775.799 23.555.473 Gürcistan 17.201.461 23.776.215 18.961.653 21.707.080 Romanya 21.322.156 29.922.338 20.633.743 20.051.924 Mısır 8.069.596 11.596.845 13.073.917 17.251.790 Kazakistan 15.968.582 14.452.679 14.465.859 16.617.554 Özbekistan 8.201.389 10.075.335 9.605.185 13.547.505 Suriye 7.484.030 10.426.164 10.699.460 13.033.688 Suudi Arabistan 7.985.544 9.709.608 12.166.872 12.527.930 Ukrayna 16.654.435 20.496.568 12.042.161 12.475.126 Kuzey Kıbrıs T.C. 10.693.440 9.720.162 8.097.589 9.529.254 Bulgaristan 13.564.372 16.028.383 10.018.096 9.352.599 İtalya 8.363.766 11.459.965 7.541.285 8.086.746 Libya 1.479.289 5.065.737 6.000.679 7.782.184 Cezayir 4.037.642 5.631.751 5.381.121 7.370.016 Brezilya 1.670.159 4.570.474 3.072.618 6.814.680 İsrail 6.373.267 5.795.392 6.000.785 6.731.064 Pakistan 2.167.217 4.478.176 4.551.306 6.568.561 Tayvan 3.727.510 5.590.506 4.077.968 6.365.244 Fransa 2.510.015 3.248.323 5.215.777 6.303.304 ABD 2.327.533 4.422.648 5.704.465 6.292.268 Güney Kore 3.946.026 5.838.763 5.051.495 5.843.176 Bir. Arap Emirlik. 3.082.410 3.786.115 3.556.040 4.826.163 Güney Afrika Cum. 1.647.284 2.664.080 3.370.443 4.155.763 Polonya 3.453.299 4.441.288 3.882.787 4.048.546 Çek Cum. 915.645 930.616 1.703.564 3.943.024 Kaynak: DTM Bilgi Sistemi 1 Mart 1995 tarihinden itibaren bazı Avrupa ülkeleri tarafından, kanserojen madde içerdiği gerekçesiyle azo boyar maddelerinin üretimi, ithalatı ve ihracatı yasaklanmıştır. Azo boyar maddeleri ile ilgili bu yasak, hazır giyim, deri giyim, ayakkabı, çarşaf, nevresim, yastık kılıfı
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 4 gibi vücutla doğrudan teması bulunan tüm ürünler için geçerlidir. Kendi halkımızın sağlığı açısından ve aynı zamanda önemli bir tekstil ve konfeksiyon üreticisi ve ihracatçısı olduğumuzdan, ülkemizde de bu maddelerin üretimi, kullanımı, ithalatı ve ihracatı yasaklanmıştır. Bu örnekten de görüleceği üzere Türk boya sektörü uluslararası üretim standartlarını yakından takip etmekte ve gerekli uygulamaları zamanında gerçekleştirmektedir. BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Sektör üretim ve ihracatında önemli bir engel oluşturması muhtemel olan Avrupa Birliği REACH uygulaması, sektörün en önemli konularından biridir. REACH DÜZENLEMESİ (Registration, Evaluation and Authorisation of Chemicals , Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi ve İzni) 18 Aralık 2006 tarihinde Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen ve 1 Haziran 2007’de yürürlüğe giren REACH Tüzüğü gereğince AB üye ülkelerinde faaliyette bulunan ve yılda bir tondan fazla kimyasal madde üreten veya ithal eden firmaların söz konusu kimyasal maddeleri, AB örgütlenmesi içinde yer alan Avrupa Kimyasallar Ajansı yönetimindeki merkezi bir veri tabanına kaydettirmeleri gerekmektedir. Ayrıca bu ürünlerin pazara sunulabilmesi için, ihtiyaç duyulması halinde, çeşitli testlerin gerçekleştirilmesi ve söz konusu Ajanstan izin alınması zorunlu bulunmaktadır. İnsan sağlığının ve çevrenin korunmasının hedeflendiği