Ayşe ÜNAL
Yük.Şehir Plancısı
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı
İmar ve Şehircilik Daire Başkanı
[email protected]
27.06.2014
1
KONULAR
 Kentsel Dönüşüm Kavramı
 6306 Sayılı Afet Kanunu ve Belediyeler(16.05.2012)
 6306- Yönetmelik (15.12.2012)
 Belediye Kanunu/73. Madde
 Tebliğ
27.06.2014
2
KENTSEL DÖNÜŞÜM
 Kentsel Dönüşüm: Kentsel sorunların çözümünde;
ekonomik, mekansal ve toplumsal koşulları dikkate alan
kapsamlı bir eylem planlama sürecidir.
27.06.2014
3
Ülkemizde kentlerde dönüşüme konu olan alanlar
• afet riskli alanlar,
• kent merkezleri/merkezi iş alanları,
• kentlerin ekonomik ömrünü doldurmuş/yıpranmış
kesimleri,
• çöküntü alanları,
• kentin tarihi ve kültürel dokusunun korunması
• özelleştirmeye konu olan alanlar,
• ıslah imar planları kapsamında kalan gecekondu alanları
veya sadece gecekondu ve düzensiz yapılaşmış alanlar
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
4
Kentsel dönüşümün amaçları
 Sosyal
 Fiziksel
 Ekonomik
27.06.2014
5
Kentsel Dönüşümün Amacı
• Sosyal Amaçlar
• Sağlıklı ve güvenli, yaşam standartlarına uygun çevrelerin
oluşturulması,
• Mahalleler arası fiziki, sosyal ve ekonomik farklılıkların
azaltılarak, sosyal köhnemenin engellenmesi olarak
tanımlanabilir.
27.06.2014
6
Kentsel Dönüşümün Amacı
Fiziksel Amaçlar
• Köhneme ve "slumlaşma"nın ortadan kaldırılması,
• Bölgenin altyapı ve sosyal donatıları eksikse bunların
oluşturulması,
• Kent parçaları arasında yoğunluk dengelemesinin
yapılması,
• Ulaşımın sorun halinden çıkarılması,
• Olası doğal afet (deprem, sel vs.) tehlikesine karşı fiziki
çevrenin niteliğinin arttırılarak uygun hale getirilmesidir.
27.06.2014
7
Kentsel Dönüşümün Amacı
Ekonomik Amaçlar
• Ekonomik dengesizliğin azaltılması,
• İş hayatının canlandırılması,
• Yatırım açısından değeri düşen alanların tekrar kent
ekonomisine katılması,
• Kent yönetiminin mali olanaklarının geliştirilmesidir
• Kentsel Dönüşümün Yöntemleri neler olabilir?
27.06.2014
8
Kentsel Dönüşümün yöntemleri
•
•
•
•
•
•
•
Yeniden Geliştirme
Rehabilitasyon/İyileştirme
Entegrasyon
Yeniden Canlandırma
Kentsel Koruma
Sağlıklılaştırma
Kentsel Yenileme
27.06.2014
9
Kentsel Dönüşüm Yöntemleri
Yeniden Geliştirme nerelerde uygulanır?
•
•
•
•
•
•
•
Yeniden geliştirme, ciddi olarak bozulmuş ve korunacak değeri olmayan
yapıların bulunduğu bölgelerde kabul edilen bir yaklaşımdır.
Avantajlımıdır?
Yerel yönetimler için bu yaklaşım, arazinin maksimum kullanımı, daha fazla
açık alan ve şehir merkezine daha yüksek gelir grupları ve bunların
aktivitelerinin gelmesi ile avantajlı görünmektedir.
Dezavantajları varmıdır?
Yeniden geliştirme yaklaşımı, genellikle orjinal kent nüfusunun kentin başka
bir kısmına yerleştirilmesini öngörmektedir. Bu da ağır sosyal ve çevresel
maliyetler taşımaktadır.
Gelişmiş ülkeler artık bu yöntemi kullanmamaktadır. Neden?
gecekondu mahallelerinin kentin başka bir yerinde yeniden oluşmasını
engelleyememektedir.
27.06.2014
10
Kentsel Dönüşüm Yöntemleri
Rehabilitasyon/İyileştirme
• Rehabilitasyon, planlı olarak gelişmiş ancak zamanla yıpranmış,
yoğunluğu artmış ve işlevlerini yerine getiremeyen bölgeleri
tekrar değerli hale getirme yöntemidir.
• Mevcut bölgenin yapısının korunarak, koruma, tamir ve
restore edilmesi temeline dayanmaktadır. Rehabilitasyonun
bütün aşamalarından halkın katılımı beklenmektedir.
• Bu yöntemin sosyal yapıya etkisi ise iki farklı yönde gelişmektedir.
Kentsel dönüşüm sürecine giren bölgenin halkı buradan
uzaklaştırıp, yerine üst ve orta sınıf alıcıların yerleşmesi
soylulaştırma olarak tanımlanırken bölge halkının burada ikamet
etmeye devam etmesi haline zorunlu iyileştirme denilmektedir.
27.06.2014
11
Kentsel Dönüşüm Yöntemleri
Entegrasyon
• Bu yöntemle, kent kimliği korunur, mevcut binaların yanına
yeni binaların katılımıyla zengin bir çevre yaratılır.
• Alanın asıl sakinleri, bölgeden ayrılmayarak dönüşüme
katkıda
bulunmaktadır.
Mevcut
olanların
yanına
konumlandırılacak yeni yapılarda çağdaş mimarlık örnekleri
de ortaya konabilmektedir.
• Pek çok girişimci ve yerel yönetime göre, entegrasyon
yöntemi ile konut üretimi daha az karlı ve zaman
kaybettirici bir yöntemdir.
•
Kaynak: N.S.Özdemir 2012
27.06.2014
12
Kentsel Dönüşüm Yöntemleri
Yeniden Canlandırma
• Sosyo-kültürel, ekonomik ya da fiziksel açılardan bir
çöküntü süreci yaşamakta olan kentsel alan parçalarıdır,
çöküntüye neden olan faktörlerinin ortadan kaldırılması ya da
değiştirilmesi sonucu, o alanın tekrar hayata döndürülmesi,
canlandırılmasıdır.
• Terk edilmiş, depolama, imalat gibi işlevlere tahsis edilmiş
ya da düşük gelir grupları tarafından sağlıksız ve yoğun bir
biçimde kullanılan tarihsel yapı ve kent dokularının
ekonomik yönden ve kullanım açısından canlandırılması
işlemidir.
27.06.2014
13
Kentsel Dönüşüm Yöntemleri
Kentsel Koruma
Kentsel
koruma;
toplumun
geçmişteki
sosyal,
ekonomik koşullarını, kültür değerlerini yansıtır.
fiziksel yapının günümüzün değişen sosyal ve
ekonomik koşulları altında yok olmasına engel olmak
ve
çağdaş
toplumla,
çağdaş
gereksinmelerle
bütünleştirilerek yaşamasını sağlamaktır.
27.06.2014
14
Kentsel Dönüşüm Yöntemleri
Sağlıklılaştırma
• Sağlıklılaştırma, bir mekanın sağlıklı yaşam
koşullarına
kavuşturulması
ve
eski haline
getirilmesi
anlamını
içermektedir. Başlangıçta
sağlıklılaştırma çalışmaları tek yapı ölçeğindeki
sorunları çözümleme olarak ele alınmıştır. Daha
sonraları toplumsal, ekonomik ve kültürel gelişmeler
bu sorunları bina çerçevesinden giderek bina
gruplarına, kent parçalarına ve kentlere değin
yaygınlaştırmıştır.
27.06.2014
15
Kentsel Dönüşüm Yöntemleri
•
Kentsel Yenileme
Kentsel yenileme mevcut kentleri ve merkezleri düzeltmek ve günün
gereklerine uydurmak amacıyla yeniden planlama ve bunu uygulama
olarak tanımlanmaktadır
Kentsel yenilemenin hedefleri arasında şunlar bulunmaktadır:
•
•
•
•
•
•
•
ekonomik canlandırmayı sağlamak,
Kentsel altyapının kullanımını iyileştirmek,
Şehirlerde daha kaliteli bir yaşam ve çevre oluşturmak,
Yoğun sosyal problemleri olan bölgelerde sosyal yenilemeyi
gerçekleştirmek,
Yerleşme standartlarının iyileştirilmesini sağlamak,
Şehirlerin karakterlerinin devamlılığını sağlamak üzere, yeni yapılaşma
ya da eskinin tümüyle yıkılıp yeniden yapılması yerine eski yapı ve
bölgelerin tümüyle korunması,
Yenileme sonrası yöre sakinlerinin orada ikametinin garanti
edilmesi,
27.06.2014
16
Kentsel Dönüşümde
• Uluslararası Örnekler
27.06.2014
17
• Barselona
27.06.2014
18
Kentsel Dönüşüm Uygulama Örnekleri
Barselona Dönüşüm Projesi Örneği
• Dünya örneklerinden biri olarak Barselona şehrindeki kentsel
dönüşüm dünyada uygulanan en başarılı “su-önü gelişim”
(Waterfront Development) projelerinden birisidir.
• Savaş sonrası kent merkezindeki nüfus dengesi değişmiştir.
Barselona kent merkezinde fiziki ve sosyal köhneme had safhadadır.
• 1980'lere gelindiğinde Barselona yeni kent konseyi ile
demokratik kentsel dönüşüm programlarını başlatmış; böylelikle
endüstriyel sistemin küresel yapılanmasına yön verecek ekonomik
yükselme
oluşmuş; kısa
zamanda
entegre harekat planı
uygulamaya konulmuştur.
27.06.2014
19
Barselona Dönüşüm Projesi Örneği
Dönüşüm projesinin amaçları:
Bölgenin yoğunluğunu azaltmak ve yeni açık alanlar üretmek;
Yaşam koşullarında sosyal iyileşme sağlamak;
Bölgede sosyal kullanım için uygun sosyal donatıların sayısını
arttırmak;
• Yaşayanların projeye doğrudan katılımlarını sağlamaktır (Tarkan, 2007).
•
•
•
•
27.06.2014
20
Barselona Dönüşüm Projesi Örneği
Proje Ortakları:
• Barselona Kent Konseyi
• Yerel Yönetim Birimleri
• Özel sektör girişimcileri
• Sivil kuruluşlar
• Kentsel dönüşüm süreci 3 aşamada ele alınmıştır:
1. Kentsel iyileştirme (urban rehabilitation),
2. Kentsel yeniden yapılandırma (urban restructuring),
3. Diğer yapılanma biçimleri.
27.06.2014
21
Barselona Dönüşüm Projesi Örneği
Bu kapsamda uygulanan müdahaleler iki başlık altında
toplanabilir:
•
Kentsel mekanlar ve yeşil alanlar: Müdahaleler
kullanılmayan ve problemli alanlar olarak kabul edilen
eski endüstri arazileri ve kentin eski hizmet/servis
arazilerinde yapılmıştır.
• Sektörel planlar: Kentin farklı noktaları farklı özellikler
göstermektedir. Bu bağlamda uygulanan müdahaleler de
bölgeye göre değişmektedir.
27.06.2014
22
Barselona Dönüşüm Projesi Örneği
Buna göre sektörel planlar üçe ayrılmıştır:
• 1-Ciutat Vella'nın (eski kent merkezi) iyileştirilmesi,
• 2-Geleneksel mahallelerin iyileştirilmesi,
• 3-Kapalı şehir blokların yeniden düşünülmesi.
1992 Olimpiyatları ile şehir kendini hızlı bir değişim içinde
bulmuştur. Fiziksel şartları olumsuz ve ulaşım imkanları
açısından yetersiz bir kent olan Barselona hızla
gelişmiştir. Yollar yenilenmiş, yeni ulaşım ağları
oluşturulmuştur. Proje, köyün dışındaki alana
olimpiyatlardan sonra da getirdiği fonksiyon ve
işlevlerle hizmet vererek, kentin sürdürülebilir
gelişimini sağlamıştır.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
23
İNGİLTERE
• İNGİLTERE
27.06.2014
24
İngiltere Elephant & Castle Yenileme Projesi
ALANIN ÖZELLİKLERİ
• Proje Alanı, Londra’da 19. yüzyılda tersane ve etrafındaki sanayi
alanlarında çalışan işçi konutlarının yer aldığı bir bölgedir.
•
Elephant & Castle, II. Dünya Savaşı’ndan sonra trafik baskısı,
hava kirliliği ve bunları takip eden olumsuz gelişmeler
sonucu çöküntü alanına dönüşmüştür.
• Dönüşüme sebep veren etkenlerden ilki, bir zamanlar güney
Londra’nın batı ucu (West End) olarak bilinen Elephant & Castle’ın
çöküşüdür. II. Dünya Savaşı sırasındaki büyük bomba
hasarlarıyla kentin yenilenme ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
27.06.2014
25
İngiltere Elephant & Castle Yenileme Projesi
•
•
•
•
•
•
•
•
•
İngiltere, 19.yüzyıldan itibaren geliştirdii projelerin deneyimleri
ile Avrupa’daki en ileri uygulamalara sahip ülkedir. Uygulama
projelerindeki ortaklık temasında merkezi ve yerel hükümet,
özel sektör ve halk bir arada bulunmaktadır ve yapılan
dönüşüm projelerinde ana ilkeler şöyle sıralanır:
Ortaklık
Bütüncül bir yaklaşım
Lokal yatırımların desteklenmesi
Herkes için sosyal ve ekonomik açıdan eşit olanaklar yaratılması
Global yatırımlar ile lokal yatırımlar arasında denge sağlanması
Altyapı kalitesi
Sürdürülebilirlik
Çeşitlilik
Yerel halk ve entegrasyon
27.06.2014
26
İngiltere Elephant & Castle Yenileme Projesi
• 1960’lara gelindiğinde ilçe yönetimi 19. yüzyıl döneminin
köhneleşmiş
konutlarını satın alarak bu alanı yeniden
geliştirmişse de günümüzde bu bölge, yüksek oranda
• sosyal yoksulluk
• trafikten kaynaklanan hava kirliliği
• kötüleşen belediye konutlarıyla çevrelenmiş gerileyen bir
ticaret merkezi konumundadır.
27.06.2014
27
İngiltere Elephant & Castle Yenileme Projesi
• Bu nedenle Southwark konseyi bölgeyi yeniden yapılandırmak
amacı ile 2002 yılında bir proje başlatmıştır. Projenin vizyonu;
içinden geçilen bir yer
gelinen bir yer olmasıdır. 688.000
Elephant&Castle’ın
olmaktan çıkıp
m²’lik bir alanda gerçekleştirilen proje 1.500.000.000 £’lik
bir bütçeye sahiptir. 2002 yılında başlayan projenin 2014
yılında tamamlanması hedeflenmiştir.
27.06.2014
28
İngiltere Elephant & Castle Yenileme
Projesi
27.06.2014
29
İngiltere Elephant & Castle Yenileme
Projesi
27.06.2014
30
İngiltere Elephant & Castle Yenileme Projesi
Proje tamamlandığında bölgede;
• 75.000 m² perakende alanı
• 5.300 yeni ve yenilenmiş konut
• 2 yeni metro hattı
• Yeni bir ticari merkez alanı
• 5 meydan olacaktır.
Bu proje ile
• fiziksel çevre kalitesini arttırarak yatırımları teşvik etmek
• yerel ekonominin güçlendirilmesi ile sürdürülebilir
yenileme faaliyetlerini teşvik etmek hedeflenmiştir.
Elephant&Castle yenileme projesinin temeli; mahalle
sakinleri, yerel işletmeciler, eğitim ve sağlık kuruluşları,
toplum ve gönüllü kuruluşlar, ziyaretçiler ve alanda
çalışan insanları içeren geniş bir toplumsal katılımla
desteklenmiş güçlü bir ortaklığa dayanmaktadır.
27.06.2014
31
• Beyrut/ Lübnan
27.06.2014
32
Beyrut Tarihi Kent Merkezi Kentsel
Dönüşüm Projesi (Lübnan)
• Savaşın sona ermesiyle artık Beyrut’un yeniden doğması
• İnsanları savaşın bittiğine inandırmanın gerekli
görülmesi
• savaş öncesindeki sosyal hayatın canlandırılmak
istenmesi
• Beyrut’un geleneksel olarak idari, ticari, kültürel
çekirdeğini
oluşturan
Merkez
bölgesinin
yenilenmesi ihtiyacı
• 1994’te Beyrut’un merkez bölgesinin geliştirilmesi ve
yeniden yapılanması amacıyla bölgedeki mülkiyet
hakkı sahipleriyle yatırımcıların ortaklığında
oluşan SOLIDERE (The Lebanese Campany for
Development and Reconstruction of the Beirut Central
Districts) adında bir Lübnan anonim şirketi kurulmuştur.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
33
Beyrut Tarihi Kent Merkezi Kentsel
Dönüşüm Projesi (Lübnan)
• Savaş sonrası Beyrut’ta karşılaşılan sorun yalnızca fiziksel
yapının değil sosyal yapının da büyük ölçüde hasar
görmüş olmasıdır. Kentin geleneksel kimliğine uymayan
bir biçimde ikiye bölünerek dine dayalı bir ayrıma
gidilmiş olması, Lübnan’ın savaş sonrası ulus olma
yolundaki çabalarıyla çelişmektedir.
• Bu bağlamda temel konulardan biri de kentin sosyal
dokusunun bütünleştirilmesidir. Bunu sağlamanın en iyi
yolu olarak da, kent merkezinin yenilenerek kentin doğu ve
batı tarafının birbirine bağlanması, merkezin, ticaretin
yanı sıra sosyal ve kültürel aktivitelerle de tüm
kentlileri buraya çekmesi ve böylece kentin iki
yakasında yaşayanların burada bir araya gelmesi
hedeflenmiştir.
27.06.2014
34
Beyrut Tarihi Kent Merkezi Kentsel
Dönüşüm Projesi (Lübnan)
Solidere Kentsel Dönüşüm Projesi Üç Boyutlu Çizimi
27.06.2014
35
Beyrut Tarihi Kent Merkezi Kentsel
Dönüşüm Projesi (Lübnan)
27.06.2014
36
Beyrut Tarihi Kent Merkezi Kentsel
Dönüşüm Projesi (Lübnan)
• Tarihi Kent Merkezi ve Liman Birbirine bağlanmıştır.
27.06.2014
37
Beyrut Tarihi Kent Merkezi Kentsel
Dönüşüm Projesi (Lübnan)
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Projenin temel hedefleri aşağıdaki gibidir:
Tarihi binaların ve koruma alanlarının restore edilmesi,
Denize açık bir kentsel alan oluşturulması,
Bütüncül modern altyapı sisteminin sağlanması,
Kamusal alanların yaratımı, seyir terasları, gezi alanları ve yaya
yollarının yapımı ve organizasyonu,
İşyeri ve bu kurumlara ait yerleşkeler, kültürel ve rekreasyon
imkanları gibi geniş ve çok fonksiyonlu kullanım imkanlarının
yaratılması,
Sağlam kalmış binaların ve şehir manzarasının korunması,
Modern ve geleneksel mimari arasında harmoni yaratılması,
Şehrin eski dokusunun ve komşuluk ilişkilerinin yeniden
kurulması,
24 saat yaşayan bir kentsel alan oluşturulması,
Şehir merkezinin yenilenmesi için mıknatıs etkisi gösteren cazibe
olanaklarının yaratılması
27.06.2014
38
Beyrut Tarihi Kent Merkezi Kentsel
Dönüşüm Projesi (Lübnan)
• 191 hektarın üzerinde ve 4.69 milyon metrekare inşaat alanını
kapsayan proje, iki fazdan oluşmaktadır. 1994 - 2004 yıllarını
kapsayan dönem birinci faz, 2005 - 2020 dönemi ise ikinci faz olarak
tanımlanır. Her iki fazın uygulama süreçleri ise Lübnan hükümeti
tarafından kurulan, yarı özel ve özerk bir kuruluş olan Solidere şirketi
tarafından yürütülmektedir. 2005 yılı itibariyle projenin ilk etabı
tamamlanmış ve herhangi bir aksaklılıkla karşılaşılmamıştır. Projenin
başarısında kamu özel sektör işbirliğinin payı büyüktür.
