IENG 318 – ÜRETİM PLANLAMA VE KONTROLÜ 1
ÇALIŞMA SORULARI 2
1. Bir stok kalemi düzenli olarak tek bir tedarikçiden temin edilmektedir. Bu stok kalemi için
gelecek 12 aylık talepler 6, 12, 4, 8, 15, 25, 20, 5, 10, 20, 5 ve 12 olarak belirlenmiştir.
Mevcut durumda elde 4 birim stok vardır ve 12 ayın sonunda elde 8 birimlik stok olması
istenmektedir. Elde bulundurma maliyeti dönem (ay) başına $1’dır ve sipariş verme
maliyeti de $40’dır. Sipariş verme politikalarını aşağıdaki yöntemleri kullanarak
belirleyiniz:
a. Silver-Meal sezgiseli
b. En az birim maliyet sezgiseli
c. Parça-dönem dengeleme sezgiseli.
d. Hangi parti büyüklüğü belirleme yöntemi daha az maliyetlidir?
2. Bir masa lambası üretimi için 6 haftalık net talep miktarları tabloda verilmiştir. Sipariş
verme maliyeti $200 ve bir masa lambasını bir hafta elde bulundurmanın maliyeti
$0,30’dır. Bu verilere göre:
a. Ekonomik sipariş miktarı modeline göre üretim planı ne olmalıdır?
b. Silver-Meal sezgiseli ile dönemler bazında parti büyüklüklerini hesaplayınız.
c. En az birim maliyet sezgiseli ile parti büyüklüklerini hesaplayınız.
d. Parça dönem dengeleme sezgiseli ile parti büyüklüklerini hesaplayınız.
e. Tüm yöntemler için maliyetleri hesaplayarak hangi yöntemin daha az maliyetli
olduğunu bulunuz.
Hafta 1
Net
335
Talep
2
3
4
200 140 440
5
300
6
200
3. Bir elektronik eşya üreticisi işletme, önümüzdeki yılın toplu üretim planını oluşturmak
istemektedir. Bu işletme, talepteki dalgalanmaları, elde bulundurma (stok tutma), fazla
mesai yapma ve fason üretim yaptırma stratejilerini kullanarak karşılamayı
düşünmektedir. Geçmiş yılların verilerinden yararlanarak ve talep tahmin tekniklerini
kullanarak belirlenen Plazma TV talep tahminleri (*100 adet), aşağıdaki tabloda
verilmiştir.
Ay
1
Talep 70
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
105
210
190
210
100
85
70
125
190
210
120
Bazı kapasite ve maliyet değerleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
•
•
•
•
•
•
Normal mesai kapasitesi: 13300 adet/ay
Fazla mesai kapasitesi: 2800 adet/ay
Fason üretim kapasitesi: Sınırsız
Normal mesaide birim üretim maliyeti: 60 TL/ay
Fazla mesaide birim üretim maliyeti: 69 TL/ay
Fason üretim maliyeti: 74 TL/adet
•
Elde bulundurma maliyeti: 2 TL/adet*ay
Öngörülen talepler dikkate alınarak üretim yapılacaktır. Yukarıdaki veriler ışığında Tablo
Yöntemini kullanarak ekonomik bir toplu üretim planını (hangi ayda, hangi ay için ne kadar
normal mesaide, ne kadar fazla mesaide ve ne kadar fasonda üretim yapılacağını) tablosal
formda belirlemeye çalışınız ve bu planının toplam maliyetini hesaplayınız.
