[Type text]
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
KLIMATOLOŠKA
ANALIZA
MJESECA
MART / OŽUJAK
2014
Behar u Sarajevu1
http://fhmzbih.gov.ba
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
Srednje mjesečne temperature zraka u martu 2014. godine bile su znatno iznad višegodišnjeg
prosjeka koji se odnosi na referentni niz (1961-1990). Temperaturna odstupanja kretala su se
od 1,9 oC na Bjelašnici do 4,3 oC u Gradačcu. Srednje mjesečne temperature kretale su se od
6,9 oC u Livnu do 13,0 oC u Neumu, a na planinskim područjima od -2,5 oC na Bjelašnici do 5,5
o
C na Ivan Sedlu.
Prema raspodjeli percentila2 temperaturne vrijednosti svrstavamo u kategoriju toplo, vrlo toplo i
ekstremno toplo.
STANICA
Bihać
Bjelašnica
Bugojno
Drvar
Gradačac
Ivan Sedlo
Livno
Mostar
Sarajevo
Sanski Most
Stolac
Tuzla
Zenica
I DEKADA
2,0
1,1
3,2
3,0
2,7
2,0
3,1
2,3
2,0
2,9
2,2
2,5
2,9
II DEKADA
5,4
3,4
4,7
3,4
6,8
5,5
4,4
4,8
4,7
3,6
4,2
3,8
4,8
ODSTUPANJA
III DEKADA
1,6
1,2
2,3
1,6
3,9
2,2
1,6
1,2
2,3
2,3
1,4
2,7
2,5
MJESEC
2,9
1,9
3,3
2,7
4,3
3,2
2,8
2,8
3,0
3,2
2,0
2,9
3,4
PERCENTILI
85
80
99
87
100
91
88
94
89
95
94
97
100
Tabela 1 Odstupanje srednje mjesečne temperature u odnosu na klimatološku standardnu normalu i pripadajući percentili
Tabela 2 Toplotni talasi u martu 2014. godine
Srednja mjesečna minimalna temperatura zraka u martu 2014. godine bila je negativna jedino
na Bjelašnici. Srednje mjesečne minimalne temperature zraka kretale su se u rasponu od -4,3
o
C na Bjelašnici do 7,8 oC u Mostaru. Odstupanja srednjih mjesečnih minimalnih temperatura
zraka u odnosu na višegodišnji prosjek (1961-1990) varirala su od 1,9 oC u Drvaru do 4,1 oC u
Gradačcu. Minimalne mjesečne temperature u martu 2014. godine kretale su se od -9,1 oC
(11.03.) na Bjelašnici do 2,2 oC (04.03.) u Mostaru.
Srednje mjesečne maksimalne temparature zraka kretale su se od -0,9 oC na Bjelašnici do
18,0oC u Mostaru. Odstupanja srednje mjesečne maksimalne temperature zraka u odnosu na
višegodišnji prosjek kretala su se između 1,5 oC na Bjelašnici do 5,5 oC u Zenici. Temperaturni
maksimumi za mart 2014. varirali su od 6,2 oC (18. marta) na Bjelašnici do 29,2 oC (18. marta) u
Zenici.
mart / ožujak 2014
2
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
o
Karta 1 Prostorna raspodjela srednje mjesečne temperature u martu 2014. godine ( C)
Karta 2 Prostorna raspodjela srednje mjesečne temperature u martu 2014. godine metodom percentila
mart / ožujak 2014
3
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
Mrazni dani (minimalna temperatura ≤ 0,0 oC) registrovani su tokom marta 2014. godine na
svim stanicama osim u Mostaru, Gradačcu, Stocu i Neumu. Najviše mraznih dana (28)
zabilježeno je na Bjelašnici. U Drvaru i Livnu registrovano je po deset mraznih dana.
Hladni dani (maksimalna temperatura ≤ 0,0 oC) evidentirani samo na Bjelašnici (20).
Studeni dani (minimalna temperatura ≤ - 10,0 oC) tokom februara 2014. godine nisu
registrovani.
Izuzetno topli dani (ITD3) zabilježeni su Sarajevu, Zenici i Mostaru. Izuzetno hladni dani (IHD) u
mart 2014. godine nisu registrovani.
Na MS Sarajevo dva dana svrstavamo u kategoriju ITD (17. i 18. 03.). Dani 17. i 18.03.
pripadaju i kategoriji rekordno toplih dana, jer u čitavom raspoloživom nizu nisu zabilježene
veće vrijednosti srednje dnevne temperature. Anomalije za ITD na MS Sarajevo iznose (8,5 i
9,7 oC)
Prema istoj analizi na MS Mostar dan (20. mart) također pripadaja grupi ITD. ITD ne smatramo i
rekordno topao jer su na isti datum u čitavom raspoloživom nizu registrovane veće ili jednake
srednje dnevne temperature. Pripadajuća anomalija na MS Mostar iznosi 7,0 oC.