• Beyrut kentsel dönüşüm projesi ile tarihi kent merkezi ve yeni liman
bölgesi birbirine bağlanmış ve bu yeni bölgede güçlü bir finans
merkezi oluşturulmuştur. Hem bu özelliği ile hem de örgütlenme
modelinde kullanılan sistem nedeniyle, proje kendi kendini finanse
ederek kamuya herhangi bir ek yük getirmemiştir. Proje,
kaybedilen kimlik değerlerinin yeniden kazanılmasının
zorluğunu göstermesi açısından dünya çapında önemli bir
örnektir. (N.Özdemir 2012)
27.06.2014
39
• Brezilya/ Rio de Jenerio
27.06.2014
40
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
• Rio de Janerio, 5.9 milyonluk nüfusuyla, Brezilya’nın
ikinci büyük kentidir.
• Yaklaşık nüfusun üçte biri çok kötü şartlarda
gecekondu alanlarında (favelas) yaşamaktadır.
• Gecekondu alanlarının büyük çoğunluğu, şehrin en
merkezi ve en değerli yerinde yamaçlara yerleşmiştir.
• Gecekondu alanlarında yaşayan halkın sadece bir
kısmı su, elektrik gibi ihtiyaçlarına ulaşabilmektedir.
• Gecekondu alanlarında, kanalizasyon alt yapısı
olmaması, çöplerin toplanmaması gibi nedenlerden
dolayı ciddi bir kirlilik problemi yaşanmaktadır.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
41
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
27.06.2014
42
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
• Gecekondu alanlarında yaşayan halkın ağır yaşam
koşulları çeşitli sosyal problemleri de beraberinde
getirmektedir. Bölgede suç oranı artmaktadır.
• Halkın yoksullukla savaşması, çalışma imkanlarının
kısıtlı
olması,
eğitim
imkanlarının
olmayışı
beraberinde çeşitli sosyal eşitsizliği de getirmektedir.
• Gecekondu alanlarında özellikle uyuşturucu çeteleri
yüzünden birçok sorun yaşanmaktadır. Yaşam
şartlarındaki olumsuzluklar, çeşitli sosyal ve
ekonomik sorunlar, şehrin kalbi sayılan alanda
oluşan görüntü ve çevre kirliliği bölgede bir
sağlıklaştırma hareketi kaçınılmaz hale getirmiştir.
27.06.2014
43
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
•
•
•
•
•
Projenin amacı,
program çerçevesinde, konut alanların iyileştirilmesi
ve gelecek nesil düşünülerek yeni kapasitelerin
oluşturulması,
sosyal problemlerinin giderilmesi,
fırsat eşitliği sağlamak için iş ve eğitim olanaklarının
artırılması ve
bölgede yaşam şartlarının düzeltilmesidir.
halkın örgütlenmesi sağlanarak, onların projeye
katılımının sağlanması projenin amaçları arasındadır.
27.06.2014
44
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
• Öncellikle temel altyapı, kanalizasyon, su ve elektrik dağıtımı
gibi halkın temel ihtiyaçlarının karşılanması, çöp toplanmasıyla
çevre kirliliğinin ortadan kaldırılması hedeflenmiştir.
• Halk meydanları, spor faaliyetleri için merkezler, çocuk bakım
merkezleri inşa edilerek sosyal imkânların geliştirilmesi proje
kapsamındadır.
• Ancak proje, konut ihtiyaçlarının karşılanmasını
kapsamamaktadır. Bölgede yaşayan halkın kendi kaynaklarıyla
veya banka kredisi alarak kendi evlerinin inşaatını
gerçekleştirmeleri ya da konutlarını iyileştirmeleri
gerekmektedir.
• Program, bu bağlamda kamu ve yerel halk işbirliği ile
gerçekleştirilmektedir.
27.06.2014
45
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
•
FAVELA
FAVELA=Gecekondu
cephe boyamaları
27.06.2014
46
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
•
FAVELA
• FAVELA=Gecekondu
cephe boyamaları
• fiziksel ve
sosyal sürdürülebilirlik
projesi
• iki Hollandalı sanatçı
• 2006 yılında Rio de
Janerio’nun en olaylı
gecekondu gölgesi olan
Vila Cruzeiro’da iki büyük
duvar resmi yapıyorlar ve
birden bölgenin kaderi
değişiyor.
27.06.2014
47
Rio Kenti Gecekondu Sağlıklaştırma
Programı (Brezilya)
İLK HALİ
27.06.2014
SONRAKİ HALİ
48
Kentsel Dönüşümde
• Finansman ve Yenilikçi yaklaşımlar
27.06.2014
49
Kentsel Dönüşüm Projelerinde
Finansman ve Yenilikçi Yaklaşımlar
• Kentsel dönüşüm projelerinin gerçekleştirilmesi
için finansmanın nasıl olacağının hazırlanması
yapılması gereken en temel öğelerden biridir.
Kentsel dönüşüm projelerinin gerçekleştirilmesi
için ele alınması gereken önemli konu, arazi
kullanım kararları ile imar haklarının kullanımını
yeniden ele alan yöntemlerin geliştirilmesidir. Bu
yöntemlerin en önemlileri de,
• imar haklarının toplulaştırılması yöntemi ve
• imar hakları transferi yöntemidir
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
50
Kentsel Dönüşümde
• imar haklarının toplulaştırılması
yöntemi
27.06.2014
51
İmar Haklarının Toplulaştırılması Yöntemi
• Yöntem kısaca, parsel bazında, klasik anlamda var olan
imar haklarının, proje bazında bir araya getirilerek,
toplulaştırılması ve yaratılan değerin kamu ve
özel sektör işbirliği çerçevesinde paylaşılmasıdır.
• Böyle bir yapı içinde, bireysel üretim yerine, proje
bazında, üretim ile talep ve arz ilişkisinin piyasa
koşulları içinde oluşmasının yanı sıra, proje amaç ve
ilkeleri doğrultunda, arsa sahibi, yatırımcı ve
kullanıcıları belirlenmiş, bir proje senaryosu ortaya
konulmaktadır.
• Bu model ülkemizde ilk kez, kapsamlı olarak Portakal
Çiçeği ve Dikmen Vadisi Kentsel Dönüşüm
Projelerinde başarıyla uygulanmıştır
. (N.Özdemir 2012)
27.06.2014
52
İmar Haklarının Toplulaştırılması Yöntemi
1- Özellikle depremden sonra, bir takım alanların boşaltılması
ve güvenli yerleşim alanlarının yaratılmasında, bu model
kullanılabilir.
2- Ayrıca, kent merkezlerinde, dönüşümü zorunlu alanlarda, mülkiyetin
toplulaştırılması için gerekli uzlaşmanın sağlanmasında da bu
yöntem etkili olacaktır (Göksu, 2003).
•
•
•
•
•
•
•
Modelin avantajları:
Parsel bazında yapılaşma yerine, proje bazında yapılaşma hakkı,
Proje bazında yaratılan değerin ortaklaşa paylaşımı,
Projelerin arazi ve proje geliştirme mantığı çerçevesinde piyasa
koşullarında ele alınması
İmar hakkının değil, yaratılan değerin paylaşımı
Kamulaştırma yerine, toplulaştırma sonucunda daha fazla kamu
yararı
Farklı grupların projeye katılımı
Proje ortaklarının geliştirilmesi olarak sıralanabilir (Göksu, 2003).
27.06.2014
53
İmar Haklarının Toplulaştırılması
Yönteminde Kullanılan Araçlar
• Gayrimenkul sertifikası,
• Gecekondu dönüşüm sertifikası
• İmar haklarının toplulaştırma sertifikası
27.06.2014
54
İmar Haklarının Toplulaştırılması
Yönteminde Kullanılan Araçlar
• Gayrimenkul sertifikası, konut veya işyeri projelerinin,
bir yatırımcı tarafından, proje bedelinin finansmanını
sağlamak amacıyla kullanılır.
• Amaç, sertifika sahipleri, sertifikada belirtilen tarihlerde
almak istedikleri bağımsız bölümlerin (konut, ofis, işyeri
vb) gerektirdiği sayıya ulaştığı zaman, sertifikayı piyasaya
sunan yatırımcı, belirlenen süre içinde proje bitirmek ve
bağımsız bölümleri teslim etmek durumundadır.
• Gayrimenkul sertifikası, yeni yerleşim projeleri ile kent
merkezlerinde gerçekleştirilecek kentsel dönüşüm
projelerinin finansmanı için kullanılabilir.
27.06.2014
55
İmar Haklarının Toplulaştırılması
Yönteminde Kullanılan Araçlar
• Gecekondu dönüşüm sertifikası, kamu, gecekondu
sahibine, tapu tahsis belgesi veya imar hakkı vermek yerine,
belirlenecek bir bedel karşılığında, gecekondu dönüşüm
sertifikası vererek, bir menkul değer yaratır. Yaratılan değer,
gerek mevcut gecekondu alanında geliştirilecek, gerekse
başka bir alanda geliştirilecek proje için kullanılabilir.
• Bu yöntem gerek kamu, gerekse özel sektör ve sertifikayı
elinde bulunduran gecekondu sahibi veya ikinci piyasada
elinde bulunduran menkul yatırımcısının, piyasa koşullarında,
her hangi bir proje etrafında bir araya gelmelerini
sağlamaktadır.
• Bu yöntem, yerleşime uygun olmayan gecekondu alanlarının,
yeşil alanlara dönüşümü ile gecekondu gelişiminin tek
alternatifi olarak görülen, parsel bazında, apartman tipi konut
alanları yaratmanın yanı sıra, okul, hastane, alış veriş merkezi
vb gibi diğer kentsel kullanımların yaratılması için alternatif
oluşturacaktır. (N.Özdemir 2012)
27.06.2014
56
İmar Haklarının Toplulaştırılması
Yönteminde Kullanılan Araçlar
• İmar haklarını toplulaştırma sertifikası; sağlıksız
kent parçalarının ve ekonomik ömrü dolmuş çöküntü
alanları ile güvenli olmayan yerleşim alanlarının, güvenli
ve gelecek nesilleri de dikkate alan, sürdürülebilir
yerleşimlere dönüştürülmesi gerekmektedir.
• Bu tür projelerde, bireysel talep ile toplumsal talebin,
mekansal olarak, yapı parselleri yerine, proje bütünlüğü
içinde imar haklarının toplulaştırılmasıdır. Parsellere
bölünmüş ve dikeyde kurulan kat irtifaklı mülkiyet yerine,
proje amaç ve hedefleri doğrultusunda, toplulaştırma ve
bu hakların menkul değere dönüştürülerek kullanılması,
projenin kalitesini, uygulanabilirliğini ve finansmanı ile
birlikte karlılığını beraberinde getirecektir.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
57
Kentsel Dönüşümde
• imar hakları transferi yöntemi
27.06.2014
58
İmar Hakları Transferi Yöntemi (İHT)
• Yöntemin amacı, dönüşümü ve korunması gerekli
alanlarda, var olan imar hakkı veya imar baskısı altında
oluşabilecek, potansiyel imar haklarının, bir başka
projeye transferini veya bu hakkın menkul kıymet
hakkına dönüşümünün sağlanmasıdır.
• Bu model ülkemizde uygulanmamasına rağmen birçok
ülkede başarılı bir şekilde uygulanmaktadır.
• Modelde, arsanın yerine imar haklarının
alım ve satımı söz konusudur.
•
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
59
İmar Hakkı Transferi
Korunacak Bölge
Gelişecek Bölge
GÖNDEREN BÖLGE
İmar Hakları
ALAN
BÖLGE
$$$$$$$$
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
60
İmar Hakları Transferi Yöntemi
• Model, ülkemizde özellikle, tarihi çevrede yapıların ve tarihi
dokuların, imar baskısı altına dayanamayıp, yıkılıp yeni
yapılması ve yerleşmelere dönüşmesi ve büyük kentsel yeşil
alan kullanımında olması gereken alanların yapılaşması yerine,
bu alanlarında imar haklarının olması gerektiğinin kabulü ile
bu hakkın mülk sahiplerine sertifika yoluyla başka alanlara
veya projelere transfer edilerek, kullandırılmasına olanak
verilmesi olarak kullanılabilir.
model, özellikle deprem riski olan, kritik
alanların boşaltılarak, mevcut imar haklarının
başka alanlara veya projelere transferi ile
gecekondu ve kent merkezindeki çöküntü
alanlarının dönüşümünde kullanılabilir.
• Ayrıca
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
61
Tarihi kent dokusunda imar hakkı transferi
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
62
İmar Hakları Transferi Yöntemi
Modelin avantajları:
• Doğal ve kültürel değerlerin korunması
• Eşitlikçi imar hakkı dağılımı
• Piyasa koşullarında imar haklarının daha etkin
kullanılması
• Kentsel toprağın çağdaş ve kentsel gereksinimlere yönelik
olarak en optimum ve yararlı kullanılmasıdır
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
63
İmar Hakları Transferi Yöntemi
• İmar hakkı transfer sertifikası; Sistem, mülk
sahipleri ile uzlaşma esasına dayanmaktadır.
Mülk sahibi, arsası üzerindeki imar hakkı karşılığı
belirlenen değeri, ya sertifika yoluyla, piyasa
koşullarında, likite çevirir yada bir başka proje
içinde, piyasa koşulları içinde, başka yöntemlerle
değerlendirebilir.
• Menkul değere de dönüştürülen imar hakları,
transfer sertifikaları adı altında, kentin
merkezinde veya bir başka yerinde herhangi bir
proje yatırımı için daha fazla imar hakkına
ihtiyacı olan yatırımcılar tarafından, serbest
piyasa koşullarında satın alınmaktadır
. (N.Özdemir 2012)
27.06.2014
64
İHT yönteminin alternatif kullanımı
• Ayrıca, İHT yönteminin bölgeler arası yada kentler arası
dengesizliği düzeltmek ve kentsel gelişmesi daha yavaş
olan ve özellikle Mardin, Diyarbakır, Urfa vb gibi kentsel
ölçekte tarihi ve kültürel değeri bulunan kentler ile
İstanbul, Ankara ve İzmir gibi hızla gelişen ‘kentler’ yada
‘bölgeler’ arasında yapılması ise kentler arası kaynak
transferi açısından yararlı olacaktır.
• Örneğin, Karaman ilinin Kentsel gelişme sürecinin yavaş
olacağı dikkate alındığında, İstanbul, Ankara ve İzmir
kentlerinde kullanılacak birtakım İmar Haklarının bir
bölümünün Karaman’dan alınmasına olanak verilmesi
kente kaynak transferi sağlanması açısından önemlidir.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
65
İHT
TL
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
66
GEREKLİLİK
• Sertifikaların piyasa koşullarında alım ve
satımının yapılması,
• Sistemin doğru ve kesintisiz işlemesi için İHT
bankasının belediyeler tarafından oluşturulması,
• Kentler arası yada bölgeler arası İHT’nin
uygulanması,
• Korunması gerekli alanlarda; tarihi yapının
restorasyonun, bakım ve onarımının belirli bir
süre içinde yapılma zorunluluğu,
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
67
GENEL DEĞERLENDİRME
• Dönüşüm projelerinin gerçekleştirilmesinde;
• Farklı bölgelerin farklı sorunları olması nedeniyle,
geliştirilecek proje ve stratejilerin farklı yaklaşımlara
gereksinimi olduğu
• Her bir projenin, o kentin geleceği ile ilgili vizyonunu
geliştirmeye yardımcı olduğu
• Her bir çözüm önerisinin belirlenmesinde, projeden
etkilenen özellikle yerel topluluklar ile yerel yönetim ve
yatırımcıların örgütlü bir biçimde işbirliğinin önemi gibi
temel ilkeler ortaya çıkmaktadır
. (N.Özdemir 2012)
27.06.2014
68
GENEL DEĞERLENDİRME
Projeden etkilenen grupların, projeye katılımı, projenin başarısı ile çok ilgilidir. Katılımın en üst
düzeyde sağlanması için aşağıdaki konular büyük önem kazanmaktadır.
1.
Proje senaryosu: Kentsel dönüşüm projelerinde, projenin senaryosunun doğru yazılması
ve aktörlerin rolleri çok önemlidir. Senaryonun amacı ve ilkeleri, projeden etkilenen gruplar
tarafından tartışıldıktan sonra model ve yöntemler oluşturulmalıdır.
2.
Güven sağlama: Başta kamu olmak üzere, grupların birbirlerine güveni sağlayacak
ortamların yaratılması önemlidir.
3. Uzlaşma: Proje senaryosu amaç ve ilkeleri doğrultusunda, gruplar arasında uzlaşmanın
ilkeleri birlikte ortaya konulmalıdır. Projeye, tüm grupların veya bireylerin katılımının
sağlanması ilk aşamada mümkün olmayabilir. Belirli bir uzlaşma sürecinin ardından,
çoğunluğun kararı, kamu yararı olarak kabul edilmelidir.
4. Değer paylaşımı: Kentsel dönüşüm projelerinde temel ilke, imar hakkının değil, yaratılan
değerin paylaşımı olmalıdır. Paylaşımda esas ise eşitlik üzerine kurulmalıdır.
5. Ortaklık: Kamu, özel sektör ve mülk sahiplerinin ile yerel grupların, proje senaryosun
etrafında bir araya gelmeleri en önemli aşamadır. Ortaklığın şekline, projenin ve ortakların
özellikleri dikkate alınarak karar verilmelidir.
27.06.2014
69
• Türkiye’den Örnekler
27.06.2014
70
Katılımcı, Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Modeli
İle Dönüşüm Projeleri
• Kamu-özel sektör ortaklığı ile uygulanan kentsel
dönüşüm projelerinin ilk örneklerinden birisi
Dikmen Vadisi Projesidir.
• Vadi Ankara kenti için hazırlanan tüm planlarda
‘yeşil alan’ olarak ayrılmıştır.
• Alanda yer alan gecekondular ve kamulaştırma
maliyetleri bu plan kararlarının uygulanmasını
imkansız kılmıştır.
• Ankara Büyükşehir Belediyesi ile Çankaya
Belediyesi ortaklığında kurulan Metropol İmar
AŞ. vadinin dönüşümü için Dikmen Vadisi
Konut ve Çevre Geliştirme Projesi'ni
hazırlamış ve bu proje 1989 yılında onaylanarak
uygulamaya koymuştur.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
71
Katılımcı, Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Modeli
İle Dönüşüm Projeleri
• Projenin ilk etabı af yasasından sonra 'hak sahibi'
olarak
tanımlanan
335
gecekondu
sahibini
uygulamaya dahil etmiş ve bu amaçla alanın %15'ini
kapsayan alanda konut kullanımı da önermiştir.
• Hak sahiplerine verilmek üzere tasarlanan konutlar
80 metrekare büyüklüğünde ve görece düşük
kalitede inşa edilmişlerdir.
• Vadide projenin finansmanında kullanılmak üzere
lüks konut ve işyeri kullanım alanları da önerilmiştir.
'Kültür Köprüsü' adı verilen 26 katlı lüks yapıda 219
konut ve 60 ticari birim önerilmiştir.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
72
27.06.2014
73
27.06.2014
74
27.06.2014
75
Katılımcı, Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Modeli
İle Dönüşüm-Kentsel Dönüşüm Projeleri
• Projenin ilk uygulama sonuçları vadinin alanda yer alan
gecekondulardan dolayı tümüyle yeşil alan olarak
ayrılamayacağının kabulü ile başlatılmıştır.
• Bu nedenle hak sahibi olarak adlandırılan gecekondu
sahiplerinin proje alanı içerisinde iskan edilmesinin yolları
aranmış ve uygulanmıştır.
• Ancak sonuçta yaratılan çevrenin bir yeşil alan değil, yeni
gelişme odağı oluşturan bir cazibe merkezi olduğu açıktır.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
76
Katılımcı, Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Modeli
İle Dönüşüm-Kentsel Dönüşüm Projeleri
• Projeden ekonomik olarak etkilenen aktörlerin başında
vadide kiracı ya da ev sahibi durumunda yaşayan
gecekondu sakinleri gelmektedir.
• Gecekondu kiracıları projeden tamamen dışlanırken 'hak
sahibi' olarak nitelendirilen gecekondu sahipleri de
mülkiyetlerinin
büyüklüğü
ile
orantılı
olarak
borçlandırılmışlardır.
• Bu bağlamda, proje sonunda elde ettikleri ve kendileri
için 'özel' olarak üretilmiş konutlar gecekondularına
karşılık olarak doğrudan verilmiş konutlar değildir.
• Aynı dönmede kentin diğer gecekondu alanlarında
uygulanan ıslah imar planlarının getirileri ile kendi
durumlarını karşılaştıran gecekondu sahipleri kendilerini
projenin kaybedenleri arasında kabul etmişlerdir.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
77
Katılımcı, Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Modeli
İle Dönüşüm-Kentsel Dönüşüm Projeleri
• Kentin en modern bölgelerinden birinde yaratılan
yeni çekim merkezinde oluşan yeni sosyal yaşam
da, gecekondu sahipleri ile yeni gelenler
arasında uyuşmazlığın ortaya çıkmasına neden
olmuştur.