4. Bir tekstil işletmesi; önümüzdeki altı ayın toplu üretim planını oluşturmak istemektedir. Bu
işletme, talepteki dalgalanmaları; elde bulundurma (stokta tutma), fazla mesai yapma ve fason
üretim yaptırma stratejilerini kullanarak karşılamayı düşünmektedir. Geçmiş yılların
verilerinden yararlanarak ve talep tahmini tekniklerini kullanarak belirlenen gömlek talebi
tahminleri, aşağıdaki tabloda verilmiştir:
1
2
3
4
5
6
Ay
Talep (adet)
25
35
64
57
43
84
Bazı kapasite ve mâliyet değerleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
•
•
•
•
•
•
•
Normal mesai kapasitesi (adet/ay)
Fazla mesai kapasitesi (adet/ay)
Fason üretim kapasitesi
Normal mesai mâliyeti (PB/adet)
Fazla mesai mâliyeti (PB/adet)
Fason üretim mâliyeti (PB/adet)
Elde bulundurma mâliyeti (PB/adet*ay)
: 50
: 10
: Sınırsız
:7
:9
: 12
:1
Tahmin edilen talepler dikkate alınarak üretim yapılacaktır. Yukarıdaki veriler ışığında
ekonomik bir toplu üretim plânını tablo yöntemi ile belirleyiniz (Her ayda, hangi ay için ne
kadar normal mesaide, ne kadar fazla mesaide ve ne kadar fasonda üretim yapılacağı) ve bu
plânın toplam mâliyetini bulunuz.
5. Bir ürün ailesine ilişkin toplu talep tahmini değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:
Ay
1
2
3
4
5
6
7
Topla
m
Talep (adet)
50
44
55
60
50
40
51
350
Aşağıdaki bilgileri kullanarak, ekonomik bir toplu üretim plânını (Her ayda, hangi ay için ne
kadar normal mesaide, ne kadar fazla mesaide ve ne kadar fasonda üretim yapılacağı) tablo
yöntemi ile geliştiriniz ve plânın toplam mâliyetini bulunuz.
•
•
•
•
•
Normal mesai kapasitesi
Fazla mesai kapasitesi
Fason üretim kapasitesi
Normal mesaide birim üretim mâliyeti
Fazla mesaide birim üretim mâliyeti
: 40 adet/ay
: 8 adet/ay
: 12 adet/ay
: 80 PB/adet
: 120 PB/adet
•
•
•
•
•
Fason üretim mâliyeti
Başlangıç Stoğu
Bitiş Stoğu
Elde bulundurma (stokta tutma) mâliyeti
Elde bulundurmama (yoksatma) mâliyeti
: 140 PB/adet
: 0 adet
: 10 adet
: 10 PB/adet*ay
: 20 PB/adet*ay
6. Bir işletmenin iki farklı ürün ailesinin ardışık iki döneme ilişkin talep tahmini değerleri ile,
dönem başı ve dönem sonu stok değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
A Ürün Ailesi (adet)
B Ürün Ailesi (adet)
Talepler
Dönem-1 Dönem-2
1.500
1.000
1.100
1.400
Dönem Başı
Stok
200
100
Dönem Sonu
Stok
100
200
İşletmenin talebi karşılayabilmek için elinde normal mesai ve fazla mesai ile önceden stoğa
çalışma olanakları bulunmaktadır. Normal Mesai Mâliyeti; A için 50 PB/adet, B için 60
PB/adet, Fazla Mesai Mâliyeti; A için 70 PB/adet, B için 80 PB/adet, Elde Bulundurma
Mâliyeti; A için 10 PB/(adet*dönem), B için 20 PB/(adet*dönem)’dir. Normal Mesai
Kapasitesi 2.000 adet/dönem, Fazla Mesai Kapasitesi 500 adet/dönem’dir. Kapasite hesabında
A ve B ürün ailelerinin birim üretim süreleri eşit kabul edilecektir. Açıklanan problemin
toplam mâliyeti enküçükleyecek şekilde doğrusal programlama modelini kurunuz.
7.
Bilgisayar
DVD sürücüsü
(2)
1 hafta
Ana kart (1)
3 hafta
Ek kart (3)
2 hafta
Çip (90)
2 hafta
6 ve 11. Haftalar arasında bilgisayara olan talep 220, 165, 180, 120, 75 ve 300 şeklindedir.