REACH tüzüğü, hem kimyasallardan kaynaklanan risklerin yönetiminde hem de üretilen kimyasal maddeler hakkında sağlıklı bilgilerin sağlanması konusunda sanayiye büyük sorumluluklar ve yüksek maliyetler getirmektedir. Ülkemizden AB’ye yapılacak kimyevi madde ihracatında ihracatçı firmalarımızın REACH Tüzüğünün öngördüğü şartlarda üretim yapmaları ve ürünlerini Avrupa Kimyasallar Ajansı’na (AKA) kaydettirmeleri gerekmektedir. Diğer taraftan, AB’ye veya AKA’ya tam üye olmamız durumunda, REACH kapsamındaki düzenlemelerin kimya sektörümüzün tüm üretim faaliyetlerinde uygulanması zorunlu hale gelecektir. REACH sistemi, AB’de üretilen veya diğer ülkelerden AB’ye ithal edilen kimyasalları ilgilendirmektedir. AB, bu süreçte sadece AB’de yerleşik özel / tüzel kişileri (legal entity) “muhatap” olarak kabul etmekte, AB dışı üreticileri (non­EU manufacturer) ise “doğrudan muhatap” olarak kabul etmemektedir. Halen Türkiye’deki üretici / ihracatçı firmalar REACH sistemine göre “AB dışı üretici” (non­EU manufacturer) kategorisindedir. Bu nedenle firmalarımızın AKA’ya doğrudan müracaatları mümkün olmamaktadır. Firmalarımızın AB’ye ihracat yapabilmeleri için iki alternatif mevcuttur. Birinci alternatif: AB’de yerleşik bir ithalatçı, Türkiye’den ithalatını yaptığı maddeleri bizzat kendisi AKA’ya kaydettirecektir. Bu durumda ithalatçının sorumluluğu herhangi bir AB’li üreticinin sorumluluğu ile aynıdır. İthalatçı firmanın Türk üretici/ihracatçı adına kayıt dosyasını hazırlayıp AKA’ya sunması için gerekli tüm veriler (gizlilik derecesi ne olursa olsun) Türk firma tarafından ithalatçı firmaya verilmek zorundadır. Bu alternatifin en olumsuz yanı ithalatçının maddeye veya formülasyona ilişkin tüm bilgileri elde edebilmesidir. Diğer taraftan ithalatçıların kayıt işlemini (kayıt ve bürokrasi sürecinin uzunluğuna bağlı olarak) kendi üzerlerine almak konusunda isteksiz davranmaları söz konusu olabilir.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 5 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
İkinci alternatif: Türk üretici/ihracatçılarının tek temsilci (only representative) atamalarıdır. Tek temsilci AB’de yerleşik bir gerçek veya tüzel kişi (legal entity) olabilir. Tek temsilci, AKA’nın ve sistem içerisinde yer alan diğer AB kurumlarının tek muhatabı olmak durumundadır. AB kurumları Türk firmalarla REACH sürecine ilişkin resmi ilişki içerisinde bulunmayacaklardır. Tek temsilci, ihraç edilmek istenen maddeleri AKA’ya kaydettirecek ve REACH kapsamında tek sorumlu olacaktır. Bu durumda ithalatçı firma alt kullanıcı (downstream user) konumunda olup, Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi (KGD), Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR), Maruziyet Senaryosu (MS), Güvenlik Bilgi Formu (GBF) vb. rapor, belge ve verileri, kendisi hazırlamak yerine tek temsilciden talep edecektir. AB üyesi 27 ülke dışında kalan ancak Avrupa Ekonomik Alanı’na dahil olan İzlanda, Liechtenstein ve Norveç de ulusal mevzuatlarını REACH’e uyumlu hale getirmeyi planladıklarından