• Gecekondu sahiplerinin %68'i sadece ilkokul
mezunu iken, alana yeni gelenlerin %75'i
üniversite mezunudur.
• Benzer çelişki kadınların çalışma durumunda da
ortaya çıkmaktadır. Gecekondu sahibi ailelerden
çalışan kadınların oranı %37'de kalırken bu oran
yeni sakinler için %73.4'e sıçramaktadır.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
78
Katılımcı, Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Modeli
İle Dönüşüm-Kentsel Dönüşüm Projeleri
• Dikmen Vadisi Konut ve Çevre Geliştirme
Projesi'nin ilk etabı katılımcı yaklaşımın
gereklerinin en fazla yerine getirilmeye
çalışıldığı örnek olmuştur.
• 1994 yılı yerel seçimlerinden sonra değişen
kent
yönetimi
projenin
ilk
etabının
uygulanmasından sonra ortaya çıkan kentsel
rantın piyasa lehinde geliştirilmesi ve
uygulanması yoluna gitmiş ve projede bu
amaçla bir çok değişiklik yapılmıştır.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
79
Katılımcı, Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Modeli
İle Dönüşüm-Kentsel Dönüşüm Projeleri
• Kent merkezinde yüksek gelir grubu konut
alanlarının arasında sıkışmış bir gecekondu
alanının Dikmen Vadisi Konut ve Çevre
Geliştirme
Projesi
ile
soylulaştırıldığını
söylemek yanlış olmayacaktır.
• Bir
kentsel
dönüşümün
soylulaştırma
olabilmesi gereken koşullar bu proje ile
sağlanmış, alanda düşük gelir grubunun
yerini yüksek gelir grubu almış ve yapılan
dönüşüm çevrede konut ve arsa değerlerinde
yükselmeye neden olmuştur.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
80
27.06.2014
81
27.06.2014
82
Dikmen Vadisi
27.06.2014
83
27.06.2014
84
Genel Değerlendirme
• Projenin maliyetinin karşılanması amacıyla birinci etapta
uygulanması önerilen lüks konut ve işyeri alanı üretimi
projenin maliyetinin çok üstünde rant yaratmıştır.
• Bu uygulama projenin ileriki etaplarında araç değil amaç
olarak hayata geçirilmiştir.
• Hatta projenin birinci etabında yeşil alan olarak ayrılan
alanlar bile plan değişiklikleri ile lüks konut alanlarına
çevrilmiş ve bu alanlarda konut kuleleri inşa edilmiştir.
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
85
YATIKMUSLUK MAHALLESİ KENTSEL
DÖNÜŞÜM
PROJESİ
• PROJE ALANI:
Ankara-Mamak Yatıkmusluk (Altınevler) Mahallesi
sınırları içerisinde, yaklaşık 17,5 ha'lık bir alanı
kapsamaktadır. Planlama alanı; mevcut durumda
gecekondu tarzı 1-2 katlı, 40-50 yaşında yapıların
bulunduğu,
 tapulu,
 tapu tahsis sahibi ve
 işgalci durumunda hak sahiplerinden oluşan bir bölgedir.
27.06.2014
86
AMACI:
1960 yılından beri planlı olan bölgede şahıs mülkiyetlerinin
çokluğundan dolayı imarlı yapılanmaya geçilememesinden kaynaklı
olarak yaşanan sorunları çözebilmek amacıyla, bölge Kentsel
Dönüşüm Projesi kapsamında ele alınarak yeniden düzenlenmiştir.
Bu proje ile alanda imara uygun sağlıklı kentsel mekanların
yaratılması amaçlanmıştır.Salaş ve kaçak yapılaşmış alanların
dönüşümünü gerçekleştirmek için aşılması gereken hususlar
şunlardır:
a-Vatandaş üzerinde güven ve şeffaflığın sağlanması ve
projeye ikna edilmesi,
b-Mülkiyet yapısının karmaşıklığı, hisselerin fazla olması,
c-Spekülatörlerin ve açıkgözlerin musallat olması
d-Yapı yoğunluğunun yüksek olması,
e-Yasal düzenleme eksikliği ve yetki karmaşası (Kurumlar
arasındaki yetki dağılımı) sayılabilir.
27.06.2014
87
27.06.2014
88
27.06.2014
89
27.06.2014
90
27.06.2014
91
Genel Değerlendirme
• Yaratılan lüks konut alanı proje içerisinde yer
verilmeye çalışılan gecekondu nüfusu ile alanın yeni
sakinleri / sahipleri arasında bir sosyal ayrışmaya
neden olmuştur.
• Bu ayrışma giderek artan sayıda gecekondu
sahibinin alanı terk etmesiyle, yerini homojen
konut alanına bırakmıştır. Bu nedenle projenin düşük
gelir gruplarının konut sorunlarının çözümünde bir
model olarak değerlendirilmesi de mümkün
olamamıştır.
•
(N.Özdemir 2012)
27.06.2014
92
Kentsel Dönüşüm Projesi Hazırlık
Aşamasında Yapılması Gerekenler
Kentsel dönüşüm alanının ilan edilmesi,
Kentsel dönüşüm proje alanına uygun modelin belirlenmesi,
Kentsel dönüşüm projesinin kapsamının belirlenmesi,
Kentsel dönüşüm alanının mülkiyet yapısının tesbit edilmesi,
Kentsel dönüşüm alanının halihazırının güncellenmesi,
Kentsel dönüşüm projesinde projeye özgü demografik,
çevresel, ekonomik ve sosyolojik yapının incelenmesi,
• Finansman modellerinin belirlenmesi,
• Kentsel dönüşüm proje alanının kent planı ile bütünlüğünün
sağlanmasıdır.
•
•
•
•
•
•
27.06.2014
93
Kentsel Dönüşüm Projesi Hazırlık
Aşamasında Yapılması Gerekenler
• Kentsel dönüşüm alanında proje uygulama aşamasında
yapılacak olan işler; kentsel dönüşüm projesi yapılacak
olan bölgenin özelliklerine, mülkiyet yapısına göre
değişiklik gösterir. Dünyada ve Türkiye’de yapılan
uygulamalar incelendiğinde proje ortaklarının üzerine
düşen görevleri zamanında yapmaması uygulama
aşamasında gecikmelere neden olmuştur.
27.06.2014
94
Kentsel Dönüşüm Projesi Hazırlık
Aşamasında Yapılması Gerekenler
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Taşınmaz değer tesbit komisyonunun kurulması,
Taşınmazların değer tesbitlerinin yapılması,
Kentsel dönüşüm alanındaki mülkiyet sahipleri ile uzlaşma sağlanması,
Uzlaşma sağlanamaması durumunda kamulaştırma işlemlerinin yapılması,
Mülkiyet devrinin yapılması,
Kentsel dönüşüm alanının imar, jeolojik, altyapı ve çevre projelerinin
hazırlanması,
Kentsel dönüşüm alanının niteliğine göre (konut alanı, tarihi alan, zemin yapısı
yapılaşmaya uygun olmayan alanlar) uygun projenin hazırlanması,
Projenin uygulanmasında kentsel dönüşüm alanında yaşayan insanların
beklentilerinin karşılanması,
Sosyal farklılıkların ve mekansal eşitsizliklerin giderilmesi,
Modern, gelişmiş, yaşanabilir ve güvenilir yaşama mekanlarının oluşturulması,
Kentsel dönüşüm alanının kullanıma açılması (konut alanı, yeşil alan, tarihi alan
vs.)
27.06.2014
95
Trabzon Zağnos Vadisi Kentsel Dönüşüm Projesi Hazırlık ve
Uygulama Aşamaları
27.06.2014
96
ŞİMDİKİ DURUM
6306
NELER SÖYLÜYOR
27.06.2014
97
644 Sayılı KHK
(Çevre Ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname )
•
•
Görevler(1)
MADDE 2- ğ) (Değişik: 16/5/2012-6306/19 md.) Gecekondu, kıyı alanları ve tesisleri
ile niteliğinin bozulması nedeniyle orman ve mera dışına çıkarılan alanlar dâhil kentsel
ve kırsal alan ve yerleşmelerde yapılacak iyileştirme, yenileme ve dönüşüm
uygulamalarında idarelerce uyulacak usul ve esasları belirlemek;
27.06.2014
98
DEPREME DAYANIKSIZ BİNALARLA
İLGİLİ YETKİLER (644 S.KHK)
• Madde 2-ı) Depreme karşı dayanıksız
yapılar ile
• imar mevzuatına, plan, proje ve eklerine
aykırı yapıların ve
• bunların bulunduğu alanların dönüşüm
projelerini ve uygulamalarını yapmak veya
yaptırmak.
27.06.2014
99
Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü
Görevleri içinde gelen değişiklikler
•
MADDE 7 e) (Ek: 8/8/2011-KHK-648/ 4 md.; Değişik: 16/5/2012-6306/19 md.)
•
(644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendi ile 6306 sayılı kanunun 23 üncü maddesi yayımı tarihinden üç yıl
sonra,)
•
Madde 23-24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara
Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi
Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
•
•
31.05.2012+3= 31.05.2015
?????????????????????????????????????????????
•
•
2 nci maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen konularla ilgili olarak her
ölçekteki imar planı ve imar uygulamalarını, kentsel tasarım projelerini yapmak,
yaptırmak ve onaylamak.
------------------------------------------------------------------------------------------
(2.madde ı) (Ek: 8/8/2011-KHK-648/ 1 md.) Depreme karşı dayanıksız yapılar ile imar mevzuatına, plan, proje ve
eklerine aykırı yapıların ve bunların bulunduğu alanların dönüşüm projelerini ve uygulamalarını yapmak veya yaptırmak.
27.06.2014
100
Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri
Genel Müdürlüğü
• Madde 11- ç) Gecekondu alanları ile vasfının
bozulmasından dolayı orman ve mera dışına çıkarılan
alanlara ilişkin iyileştirme, yenileme ve dönüşüm
uygulamaları ile afet riski altındaki alanların
dönüştürülmesine ilişkin mevzuat ve 775 sayılı
Kanun uyarınca ıslah, tasfiye, dönüşüm ve iyileştirme
bölgelerinin tespitine, ilanına, program ve öncelik sırasına
dair usul ve esasları belirlemek.
27.06.2014
101
Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri
Genel Müdürlüğü
Madde 11- d) Dönüşüm, yenileme ve transfer alanlarının
belirlenmesi,
• dönüşüm alanı ilan edilen alanlardaki yapıların tespiti ile arsa
ve arazi düzenleme ve değerleme iş ve işlemlerinin yapılmasını
sağlamak;
• dönüşüm uygulamalarında hak sahipliği, uzlaşma, gerektiğinde acele
kamulaştırma, paylı mülkiyete ayırma, birleştirme, finansman
düzenlemelerinde
bulunma,
dönüşüm
alanları
içindeki
gayrimenkullerin değer tespitlerini yapma ve
• Bakanlıkça belirlenen esaslar ve proje çerçevesinde hak sahipleri ile
anlaşmalar sağlama,
• gerektiğinde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni verme, kat mülkiyeti
tesisi, tescili ve imar hakkı transferi ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek.
27.06.2014
102
Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri
Genel Müdürlüğü
• Madde 11- e) 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye
Kanununun 73 üncü maddesi kapsamındaki
uygulamalara ilişkin dönüşüm alanı ilanı ile ilgili iş ve
işlemleri yürütmek.
27.06.2014
103
27.06.2014
104
AFET YASASI-KENTSEL DÖNÜŞÜM
•
•
•
•
5393-BELEDİYE YASASI
MADDE 73
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı (1)
Madde 73- (Değişik: 17/6/2010-5998/1 md.)
• DAHA SONRA........
27.06.2014
105
Kanun ve ilgili mevzuat
 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi
Hakkında Kanun
 Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında
Kanunun Uygulama Yönetmeliği (15 Aralık 2012 tarih ve 28498
sayılı RG)
 Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı Gelir, Harcama, Kredi ve
Kaynak Aktarımı Yönetmeliği (13.09.2012 tarih ve 28410 sayılı
RG)
 19.06.2012 tarih ve 580 sayılı yetkilendirme
 28.06.2012 tarih ve 246 sayılı yetkilendirme oluru
27.06.2014
106
Afet Yasası
• Resmi Gazete;
• 31 Mayıs 2012 PERŞEMBE----- Sayı : 28309
• AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN
• Kanun No. 6306
Kabul Tarihi: 16/5/2012
• Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında
Kanunun Uygulama Yönetmeliği
• Resmi Gazete Tarihi: 15.12.2012
• Resmi Gazete Sayısı: 28498
27.06.2014
107
Afet Yasası
Amacı Nedir?
• Amaç
• MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı;
• afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli
yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde,
• fen ve sanat norm ve standartlarına uygun,
• sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere
• iyileştirme,
• tasfiye ve
• yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir.
27.06.2014
108
Afet Yasası
Kimler Yetkilidir?
•
•
•
•
Tanımlar
MADDE 2 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,
b) İdare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde
belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini,
büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve
Bakanlık
tarafından
yetkilendirilmesi
hâlinde
büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe
belediyelerini,
27.06.2014
109
Sürecin Gelişimi:
»6306 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde;
Riskli yapıların tespiti, Bakanlıkça hazırlanacak
yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri
veya kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan
kurum ve kuruluşlara yaptırılır ve sonuç Bakanlığa veya İdareye
bildirilir,
Bakanlık, riskli yapıların tespitini süre vererek maliklerden
veya kanuni temsilcilerinden isteyebilir. Verilen süre içinde
yaptırılmadığı takdirde, tespitler Bakanlıkça veya İdarece yapılır
veya yaptırılır. Bakanlık, belirlediği alanlardaki riskli yapıların
tespitini süre vererek İdareden de isteyebilir,
şeklinde belirtilmiştir.
27.06.2014
110
Kanunun temelde getirdiği yenilikler;
 Kanunun temelinde CAN güvenliği olması nedeniyle riskli olduğu
bilimsel verilere göre belirlenecek yapılar her ne olursa olsun
mutlaka yıkılacaktır,
 Kanun’un özü anlaşma usulüdür ve anlaşma yolu ile riskli yapısını
yıktıranlara kredi, konut ve işyeri tahsisi, konut sertifikası gibi
destekler verilecektir.
 Uygulamanın temelde vatandaşlarca yürütülmesi amaçlanmış,
devletin yardım ve destekler dışında mümkün olduğunca az
müdahalesi temel alınmıştır.
 Üzerindeki yapı yıkılan parsellerde maliklerin 2/3’ünün anlaşması
halinde uygulama bu anlaşmaya göre yapılacak olup bu durumda
Bakanlık müdahil olmayacaktır.
•
(csb mek.pl.gn.müd.)
27.06.2014
111
 Uygulamanın
etkin
yürütülebilmesi
için
kanunun
uygulanmasında özellikle yerel yönetimler etkin olarak
yetkilendirilmiştir,
 Zorunlu hallerde kamu arazilerinin kanunun amacına uygun
olarak kullanılmak üzere tahsisi gerçekleştirilebilecektir,
 Bu kanun can ve mal güvenliği temelinde insan odaklı özel bir
kanun olup Kanun’un uygulanmasında zorunlu hallerde kanunun
gereklerine uygun iş ve işlemlerde bu kanunun uygulamasının
ilgili diğer kanunlarla çeliştiği hallerde bu kanun uygulanacaktır

(csb mek.pl.gn.müd.)
27.06.2014
112
Afet Yasası
Hangi Tespitler Yapılmalıdır?
• Rezerv Yapı Alanı
• Riskli alan
• Riskli yapı
27.06.2014
113
Rezerv Yapı Alanı,Riskli Alan ve Riskli
Yapı Kavramları ?
Rezerv yapı alanı: Bu Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni
yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere, TOKİ’nin veya İdarenin talebine
bağlı olarak veya resen, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak
Bakanlıkça belirlenen alanları,
Riskli alan:
• Zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma
riski taşımalıdır.
•
Bakanlık veya İdare tarafından Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının
görüşü alınarak belirlenmelidir.
• Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılmalıdır.
Riskli yapı:
Riskli alan içinde veya dışında olabilir.
Ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski
taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapı olmalıdır.
YÖNETMELİK NE DİYOR. BAKALIM
27.06.2014
114
Yönetmelik
• Amaç ve kapsam
MADDE 1 –
• riskli yapılar ile riskli alan ve rezerv yapı alanlarının tespiti,
• riskli yapıların yıktırılması,
• yapılacak planlama,
• dönüştürmeye tabi tutulacak taşınmazların değerinin tespiti,
• hak sahibi olacaklarla yapılacak anlaşma
• yapılacak yardımlar,
• yeniden yapılacak yapılara ve 6306 sayılı Kanun kapsamındaki
diğer uygulamalara ilişkin usûl ve esasları belirlemektir.
27.06.2014
115
Yönetmelik
• Tanımlar
• Madde 3-……c) İlgili kurum: Uygulama alanında
dönüşüm projesi gerçekleştirecek olan Bakanlığı, İdareyi
ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığını,
• ı) Uygulama alanı: Bakanlar Kurulu kararıyla
kararlaştırılan riskli alan ile Bakanlıkça belirlenen rezerv
yapı alanını ve riskli yapının veya yapıların bulunduğu
alanı,
27.06.2014
116
REZERV YAPI ALANI
• Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda
yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere, Toplu
Konut İdaresi Başkanlığının veya İdarenin talebine
bağlı olarak veya resen, Maliye Bakanlığının uygun
görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenen alanlardır.
27.06.2014
117
Rezerv yapı alanı
Yeni yerleşim alanı olarak kullanılabilecek durumda
olmalı.
 Dönüşüm yapılacak alana mümkün olduğunca yakın
olmalı.
 Depremsellik başta olmak üzere diğer tabii afetler
açısından yapılaşmaya uygun olmalı.
 Boş ve Kamunun mülkiyetinde bulunan araziler tercih
edilmeli.
27.06.2014
118
Rezerv Yapı Alanı Nasıl Belirlenir?
•
Rezerv Yapı Alanı Teklif Edilen Alana İlişkin Hazırlanacak Dosyada
Bulunması Gereken Evraklar:
1. Alanın büyüklüğünü de içeren koordinatlı haritası.
• (Alanın köşe noktalarını ve bu köşe noktalarının koordinatlarını
gösteren A-4 boyutunda aydınger ve normal kağıt çıktısı)
•
•
2. Alanın uydu görüntüsünü veya ortofoto haritası.
(Alanın sınırlarının işlendiği uydu görüntüsü ve ortofoto haritası)
•
3. Alanda bulunan kamuya ait taşınmazların listesi.
•
(Alan içerisinde hazine adına kayıtlı olan, kamu kurum ve kuruluşlarına
tahsisli olan ve kamu kurumlarının mülkiyetinde olan alanların listesi ve
bilgileri)
27.06.2014
119
Rezerv Yapı Alanı İlanına İlişkin Süreç
 Rezerv Yapı Alanı teklifine yönelik hazırlanan dosya, Bakanlığa
iletilir.
 Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda Maliye Bakanlığına
görüşe gönderilir.
 Maliye Bakanlığı 30 gün içerisinde görüşünü bildirir.
 Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınan teklif Bakanlık
Makamının onayı ile «Rezerv Yapı Alanı» olarak belirlenir.
27.06.2014
120
Rezerv Yapı Alanı İlanına İlişkin Süreç
• Rezerv Yapı Alanı;
 Gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince rezerv yapı alanı
belirlenmesi talebinde bulunulabilmesi için; bu talebin, talebe
konu taşınmazların maliklerinin tamamının muvafakati ile
yapılması ve bu taşınmazların yüzölçümlerinin yüzde
yirmibeşinin mülkiyetinin, geliri dönüşüm projeleri özel
hesabına gelir olarak kaydedilmek üzere, Bakanlığın uygun
gördüğü, bağlı veya ilgili kuruluşuna veyahutta İdareye veya
TOKİ’ye devrine muvafakat edilmesi gerekir.
27.06.2014
121
Riskli ALAN NEDİR?
 Zemin yapısı kapsamında değerlendirildiğinde;
Depremsellik, toprak kayması veya heyelan olabilecek bölgeler, dere
yatakları, taşkın bölgeleri, çığ veya kaya düşme olasılığı olan alanlar
vb.
 Üzerindeki yapılaşma kapsamında;
• Binaların riskli olduğunun tespit edilmesi, binaların büyük bir kısmının
ruhsatsız ve kaçak yapılmış olması ya da proje ve uygulama
aşamasında mühendislik hizmeti almamış olması, Yapılaşmanın
sonucunda oluşan ulaşım ağı ve altyapının yetersiz kalması vb.