Srednja mjesečna temperatura na MS Sarajevo u martu 2014. godine iznosila je 8,1 oC i za 3,0
o
C mart 2014. godine, bio je topliji od višegodišnje srednje temperature za isti period. Prema
raspodjeli percentila temperaturne prilke svrstavamo u kategoriju toplo. Maksimalna mjesečna
temperatura iznosila je 24,7 oC (18. mart), a minimalna mjesečna temperatura iznosila je -0,7 oC
(12. mart). Najveća dnevna amplituda u Sarajevu iznosila je 20,6 (14. 03.). U Sarajevu je
registrovan jedan mrazni dan.
U Mostaru srednja mjesečna temperatura iznosila je 12,4oC i za 2,8 oC mart 2014. godine bio
je topliji od srednje višegodišnje temperature za period (1961 – 1990). Prema raspodjeli
percentila temperaturne prilike svrstavamo u kategoriju vrlo toplo. Maksimalna mjesečna
temperatura iznosila je 24,5 oC (17. mart), a minimalna od 2,2 oC (04.03.). Najveća dnevna
amplituda iznosila je 18,2 oC (17. mart).
mart / ožujak 2014
4
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
Graf 1 – 4 Mjesečni hod srednje dnevne temperature zraka u martu 2014. godine
mart / ožujak 2014
5
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
o
SARAJEVO
C
25,0
20,0
15,0
10,0
5,0
0,0
-5,0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
SRED.
10
11
12
13
st-stdev
14
15
16
17
18
19
st-2stdev
o
20
21
22
st+2stdev
23
24
25
26
27
st+stdev
28
29
30
31
2014
SARAJEVO
C
15,0
10,0
5,0
0,0
-5,0
-10,0
-15,0
1
Graf 5 – 6
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
st+2stdev
st+stdev
st-stdev
st-2stdev
SRED.
2014
Mjesečni hod maksimalne i minimalne temperature vazduha u martu 2014. godine u Sarajevu
28
29
30
31
o
C
MOSTAR
30,0
20,0
10,0
0,0
1
2
3
4
5
6
7
8
SRED.
9
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
st+2stdev
st+stdev
st-stdev
st-2stdev
2014
o
C
MOSTAR
15,0
10,0
5,0
0,0
-5,0
1
Graf 7 – 8
2
3
4
5
6
7
8
SRED.
9
10
11
12
st+2stdev
13
14
15
16
st+stdev
17
18
19
20
st-stdev
21
22
23
24
st-2stdev
25
26
27
2014
28
29
30
Mjesečni hod maksimalne i minimalne temperature vazduha u martu 2014. godine u Mostaru
mart / ožujak 2014
6
31
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
o
SARAJEVO
C
o
16,0
14,0
14,0
12,0
12,0
10,0
10,0
8,0
8,0
6,0
4,0
6,0
2,0
4,0
0,0
2,0
-2,0
0,0
1
o
ZENICA
C
16,0
3
5
7
9
11
13
15
17
19
21
23
25
27
1
o
MOSTAR
C
18,0
3
5
7
9
11
13
15
17
19
21
23
25
27
17
19
21
23
25
27
17
19
21
23
25
27
LIVNO
C
12,0
16,0
10,0
14,0
12,0
8,0
10,0
6,0
8,0
6,0
4,0
4,0
2,0
2,0
0,0
0,0
1
o
3
5
7
9
11
13
15
17
19
21
23
25
27
1
TUZLA
C
o
16,0
3
5
7
9
11
13
15
GRADAČAC
C
20,0
14,0
12,0
15,0
10,0
10,0
8,0
6,0
5,0
4,0
2,0
0,0
0,0
-2,0
-5,0
-4,0
1
o
3
5
7
9
11
13
15
17
19
21
23
25
1
27
o
C
BIHAĆ
3
5
7
9
11
13
15
SANSKI MOST
C
20,0
16,0
14,0
15,0
12,0
10,0
10,0
8,0
6,0
5,0
4,0
0,0
2,0
-5,0
-2,0
0,0
1
3
5
7
9
11
13
15
17
19
21
23
25
27
1
3
5
7
9
11
13
15
17
19
21
23
25
27
Graf 9 – 16 Mjesečni hod srednje dnevne temperature vazduha sa dnevnim anomalijama (mart 2014. godine)
mart / ožujak 2014
7
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
U martu 2014. godine izmjerene količine padavina bile su u zavisnosti koji kraj Bosne i
Hercegovine posmatramo iznad odnosno ispod prosječne višegodišnje sume za mjesec mart.