dolayı, bu ülkelere yapılacak ihracatta da aynı şartların sağlanması gerekmektedir. Firmalarımızın ürünlerinin AKA’ya kayıt işlemleri İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamuller İhracatçıları Birliği (İKMİB)’nin AB’de kurmuş olduğu tek temsilcilik kanalı ile gerçekleştirilebilmektedir. Firmalarımız, REACH sistemiyle ilgili her türlü sorunları için İKMİB ile irtibata geçebilirler (www.reach.immib.org.tr). İthalat 2001–2008 yılları arasında düzenli biçimde artan boya ithalatı, 2009 yılında %19,3 oranında azalarak 1,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiş, 2010 yılında ise ekonomik faaliyetlerdeki canlanma ile birlikte boya ithalatımız %21 artmıştır. Türkiye’nin Yıllara Göre Boya İthalatı Yıllar 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Değer (1000 Dolar) 613.745 491.945 680.556 849.679 1.030.059 1.124.563 1.288.337 1.529.035 1.579.244 1.276.084 1.545.048 Miktar (Ton) 201.413 171.158 241.039 267.985 326.336 362.689 427.870 458.067 429.580 376.710 456.218 Kaynak: DTM Bilgi Sistemi Türkiye 2010 yılında en fazla sentetik organik boyayıcı maddeler (427 milyon dolar) ithal etmiştir. Bu maddeleri, diğer boyayıcı maddeler (365 milyon dolar) ile sentetik polimerler esaslı; susuz ortamda eriyen /dağılan boya ve vernikler (215 milyon dolar) izlemektedir.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 6 Türkiye’nin Ürünlere Göre Boya İthalatı (ABD Doları) GTİP Ürün Adı 2008 2009 2010 7.116.076 8.716.687 5.165.389 7.923.718 33.280.408 33.110.401 24.911.781 28.193.068 4.536.737 5.808.565 5.732.162 11.517.112 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
3201 Debagatte kullanılan bitkisel menşeli hülasalar; tanenler ve bunların tuzları, eterleri, esterleri ve diğer türevleri 3202 Debagatte kullanılan sentetik organik, anorganik maddeler 3203 Hayvansal/bitkisel menşeli boyayıcı maddeler 3204 Sentetik organik boyayıcı maddeler 3205 Boyayıcı laklar; esası lak olan müstahzarlar 3206 Diğer boyayıcı maddeler 2007 452.943.271 446.672.570 367.471.800 427.910.037 1.142.285 1.157.699 1.070.682 2.270.198 315.966.080 323.250.638 275.090.824 365.231.041 3207 Seramik, emaye/cam 99.797.904 105.742.124 79.392.384 104.902.084 sanayinde kullanılan boya, sır, cila vb. 3208 Sentetik polimerler esaslı; 211.865.633 241.005.293 194.466.596 215.659.249 susuz ortamda eriyen /dağılan boya ve vernik 3209 Sentetik polimerler esaslı; 85.818.438 91.519.144 69.415.068 78.228.072 sulu ortamda eriyen/dağılan boya ve vernik 3210 Diğer boya ve vernikler 14.473.197 16.391.068 13.482.471 13.663.245 (emaye/laklar/pigment) 3211 Müstahzar kurutucu maddeler 481.473 1.309.620 1.743.245 1.547.321 (sikatifler) 3212 Boyaların imalinde kullanılan, 59.330.626 55.508.619 39.734.039 48.146.905 susuz ortamda dağılan istampa boyası ve pigment 3213 Resim, eğitim ve afiş 4.555.358 5.375.619 4.010.896 5.072.410 boyaları, renkleri değiştirici vs. boyalar 3214 Macunlar, renkli çimentolar ve 140.631.184 151.798.332 105.783.745 128.550.177 boyacılıkta kullanılan sıvama