• faktörlere göre belirlenir.
27.06.2014
122
Riskli alanın tespiti
YÖNETMELİK mad.5
Riskli alan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça
belirlenir ve teklif olarak Bakanlar Kuruluna sunulur.
TOKİ veya İdare, alana ilişkin bilgi ve belgeleri içeren dosyaya istinaden
Bakanlıktan riskli alan tespit talebinde bulunabilir. Bakanlıkça yapılacak
inceleme neticesinde, uygun görülen talepler, Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığının görüşü alınarak, teklif olarak Bakanlar Kuruluna sunulur.meclis
kararı gerekmeyecek mi?????
Riskli alanın büyüklüğünün asgarî 15.000 m2 olması gerekir.
Ancak, Bakanlıkça uygulama bütünlüğü bakımından gerekli görürse parsel
veya parsellerin büyüklüğüne bakılmaksızın ve 15.000 m2 şartı
aranmaksızın riskli alan tespiti yapılabilir.
27.06.2014
123
Riskli alanın tespiti
• Riskli Alan teklifine İlişkin Hazırlanacak Dosyada Bulunması
Gereken Evraklar:
1. Alanın, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve
mal kaybına yol açma riski taşıdığına dair teknik rapor.
•
(Teklifi yapan idare tarafından hazırlanacak ve alanı tanıtan, alanın riskli
alan ilan edilmesine gerekçe oluşturacak her türlü bilgi ve belgeyi, teknik ve
rakamsal verileri ve alandan fotoğrafları içeren ayrıntılı bir teknik rapor)
27.06.2014
124
27.06.2014
125
Riskli ALAN
• Riskli Alan teklifine İlişkin Hazırlanacak Dosyada Bulunması
Gereken Evraklar:
• 2- Alanda daha önceden meydana gelmiş afetler varsa, bunlara dair
bilgiler.
•
(Riskli alan olarak ilan edilmiş bölgede daha önce meydana gelmiş tüm
afetler, bu afetlerde yaşanan kayıplar ve afetler sonrası hasar gidermeye
yönelik yapılan işlemleri içeren bir açıklama)
27.06.2014
126
Riskli ALAN
• Riskli Alan teklifine İlişkin Hazırlanacak Dosyada Bulunması
Gereken Evraklar:
• 3. Alanın büyüklüğünü de içeren koordinatlı sınırlandırma haritası,
varsa uygulama imar planı,
27.06.2014
127
SINIR, ALAN BÜYÜKLÜĞÜ VE KOORDİNAT LİSTESİ
27.06.2014
128
SINIR, ALAN BÜYÜKLÜĞÜ VE KOORDİNAT LİSTESİ
27.06.2014
129
Riskli Alan teklifine İlişkin Hazırlanacak
Dosyada Bulunması Gereken Evraklar:
• 4. Alanda bulunan kamuya ait taşınmazların listesini,
• 5. Alanın uydu görüntüsünü veya ortofoto haritasını,
• 6. Zemin yapısı sebebiyle riskli alan olarak tespit edilmek
istenilmesi halinde yer bilimsel etüt raporunu,
• 7. Alanın özelliğine göre Bakanlıkça istenecek sair bilgi
ve belgeleri,
27.06.2014
130
Riskli Alan İlanına İlişkin Süreç
 Riskli Alan teklifine yönelik hazırlanan dosya,
Bakanlığa iletilir.
 Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda Afet ve
Acil Durum Yönetimi Başkanlığına (AFAD) görüşe
gönderilir.
 AFAD 15 gün içerisinde görüşünü bildirir.
 AFAD’ın görüşü alınan teklif Bakanlıkça, Bakanlar
Kuruluna sunulur.
27.06.2014
131
Riskli Alan
 Gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince, Riskli Alan
teklifine yönelik dosya hazırlanarak Bakanlık veya
İdareden Riskli Alan tespit talebinde bulunabilir.
 İdareye yapılacak talepler Bakanlığa iletilir.
 Bakanlıkça yapılacak inceleme neticesinde uygun
görülen talepler, Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığının görüşü alınarak, teklif olarak Bakanlar
Kuruluna sunulur.
27.06.2014
132
Riskli Alan
 Bir alanın riskli alan olarak tespit edilebilmesi için;
alanın büyüklüğünün asgarî 15.000 m2 olması
gerekir. Ancak, Bakanlıkça uygulama bütünlüğü
bakımından gerekli görülmesi halinde, parsel veya
parsellerin büyüklüğüne bakılmaksızın ve 15.000 m2
şartı aranmaksızın riskli alan tespiti yapılabilir.
27.06.2014
133
Riskli Alan
• İdarelerce Riskli Alan ilan edilmesi halinde;
 Uygulamayı yürüten idarece talep edilmesi hâlinde, hak
sahiplerinin de görüşü alınarak, riskli alanlardaki yapılar ile
riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmez ve verilen
hizmetler kurum ve kuruluşlar tarafından durdurulabilir.
 Riskli Alanlarda yapılacak
maliklerle anlaşma esastır.
uygulamalarda
da
öncelikle
 Riskli alan olarak ilan edilen bir bölgede proje bütünlüğü
açısından
sağlam
yapılar
da
kanun
kapsamında
değerlendirilebilecek olup idarelerin bu alanlarda tekrar riskli
yapı tespiti yapmaları zorunlu değildir.
27.06.2014
134
Riskli Alan
•
ALAN İLAN EDİLMEDEN ÖNCE İDARELERDEN BEKLENTİLER
 Belediyelerin ve İl Özel İdarelerinin öncelikle yetki alanlarında mevcut
durumu tespit etmeleri,
 Zemin durumu ya da üzerindeki yapılaşma nedeniyle riskli olan
alanların belirlenmesi ve bu alanlar içerisinde öncelik sıralamasının
yapılması,
 Riskli Alanları ve Rezerv Yapı Alanlarını belirleyerek bütüncül bir
dönüşüm stratejisi oluşturmaları,
 Bu süreçte acil müdahale gerektiren riskli yapıların da tespit edilerek
yıkımlarının sağlanması ve belirlenen acil nitelikteki riskli alanların da
ivedilikle dönüşümünün sağlanması gerekmektedir.
27.06.2014
135
Mevcut Durum Analizi:
•
Hâlihazır haritanın temini,
•
Alanın mevcut yapısına ilişkin olarak; zemin, arazi, bina, altyapı ve nüfus
durumuna ilişkin veriler ile daha önce yapılmış planlamaya ilişkin bilgi ve
belgelerin elde edilmesi ve paftalarının hazırlanması,
•
Kamu ve Özel Mülkiyette bulunan alanların tespiti ve pafta üzerinde gösterimi
(mülkiyet yapısının tespit edilmesi),
•
Alana ilişkin daha önce ilgili kurum ve kuruluşlarca yapılmış olan veya
planlanan tüm projelere ilişkin bilgi ve belgelerin elde edilmesi,
•
Projeye özgü demografik, çevresel, ekonomik ve sosyolojik yapının
incelenmesi
•
Mevcut durum, eğilim ve beklentilerin belirlenerek sorunlar/olanaklar (GZFT
analizleri) bağlamında Proje alanı ve çevresinin “Güçlü ve Zayıf” yönleri ile
“Fırsat ve Tehdit”lere ilişkin analizlerinin yapılması,
•
Tüm bu verilerin işlenmiş olduğu analiz ve sentez paftalarının hazırlanması ve
raporlanması
27.06.2014
136
İmar Planına Esas Jeolojik- Jeoteknik
Etüt Raporunun Hazırlanması:
 Planlama alanının plana esas Jeolojik-Jeoteknik etüt
raporu hazırlanacaktır.
 Jeolojik, Jeoteknik Etütler ile ilgili alana ait daha
önceden hazırlanmış mevcut her türlü
veri, bilgi, belge ve raporlar ilgili kurumlardan temin
edilecektir.
27.06.2014
137
Alan Kullanımına İlişkin Stratejilerin ve
Dönüşüm Modelinin Belirlenmesi:
•
Afet risklerinden ve yerel zemin sorunlarından kaynaklanacak zararların minimize
edilmesine ilişkin stratejilerin,
•
Afet risklerine ve yerel zemin sorunlarına yönelik alınacak önlemlerin ve plan
uygulamalarının,
•
Mevcut durum analizi ile elde edilen veriler ve oluşturulan sentez paftası ışığında
alanda yer alacak kullanımların (ticaret, turizm, konut vb.),
•
Alanın geleceğe ait vizyonunu belirleyecek politika, strateji ve hedeflerinin,
•
Fizibilite çalışmasına dair rapor, en etkin ve verimli kullanım değer analizi ve
Matematiksel ve Finansal Modelin ve Dönüşüm Katsayı Hesaplarının (hak sahipleri ile
anlaşmalarda esas olarak kullanılacaktır),
•
Hak sahipleri ile uzlaşma sağlanabilecek kriterlerin belirlenerek proje amaçlarının ve
uzlaşmanın sağlanabilmesi için ilkelerin,
•
Hak sahipleri ile projesine uygun olarak İDARE’nin öngöreceği sayıda alternatif
uzlaşma modelinin,
•
Projeye ait fizibilite/maliyet ve uygulama modelinin,
Bütüncül bir planlama ve tasarım yaklaşımı ile uygulanabilir, izlenebilir ve
sürdürülebilir bir dönüşüm modelinin (imar haklarının toplulaştırılması, imar haklarının
rezerv alanlara transferi, imar haklarının menkulleştirilmesi (konut sertifikası üretimi),
hasılat paylaşımı, kat karşılığı sözleşme vb.) belirlenerek alanın dönüşümüne ilişkin
uygulama yöntem ve esaslarının, ayrıntılı olarak açıklandığı “Teknik Rapor” hazırlanacaktır.
27.06.2014
138
Hak Sahipliği Tespiti, Taşınmazlara Ait
Ölçüm ve Değerleme İşleri
•
Proje alanındaki tüm yapı ve eklentilerinin değerleme tekniklerine uygun
ölçüm, tespit ve hesapları yapılacak, alanda bulunan hak sahipleri tespit
edilecek ve mülkiyet kimlik kartları hazırlanacaktır. Bu kapsamda;
•
Taşınmazların mevcut durumunun tespiti (tüm taşınmazların değerleme
ilkelerine uygun olarak ölçüm, tespit ve hesaplarının yapılması),
•
Hak sahibi araştırması/tespitinin yapılması (6306 sayılı Kanun kapsamında
hak sahibi, anlaşma ile tahliye edilen, yıktırılan veya kamulaştırılan yapıların
malikleri ve malik olmasalar bile bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi
olarak en az bir yıldır ikamet ettiği veya bunlarda işyeri bulunduğu tespit
edilenlerdir),
•
Alanda bulunan her bir bağımsız bölüm ve eklentilerinin mülkiyet ve hak
sahibi eşleştirilmelerinin yapılması,
•
Alanda bulunan tüm yapı ve eklentilerinin her bir bağımsız bölümüne ait
tespit ve ölçümünün yapılması, yapıların yaş, cins, kat adedi ve aşınma oranının
tespit edilmesi,
•
Alandaki kıymete değer ağaçların cinsi, yaşı ve adedinin tespit edilmesi,
bedel hesaplarının yapılması,
27.06.2014
139
Hak Sahipliği Tespiti, Taşınmazlara Ait
Ölçüm ve Değerleme İşleri
•
İşlemleri yapılan her bir yapının dijital olarak en az iki cepheden
fotoğraflarının çekilmesi,
•
Yapılan iş ve işlemlerin görsel boyutunun da tamamlanabilmesi için bu
çalışmalar süresince işin her aşamasının resim ve videolarla kayıt altına
alınması işlemlerinin yapılması,
•
Tespit ve ölçümü yapılan her bir bağımsız bölümün sayısal olarak alan
hesaplarının yapılması,
•
Tespit ve ölçümü yapılan her bir bağımsız bölüm ve müştemilatın uygun
ölçekte krokilerinin hazırlanması, ve bedel hesaplarının yapılması,
•
Alanda bulunan tüm taşınmazlara ait elde edilen sayısal (öznitelik ve tapu
bilgileri) ve görsel girdileri içeren veri tabanının oluşturulması,
•
Alanda bulunan taşınmazların kıymet takdirinin yapılması,
•
Alanda bulunan taşınmazların aplikasyonunun çıkarılması,
•
Kamulaştırma Detay Alımı ve yapılan tüm ölçüm ve tespit işlemlerinin yer
aldığı “Mülkiyet Kimlik Kartları”nın (Kıymet Takdir Raporunun) oluşturulması
işlerinden oluşur.
27.06.2014
140
6306 da PLANLAMA SÜRECİ
27.06.2014
141
İmar Planlarının Hazırlanması:
•
Üst ölçekli plan revizyonu,
•
1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı (Araştırma ve Açıklama Raporu ile birlikte),
•
Araştırma raporları, imar planları ile kentsel tasarım ve mimari projelere yön verecek
•
verilerin elde edilmesi amacıyla planlama alanında idari, sektörel, demografik, sosyal,
•
ekonomik, çevresel ve iklimsel (güneşlenme, rüzgar, gölge analizleri, ulaşım ve yön
•
ilişkileri analizi, depremsellik, hidroloji ve drenaj vb) analizleri içeren, tematik haritalar,
•
grafikler, istatistik bilgiler ve görsel dokümanlar içermelidir.
•
1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı (Araştırma ve Açıklama Raporu ile birlikte),
•
1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlara ilişkin plan hükümlerinin belirlenmesi,
•
Ulaşım ve altyapı sisteminin çözümünü gösterir haritanın hazırlanması,
•
Engelliler ve Yaşlılar için her noktaya erişilebilirliğin sağlanması.
27.06.2014
142
Kentsel Tasarım Projelerinin
Hazırlanması:
•
Planlama alanın tamamında ve her bir uygulama etabına ilişkin
olmak üzere, alanın kimliğini vurgulayıcı, alanın doğal, kültürel, tarihi
ve sosyal özellikleri ile kullanıcılar açısından önem taşıyan kesimleri
için özel ayrıntıları içerecek biçimde hazırlanan plan ve projeler ile
üst düzeyde kimlik-imaj çalışması, orta düzeyde yapı ve çevresinin
bütüncül bir anlayışla tasarlanmasını amaçlayan yapı-açık alan
düzenleme çalışmaları, alt düzeyde ise yapılar arası boşlukların
tasarımını içeren, olabilirlik, yaşanabilirlik, sürdürülebilirlik, maliyet
gibi konularda çözüm öneren 1/1000 ve/veya 1/500 ölçekli “Kentsel
Tasarım Projesi” hazırlanacaktır.
27.06.2014
143
KANUN NE DİYORDU:
Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar
dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde,
- fen ve sanat norm ve standartlarına uygun,
- sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil
etmek üzere
- iyileştirme,
- tasfiye ve
- yenilemelere
dair usul ve esasları belirlemektir.
27.06.2014
144
İmar Planlama Süreci Nasıl İşleyecek?
Yön. Mad.18
Bakanlığın Yetkileri
• a) Riskli alan ve rezerv yapı alanı ile riskli yapıların
bulunduğu taşınmazlara ilişkin her tür ve ölçekteki planı
resen yapmaya, yaptırmaya ve onaylamaya,
• b) Riskli alan ve rezerv yapı alanındaki uygulamalarda
faydalanılmak üzere; özel kanunlar ile öngörülen alanlara
ilişkin olanlar da dâhil, her tür ve ölçekteki planlama
işlemlerine esas teşkil edecek standartları belirlemeye ve
gerek görülmesi hâlinde bu standartları plan kararları ile
tayin etmeye veya özel standartlar ihtiva eden planlar
yapmaya, onaylamaya ve kent tasarımları hazırlamaya,
yetkilidir.
27.06.2014
145
İmar Planlama Süreci Nasıl İşleyecek?
Yön. Mad.18
Belediyelerin Yetkileri
• Büyükşehir
belediyesi
sınırları
içerisindeki
ilçe
belediyelerince hazırlanan imar planı teklifleri hakkında
ilgili büyükşehir belediyesinin görüşü alınır.
Büyükşehir belediyesinin onbeş gün içinde görüş
vermemesi halinde, uygun görüş verilmiş sayılır.
• İdarece veya ilgililerince kentsel tasarım projesi ile
birlikte hazırlanan plan teklifleri; planlama alanı ve
yakın çevresinin meri planları ve mevcut durumu gösterir
bilgi ve belgeler, ilgili kurum ve kuruluş görüşleri ile
birlikte Bakanlığa iletilir. Bakanlıkça uygun görülen plan
teklifleri, aynen veya değiştirilerek onaylanır.
27.06.2014
146
Planlama tekliflerinin hazırlanması
Büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki ilçe
belediyelerince hazırlanan imar planı teklifleri
hakkında ilgili büyükşehir belediyesinin
görüşü alınır.
Büyükşehir belediyesinin onbeş gün içinde görüş
vermemesi halinde, uygun görüş verilmiş sayılır.
27.06.2014
147
Plan
Kentin, büyüme ve nüfus tahminlerini,
Doğal ve tarihi varlıklara ilişkin değerlendirmeler,
Alt bölgelerdeki nüfus artışları veya değişimlerini,
Kent ve bölgedeki mevcut ve önerilen altyapı
durumunu
- kent bütününde ve bölge ölçeğinde nüfus tahminleri de
dikkate alınarak imar değerlerine ilişkin yorumlar,
- bölgedeki planlama hedefleri ve tasarım
standartlarının belirlenmesi,
analiz ve yorumları içermelidir.
-
27.06.2014
148
İlkeler
- Bütüncül bir planlama yaklaşımı ile alanın kent bütününe
ve çevresine uyumu
- sosyal ve teknik altyapı alanlarının sağlanması
- Kent bütününde ulaşım sistemi bütünlüğü
- kentsel kimlik, yaşanabilirlik
ilkeleri ile
- mevcut arazi kullanım kararları,
- mülkiyet haritası ve
- mevcut imar planları
da dikkate alınarak belediyelerce hazırlanacak
Bütüncül Planlar doğrultusunda
Riskli alan sınırları ve
büyüklüğü belirlenmelidir.
27.06.2014
149
İmar Planları
Kentlerin yeni
vizyonunda klasik
imar planı
yaklaşımı dönüşüm
uygulamaları için
yeterli
olmayacaktır.
27.06.2014
150
Kentsel Tasarım – Tasarım Rehberleri
Kentsel tasarım, kentsel yerleşmelerin
bütünündeki politikalar, kentsel
karakteristikle uyumlu, kısaca kentsel
planlamanın devamlılığı ve ilişkisi içinde
sonuçlanan, kentsel yaşam kalitesini artırıcı
eylem planları olarak (mimari-peyzaj-altyapı
uygulamalarını yönlendiren) tanımlanabilir.
27.06.2014
151
Kentsel tasarım rehberleri
Tasarım rehberleri, belirli bir yöre için geçerli olacak tüm
standartlar, yöntem ve teknikleri açıklayıcı ve
yönlendirici kararları içerir.
27.06.2014
152
Kentsel Tasarım – İmar Planları
- Yoğunluk (TAKS, KAKS, Emsal)
- Yükseklik – siluet
- Konut – Kentsel Mekan Tipolojisi
- Kent Kimliği,
- Kamusal Mekan
(Sokak, meydan, yeşil alan…)
- Yaşanabilirlik
- Ekoloji-çevre
27.06.2014
153
Klasik İmar Planı yapımından farklı
olmalıdır
27.06.2014
154
Hak Sahipliği Uzlaşma Paylaşım Modelinin
Oluşturulması
Proje alanında hak sahipliliğinin tespiti ve Kıymet Takdir Raporlarının oluşturulması
sonrasında uygulamaya yönelik “Uzlaşma Paylaşım Modeli” oluşturulacaktır.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde; hak sahibi olan vatandaşlarla,
•
•
•
•
27.06.2014
İcmal Tablosunun hazırlanması (arsa sahibine ilişkin mülkiyetinin tespitine yönelik
olarak takyidatlı tapu kaydının alınması, takyidatlı tapu kaydı üzerindeki tüm
ayrıntılar mülkiyete ilişkin oluşturulan icmal listede ayrı ayrı sütünlar halinde
gösterilmesi ve tarama işlemi ile sayısal ortama aktarılıp ada/parsel numarasına
göre isimlendirilerek CD ortamında teslim edilmesi),
Fizibilite Raporunun altlığının oluşturulması,
Uzlaşma görüşmelerine davet amaçlı tebligat evrakı (posta yoluyla)
hazırlanması,
Hak sahipleri ile uzlaşma görüşmelerinin gerçekleştirilmesi, (proje tanıtım
görüşmeleri yapılarak proje alanındaki hak sahiplerinin birebir bilgilendirilmesi)
155
Hak Sahipliği Uzlaşma Paylaşım Modelinin
Oluşturulması
Hak sahipleri ile uzlaşma sağlanabilecek kriterlerin belirlenerek proje amaçlarının
ve uzlaşmanın sağlanabilmesi için belirlenen ilkelerin, arsa sahipleri ile yapılan
toplantılarda tartışılması,
• Hak sahipleri ile uzlaşma katsayılarının belirlenmesi ve dönüşüm
parametrelerinin hazırlanması,
• Hak sahipleri ile projesine uygun olarak idarenin öngöreceği sayıda alternatif
uzlaşma modelinin oluşturulması,
• İhtiyaç programının ve konut tiplerinin belirlenmesi,
• Muvafakat senedinin hazırlanması (hak sahiplerine muvafakat sözleşmelerinin
imzalatılması, uzlaşmayan hak sahipleri ile ilgili uzlaşmama tutanaklarının
hazırlanması)
• Projeye ait fizibilite/maliyet ve uygulama modeli açıklama raporunun
hazırlanması,
• Uzlaşma sağlanamaması durumunda kamulaştırılması gereken taşınmazların
belirlenmesi ve kamulaştırma işlemlerinin yapılması,
• Mülkiyet devrinin yapılması,
– Tapu işlemlerinin yürütülmesi işleridir.