6. Haftadaki başlangıç stokunun 75 olduğu, 8. Haftada 30 ve 10. Haftada 10 adet
bilgisayarın stoklarda olacağı bilgisi ışığında,
a. Son ürüne ait sipariş miktarlarını ve zamanlarını belirleyiniz.
b. İhtiyaç kadar sipariş verilmesi politikası doğrultusunda ana kartlar için sipariş
miktar ve zamanlarını belirleyiniz.
8. Bir fabrikada sekiz haftayı içeren bir üretim döneminde, üretilen bir ürüne ilişkin haftalık
talep değerleri (adet), sırasıyla 25, 30, 33, 33, 24, 32, 25 ve 30’dur. Bu üründen, geçmiş
dönemlerde üretilmiş olup satılmayan ve yeni dönemde satışa hazır durumda 91 adet
vardır. Bu sekiz haftalık dönemin sonunda da, bir sonraki dönemde kullanılmak üzere 83
adet stok kalması istenmektedir. Sabit ve değişken üretim hızlarına göre üretim yapılması
durumları için, haftalık üretim ve hafta sonu stok miktarlarını bulunuz.
9. Bir işletmenin ürünlerine olan toplu ürün talebi, aylara göre aşağıdaki tablodaki gibidir.
Ay
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Talep (*1.000 adet)
10
12
15
40
13
0
20
0
10
0
40
30
20
40
10
Kapasite ve mâliyet verileri ise aşağıdaki gibidir:
• Normal mesai kapasitesi (adet/ay)
• Fazla mesai kapasitesi (adet/ay)
• Fason üretim kapasitesi
• Normal mesai mâliyeti (PB/adet)
• Fazla mesai mâliyeti (PB/adet)
• Fason üretim mâliyeti (PB/adet)
• Elde bulundurma mâliyeti (PB/adet*ay)
• Elde bulundurmama mâliyeti (PB/adet*ay)
: 50.000
: 10.000
: Sınırsız
: 20
: 26
: 29
:2
: 10
a. Ekonomik bir toplu üretim plânını (Her ayda, hangi ay için ne kadar normal mesaide, ne
kadar fazla mesaide ve ne kadar fasonda üretim yapılacağını) tablo yöntemi ile belirleyiniz
ve toplam mâliyeti hesaplayınız.
b. Dönem başı stoğu 25.000 adet olsaydı ve dönem sonu stoğunun 50.000 adet olması
istenseydi, üretim plânı ve mâliyeti nasıl değişirdi ? Hesaplayarak gösteriniz.
10. Bir BCD işletmesinin iki farklı ürün ailesine ilişkin üç dönemlik toplu talep tahmini
değerleri ile dönem başı ve dönem sonu stok değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:
A Ürün Ailesi
(adet)
B Ürün Ailesi
(adet)
Dönem-1
Talepler
Dönem-2
Dönem-3
Dönem
Başı Stoğu
Dönem
Sonu Stoğu
300
1.210
280
90
120
230
780
220
80
100
İşletmenin sözkonusu talepleri karşılayabilmek için elinde normal ve fazla mesai olanakları ile
elde bulundurma ve elde bulundurmama seçenekleri bulunmaktadır. Normal Mesai Mâliyeti; A
için 10 PB/adet, B için 14 PB/adet’tir. Fazla Mesai Mâliyeti; A için 16 PB/adet, B için 20
PB/adet’tir. Her dönem için; Normal Mesai Kapasitesi 700 adet, Fazla Mesai Kapasitesi ise 300
adet’tir. Dönemsel Elde Bulundurma Mâliyetleri, A ürünü için 2 PB ve B ürünü için 3 PB’dir. Dönemsel
Elde Bulundurmama Mâliyetleri ise A ürünü için 20 PB ve B ürünü için 30 PB’dir. Kapasite
hesabında A ve B ürün ailelerinin birim üretim süreleri eşit kabul edilecektir. Açıklanan
toplu üretim plânlama problemini çözmek üzere, toplam mâliyeti enküçükleyecek şekilde bir
doğrusal programlama modeli kurunuz.
Download

Çalışma soruları