maddeleri 3215 Matbaa, yazı, çizim ve diğer 97.096.795 91.877.465 88.612.489 106.233.203 mürekkepler 32 Toplam 1.529.035.465 1.579.243.844 1.276.083.571 1.545.047.840 Kaynak: DTM Bilgi Sistemi 2010 yılında ithalatın %60’ı AB ülkelerinden yapılmıştır. Almanya, %20 pay ile ithalat yapılan ülkelerin başında gelmektedir. Çin (%10,5), İtalya (%9,7), Hindistan (%6,6), Fransa (%5,6) ve ABD (%5,3) ise diğer başlıca boya tedarikçilerimizdir. Çin ve Hindistan gibi ülkelerin son yıllarda Avrupa ülkelerinin önüne geçtiği görülmektedir. Türkiye’nin Ülkeler İtibarıyla Boya İthalatı (ABD Doları) Tüm Ülkeler Almanya Çin İtalya Hindistan Fransa 2007 2008 2009 2010 1.529.035.465 1.579.243.844 1.276.083.571 1.545.047.840 331.569.495 332.658.962 261.170.863 307.818.856 129.205.192 138.096.992 110.553.163 162.831.094 154.381.261 159.428.088 122.471.883 150.201.147 79.922.654 90.828.735 77.958.798 101.921.763 95.106.396 110.182.615 84.472.415 86.887.387
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 7 66.384.639 73.727.214 78.832.417 86.382.099 60.931.303 61.717.155 39.644.087 27.367.980 26.869.572 23.878.810 15.322.812 14.455.569 8.859.317 13.042.506 8.243.452 7.758.552 17.233.299 7.292.885 9.004.207 6.126.994 1.833.495 5.433.716 7.505.707 3.318.657 364.503 67.970.710 73.001.176 69.598.547 90.996.207 59.331.587 56.152.058 40.092.131 29.216.031 30.524.975 22.358.633 16.252.110 12.097.106 10.925.664 13.136.153 9.947.115 8.905.486 16.427.962 9.498.460 10.639.769 5.089.096 1.480.521 5.598.407 6.062.505 3.001.003 1.852.728 52.829.856 59.394.176 54.993.941 69.177.394 53.269.615 50.466.914 35.013.916 23.073.405 19.680.295 18.537.144 17.182.688 11.669.447 12.941.233 11.528.980 11.388.105 9.206.519 11.090.746 7.843.002 5.594.926 7.607.885 1.920.180 3.457.360 6.065.357 3.004.387 2.374.795 81.185.637 79.605.667 71.561.761 69.588.617 61.938.137 52.881.799 42.811.006 25.286.698 24.464.461 19.400.507 17.690.112 14.327.180 13.932.389 12.749.617 11.861.520 11.797.817 9.950.994 9.030.985 8.248.888 7.719.087 5.385.487 5.284.944 4.297.783 4.233.349 3.637.784 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
ABD İspanya Belçika İngiltere Hollanda İsviçre Güney Kore Tayvan Ukrayna Japonya Slovenya Suudi Arabistan Yunanistan Endonezya İsveç İsrail Portekiz Avusturya Finlandiya Meksika Peru Tayland Danimarka Çek Cum. Hırvatistan Kaynak: DTM Bilgi Sistemi DÜNYA TİCARETİ Dünya boya üretimi 30 milyon ton civarında gerçekleşmekte olup, pazarın büyüklüğü 72 milyar Dolar’a ulaşmıştır. 2009–2013 yılları arasında yıllık ortalama %15 büyüyeceği tahmin edilen boya pazarının, 2011 yılında 35 milyon tonluk üretim miktarına ve 92 milyar Dolarlık pazar büyüklüğüne ulaşması beklenmektedir. Dünya boya üretiminin yaklaşık %80’i 20 firma tarafından gerçekleştirilmektedir. Pazarın %40’ına ise üç büyük firma egemendir. Son birkaç yıldır süregelen firmalar arası satın alma ve birleşmeler sonucunda en büyük boya firmasının pazar payı %8’den, %18’e yükselmiştir. Bu gelişim sektörde bütünleşme sürecinin hızla devam ettiğinin