•
27.06.2014
156
Tüm Verilerin ve Sürecin Coğrafi Bilgi Sistemi Ortamına Aktarımı:
Alana ilişkin mekânsal tüm veriler ve analiz aşamaları, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
Ortamına aktarılacaktır.
27.06.2014
157
RİSKLİ YAPI
1.Rİ SK Lİ YAPI TESPİ Tİ NE İ Lİ ŞK İ N SÜREÇ,
2.TESPİ TE İ Tİ RAZ EDİ LM ESİ NE İ Lİ ŞK İ N SÜREÇ,
3.YI K I M A İ Lİ ŞK İ N SÜREÇ,
27.06.2014
158
RİSKLİ YAPI
•
6306 Sayılı Kanun ve Uygulama
Yönetmeliğinde Geçen Kavramlar
•
İştirak: Katılma, ortaklık.
•
Tahsis: Bir şeyi bir kimseye veya bir yere ayırma.
•
Paydaş: Hissedar, bir ortaklık veya mal üzerinde payı olan kişi
•
Müteselsil sorumluluk: birden çok kimsenin bir borcun veya zararın
tamamından zincirleme olarak ve tek başına sorumlu olması
•
Muvafakat: Uygun görme, onama, kabul etme.
•
Terkin etmek: Tapuya kayıtlı olan bir taşınmazın tapu kaydının silinmesi
27.06.2014
159
RİSKLİ YAPI
•
6306 Sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinde
Geçen Kavramlar
•
Ayni hak: Taşınır veya taşınmaz üzerinde doğrudan doğruya egemenlik yetkisi veren
ve herkese karşı ileri sürülebilen haklar
•
Ayni hak sahibi: Mülkiyet hakkı içindeki yetkilerin tümünü sağlayan hak sahibi.
•
Şahsi hak : Herkese karşı ileri sürülemeyen haklardır. Örneğin kira aktinin tapuya şerh
düşülmesi şahsi hak sağlar.
•
Sınırlı ayni hak sahibi: Mülkiyet hakkı içindeki yetkilerin tümünü değil de bir kısmını
sağlayan hak sahibi. İpotek, irtifak, geçit hakkı vb.
•
Temlik hakkı: Bir hakkın diğer bir kimseye geçirilmesi hakkı.
27.06.2014
160
6306 Sayılı Kanun ve Uygulama
Yönetmeliğinde Geçen Kavramlar
• Kayyum: Belirli bir işin görülmesi ya da bir malın veya
malvarlığının yönetilmesi için sulh mahkemesince atanan
kişidir.
• Malik: Sahip
• Mücavir alan: Bir şehrin gelişmesi bakımından gerekli
görüldüğünde kullanılabilecek olan belediye sınırılarına komşu
alan.
• Plan Revizyonu: Yeniden gözden geçirip düzeltilen plan.
• Mer’i Plan: Yürürlükte olan plan.
• Ortofoto haritası: Hava fotoğraflarının küçük temel
yüzeylerinin
doğrultulması,
ölçeklendirilmesi
ve
birleştirilmesiyle elde edilen harita.
27.06.2014
161
6306 Sayılı Kanun ve Uygulama
Yönetmeliğinde Geçen Kavramlar
Resen: Kendi başına, kendiliğinden.
Defaten: Bir kerede.
Münferit: Tek, ayrı, kendi başına olan
İhtilaf: Ayrılık, anlaşmazlık
Ferağ: Bir işten vazgeçme, çekilme
İfraz: Bir arazinin bölünmesi, parsellere ayrılması
Tevhit:Birkaç şeyi bir araya getirme, birleştirme, parsellerin
birleştirilmesi
• Muhdesat :Bir arazi üzerinde arazi sahibinden başkasına ait
yapı, tesis veya dikilen ağaçların tümü.
•
•
•
•
•
•
•
27.06.2014
162
RİSKLİ YAPI TESPİTİNE İLİŞKİN
SÜREÇ
– Riskli Yapının Tarifi:
 Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik
ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya
ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik
verilere dayanılarak tespit edilen yapı.
27.06.2014
163
Riskli Yapıların Tespiti?
Yönetmelik Mad.6
Sürecin Gelişimi:
»6306 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde;
Riskli yapıların tespiti, Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya
kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve
kuruluşlara yaptırılır ve sonuç Bakanlığa veya İdareye bildirilir,
Bakanlık, riskli yapıların tespitini süre vererek maliklerden veya
kanuni temsilcilerinden isteyebilir. Verilen süre içinde yaptırılmadığı
takdirde, tespitler Bakanlıkça veya İdarece yapılır veya yaptırılır.
Bakanlık, belirlediği alanlardaki riskli yapıların tespitini süre vererek
İdareden de isteyebilir,
şeklinde belirtilmiştir.
27.06.2014
164
Riskli Yapıların Tespiti?
Yönetmelik Mad.6
Kanunun bu maddesinde ÜÇ temel husus bulunmaktadır;

Riskli yapı müracaatlarının kimler tarafından yapılabileceği,

Tespit işlemini yapacak olan Kurum ve Kuruluşlar

Tespitin yapılacağı yönetmelik
27.06.2014
165
Riskli Yapı Tespit Talebini kim
yapacak?
1- Öncelikle yapı malikleri veya kanunî temsilcileri tarafından, masrafları
kendilerine ait olmak üzere yaptırılır.
• Maliklerce yapılacak riskli yapı tespiti talebi, tapu belgesinin ve kimlik
belgesinin fotokopisi ile yapılır.
2- Bakanlıkça, süre verilerek maliklerden veya kanunî temsilcilerinden
istenebilir. Verilen süre içinde yaptırılmadığı takdirde, tespitler
Bakanlıkça veya İdarece yapılır veya yaptırılır. Bakanlık, belirlediği
alanlardaki riskli yapıların tespitini süre vererek İdareden de
isteyebilir.
27.06.2014
166
RİSKLİ YAPI TESPİT MÜRACAATLARI
 Malikler veya Kanuni Temsilcileri tapu ve kimlik belgeleri
ile birlikte;
- Bakanlıkça lisanslandırılan kuruluşlara,
- İdarelere
(Belediyeler, Büyükşehir Belediyeleri, Bakanlıkça
•
yetkili kılınan Büyükşehir ilçe belediyeleri, İl Özel
İdareleri)
veya Müdürlüğe
•
(Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Müdürlükleri, Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlükleri),yapılabilir.
27.06.2014
167
Riskli Yapıların Tespiti?
Yönetmelik Mad.6
Riskli yapılar;
•
Bakanlıkça
•
İdarece veya
•
Bakanlıkça lisanslandırılacak,
kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler;
şirketler;
sivil toplum kuruluşları;
yapı denetimi kuruluşları ve laboratuvar kuruluşları
mimarlık ve mühendislik hizmetleri veren büro tescilini yaptırmış kurum ve kuruluşlarca tespit
edilir.
(Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri




Belediyeler
İl Özel İdareleri
Büyükşehir Belediyeleri
Bakanlıkca yetki verilen bütün Büyükşehir İlçe Belediyeleri (Bakanlık Makamından
alınan 18.10.2012 tarihli ve 525 sayılı yetkilendirme oluru )
27.06.2014
168
Riskli Yapıların Raporları nereye
bildirilecek?
raporların bir örneği, tespit tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde, tespiti
yapan İdarece veya lisanslandırılmış kurum veya kuruluşça, tespite konu
yapının bulunduğu ildeki Müdürlüğe (Müdürlük: Altyapı ve Kentsel Dönüşüm
Müdürlüğü olan illerde bu Müdürlüğü, diğer illerde ise Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğünü,) gönderilir.
herhangi bir eksiklik ve yanlışlığın bulunmadığının tespit edilmesi halinde, riskli
yapılar, Müdürlükçe en geç on iş günü içinde, tapu kütüğünün beyanlar
hanesinde belirtilmek üzere, ilgili tapu müdürlüğüne bildirir ve bu konuda
Bakanlığa bilgi verir.
27.06.2014
169
3-RİSKLİ YAPI TESPİTİ NASIL
YAPILACAK
 Riskli yapıların tespiti;
• (- 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar
Hakkında Yönetmeliğin eki Esasların, Mevcut Binaların
Değerlendirilmesi ve Güçlendirilmesi başlıklı Yedinci
Bölümünde belirtilen hükümlere göre yapılacaktır.)
27.06.2014
170
BAKANLIK Döner Sermaye İşletme
Müdürlüğünce belirlenen Riskli Bina Tespit
Ücreti
150 TL/daire dir.
27.06.2014
171
Riskli Yapıların Tespitinde Hangi Mevzuat
uygulanacak?
• Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelikte
belirtilen hükümlere göre yapılır.
• (6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete)
27.06.2014
172
İDARELERCE RİSKLİ YAPI TESPİTİNE
YÖNELİK YAPILACAK İŞ VE İŞLEMLER
• 1.Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlarca
hazırlanarak 7 gün içinde Müdürlüğe sunulan raporların
incelemesini yapmak, eksik olan raporları düzeltmeleri
için ilgili kuruma geri göndermek, uygun bulunanları
tapuya bildirmek.
• 2. Bakanlıkça belirlenen alanlarda riskli yapı tespiti için
öncelikle maliklerce tespitin yaptırılması için tebligat
yapılıp süre verilir yapılmadığı durumlarda İdareler veya
Müdürlük tespiti yapar.
27.06.2014
173
İDARELERCE RİSKLİ YAPI TESPİTİNE
YÖNELİK YAPILACAK İŞ VE İŞLEMLER
• 3. Ayrıca tehlike arz eden binaların tespiti resen İdarelerce veya
Müdürlükçe yapılmalıdır.
• 4. Riskli yapı tespitine yapılan itirazlarla ilgili işlemleri yürütür.
• 5. Yıkımına karar verilen binalara ilişkin işlemleri Belediyelerle
koordineli yürütmek, yıkılanların kayıtlarını tutmak.
• 6. Kira yardımı ve kredi taleplerine ait başvuruları inceleyip uygun
gördüklerini Bakanlığa aktarmak.
• 7.Riskli yapı tespitinin, itiraz üzerine değişmesi halinde, durum
aynı şekilde ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir.
27.06.2014
174
Riskli Yapı raporlarının tebligatı ve raporlara itiraz
•
Tapu müdürlüğü tebliğ edecek,
• Tebliğde;
• tapu kütüğüne işlenen belirtmeler,
• riskli yapı tespitine karşı tebligat tarihinden itibaren onbeş gün içinde
riskli yapının bulunduğu yerdeki Müdürlüğe itiraz edilebileceği,
• aksi takdirde tebligat tarihinden itibaren İdarece altmış günden az
olmamak üzere belirlenen süre içinde yapının yıktırılması gerektiği
nin belirtilmesi gerektiği belirtilmelidir.
• Bu tebligat aynî ve şahsî hak sahiplerine tebliğ edilir ve yapılan bu
tebligat belgeleri M üdürlüğe bildirilir.
• Riskli yapı tespitine karşı malikler veya kanunî temsilcilerince on beş
gün içinde riskli yapının bulunduğu yerdeki Müdürlüğe verilecek bir
dilekçe ile itiraz edilebilir.
27.06.2014
175
Bakanlık veya İdarelerce tespit edilen riskli yapı
tespitine vatandaş itiraz edebilir mi?
Yön.Mad.7
EVET
Bakanlıkça veya İdarece yaptırılan riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya
kanuni temsilcilerince onbeş gün içinde riskli yapının bulunduğu yerdeki
Müdürlüğe verilecek bir dilekçe ile itiraz edilebilir.
Bu itirazlar, Bakanlığın talebi üzerine üniversitelerce, ilgili meslek disiplini öğretim
üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve Bakanlıkça, Bakanlıkta görevli üç
kişinin iştiraki ile teşkil edilen teknik heyetler tarafından incelenip karara bağlanır.
Teknik heyet teşekkül etmemiş ise ÇŞİ Müdürlüğü o il için yetkilendirilmiş
teknik heyetin bulunduğu il’e itirazı gönderir.
(NEDEN İLGİLİ BELEDİYE TEKNİK PERSONELİ YOK?????)
27.06.2014
176
Masrafları kim ödeyecek?
6306/Mad.3
• Bakanlık veya İdare tarafından yapılan tespit işleminin masrafı
ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir.
• Tapu müdürlüğü, binanın paydaşlarının müteselsil sorumlu
olmalarını sağlamak üzere tapu kaydındaki arsa payları
üzerine, masraf tutarında müşterek ipotek belirtmesinde
bulunarak Bakanlığa veya İdareye ve binanın ayni ve şahsi
hak sahiplerine bilgi verir.
• Yön. Mad.13; İlgili kurumca verilecek konut veya işyerinin inşaat
maliyet bedeli; uygulama alanında gerçekleştirilecek yapım ihaleleri
sonrası gerçekleşen, ihale bedeli, arsa edinim bedeli, proje giderleri,
yıkım ve nakliye giderleri, taşınmaz değerinin tespiti masrafları,
zemin iyileştirme giderleri ve müşavirlik giderleri gibi giderler dikkate
alınarak hesaplanır.
27.06.2014
177
BAKANLIK
İDARE
RİSKLİ YAPI TESPİTİ
MAL SAHİBİ
TAPU MÜDÜRLÜĞÜ
TEKNİK HEYET
LİSANSLI KURULUŞ
Yapının Tespit
Talebi
İlgili Alanda
Talep Süre
Verilerek
Tespit
Yapılacak
mı?
Resen Tespit
Resen Tespit
E
Rapor
Tanzimi
H
Teknik Rapor
İtiraz
edilecek
mi?
Teknik Rapor
Yapı
Riskli
mi?
27.06.2014
E
10 İş Günü
15 Gün İçerisinde
E
Rapor
Tanzimi
Tapu
Kayıtlarına
Giriş
178
Kamu İdarelerinin Mülkiyetleri Üzerinde Bir Yaptırım
Söz Konusu Olacak mıdır?
6306/Mad.3
•
•
Hazine dışındaki kamu idarelerinin
mülkiyetinde bulunan taşınmazlar,
bu Kanunun amaçları çerçevesinde
kullanılmak üzere maliki olan kamu
idarelerinin
görüşü
alınarak
Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar
Kurulu kararıyla Bakanlığa tahsis
edilerek tasarrufuna bırakılır veya
Bakanlığın talebi üzerine TOKİ’ye ve
İdareye bedelsiz olarak devredilebilir.
Bu Kanuna göre uygulamada
bulunulan alanlarda yer alan tescil
dışı alanlar, tapuda Hazine adına
tescil edildikten sonra Bakanlığa
tahsis edilerek tasarrufuna bırakılır
veya Bakanlığın talebi üzerine
TOKİ’ye ve İdareye bedelsiz olarak
devredilebilir.
27.06.2014
•
Tahsis ve devir tarihinden itibaren üç
yıl içinde ve gerekli görülen hâllerde
Bakanlığın talebi üzerine Maliye
Bakanlığınca uzatılan süre içinde
maksadına
uygun
olarak
kullanılmadığı
Bakanlıkça
tespit
edilen taşınmazlar, bedelsiz olarak
ve resen tapuda Hazine adına tescil
edilir veya önceki maliki olan
kamu idaresine devredilir.
179
Mera Arazilerinde Durum ne olacak?
6306/Mad.3
• 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında olup riskli alanlarda ve
riskli yapılarda yaşayanların nakledilmesi için Bakanlıkça ihtiyaç
duyulan taşınmazlar, 4342 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendindeki alanlardan sayılarak, tahsis
amaçları aynı maddeye göre değiştirilip tapuda Hazine adına
tescil edilir; bu taşınmazlar hakkında bu Kanuna göre
uygulamada bulunulur.
• ------------------------------------•
•
•
•
4342 Sayılı Kanun:
Tahsis Amacının Değiştirilmesi
Madde 14 –…
g) Doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan,
• .
27.06.2014
180
Riskli Olmayan Yapılar Nasıl Etkilenecek?
6306/Mad.3
• Bu Kanunun uygulanması için belirlenen alanların sınırları
içinde olup riskli yapılar dışında kalan diğer yapılardan
uygulama bütünlüğü bakımından Bakanlıkça gerekli
görülenler de bu Kanun hükümlerine tabi olur.
27.06.2014
181
Riskli Ya Da Riskli Olmayan Yapılarda Kısıtlama
Olacak mı?
6306/mad.4
Tasarrufların kısıtlanması
MADDE 4 –(1) Bakanlık veya uygulamayı yürütmesi hâlinde TOKİ veya
İdare, riskli alanlarda, riskli yapıların bulunduğu taşınmazlarda ve rezerv
yapı alanlarında bu Kanun kapsamındaki proje ve uygulamalar süresince
her türlü imar ve yapılaşma işlemlerini geçici olarak durdurabilir.
• (2) 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen taşınmazlar, tahsis ve
devir işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar Maliye Bakanlığınca
satılamaz, kiraya verilemez, tahsis edilemez, ön izne veya irtifak
hakkına konu edilemez. (bu taşınmazlar riskli alanlarda ve rezerv yapı
•
•
alanlarında olup Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlar vb.)
•
(3) Uygulama sırasında Bakanlık, TOKİ veya İdare tarafından talep edilmesi
hâlinde, hak sahiplerinin de görüşü alınarak, riskli alanlardaki
yapılar ile riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmez ve
verilen hizmetler kurum ve kuruluşlar tarafından durdurulur.
27.06.2014
182
Yıkım işlemini Kim Gerçekleştirecek?
6306/mad.5-Yön.Mad.8
• Tahliye ve yıktırma
• MADDE 5 –(3) Uygulamaya başlanmadan önce, riskli
yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine altmış
günden az olmamak üzere süre verilir.
27.06.2014
183
Yıkım işlemini Malik Gerçekleştirmezse kim yıkacak?
6306/Mad.5 ve Yön.mad.8
• 60 gün veya daha fazla verilen süre içinde yapı, malik
tarafından yıktırılmadığı takdirde,
• yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve 30 gün
den az olmak üzere süre verilerek tebligatta bulunulur.
• Verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna
gidilmediği takdirde,
• bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma
işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler
öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak
üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından
yapılır veya yaptırılır.
27.06.2014
184
Mülki Amir Tarafından Yıkılmayan Yapılar da Süreç Nasıl
İşleyecek?
6306/Mad.5
• Bakanlıkça yazılı olarak İdareye bildirilir.
• Buna rağmen yıktırılmadığı tespit edilen yapılar, Bakanlıkça yıkılır
veya yıktırılır. Uygulamanın gerektirmesi hâlinde Bakanlık,
yukarıdaki fıkralarda belirtilen tespit, tahliye ve yıktırma iş ve
işlemlerini bizzat da yapabilir.
27.06.2014
185
Yıkım Masraflarını Kim Karşılayacak?
6306/Mad.5
• TABİİ Kİ MAL SAHİPLERİ??????
• Bakanlık veya İdare tarafından yapılan yıktırmanın
masrafları, ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir.
• Tapu müdürlüğü, yıkılan binanın paydaşlarının
müteselsil sorumlu olmalarını sağlamak üzere tapu
kaydındaki arsa payları üzerine masraf tutarında
müşterek ipotek belirtmesinde bulunarak Bakanlığa
veya İdareye ve binanın ayni ve şahsi hak sahiplerine
bilgi verir.