Tokom marta 2014. godine izmjerene količine padavina kretale su se u rasponu od 34,7l/m2 u
Bugojnu do 143,6 l/m2 u Bihaću. Odstupanja od prosječne sume padavina kretala su se od 50,8
% u Mostaru do 144,6 % u Bihaću. Prema raspodjeli percentila količine padavina svrstavamo
kategorije sušno, normalno i kišno. Najviše dana (13) s padavinama ≥ 1,0 l/m2 zabilježeno je na
Ivan Sedlu a najmanje (7) u Zenici i Stocu. Najveća dnevna količina padavina od 28,5 l/m2 (06.
mart) izmjerena je u Kalesiji.
Najveća visina snježnog pokrivača na prizemnim stanicama izmjerena je u Livnu od 6 cm (25.
mart) a na planinskim područjima najveća visina snježnog pokrivača zabilježena je na Bjelašnici
od 96 cm (06. 03.).
STANICE
Bihać
Bjelašnica
Bugojno
Drvar
Gradačac
Ivan Sedlo
PADAVINE
odstupanje (%)
144,6
129,2
56,9
71,0
100,0
105,1
4
percentil
81
74
20
29
57
57
STANICE
Livno
Mostar
Sarajevo
Sanski Most
Stolac
Tuzla
Zenica
PADAVINE
odstupanje (%)
percentil
53,9
50,8
95,7
103,6
62,8
118,5
75,4
15
12
51
55
25
63
39
Tabela 2 Odstupanje mjesečne sume padavina u odnosu na klimatološku standardnu normalu i pripadajući percentili
2
Karta 3 Prostorna raspodjela mjesečne sume padavina u martu 2014. godine (l/m )
mart / ožujak 2014
8
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
Karta 4 Prostorna raspodjela mjesečne sume padavina u januaru 2014. godine metodom percentila
Na MS Sarajevo suma padavina u martu 2014. godine bila je nešto ispod višegodišnjeg prosjeka i iznosila
je 67,3 l/m2. Prema raspodjeli percentila padavine svrstavamo u kategoriju normalno. Najveća dnevna
suma padavina iznosila je 24,1 /m2 (06.03.). Snježni pokrivač registrovan je jedan dan u visini od 1 cm.
Suma padavina u Mostaru iznosila je 76,2 l/m2 i prema raspodjeli percentila padavine svrstavamo u
kategoriju normalno. Najveća dnevna količina padavina iznosila je 29,0 l/m2 (25.03.). Snježni pokrivač
nije registrovan.
mm
30,0
mm
80,0
SARAJEVO
70,0
25,0
60,0
20,0
50,0
15,0
40,0
30,0
10,0
20,0
5,0
10,0
0,0
0,0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
mart / ožujak 2014
9
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
mm
35,0
MOSTAR
mm
160
140
30,0
120
25,0
100
20,0
80
15,0
60
10,0
40
5,0
20
0,0
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
BIHAĆ
mm
30,0
mm
160
140
25,0
120
20,0
100
15,0
80
60
10,0
40
5,0
20
0,0
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Graf 20 – 22 Dnevne i kumulativne sume padavina u martu 2014. godine sa prosječnim kumulativnim padavinama
U martu 2014. godine u centralnim i sjevernim stanicama broj sati sijanja Sunca bio je veći od
višegodišnjeg prosjeka (1961 – 1990). Najveće pozitivno odstupanje zabilježeno je na MS
Mostar gdje je registrovano ukupno 197 sati sijanja Sunca što je za 42 sata više od
višegodišnjeg prosjeka za mart.
mart / ožujak 2014
10
FEDERALNI HIDROMETEOROLOŠKI ZAVOD BOSNE I HERCEGOVINE
1
Foto: Dženan Zulum
2
TEMPERATURE
ekstremno hladno
vrlo hladno
hladno
normalno
toplo
vrlo toplo
ekstremno toplo
PERCENTILI
<2
2-9
10-25
26-74
75-90
91-98
>98
PADAVINE
ekstremno sušno
vrlo sušno
sušno
normalno
kišno
vrlo kišno
ekstremno kišno
PERCENTILI
<2
2-9
10-25
26-74
75-90
91-98
>98
3
Analiza srednjih dnevnih temperatura vazduha za meteorološke stanice Sarajevo, Mostar, Tuzla, Bihać, Livno,
Sanski Most i Bjelašnica odnosi se na proračun višegodišnjih temperatura i standardne devijacije. Prema kriterijima
izuzetno topao dan se smatra onaj u kojem je srednja dnevna temperatura veća od srednje višegodišnje
temperature uvećane za dvije standardne devijacije, a izuzetno hladan dan se smatra onaj u kojem je srednja
dnevna temperatura manja od srednje višegodišnje temperature umanjene za dvije standardne devijacije.
4
Ostvarene količine padavina u odnosu na prosjek
mart / ožujak 2014
11
Download

mart / ožujak - Federalni hidrometeorološki zavod BiH