göstergesidir. Özellikle çevre, teknoloji ve Ar­Ge alanlarındaki gelişmeler, küçük ve orta ölçekli işletmelerin maliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Son dönemde dünya boya sanayisi önemli değişikliklere sahne olmaktadır. Satış hacimlerindeki düşüş yanında, hammadde maliyetlerindeki artış, kar marjlarını azaltmıştır. Üretici firmalar daha düşük kapasite düzeyinde uzmanlaşma yoluna gitmişlerdir. Sektörde yoğunlaşma ve uzmanlık ağırlık kazanmıştır. Küçük firmalar piyasadan çekilmek veya büyük gruplar ile birleşmek zorunda kalmışlardır. Boya sektöründe Ar­Ge çalışmaları ve teknolojik yenilikler oluşturmaya yönelik çabalar gittikçe önem kazanmaktadır. Dünya boya pazarı özel dekoratif ürünler gibi yeni ürünlere yatırım gerçekleştirmektedir.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 8 Dünyada boya sanayisini etkileyen en önemli unsurların başında Çevre ve İnsan Sağlığının Korunmasına İlişkin Düzenlemeler gelmektedir. Bu nedenle ürün geliştirme projeleri, yeni düzenlemeler ile uyumlu bir şekilde yürütülmektedir. Bu kapsamda aşırı su bazlı ve yüksek katkılı boya türlerindeki Ar­Ge çalışmalarına öncelik verilmektedir. Dünyada su bazlı boyaların sanayi boyalarında kullanımı, henüz dekoratif boyalar kadar yaygınlaşmamıştır. İhracat BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
2009 yılı dünya boya ihracatından en yüksek payı, sentetik polimerler esaslı; susuz ortamda eriyen /dağılan boya ve vernikler (%18,9), sentetik organik boyayıcı maddeler (%17), matbaa, yazı, çizim ve diğer mürekkepler (%16) ve diğer boyayıcı maddeler (%15,9) almıştır. 2009 yılında Almanya, ABD, Hollanda, Japonya, Belçika ve Çin dünyanın en büyük boya ihracatçıları olmakla beraber, Türkiye 25. sırada yer almıştır. Dünya Boya İhracatı (1000 Dolar) GTİP 32 Ürün Adı Toplam 2006 2007 2008 2009 57.171.030 64.150.351 67.741.205 56.861.876 3208 Sentetik polimerler esaslı; susuz ortamda eriyen /dağılan boya ve vernik 3204 Sentetik organik boyayıcı maddeler 10.816.595 12.230.035 13.369.727 10.770.754 10.879.898 11.813.829 12.140.290 9.694.340 3215 Matbaa, yazı, çizim ve diğer mürekkepler 8.762.271 9.473.526 10.075.987 9.103.118 3206 Diğer boyayıcı maddeler 3214 Macunlar, renkli çimentolar ve boyacılıkta kullanılan sıvama maddeleri 3209 Sentetik polimerler esaslı; sulu ortamda eriyen/dağılan boya ve vernik 3207 Seramik, emaye/cam sanayinde kullanılan boya, sır, cila vb. 3212 Boyaların imalinde kullanılan, susuz ortamda dağılan istampa boyası ve pigment 3210 Diğer boya ve vernikler (emaye/laklar/pigment) 3203 Hayvansal/bitkisel menşeli boyayıcı maddeler 3202 Debagatte kullanılan sentetik organik, anorganik maddeler 3213 Resim, eğitim ve afiş boyaları, renkleri değiştirici vs. boyalar 3201 Debagatte kullanılan bitkisel menşeli hülasalar; tanenler ve bunların tuzları, eterleri, esterleri ve diğer türevleri 3205 Boyayıcı laklar; esası lak olan müstahzarlar 3211 Müstahzar kurutucu maddeler (sikatifler) 9.230.086 10.124.040 10.009.722 5.295.083 6.153.021 6.911.551 9.091.693 5.488.243 4.045.355 4.938.842 5.304.438 4.409.727 3.124.614 3.855.638 4.187.589 3.269.278 2.042.431 2.323.639 2.324.566 1.997.398 756.625 832.610 900.728 716.192 517.107 581.883 605.030 653.647 707.590 735.522 726.607 616.488 413.791 447.757 444.523 423.020 238.569 268.292 294.049 254.567 188.106 182.231 233.089 213.334 152.909 189.486 213.309 160.077 Kaynak: ITC TradeMap.