27.06.2014
186
İDARE
BAKANLIK
MAL SAHİBİ
MÜLKİ AMİR
TAPU
MÜDÜRLÜĞÜ
Riskli Yapının
Tespiti
Malikle
Anlaşma
var mı ?
E
Tahliye ve
Yardım
H
En az 60 gün
süreli yıktırma
yazısı
İdari Makamlarca
yıkılacağı
belirtilir süre
verilir
Yıkıldı
mı?
H
Yıkıldı
mı?
Yıktırma yazısı
27.06.2014
H
Yıkıldı
mı?
187
BAKANLIK
İDARE
MAL SAHİBİ
MÜLKİ AMİR
Yıkıldı
mı?
Yıktırma yazısı
TAPU
MÜDÜRLÜĞÜ
E
Tapu Kayıtlarına
Giriş
H
Yıkıldı
mı?
E
Tapu Kayıtlarına
Giriş
H
Yıkım ve
Tahliye
Tapu Kayıtlarına
Giriş
27.06.2014
188
Binaları yıkılan Yıktırılan Arsa Sahipleri
Ne yapacak? 6306/Mad.6
• Üzerindeki bina yıkılmış olan arsanın maliklerine tebligat
yapılarak tebligatı takip eden otuz gün içinde en az üçte
iki çoğunluk ile anlaşma sağlanması istenecek.
• Anlaşma sağlanamaması hâlinde, gerçek kişilerin
veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetindeki
taşınmazlar için Bakanlık, TOKİ veya İdare tarafından
acele kamulaştırma yoluna da gidilebilir.
27.06.2014
189
?????????????
6306
• Uygulama işlemleri
• MADDE 6-…. (4) Riskli alanlarda, rezerv yapı
alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu taşınmazlar
üzerinde yapımı gerçekleştirilen konutların bedelleri,
gerekli görüldüğünde, proje uygulamalarının yapıldığı
illerdeki mevcut ekonomik durum, tabii afetin ortaya
çıkardığı durumlar, konut rayiç ve enkaz bedelleri ile
uygulama alanındaki kişilerin mal varlığı ve geliri göz
önünde bulundurularak Bakanlar Kurulu kararı ile yapım
maliyetlerinin altında tespit edilebilir ve sosyal donatı ve
altyapı
harcamaları
uygulama
maliyetine
dâhil
edilmeyebilir.
27.06.2014
190
Bakanlık Uygulama Konusunda Hangi
Yetkilere Sahiptir? 6306/mad.6
• Uygulama işlemleri
• MADDE 6-…. (5) Bakanlık;
• a) Riskli yapılara, rezerv yapı alanlarına ve riskli yapıların bulunduğu
taşınmazlara ilişkin her tür harita, plan, proje, arazi ve arsa
düzenleme işlemleri ile toplulaştırma yapmaya,
• b) Bu alanlarda bulunan taşınmazları satın almaya, ön alım hakkını
kullanmaya, bağımsız bölümler de dâhil olmak üzere taşınmazları
trampaya, taşınmaz mülkiyetini veya imar haklarını başka bir alana
aktarmaya,
• c) Aynı alanlara ilişkin taşınmaz mülkiyetini anlaşma sağlanmak
kaydı ile menkul değere dönüştürmeye,
• ç) Kamu ve özel sektör işbirliğine dayanan usuller uygulamaya, kat
veya hasılat karşılığı usulleri de dâhil olmak üzere inşaat yapmaya
veya yaptırmaya, arsa paylarını belirlemeye,
• YETKİLİDİR
27.06.2014
191
Taşınmazların değerinin tespiti
yön.madde 12
• Taşınmazın değeri;
ilgili kurum (bakanlık,idare, TOKİ) bünyesinden en az üç
kişiden teşkil olunacak kıymet takdir komisyonları
marifetiyle veya hizmet satın alınmak suretiyle tespit
edilir.
27.06.2014
192
Uygulama alanındaki taşınmaz maliklerinin hakları ve
tapuya tescil işlemleri
Yön.mad 13
• Yapılacak konut ve işyerlerinin niteliği ve büyüklüğü ilgili
kurumca belirlenmek kaydıyla, uygulama alanındaki
taşınmaz maliklerine öncelikle uygulama alanında
yapılacak olan konut ve işyerlerinden verilmek üzere
bunlarla sözleşme akdedilir.
27.06.2014
193
BAKANLIK
İDARE
TAPU MÜDÜRLÜĞÜ
MAL SAHİBİ
30 gün süreli
anlaşma yazısı
Acele
Kamulaştırma
Sözleşme
Uzlaşma
Tutanağı
Karara
Katılmayanların
Arsa Payı Satışı
Satılmayan
Payların Bedelinin
Ödenmesi
Sertifika Kredi
27.06.2014
vb.
verilmesi
Acele
Kamulaştırma
Sözleşme
Uzlaşma
Tutanağı
H
Anlaşma
Sağlandı
mı? (2/3)
E
E
Tapu Siciline
İşlenir
Hazine Adına
Tescil
194
Bakanlık Uygulama Konusunda Hangi
Yetkilere Sahiptir?
• Uygulama işlemleri
• MADDE 6-…. (5) Bakanlık;
• (6) Bakanlık, riskli alanlardaki ve rezerv yapı
alanlarındaki uygulamalarda faydalanılmak üzere; özel
kanunlar ile öngörülen alanlara ilişkin olanlar da dâhil,
her tür ve ölçekteki planlama işlemlerine esas teşkil
edecek standartları belirlemeye ve gerek görülmesi
hâlinde bu standartları plan kararları ile tayin
etmeye veya özel standartlar ihtiva eden planlar
yapmaya, onaylamaya ve kent tasarımları hazırlamaya
yetkilidir.
27.06.2014
195
BAKANLIK
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
uygulama alanında bulunan bütün taşınmazlar üzerinde
her tür harita, plan, proje, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile
toplulaştırma yapmaya; bu alanlarda bulunan taşınmazları
satın almaya,
ön alım hakkını kullanmaya,
bağımsız bölümler de dâhil olmak üzere taşınmazları trampaya,
taşınmaz mülkiyetini veya imar haklarını başka bir alana aktarmaya;
aynı alanlara ilişkin taşınmaz mülkiyetini anlaşma sağlanmak kaydı ile menkul
değere dönüştürmeye;
kamu ve özel sektör işbirliğine dayanan usuller uygulamaya,
kat veya hasılat karşılığı usulleri de dâhil olmak üzere inşaat yapmaya
veya yaptırmaya,
arsa paylarını belirlemeye; 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti
Kanunundaki esaslara göre paylaştırmaya,
payları ayırmaya veya birleştirmeye ve Türk Medeni Kanunu uyarınca sınırlı ayni
hak tesis etmeye yetkilidir.
27.06.2014
196
Bakanlık Uygulamaları Konusunda
Yargıya Gidilebilir Mi?6306/6
• Uygulama işlemleri
• MADDE 6-….
• (9) Bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı
tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde 6/1/1982
tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
uyarınca dava açılabilir.
Bu davalarda yürütmenin durdurulmasına karar
verilemez.XXXXXXXXX AYM
27.06.2014
197
Maliklere Tebligat Hangi Yolla
Yapılacak? 6306/6
• Uygulama işlemleri
• MADDE 6-…. (5)
• (10) Bu Kanun uyarınca yapılan iş ve işlemlere ilişkin
olarak adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde
belirtilen adreslere yapılan tebligat, muhataplarına
yapılmış sayılır.
27.06.2014
198
Bakanlık Yetki Devri Yapabilir mi?
6306/6
• Uygulama işlemleri
• MADDE 6-…. (5) Bakanlık;
• (12) Bakanlık, bu Kanunda belirtilen iş ve işlemlere ilişkin
olarak TOKİ’ye veya İdareye yetki devrine ve bu iş
ve işlemlerden hangilerinin TOKİ veya İdare
tarafından yapılacağını belirlemeye yetkilidir.
27.06.2014
199
Gelir Nasıl Elde Edilecek?
• Dönüşüm gelirleri
• MADDE 7- a) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu
gereğince, çevre katkı payı ve idari para cezası olarak tahsil edilerek
genel bütçeye gelir kaydedilecek tutarın yüzde ellisi.
• b) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (2B) bendine göre Hazine adına orman
dışına çıkarılan yerlerin satışından elde edilen gelirlerin yüzde
doksanını geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen
orana tekabül eden tutar.
• c) İller Bankası Anonim Şirketinin Hazine gelirleri ve faiz gelirleri
dışındaki banka faaliyetleri ile 26/1/2011 tarihli ve 6107 sayılı İller
Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrası uyarınca yapacağı faaliyetlerden elde edeceği kârın yüzde
ellisi.
27.06.2014
200
Belediye Uygulama Yapacak İse?
• Dönüşüm gelirleri
• MADDE 7 (8) Bu Kanun kapsamında uygulamada
bulunacak olan belediyeler, yatırıma ilişkin yıllık
bütçelerinin yüzde beşi ile 26/5/1981 tarihli ve 2464
sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 80 inci maddesi
uyarınca tahsil edilen harç gelirlerinin yüzde ellisini,
bu Kanunda öngörülen uygulamalara ayırmak zorundadır.
27.06.2014
201
Kurumlarca Yapılacak İşlemlerdeki
Giderlerde Muafiyet Var mı?
• Dönüşüm gelirleri
• MADDE 7 (9) Bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem,
sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter
harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar,
damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner
sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan
krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka
ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır.
27.06.2014
202
Yapılacak İhaleler Hangi Kanuna Göre
Yapılacak?
• Çeşitli hükümler
• MADDE 8 (2) Bakanlık, TOKİ ve İdare; danışmanlık,
yazılım, araştırma, her tür ve ölçekte harita, etüt, proje,
kadastro, kamulaştırma, mikro bölgeleme, risk yönetimi
ve sakınım planı çalışmalarını, her tür ve ölçekte plan
yapımı ve imar uygulaması işlerini ve dönüşüm
uygulamalarını, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki
idareler
ile
akdedecekleri
protokoller
çerçevesinde 4734 sayılı Kanuna tabi olmaksızın
ortak
hizmet
uygulamaları
suretiyle
de
gerçekleştirebilirler.
27.06.2014
203
Kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olanlara Konut ve
İşyeri Verilmesi Esasları..Yön. Mad.14
• 1- arta kalan konut veya işyerlerinin bulunması hâlinde
verilebilir
• 2- en az bir yıldır ikamet edenler veya işyeri işletenler ile
6306
sayılı
Kanun
uyarınca
taşınmazları
kamulaştırılanlara bu konut veya işyerlerinden verilmek
üzere sözleşme yapılabilir.
• 3- Kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi ya da taşınmazları
kamulaştırılanlar olarak konut veya işyeri talebinde
bulunanların sayısının artan konut ve işyeri sayısından
fazla olması hâlinde, konut veya işyeri verilecekler noter
huzurunda gerçekleştirilecek kur’a işlemi ile belirlenir.
27.06.2014
204
Riskli yapıların bulunduğu parseller ile riskli alanlar
hakkında uygulanacak hükümler
Yön. Mad.15
• Riskli alanlarda ve riskli yapılarda Kanun kapsamında öncelikle
maliklerce uygulama yapılması esastır. Kanun kapsamında yapılacak
bu uygulamalara ilişkin iş ve işlemlerde ilgili kurum maliklere
yardımcı olmakla yükümlüdür.
• XXXXXXXX
• Toplantıya çağrı
• Tebligat vb
• 2/3 çoğunluk önemliii
27.06.2014
205
Kira Yardımı Yapılabilir mi ?
Yön. Mad.16
• EVETTT
1- Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanı içerisindeki yapılar ile
uygulama alanı dışındaki riskli yapıların maliklerine tahliye tarihinden
itibaren konut ve işyerlerinin teslim tarihine veya idarece belirlenecek
tarihe kadar, mümkün olması hâlinde geçici konut veya işyeri tahsisi,
mümkün olmaması hâlinde ise, Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira
yardımı yapılabilir. . Kira yardımı aylık 600 Türk Lirasını, yardım süresi
ise, 18 ay’ı geçemez. Aylık kira bedeli, her yıl Türkiye İstatistik Kurumu
tarafından yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksi oranında güncellenir.
2- Yapılacak kira yardımının ilk beş aya kadar olan kısmı, taşınma masrafları
da dikkate alınarak peşin olarak ödenebilir.
3- belirtilen yapılarda kiracı veya sınırlı aynî hak sahibi olarak ikamet
edenlere veya işyeri işletenlere, bakanlıkça belirlenecek oranda defaten
kira yardımı yapılabilir.
27.06.2014
206
Kira yardımı başvuruları
yön.mad.16
• a) Uygulama alanında, riskli alan veya rezerv alanı
belirlenmesine ilişkin karar ve tapu belgesine istinaden
ilgili kuruma,
• b) Uygulama alanı dışındaki riskli yapılarda, riskli yapı
tespitine ilişkin rapor ve tapu belgesine istinaden
Müdürlüğe,
yapılır.
27.06.2014
207
İdare kira yardımı vb için dönüşüm
projeleri özel hesabından pay alabilir mi
• Uygulama alanında kira yardımı talebinin uygulamayı
yapan İdare veya TOKİ’ce uygun görülmesi ve
onaylanmak üzere Bakanlığa gönderilmesi üzerine,
ilgililerine ödenmek üzere İdare veya TOKİ’nin hesabına,
• b) Uygulama alanı dışındaki riskli yapılarda kira yardımı
talebinin Müdürlükçe uygun görülmesi ve onaylanmak
üzere Bakanlığa gönderilmesi üzerine, doğrudan riskli
yapı maliklerinin hesap numaralarına,
• yapılır.
27.06.2014
208
Tahliye Ne Zaman Ve Nasıl Yapılacak?
Yön. Mad.17
1- ilgili kurum ile anlaşma yapan taşınmaz malikleri,
İdarece belirlenecek takvime göre on beş gün içinde
var ise su, elektrik, telefon ve doğalgaz gibi hizmet ve
emlak vergisi gibi vergi borçlarını ödeyerek yapıyı boş
olarak teslim eder.
27.06.2014
209
Bakanlıkça Hazırlanan
SIK SORULAN SORULAR
27.06.2014
210
Bakanlıkça Hazırlanan Sık Sorulan
SORULAR ve YANITLARI
SORU 1: Örneğin 10 daireli bir apartm anda daire
sahiplerinden sadece birinin isteği üzerine
deprem e
k arşı
binanın
dayanık lı
olup
olm ayacağının testi yapılabilir m i?
CEVAP 1: Yapının herhangi bir m alik i ya da k anuni
tem silcisi risk li yapı tespitini yaptırabilecek tir.
27.06.2014
211
Bakanlıkça Hazırlanan Sık Sorulan
SORULAR ve YANITLARI
SORU 2: Eğer yapılabiliyorsa, hangi k urum lardan
alınacak raporlar yasal olarak geçerli k abul
edilecek ? Belediye ve üniversite raporları yeterli
olabilecek m i?
CEVAP 2: Kanun kapsamında riskli yapı tespitinde lisanslandırılmak için
Bakanlığımıza
yapılan
başvurular
devam
etmekte
olup,
lisanslandırılmış olan kurum yada kuruluşlar Bakanlığımız resmi
internet sitesinde sürekli güncellenerek yayınlanmaktadır. Bu itibarla,
riskli yapı tespitinin Bakanlıkça yetkilendirilmiş ya da lisanslandırılmış
kurum veya kuruluşlara yaptırılması gerekmektedir. Uygulama
yönetmeliğine göre Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlükleri de yetkili olup, Üniversiteler ise Bakanlığımıza
başvurmaları halinde lisanslandırılmaktadırlar.
27.06.2014
212
Bakanlıkça Hazırlanan Sık Sorulan
SORULAR ve YANITLARI
• SORU 3: Yapılan tespitler neticesinde bina risk li çık tı. Ancak binadak i 9
hak sahibi binanın yık ılm asına k arşı çık tı. Bir hak sahibi ise rapora göre
harek et ediyor ve risk taşıdığını iddia ederek yık ılm asını talep ediyor.
Bu nok tada yeni yasaya göre uygulam a nasıl olacak ?
• CEVAP 3: Yapılan riskli yapı tespitlerine karşı malikler veya kanuni
temsilcilerince on beş gün içinde, binanın bulunduğu ildeki Çevre ve
Şehircilik Müdürlüğüne verilecek bir dilekçe ile itiraz edilebilir. İtirazları
4 ü üniversitelerin ilgili dallarında öğretim üyesi 3 ü de Bakanlık
personeli olmak üzere 7 kişilik teknik heyetler inceler. İnceleme sonucu
riskli bina raporu kesinleşirse üçte iki çoğunluk ile anlaşma sağlanması
yoluna gidilmesi esastır. Ancak hiçbir şekilde anlaşma mümkün
olamıyor ise, taşınmazlar için Bakanlık, TOKİ veya idare tarafından
acele kamulaştırma yoluna gidilebilmektedir.
27.06.2014
213
Bakanlıkça Hazırlanan Sık Sorulan
SORULAR ve YANITLARI
SORU 4: Rapor sonucu, binanın risk li olduğu ortaya
çık tı. Bu rapora göre binanın 2 ay içinde yık ılm ası
m ı gerek iyor?
CEVAP 4: Riskli olduğu tespit edilen bir binanın maliklerine, binayı
yıktırmaları için en az 60 gün süre verilir, bu süre içinde bina maliklerce
yıktırılmazsa
idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek maliklere
yıktırmaları için tekrar makul bir süre verilir, maliklerce yine yıktırılmaz
ise mülki amirlerce yıktırılır.
27.06.2014
214
Bakanlıkça Hazırlanan Sık Sorulan
SORULAR ve YANITLARI
• SORU 5: Bina yık ıldık tan sonra, yeni binanın
yapılm asında
hak
sahiplerinin
üçte
ik ilik
çoğunluğunun k arar verm esi gerek iyor. Bu
sağlanam adığı tak dirde çözüm yöntem i ne olacak .
• CEVAP 5: Üzerindek i bina yık ılm ış arsanın
m alik lerine yapılan tebligatı tak ip eden otuz gün
içinde
üçte
ik i
çoğunluk
ile
anlaşm a
sağlanam am ası halinde, gerçek veya özel huk uk
tüzel k işilerin m ülk iyetindek i taşınm azlar için
Bak anlık , TOK İ veya idare tarafından acele
k am ulaştırm a yoluna gidilebilm ek tedir.
27.06.2014
215
Bakanlıkça Hazırlanan Sık Sorulan
SORULAR ve YANITLARI
• SORU 6: Risk li yapıların yık ım ı k onusunda 2/ 3
çoğunluğun k arar alm ası yeterli olacak . Çoğunluk
k ararına k atılm ayan vatandaşlar m ağdur olacak
m ı? M ağduriyetlerinin giderilm esi için ne gibi
alternatifler sunulacak ?
• CEVAP
6:
Çoğunluk
k ararına
k atılm ayan
vatandaşların arsa hisseleri, değeri üzerinden açık
artırm a ile diğer 2/ 3 çoğunluğa satılacak . Bu
şek ilde satılam ayan hisseler Devlet tarafından
değeri üzerinden k am ulaştırılacak .
27.06.2014
216
Bakanlıkça Hazırlanan Sık Sorulan
SORULAR ve YANITLARI
SORU 7: Risk li yapılar nasıl belirlenecek ? Risk li alan
ve rezerv alanlar nasıl belirlenecek ?
CEVAP 7: Risk li yapılar Bak anlık ça lisanslandırılan
k urum ve k uruluşlarca belirlenecek , Risk li alan
Bak anlar K urulu K ararı ile, rezerv alanlar ise
Bak anlık ça belirlenecek .
27.06.2014
217
SIK SORULAN SORULAR
SORU 8: Risk li yapının tespit m asrafları ve yık ım
m asraflarını k im ödeyecek ?
CEVAP 8: Risk li Yapı Tespit ve yık ım işleri m ülkiyet
sahipleri tarafından m asrafları k endilerine ait
olm ak üzere gerçek leştirecek lerdir.
27.06.2014
218
SIK SORULAN SORULAR
SORU 9: K anun çık tı şim di ilk adım olarak ne
yapılacak ?
CEVAP 9: İ lk adım risk li alanların ve risk li yapıların
tespiti çalışm aları olacak tır.
27.06.2014
219
SIK SORULAN SORULAR
SORU 10: Bu k onuda hangi k urum lar görevli ve
yetk ili?