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 9 Dünya Boya İhracatının Ülkelere Göre Dağılımı (1000 Dolar) Ülke 2006 2007 2008 2009 Dünya Toplamı 57.536.488 64.626.476 68.397.536 58.092.352 İlk 30 Ülke Toplamı 53.827.232 60.530.943 63.837.610 54.668.713 9.961.124 11.101.557 11.792.890 10.120.096 ABD 5.535.777 5.987.290 6.447.642 5.739.488 Hollanda 2.883.697 3.304.548 3.460.691 4.006.720 Japonya 3.383.858 3.619.807 3.998.512 3.665.120 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Almanya Belçika 3.406.240 3.983.610 4.159.923 3.385.692 Çin 2.999.628 3.579.053 3.711.730 3.068.047 Birleşik Krallık 3.453.156 3.734.534 3.740.707 2.985.521 Fransa 2.912.133 3.346.022 3.347.403 2.572.373 İtalya 2.445.960 3.031.743 3.200.085 2.517.489 İspanya 1.991.349 2.419.207 2.598.669 2.022.913 İsviçre 2.343.511 2.449.640 2.381.894 1.934.715 Tayvan 1.157.106 1.215.839 1.271.619 1.216.220 Hindistan 970.908 1.199.136 1.477.984 1.186.813 Güney Kore 1.121.088 1.191.781 1.294.373 1.169.436 Singapur 1.137.254 1.178.995 1.292.170 1.166.289 962.694 1.147.549 1.177.421 927.996 Hong Kong 1.062.768 1.083.441 1.021.965 865.817 Danimarka 661.193 697.671 767.750 640.321 Avusturya 638.022 753.514 791.518 634.856 Kanada 901.060 924.398 851.089 607.541 Finlandiya 586.335 761.361 813.960 585.341 Avustralya 480.700 513.018 495.978 529.105 Meksika 575.098 571.613 546.662 504.009 Malezya 363.873 414.805 473.032 493.871 Türkiye 287.745 357.455 452.418 428.512 Çek Cum. 282.577 347.034 414.824 366.703 Polonya 431.510 586.146 692.040 358.741 Slovenya 319.776 393.343 447.614 351.739 Brezilya 335.948 371.561 416.511 324.908 Tayland 235.144 265.272 298.536 292.321 İsveç Kaynak: ITC TradeMap İthalat 2009 yılında dünyada en fazla ithal edilen boya ürünleri matbaa, yazı, çizim ve diğer mürekkepler (%18,5), sentetik polimerler esaslı; susuz ortamda eriyen /dağılan boya ve vernikler (%17,1), sentetik organik boyayıcı maddeler (%17) ve diğer boyayıcı maddelerdir (%15,4). Sektördeki başlıca tedarikçi ülkeler ise Almanya, Çin, Fransa, Hollanda, ABD ve İtalya’dır.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 10 Dünya Boya İthalatı (1000 Dolar) GTİP 32 Ürün Adı 2006 Toplam 2007 2008 2009 57.641.131 64.786.514 69.425.731 57.810.131 3215 Matbaa, yazı, çizim ve diğer mürekkepler 3208 Sentetik polimerler esaslı; susuz ortamda eriyen /dağılan boya ve vernik 3204 Sentetik organik boyayıcı maddeler 11.029.655 11.888.561 12.437.974 9.807.654 9.237.786 10.046.637 10.294.201 5.482.034 6.330.968 7.036.069 8.877.922 5.666.178 3.995.053 4.859.723 5.259.893 4.399.066 3.018.913 3.593.063 3.978.983 3.113.399 2.022.331 2.384.154 2.641.224 2.079.760 630.454 693.434 823.191 868.598 798.310 869.761 959.422 774.597 722.660 756.580 739.652 612.592 412.415 469.976 463.521 413.423 272.124 313.296 332.962 274.120 187.322 231.803 257.418 193.567 157.675 189.688 190.552 154.049 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
3206 Diğer boyayıcı maddeler 3214 Macunlar, renkli çimentolar ve boyacılıkta kullanılan sıvama maddeleri 3209 Sentetik polimerler esaslı; sulu ortamda eriyen/dağılan boya ve vernik 3207 Seramik, emaye/cam sanayinde kullanılan boya, sır, cila vb. 3212 Boyaların imalinde kullanılan, susuz ortamda dağılan istampa boyası ve pigment 3203 Hayvansal/bitkisel menşeli boyayıcı maddeler 3210 Diğer boya ve vernikler (emaye/laklar/pigment) 3202 Debagatte kullanılan sentetik organik, anorganik maddeler 3213 Resim, eğitim ve afiş boyaları, renkleri değiştirici vs. boyalar 3201 Debagatte kullanılan bitkisel menşeli hülasalar; tanenler ve bunların tuzları, eterleri, esterleri ve diğer türevleri 3211 Müstahzar kurutucu maddeler (sikatifler) 9.892.753 10.951.658 11.640.420 10.697.524 9.781.646 11.207.212 12.370.249 9.877.682 3205 Boyayıcı laklar; esası lak olan müstahzarlar Kaynak: ITC TradeMap. Dünya Boya İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (1000 Dolar) Ülke 2006 2007 2008 2009 Dünya Toplamı 57.761.252 64.970.724 69.767.088 59.180.808 İlk 30 Ülke Toplamı 45.892.961 50.887.606 54.168.539 46.276.378 Almanya 4.077.249 4.677.569 5.073.213 4.504.333 Çin 3.507.281 3.805.603 4.023.463 3.595.911 Fransa 3.303.516 3.759.344 3.898.445 3.403.907 Hollanda 1.782.991 2.179.176 2.305.295 2.720.585 ABD 3.194.857 3.273.089 3.207.892 2.512.805 İtalya 2.575.645 2.890.871 2.819.435 2.312.571 Birleşik Krallık 2.415.650 2.709.912 2.640.280 2.085.206 Belçika 2.292.246 2.187.391 2.403.653 1.988.882 İspanya 1.890.674 2.120.596 2.131.081 1.719.410 Güney Kore 1.642.500 1.762.133 1.857.197 1.683.456 Kanada 1.775.915 1.796.826 1.769.265 1.593.891 Rusya Fed. 1.259.769 1.706.525 2.079.368 1.570.782
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 11 Polonya 1.240.327 1.559.946 1.809.603 1.378.873 Türkiye 1.288.337 1.529.035 1.579.244 1.275.249 Meksika 1.377.517 1.451.278 1.474.169 1.266.290 Tayvan 1.169.275 1.216.159 1.297.935 1.156.914 Japonya 1.163.222 1.265.224 1.500.107 1.133.728 İsviçre 1.103.254 1.172.162 1.293.058 1.059.246 Hong Kong 1.257.700 1.205.280 1.002.841 862.645 997.074 1.137.373 947.211 Avusturya 900.044 1.031.026 1.072.663 897.456 Brezilya 645.983 786.769 983.642 857.803 Hindistan 575.464 690.799 870.215 857.733 Singapur 898.743 927.399 977.083 772.087 Çek Cum. 677.368 824.824 932.170 766.413 İsveç 765.346 866.694 944.661 735.459 Endonezya 495.603 574.249 794.277 698.300 Malezya 546.462 534.984 667.609 612.100 Portekiz 577.967 645.265 712.822 588.376 Danimarka 613.154 687.984 708.041 578.560 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
1.273.957 Tayland Kaynak: ITC TradeMap
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2011 12 
Download

2014 boya imalatı girişici iş planı örnek dosyası