CEVAP 10: Bu k onuda yetk ili Bak anlığım ız olup,
k anunun yürütülm esinde Bak anlığım ızla beraber
TOK İ , İ l Özel İ dareleri, Büyük şehir Belediyeleri, İ l
ve İ lçe Belediyeleri ve Çevre ve Şehircilik İ l
M üdürlük leri de çalışm aları yürütecek tir.
27.06.2014
220
SIK SORULAN SORULAR
SOR U 11: Oturduğum uz apartm anda (m ahallede) 3’te 2
çoğunluğa ulaştık. Şim di ne yapm am ız gerekiyor?
Dönüşüm e başlayacak firm ayla biz m i irtibata
geçeceğiz?
CEVAP 11: K anun kapsam ında öncelik le yapınızın riskli
olduğuna karar verilm esi ve tapuya bildirim inin
yapılm ış olm ası gerek iyor. Bu aşam adan sonra
hisseleri oranında sağlanan üçte iki çoğunluk istediği
firm ayı seçebilir.
27.06.2014
221
SIK SORULAN SORULAR
SOR U 12: Üçte iki çoğunluk esası nedir?
CEVAP 12:. Önceden 634 sayılı K at M ülkiyeti K anununa göre m aliklerden birisinin
dahi itiraz etmesi halinde diğer m alikler herhangi bir tasarrufta bulunam azlar.
Bu sebeple süreçte tıkanıklık yaşanm am ası için bu oran getirilm iştir Binalar
yıkıldıktan sonra uygulam ayı vatandaşım ız kendisi yapacak. K endisi satm ak mı
istiyor, satsın. Yapm ak istiyorsa, yapsın. K at karşılığı verm ek istiyorsa versin.
Her türlü tasarruf hakkı oradaki parsel sahiplerinin. Burada ikinci önemli husus,
binada hissedarların tam am ının m uvafakatini aram ıyoruz. Burada nitelikli
çoğunluk yani üçte iki çoğunluk karar verdiği zam an diğer üçte bire diyoruz ki,
siz de bu karara uym ak zorundasınız. Buradaki çoğunluğun m enfaati ne ise sen
de uyacaksın am a senin m ülkiyetine biz dokunmuyoruz. Anlaşanlar
değerlendirsinler yerinizi, yapsınlar, satsınlar siz de paranızı alın. Am a yok ona
da katılmıyorlarsa o kabul etm eyen kişilerin hisselerinin değerlerini SPK ’ya
kayıtlı ekspertiz kuruluşlarına tespit ettirerek, açık artırm a ile anlaşm a sağlayan
diğer hissedarlara satışa çıkaracağız… ..
27.06.2014
222
SIK SORULAN SORULAR
SOR U 12: Üçte iki çoğunluk esası nedir?
CEVAP 12 ( Devam ı ): Eğer üçte ikilik çoğunluk, bu üçte
birin hisselerini alm azsa veya alam azsa o zam an biz
devlet olarak, onun ekspertiz değeri üzerinden parasını
yatırıp, resen hazine adına tescil edeceğiz. Üçte iki
çoğunluğun yapm ış olduğu anlaşm aya uyacağız.
Diyeceğiz ki ‘biz aldık am a sahibi sizsiniz. Bizim
yerim izi de satın, bizim
yerim izi de yapın,
değerlendirin, biz de param ızı alalım .’ Orada razı
olm ayan vatandaşın parasını da vereceğiz. Burada
önem li olan toplum un m enfaatidir, her ne gerekçe ile
olursa olsun projenin yürütülm esine engel olm ak
isteyenlere izin verm eyeceğiz.
27.06.2014
223
SIK SORULAN SORULAR
SORU 13: “… sahip olduk ları hisseleri oranında paydaşların en
az 2/ 3’ü çoğunluğu ile k arar verilir.” Hük m ünde k ast edilen
2/ 3 çoğunluk bireysel çoğunluk m udur? Yoksa payları
toplam ının 2/ 3’ü m üdür?
CEVAP 13: 6306 Sayılı Afet Risk i Altındak i Alanların
Dönüştürülm esi Hakk ında K anun M adde 6’da geçen “Bu
çerçevede, parsellerin tevhit edilm esine, m ünferit veya
birleştirilerek
veya
im ar
adası
bazında
uygulam a
yapılm asına, yeniden bina yaptırılm asına, payların satışına,
k at k arşılığı veya hasılat paylaşım ı ve diğer usuller ile
yeniden değerlendirilm esine sahip olduk ları hisseleri
oranında paydaşların en az üçte ik i çoğunluğu ile k arar
verilir.” denilm ektedir. Buna göre, 2/ 3 çoğunluk arsa
paylarının 2/ 3’üdür.
27.06.2014
224
SIK SORULAN SORULAR
SOR U 14: Binam ızın riskli olduğunu düşünüyoruz am a
3’te 2 çoğunluğu yakalayam ıyoruz. Ne yapılm ası
gerekiyor?
CEVAP
14: Yapısının
riskli
olduğunu
düşünen
vatandaşlarım ız m asraflarını kendileri karşılayarak
vakit geçirm eden öncelikle Bakanlığım ız resm i internet
sayfasında ilan edilen Bakanlıkça lisanslandırılm ış
kurum ve kuruluşlara ya da belediyelere, il özel
idarelerine, Çevre ve Şehircilik İ l M üdürlüklerine
m üracaat ederek , yapılarının riskli olup olm adığını
tespit ettirsinler. Yapı m aliklerden ya da kanuni
tem silcilerinden herhangi birisi bu tespiti yaptırabilir.
27.06.2014
225
SIK SORULAN SORULAR
SOR U 15: Eğer oturduğum bina riskliyse, dönüşüm süreci
başlayana kadar bu binada oturm ak istem iyorum . Ne
yapm alıyım ?
CEVAP 15: Binanın bir an evvel tahliyesi gerekir. R iskli
yapıların yıktırılm asında ve bunların bulunduğu alanlar
ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki
uygulam alarda, öncelikli olarak m alikler ile anlaşm a
yoluna gidilm esi esastır. Anlaşm a ile tahliye edilen
riskli yapıların m alik lerine, belirtilen yapılarda kiracı
veya sınırlı ayni hak sahibi olarak, en az bir yıldır
ikam et edenler veya işyeri işletenlere geçici konut,
işyeri tahsisi ya da kira yardım ı yapılabilir.
27.06.2014
226
SIK SORULAN SORULAR
SORU 16: Dönüşüm e k atılm ayacağım . Dava açm a
hak k ım yok m u?
CEVAP 16: Bu K anun uyarınca tesis edilen idari
işlem lere k arşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün
içinde dava açılabilir. Bu davalarda yürütm enin
durdurulm asına
k arar
verilem ez.
Ancak
vatandaşlarım ızın
dava
açm asının
önünde
herhangi bir engel bulunm am ak tadır.
27.06.2014
227
SIK SORULAN SORULAR
SOR U 17: 30-40 yıllık eski bir binada oturuyorum . Şehir
m erkezinde, güzel bir bina. Dönüşüm yasasıyla burayı
yıkıp beni şehir dışına gitm eye m ecbur m u edecekler?
CEVAP 17: Öncelik yerinde dönüşüm ü sağlam aktır. Bunu
başarabilm ek için de tek nik koşulların elverişli olm ası
gerekiyor. K anunun ana ek seni can güvenliği,
kullandığı argüm an ise anlaşm a ve gönüllülük. Siz
bahsi geçen yapınızdan em in değilseniz önce
Bakanlığım ızca lisanslandırılan kuruluşlara m üracaat
ederek yapınızın riskli olup olm adığını tespit ettirin.
Binanızın risk li ise bulunduğu alanda teknik bir engel
yoksa aynı yerde binanızı yapabilirsiniz.
27.06.2014
228
SIK SORULAN SORULAR
SORU 18: K öyler bu k anun k apsam ında m ı? 5543
sayılı İ sk an K anunu ile bağlantı k urulacak m ı?
CEVAP 18: Bu k anun k öyleri de k apsam ak ta olup,
5543 Sayılı İ sk an K anunun uygulanıyor olm ası
6306 Sayılı K anunun uygulanm asına engel teşk il
etm ez.
27.06.2014
229
SIK SORULAN SORULAR
SOR U 19: 19.06.2012 tarih ve 580 sayılı yazıda “R iski
alanların belirlenm esi” ile ilgili bölüm var iken
K anunda neden risk li yapıların belirlenm esi üzerinde
duruluyor. Öncelik Alan Tespiti değil m idir? Alan tespiti
yapılm adan başvurular nasıl değerlendirilecek?
CEVAP 19: R iskli Alan ve R iskli Yapı farklı tanım lardır. Bir
öncelik lendirm e söz konusu değildir. Her iki
uygulam ada birlikte sürdürülm ektedir. R isk li yapı
tespiti için alan ilanına gerek yoktur. Bireysel olarak
m alikler riskli yapı tespiti yaptırabilirler.
27.06.2014
230
SIK SORULAN SORULAR
SORU 20: “Bak anlık risk li yapıların tespitini süre
vererek m alik lerden isteyebilir.” hük m üne göre
hangi yapı m alik inden (hangi alandak i), Bak anlık
süre vererek talepte bulunacak ? Bu alanlar ve
m alik ler nasıl belirlenecek ?
CEVAP 20: Bakanlık idarelerle k oordinasyon halinde
m uhtem el bir deprem de can k aybı tehlik esi
görülebilecek esk i, salaş, altyapısı bozuk yerleşim
birim lerini
belirleyerek
buradak i
binaların
m alik lerinden tespit yapm alarını isteyebilir.
27.06.2014
231
SIK SORULAN SORULAR
SORU 21: Risk li alan olarak belirlenen bölgede
ayrıca risk li yapı tespiti yapılacak m ı?
CEVAP 21: Risk li alan olarak belirlenen bölgede
ayrıca risk li yapı tespiti yapılm ayacak tır.
27.06.2014
232
SIK SORULAN SORULAR
SORU 22: Risk li alan belirlem esi yapıldık tan sonra
alan içindek i tüm yapıların durum u ne olacak ?
Bütün hepsi risk li yapı sınıfına m ı girm iş olacak ?
CEVAP 22: 6306 sayılı k anunun m adde 3 (7)” Bu
K anunun uygulanm ası için belirlenen alanların
sınırları içinde olup risk li yapılar dışında k alan
diğer yapılardan uygulam a bütünlüğü bak ım ından
Bak anlık ça gerek li görülenler de bu K anun
hük üm lerine tabi olur.” hükm ü gereği risk li alan
içerisinde k alan tüm yapılar dönüşüm e tabi
tutulacak tır.
27.06.2014
233
SIK SORULAN SORULAR
SORU 23: Risk li alanda fay zonu var ise buradak i
yapıların durum u ne olacak ? Ya da heyelan
olan/ olabilecek bölgede ise yapıların durum u ne
olacak ?
CEVAP 23: K anun k apsam ında yerinde dönüşüm
esastır. Ancak bazı sebeplerden dolayı (heyelan,
fay hattı, çığ.. vb.) buna im k an yok sa bu alan
boşaltılıp başk a bir alana (rezerv alan)taşınılarak
dönüşüm gerçek leştirilir.
27.06.2014
234
SIK SORULAN SORULAR
SORU 24: İ llere K entsel Dönüşüm Şube M üdürlüğü
k urulacak m ı?
CEVAP 24: Doğrudan Bak anlığa bağlı olm ak üzere
Bursa, İ stanbul ve İ zm ir illerinde K entsel
Dönüşüm
M üdürlük leri
k urulm ası
Bak anlar
K urulunca k ararlaştırılarak 10.09.2012 tarih ve
28407 sayılı Resm i Gazete’de yayınlanm ıştır.
Ayrıca Ek im 2012 tarihli Bak anlık Taşra
Teşk ilatının Yapısı ve Görevleri’nde illerin tam am ı
için Altyapı ve K entsel Dönüşüm Hizm etlerinden
sorum lu Şube M üdürlük leri tanım lanm ıştır.
27.06.2014
235
SIK SORULAN SORULAR
SORU 25: Risk li yapının tespiti m al sahiplerince
hangi süreye k adar yapılm ak zorundadır? Nihai
süre ne zam ana k adardır?
CEVAP 25: K anunun 3. M addesinde ‘Bak anlık , risk li
yapıların tespitini süre vererek m alik lerden veya
k anuni
tem silcilerinden
isteyebilir’
hük m ü
bulunm ak tadır. Burada belirlenm iş bir süre
bulunm uyor, tak dire bırak ılıyor.
27.06.2014
236
SIK SORULAN SORULAR
SORU 26: Resen tespit ettirm e durum unda
yetk ilendirilm iş k uruluşun ücretini k im ödeyecek ?
CEVAP 26: Tespiti resen yaptıran idare tespit
ücretini ödeyecek ve m alik lerin arsa payları
oranında tapu k ayıtlarına işlenm ek üzere ilgili
tapu m üdürlüğüne bildirecek .
27.06.2014
237
SIK SORULAN SORULAR
SORU 27: Risk li yapının yık ım ında yık ım nasıl
yapılacak , k im yaptıracak , nasıl yapılacak , ihaleyle
yık ılacak sa ihaleyi k im yapacak , hangi usule göre
ihale edilecek , ücreti k im k arşılayacak ?
CEVAP 27: Yık ım işini, en az 60 gün süre verilerek
m alik in yapm ası istenecek , yık tırılm adıysa tek rar
süre verilecek , m alik lerce yine yık tırılm adıysa
m ülk i idare am iri yık tıracak , bu da olm azsa
Bak anlık bizzat yık abilir. Bu durum da yık ım işleri
Bak anlığın tabi olduğu m evzuata göre yaptırılır.
27.06.2014
238
SIK SORULAN SORULAR
• SORU: Riskli alanda yeni verilmiş ruhsatlar,
devam eden inşaatlar ve yeni verilecek
ruhsatların durumu ne olacak?
• CEVAP: 6306 sayılı Kanun’da, “Bakanlık veya uygulamayı
yürütmesi hâlinde TOKİ veya İdarenin, riskli alanlarda,
riskli yapıların bulunduğu taşınmazlarda ve rezerv yapı
alanlarında Kanun kapsamındaki proje ve uygulamalar
süresince, her türlü imar ve yapılaşma işlemlerini geçici
olarak durdurabileceği” hükme bağlanmış olup, imar ve
yapılaşma iş ve işlemlerinin geçici olarak durdurulması
yönünde bir karar verilmemiş ise mevcut yapılmakta olan
iş ve işlemlere devam edilecektir.
27.06.2014
239
SIK SORULAN SORULAR
• SORU: Belediyelerin meclis kararı ile “riskli alan”
teklifine müdahalesi mümkün mü?
• CEVAP: 6306 sayılı Kanun’a göre, belediyeler “riskli alan”
belirleyip, Bakanlar Kurulu’nca karar alınmak üzere,
Bakanlığımıza sunabilirler. Böyle bir durumda belediye
meclislerinin riskli alan teklifine müdahalesi sözkonusu
olabilecektir.
27.06.2014
240
SIK SORULAN SORULAR
• SORU: Riskli alan kapsamında
değerlendirilebilecek bir mahalle, belediyenin
siyasî kaygılarıyla riskli alan için meclis kararı
alınmasından kaçınılması durumunda çevre ve
şehircilik il müdürlüğünün yetkisi nedir?
• CEVAP: 6306 sayılı Kanun’a göre, Bakanlık veya idare,
yani belediyeler veyahutta il özel idareleri “riskli alan”
belirleyebilirler. Belediyelerin siyasî kaygılarla riskli alan
belirlemekten kaçınması halinde, İl özel idareleri veya
Bakanlık merkez veya taşra teşkilâtı vasıtasıyla riskli alan
belirlemesinde bulunabilir.
27.06.2014
241
SIK SORULAN SORULAR
• SORU: Riskli yapı tespiti ücretsiz mi yapılacak, bu
tespitler için kredi yardımı yapılacak mı?
• CEVAP: Kamu binalarında yapılacak tespitin masrafı ilgili
kamu idaresince karşılanacaktır. Özel mülkiyete tabi
binaların tespit masraflarından ise bu binaların malikleri
sorumlu olacaktır. Kanun kapsamında Dönüşüm Projeleri
Özel Hesabı’nın finans durumunun yeterli olması hâlinde
riskli yapıları tespiti için kredi verilebilecektir.
27.06.2014
242
SIK SORULAN SORULAR
• SORU: Kanun’da, riskli konutunu yıktıktan sonra yeni
konutunu kendi imkânları ile yapmak isteyenler için
kredi dışında başka kolaylıklar var mı?
• CEVAP: 6306 sayılı Kanun uyarınca, yapılacak olan işlem,
sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu
harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve
intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden;
kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka
ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır. 6306 sayılı
Kanun kapsamında riskli konutunu yıkarak yenisini yapmak
isteyenlere, sayılan bu harç, vergi ve ücretlerin ödenmemesi
sebebiyle de ekonomik olarak bir fayda sağlanmış olacaktır.
27.06.2014
243
5393/73.Madde
KENTSEL DÖNÜŞÜM
27.06.2014
244
Belediye Yasası KENTSEL DÖNÜŞÜM
5393-73
27.06.2014
245
5393 sayılı yasa
• Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı (1)
• Madde 73- (Değişik: 17/6/2010-5998/1 md.)
• Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları,
ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon
alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent
kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel
dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak
amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir
alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için
yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi
ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması
şarttır. Ancak; kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan
yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan
edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi için ilgili belediyenin
talebi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine
Bakanlar Kurulunca bu yönde karar alınması şarttır.
27.06.2014
246
5393 sayılı yasa madde 73
Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilebilme ilkeleri;
• üzerinde yapı olan veya olmayan
• imarlı veya imarsız alanlar olması,
• yapı yükseklik ve yoğunluğunun belirlenmesi,
• alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması,
• etaplar halinde yapılabilmesi hususlarının takdiri münhasıran
belediye meclisinin yetkisindedir.
• Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile proje alanı ile ilişkili
birden fazla yer tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebilir.
27.06.2014
247
5393 sayılı yasa madde 73
kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı İle ilgili BŞB yetkileri
• ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
• Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe
belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim
projeleri uygulayabilir.
•
Büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel
dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imar planı,
parselasyon planı,
• bina inşaat ruhsatı, yapı kullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri
ve 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere
verilen yetkileri kullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
27.06.2014
248
5393 sayılı yasa madde 73
KDGPA ‘da kurallar
yapıların boşaltılması,
yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır.
Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan
gayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,
mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır.
• Kentsel dönüşüm ve gelişim alanları içinde yer alan eğitim ve sağlık
alanları hariç kamuya ait gayrimenkuller harca esas değer üzerinden
belediyelere devredilir.
• Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden
yapılacak münferit yapılarda ilgili vergi, resim ve harçların dörtte biri
alınır.
•
•
•
•
27.06.2014
249
5393 sayılı yasa madde 73
• KDGPA KURALLARI,
• hak sahibi olmuş kimselerle anlaşmaları halinde kentsel dönüşüm ve
gelişim proje alanında hakları verilir.
• 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen gecekondu sahiplerine
enkaz ve ağaç bedelleri verilir veya belediye imkanları ölçüsünde
kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı dışında arsa veya konut
satışı yapılabilir. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut İdaresi
Başkanlığı ile işbirliği yapılmak suretiyle konut satışı da yapılabilir.
Enkaz ve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir.
27.06.2014
250
5393 sayılı yasa madde 73
• KDGPA KURALLARI;
• KDGPA da yer alan belediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin
anlaşma sağladığı veya kamulaştırdıkları gayrimenkuller üzerindeki
inşaatların tamamı belediyeler tarafından yapılır veya yaptırılır.
• Belediye ile anlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasına
gerek duyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında
kendilerine 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrı ada ve
parselde imar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atma
davası açabilir.
27.06.2014
251
5393 sayılı yasa madde 73
• KDGPA KURALLARI
• Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yapılacak alt yapı ve
rekreasyon harcamaları, proje ortak gideri sayılır.
• Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleri belediyeler
tarafından karşılanır.
• Kendilerine ayrı ada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri
ile kamulaştırma dışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip oldukları
inşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerine
katılmak zorundadır.
• Proje ortak gideri ödenmeden inşaat ruhsatı, yapılan binalara yapı
kullanma izni verilemez; su, doğalgaz ve elektrik bağlanamaz.
27.06.2014
252
5393 sayılı yasa madde 73
• KDGPA KURALLARI
• Dönüşüm alanı sınırı kesinleştiği tarihte, bu sınırlar içindeki
gayrimenkullerin tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek
üzere tapu sicil müdürlüğüne,
• paftasında gösterilmek üzere kadastro müdürlüğüne bildirilir.
• Söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelen değişiklikler
belediyeye bildirilir.
27.06.2014
253
5393 sayılı yasa madde 73
• KDGPA KURALLARI
• Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde; ifraz, tevhit,
sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cins değişikliği ve yapı ruhsatı
verilmesine ilişkin işlemler belediyenin izni ile yapılır. Bu yerlerde
devam eden inşaatlardan projeye uygunluğu belediye tarafından
kabul edilenler dışındaki diğer inşaatlar beş yıl süreyle durdurulur. Bu
sürenin sonunda durdurma kararının devam edip etmeyeceğine
belediye tarafından karar verilir. Toplam durdurma süresi on yılı
geçemez. (1)
• ANAYASA MAHKEMESİ:::::::::
27.06.2014
254
5393 sayılı yasa madde 73
• KDGPA KURALLARI
Belediye, projelerini gerçekleştirmek amacıyla;
• imar uygulaması yapmaya,
• imar uygulaması yapılan alanlardaki taşınmazların değerlerini tespit
etmeye ve
• bu değer üzerinden hak sahiplerine dağıtım yapmaya veya hasılat
paylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinin uygulanması sırasında, tapu
kayıtlarında mülkiyet hanesi açık olan veya ayni hakları davalı olan
taşınmazlar doğrudan kamulaştırılarak bedelleri mahkemece tayin edilen
bankaya belli olacak hak sahipleri adına bloke edilir.
Belediye kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinin uygulama alanında
bulunan taşınmazların kamulaştırılması sırasında veraset ilamı çıkarmaya
veya tapudaki kayıt malikine göre işlem yapmaya yetkilidir.
27.06.2014
255
5393 sayılı yasa
•
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı (1)
•
Madde 73- …(Ek fıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehirlerde
büyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediye meclislerinin salt
çoğunluk ile alacağı karar ile masrafların tamamı veya bir kısmı belediye
bütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygun görülen alanlarında bina
cephelerinde değişiklik ve yenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimi
çalışmaları yapılabilir. Cephe değişikliği yapılacak binalarda telif hakkı sahibi
proje müelliflerine talep etmeleri hâlinde, değiştirilecek cephe veya cephelerin
beher metrekaresi için bir günlük net asgari ücret tutarını geçmemek üzere telif
hakkı ödenir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi hâlinde,
büyükşehir belediyesi içindeki ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde bu fıkrada
belirtilen iş ve işlemleri yapabilir.
27.06.2014
256
ÖNEMLİ- Anayasa Mahkemesi
RG:23 Ekim 2012 SALI/28450
Esas Sayısı: 2010/82
Karar Sayısı: 2012/34 (Yürürlüğü Durdurma)
Karar Günü: 18.10.2012
Konu:A- 1- 3.7.2005 günlü, 5393 sayılı Belediye
Kanunu’nun, 17.6.2010 günlü, 5998 sayılı Belediye
Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 1.
maddesiyle değiştirilen 73. maddesinin onbirinci
fıkrasının ikinci, üçüncü ve dördüncü cümleleri,
• 2- 5998 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi
• NEDİR BU MADDE VE CÜMLELER
•
•
•
•
•
27.06.2014
257
Yürütülmesi durdurulan kısım
• Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde; ifraz,
tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cins değişikliği ve yapı
ruhsatı verilmesine ilişkin işlemler belediyenin izni ile yapılır.
Bu yerlerde devam eden inşaatlardan projeye uygunluğu
belediye tarafından kabul edilenler dışındaki diğer inşaatlar
beş yıl süreyle durdurulur. Bu sürenin sonunda durdurma
kararının devam edip etmeyeceğine belediye tarafından karar
verilir. Toplam durdurma süresi on yılı geçemez. (1)
• GEÇİCİ MADDE 1 – Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
önce yargı mercilerinde açılmış ve henüz kesin hükme
bağlanmamış davalarda bu Kanun hükümleri uygulanır. Ancak
bu Kanunla getirilen değişik hükümlerin uygulanması
nedeniyle haksız çıkan tarafa harç, yargılama gideri ve
avukatlık ücreti yükletilemez
27.06.2014
258
5393 sayılı yasa madde 73
DEVAMMMM
KDGPA KURALLARI
• Bina cephelerinde değişiklik ve yenileme ile özel aydınlatma ve çevre
tanzimi çalışmaları için yapılması gereken iş, işlem ve
yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payı çoğunluğu ile verecekleri
karara göre yapılır.
27.06.2014
259
5393 sayılı yasa madde 73
KDGPA KURALLARI
• Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamındaki işler,
kamu idareleriyle 75 inci madde çerçevesinde ortak
hizmet projeleri aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
•
Bu Kanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık
Toplu Konut İdaresine 2985 sayılı Kanun ve diğer
kanunlarla verilen yetkiler saklıdır.
27.06.2014
260
5393-TEBLİĞ
27.06.2014
261
TEBLİĞ
• RESMİ GAZETE;
• 4 Temmuz 2012 ÇARŞAMBA/Sayı : 28343
• KAMUNUN MÜLKİYETİNDE VEYA KULLANIMINDA
OLAN YERLERDE KENTSEL DÖNÜŞÜM VE GELİŞİM
ALANI İLÂN EDİLMESİNİN USUL VE ESASLARINA
İLİŞKİN TEBLİĞ
27.06.2014
262
Tebliğin Amacı Nedir?
• Kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde
kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilân edilmesine ilişkin
belediye talebine ve bu talebin teklif olarak
Bakanlıkça Bakanlar Kuruluna sunulmasına ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
( 5393/73.madde 1. prg. 3. cümle)
27.06.2014
263
Tebliğin Dayanağı ?
• 5393 sayılı Belediye Kanununun 73 üncü maddesi ile
644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilât ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 33
üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
• -------------------------------•
•
•
5393/ 73:…kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan
edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi için ilgili belediyenin talebi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine
Bakanlar Kurulunca bu yönde karar alınması şarttır.
644/ 33:… Düzenleme yetkisi
MADDE 33 – (1) Bakanlık; görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda
idari düzenlemeler yapabilir
27.06.2014
264
KDGA ilan edilebilmesi için Gerekçe
Raporunda nelerin olumlu olması gerekir?
• 1- Gerekçe Raporu Hazırlanmalıdır.
• 2- Bu raporda;Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı
olarak ilân edilebilmesi için 5393 sayılı Kanunun 73 üncü
maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kriterlerden en az
birisine sahip olduğunu ve alanın mevcut kullanım
fonksiyonları, bölgenin nüfusu, bina stoğu ve sosyo ekonomik
durumu da dikkate alınmak suretiyle teklifin hangi gerekçeye
dayanılarak yapıldığını belirtilmelidir. Bu rapor, teknik ve
konusunda uzman kişilerden teşkil olunan bir heyet
tarafından tanzim edilmelidir.
• ---------------------•
(5393/73-1-Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji
parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen
kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem
riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel
dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının
gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır. )
27.06.2014
265
KDGA Nedir?
• Kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan
yerlerdeki Kentsel Dönüşüm Ve Gelişim Alanı: Konut
alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları,
kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü
sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını
yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel
dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler
almak amacıyla ilgili belediyenin talebi ve Bakanlığın
teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan
alan
27.06.2014
266
Belediyenin Finansal Yükümlülüğü var
mıdır?
• Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilân edilmesi
planlanan
alandaki
gayrimenkullerden
bazılarının
kamulaştırılmasının gerekebileceği de gözetilerek,
belediye bütçesinde gerekli tedbirlerin alınması
şarttır.
27.06.2014
267
Belediyenin Diğer Yükümlülükleri
Nelerdir?
1- Belediye Alanın tespitini 5393 sayılı yasadaki şartlara göre belirleyerek kentsel
dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilân edilmesi planlanan alanın sınırlarını hâlihazır
harita üzerinde koordinatlı olarak belirler.
2-Belediye, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilân edilecek alan içerisinde
kamunun mülkiyetinde veya kullanımında bulunan gayrimenkullere ilişkin olarak
ilgili kamu kurum ve kuruluşuna yazılı olarak bilgi verir.
3- Belediye tarafından,
mevcut durumun tespiti için; gerekçe raporunu, her biri ayrıca CD’ye de kaydedilmiş
olmak üzere, alanın hâlihazır yapısına ilişkin bilgileri ve haritaları, kadastral
bilgileri, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan gayrimenkullerin
bilgilerini ve bu gayrimenkullere ilişkin olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşuna
bilgi verdiğine dair yazıyı, ada-parsel listesini, alan sınırlarını gösteren krokiyi ve
koordinat listesini, var ise 1/1.000 ölçekli uygulama imar planını ve 1/5.000
ölçekli nâzım imar planını, milletlerarası anlaşmalardan doğan kazanılmış haklara
ilişkin bilgileri, datum ve projeksiyon bilgilerini ve alan ve çevresine ait yüksek
çözünürlüklü ve güncel ortofoto veya uydu görüntüsü gibi raster veriler üzerinde
çizilmiş olan planı ihtiva eden bir dosya hazırlanır.
27.06.2014
268
Belediyenin Diğer Yükümlülükleri
Nelerdir?
4-Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilânına ilişkin belediye
meclisi kararı alınır.
5- Meclis Kararı hazırlanan dosya ile birlikte Bakanlığa
gönderilir.
27.06.2014
269
Özetle; 73 üncü madde kapsamındaki
başvurularda istenecek evraklar
•
BELEDİYE MECLİS KARARI
•
GEREKÇE RAPORU
•
KENTSEL DÖNÜŞÜM ALANI SINIR KROKİSİ
•
SINIR KROKİSİ KOORDİNAT LİSTESİ
•
PARSEL LİSTESİ
•
KAMUYA AİT PARSELLER HAKKINDA İLGİLİ KURULUŞLARI YAZILI BİLGİLENDİRME
•
ALANIN HALİHAZIR HARİTASI (VARSA)
•
UYGULAMA İMAR PLANI (VARSA)
•
NAZIM İMAR PLANI (VARSA)
•
MİLLETLER ARASI ANLAŞMALARDAN DOĞAN HAKLAR
•
ORTO FOTO VE UYDU GÖRÜNTÜSÜ (VARSA)
•
DATUM VE PROJEKSİYON BİLGİLERİ
27.06.2014
270
Bakanlığın Yükümlülükleri Nelerdir?
1- Bakanlığa gönderilen bilgi ve belgelerde eksiklik bulunması
halinde, Bakanlık eksiklerin tamamlanmasını belediyeden ister.
2- Bakanlık; kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilân
edilmesi talep edilen alanın, afet riski altındaki alanlar ve
yenileme alanları gibi diğer alanlar ile bir ilişkisinin bulunup
bulunmadığı yönünden gerekli incelemeyi yapar.
3- Bakanlıkça, talep dosyası üzerinde yapılan inceleme
neticesinde, herhangi bir eksiklik bulunmadığının tesbit
edilmesi üzerine, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilân
etmeye ilişkin talep teklif olarak Bakanlar Kuruluna sunulur.
27.06.2014
271
Tebliğden Önce Bakanlar Kuruluna
Başvuru var ise Ne Olacak?
• Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce Bakanlığa iletilmiş ve
fakat henüz Bakanlar Kuruluna teklif olarak sunulmamış
olan kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilân etme
talebi işlemleri; alan içerisinde kamunun mülkiyetinde
veya kullanımında bulunan gayrimenkullere ilişkin olarak
ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına Bakanlıkça bilgi
verilmek suretiyle, bu Tebliğ hükümlerine göre
tamamlanır.
• Bu Tebliğ 4 Temmuz 2012 ‘den bu yana
yürürlüktedir.
27.06.2014
272
27.06.2014
273
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
• AMAÇ;
• dönüşüm projeleri özel hesabı gelirlerinin elde edilmesine,
• tahsili ve takibi ile
• bu hesaba bütçeden aktarılan tutarların dönüşüm faaliyetleri
kapsamında yürütülecek hibe veya borç verme programlarında
kullanılmasına,
• her türlü yapım, mal ve hizmet alımına ilişkin taahhütlere
girişilmesine,
• giderleştirilmesine,
• muhasebeleştirilmesine,
• denetimine ve
• özel hesabın işleyişine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
27.06.2014
274
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
• Dayanak
• MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 16/5/2012 tarihli ve
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi
Hakkında Kanunun 7 nci ve 8 inci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
27.06.2014
275
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
• MADDE 3/ ğ) İdare: Belediye ve mücavir alan sınırları
içinde belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini,
büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve Bakanlık
tarafından yetkilendirilmesi hâlinde büyükşehir belediyesi
sınırları içindeki ilçe belediyelerini,
• ….
• ı) Kaynak aktarımı: Bakanlık bütçesine dönüşüm gelirleri
karşılığı ödenek kaydedilen tutarlardan; İdare, TOKİ ve
İller Bankası Anonim Şirketine protokoller çerçevesinde
yapılan ödemeleri,
27.06.2014
276
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
HANGİ HARCAMALARDA KULLANILACAK;
•
MADDE 6 – (1) Aşağıda yer alan harcamalar özel
hesaptan yapılır.
•
a) Dönüşüm hizmetlerine ait danışmanlık, yazılım,
araştırma, her tür ve ölçekte harita, etüt, proje, kadastro,•
kamulaştırma, mikro bölgeleme, risk yönetimi ve sakınım
planı çalışmaları, envanter belirleme, arsa ve arazi
düzenleme, değerleme iş ve işlemleri, her tür ve ölçekte
plan yapımı ve imar uygulaması işleri ve müşavirlik
hizmetleri gibi faaliyetlerin gerektirdiği harcamalar.
•
b) Kanun kapsamına giren uygulamalarda, planlar
gereğince, gerekli taşınmazların satın alınması ve
kamulaştırılması ile ilgili harcamalar.
c) Kanun kapsamına giren alanlarda, her türlü konut ve•
işyerleri, alt-yapı ve üst yapı tesisleri, idare binaları, sosyal
binalar ve benzeri tesislerin etüt ve projesi, yapımı, bakımı,•
onarımı ve işletilmesi için yapılan her türlü harcamalar.
ç) Riskli yapıların tespit, tahliye ve yıktırma işlemlerinin
gerektirdiği harcamalar.
d) Kanun kapsamına giren alanlarda, yer alan binaların•
yıktırılması, enkazının taşıtılması ve arsanın yeni inşaata
hazır hale getirilmesi ile ilgili harcamalar.
e) Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya•
malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak•
bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri
bulunanlara yapılacak kira yardımı.
f) Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında
yapılabilecek yardımlar ile enkaz bedeli ödemesi.
g) Bakanlar Kurulunca belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde Bakanlıkça verilebilecek güçlendirme kredisi.
27.06.2014
ğ) Hak sahiplerince bankalardan kullanılacak kredilere
verilebilecek faiz desteği.
h) Kanunun 8 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca
yapılacak ödemeler.
ı) Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca
çalıştırılacak sözleşmeli personele ilgili mevzuatı uyarınca
yapılması öngörülen giderler ile bunların dışında dönüşüm
işlerinde çalıştırılmak üzere görevlendirilen Bakanlık
personelinin görevlendirmeye ilişkin giderleri.
i) Dönüşüm hizmetlerinin gerektirdiği her türlü iş
makineleri, taşıt, araç-gereç, ekipman ve benzeri
taşınırların satın alınması, kiralanması, bakımı, onarımı ve
işletilmesi ile ilgili her türlü harcamalar.
j) Dönüşüm hizmetleri için gerekli olan demirbaş ve tüketim
malzemeleri ile ilgili harcamalar.
k) Dönüşüm hizmetlerinin tanıtılmasına yönelik yazılı, görsel
basında ve internette yayınlanacak reklam ücretleri ile
tanıtım amaçlı her türlü yayın, broşür, afiş, kitapçık vb.
doküman bedelleri.
l) Dönüşüm hesabının idaresi ile ilgili vergi, resim, harç,
faiz, ulaştırma ve haberleşme ücretleri gibi her türlü
giderler.
m) Bu Yönetmelik uyarınca kullandırılacak krediler.
n) Kanun kapsamında yapılması zarurî olan diğer
harcamalar.
277
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
• HANGİ HARCAMALARDA KULLANILACAK;
• MADDE 6……
•
(2) Dönüşüm projelerinde hizmet alımı yöntemi esastır.
Bakanlığın izni alınmak şartıyla, ilgili idarelerin makine
parkının yetersiz olması durumunda ihtiyaç duyulan iş
makinesi, taşıt, araç ve gereçler hizmet alımı yöntemi ile
temin edilebilir.
27.06.2014
278
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
•
•
•
•
HANGİ HARCAMALARDA KULLANILACAK;
Tespit ve Yıkım Kredileri
Kredinin şartları ve geri ödenmesi
MADDE 15 –– (1) Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca
yapılacak tespitler için, özel hesaptan tespit kredisi
verilebilir. Kredi tutarının hak sahibinin hesabına
aktarıldığı tarihten itibaren üç ay içerisinde tespitin
yaptırılması ve Bakanlığa gönderilmesi zorunludur. Aksi
takdirde 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan gecikme zammı uygulanır ve
kredinin/borcun tamamı muaccel (acele, peşin, hemen,
ödeme günü gelmiş) hale getirilir.
27.06.2014
279
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
• Bakanlık ile kredi kullananlar arasındaki ilişkiler
• BAKANLIĞIN DENETLEME YETKİSİ
27.06.2014
280
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
• İDARELERE KAYNAK AKTARIMI
27.06.2014
281
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
İdarelere Kaynak Aktarılması
Kaynak aktarılacak faaliyetler ve kurumlar
MADDE 20 – (1) İdareler ile TOKİ ve İller Bankası Anonim Şirketine gerekli şartları yerine getirmeleri
halinde, Kanun kapsamında yer alan dönüşüm uygulamalarında kullanılmak şartıyla kaynak aktarımı
yapılabilir.
Kaynak aktarımı başvurularında aranacak belgeler
MADDE 21 – (1) Genel Müdürlükçe, bu Yönetmelik kapsamında kaynak aktarım talebinde
bulunanlardan;
a) Bakanlığa hitaben yazılan müracaat yazısı,
b) Proje gerekçe raporu,
c) Belediyeler için belediye meclisi, il özel idareleri için il genel meclisi kararı,
ç) Ayrıntılı proje maliyeti,
d) Taahhütname,
e) Kaynak aktarılacak kurum ve kuruluşlarla imzalanacak protokol taslağı,
f) Bakanlıkça uygun görülen diğer belgeler,
istenir.
(2) Kaynak talep edenlerden, kaynağın belirtilen konularda kullanılacağına, başka bir iş için
kullanılmayacağına ve başkasına hiçbir suretle devredilmeyeceğine ve Bakanlıkça bildirilecek diğer
şartlara uyulacağına dair bir taahhütname önceden alınır.
27.06.2014
282
DÖNÜŞÜM PROJELERİ ÖZEL HESABI GELİR, HARCAMA, KREDİ VE
KAYNAK AKTARIMI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 13.09.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28410
Değerlendirme ve onay
MADDE 22 – (1) Kaynak aktarım talebi ile ilgili olarak kurumlardan gelen bütün
dokümanlar Genel Müdürlükçe değerlendirildikten sonra başvuru şartlarını
taşıdığı belirlenen talepler,
 Bakanlık Müsteşarının başkanlığında,
 ilgili Müsteşar Yardımcısı, Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürü,
Mekânsal Planlama Genel Müdürü ile Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri
Genel Müdürlüğünden ilgili Daire Başkanından teşkil olunacak bir komisyon
tarafından değerlendirilerek uygun görülen ödenek miktarı kadar kaynak kuruma
aktarılabilir. Kararlar, oy çokluğuyla alınır ve üyeler tarafından imzalanır. Oyların
eşitliği hâlinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlükçe yürütülür.
• (2) İdare, TOKİ ve İller Bankası Anonim Şirketi tarafından ihale edilerek
yaptırılacak işlerde, yılı içinde bitecek olan işler için yaklaşık maliyeti kadar, yıllara
sari işlerde ise ihalenin yapılacağı yıl yaklaşık maliyetinin en az % 10’u kadar
kaynak tahsis edilebilir. Kurumca yapılan ihale sonrasında oluşan rakama göre
kaynak aktarımı yapılır.
•
•
27.06.2014
283
TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ
UNION OF MUNICIPALITIES OF TURKEY
Sabrınız İçin
TEŞEKKÜRLER
[email protected]
27.06.2014
284
Download

kentsel dönüşüm - Çukurova Belediyeler Birliği