JAVNO PREDUZEĆE ZA NACIONALNE PARKOVE
CRNE GORE
NACIONALNI PARK PROKLETIJE
PROGRAM UPRAVLJANJA
ZA 2014. GODINU
PODGORICA, DECEMBAR 2013. GODINE
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
SADRŽAJ
I UVOD ................................................................................................................................................................. 4
1.1. CILJ IZRADE PROGRAMA .............................................................................................. 4
1.2. STRATEŠKI CILJ (VIZIJA) I STRATEŠKE OBLASTI UPRAVLJANJA NACIONALNIM
PARKOM PROKLETIJE .......................................................................................................... 5
II PROGRAM UPRAVLJANJA ZA 2014. GODINU ................................................................................................... 6
2.1. ZAŠTITA PRIRODNIH VRIJEDNOSTI .............................................................................. 6
2.1.1. FIZIČKA ZAŠTITA ................................................................................................................................... 6
2.1.1.1. Cilj - Kadrovska i tehnička osposobljenost Službe zaštite za efikasno obavljanje djelatnosti: .................................6
2.1.1.1.1. Formiranje Službe zaštite................................................................................................................................6
2.1.1.1.2. Nabavka materijalno-tehničkih sredstava .......................................................................................................6
2.1.1.1.3. Izrada Uputstava za rad Službe zaštite ............................................................................................................6
2.1.1.1.4. Edukacija Službe zaštite ...................................................................................................................................6
2.1.2. STRUČNA ZAŠTITA ............................................................................................................................... 6
2.1.2.1. Cilj - Kadrovski, stručno i organizaciono osposobiti Službu razvoja i unaprjeđivanja za kvalitetno izvršavanje i
implementaciju planskih ciljeva Nacionalnog parka: ...........................................................................................................6
2.1.2.1.1. Stručno usavršavanje zaposlenih .....................................................................................................................6
2.1.2.2. Cilj - Unaprijediti nivo istraživačkih aktivnosti u zaštiti prirodnih i kulturnih vrijednosti: .......................................7
2.1.2.2.1. Podrška naučnim istraživanjima ......................................................................................................................7
2.1.3. OČUVANJE PRIRODNIH VRIJEDNOSTI (POSTOJEĆEG NIVOA BIODIVERZITETA) ..................................... 7
VODE ....................................................................................................................................................................................7
2.1.3.2. Cilj - Trajno očuvati vrijednosti vodenih ekosistema i njihovih fizičkih i hemijskih svojstava: ..............................7
2.1.3.2.1. Stanje hidroloških objekata ............................................................................................................................7
2.1.3.2.2. Ispitati kvalitet vode izvora „Studenac“...........................................................................................................7
FLORA - VEGETACIJA ...................................................................................................................................... 8
2.1.3.3. Cilj - Očuvanje florističkog diverziteta: ....................................................................................................................8
2.1.3.3.1. Rad na inventarizaciji - (Baza podataka) ..........................................................................................................8
2.1.3.3.2. Izrada flornih lista na osnovu podataka unijetih u bazu .................................................................................8
2.1.3.3.3. Mapiranje staništa borovnice i procjena stanja populacije ...........................................................................8
ŠUME ............................................................................................................................................................. 8
2.1.3.4. Cilj – Revitalizacija i obezbjeđenje stabilnosti šumskog ekosistema poboljšanjem njihovog sastava, strukture i
kvaliteta:...............................................................................................................................................................................8
2.1.3.4.1. Sanitarno-uzgojni zahvati na šumskim ekosistemima .....................................................................................8
2.1.3.4.2 Plan korišćenja šuma u privatnoj svojini ..........................................................................................................9
2.1.3.4.3. Praćenje stanja šumskih ekosistema ..............................................................................................................9
2.1.3.4.4. Plan gajenja šuma ..........................................................................................................................................10
FAUNA ..........................................................................................................................................................10
RIBE ..............................................................................................................................................................10
2.1.3.5. Cilj - Stabilne populacije riba (vitalnost i broj): .....................................................................................................10
2.1.3.5.1. Zaštita i praćenje stanja ihtiofaune u slivu Komoračke rijeke i Hridskog jezera ...........................................10
2.1.3.5.2. Pokretanje sportsko-rekreativnog ribolova na lokalitetima koji su određeni predhodnim istraživanjima ....10
SISARI............................................................................................................................................................10
2.1.3.6. Cilj - Zaštita postojećeg diverziteta sisara..............................................................................................................10
2.1.3.6.1. Dobijanje podataka o stanju sisara ................................................................................................................10
2.1.3.6.2. Postavljanje kamera - zamki za evidentiranje prisutnosti divljih životinja .................................................11
1
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.1.3.6.3. PRIMJENA METODE TRANSEKT U PRAĆENJU TRAGOVA BALKANSKOG RISA U SNIJEGU .......................11
2.2. OČUVANJE KULTURNIH VRIJEDNOSTI ..................................................................... 11
2.2.1. KULTURNO - ISTORIJSKO NASLJEĐE .....................................................................................................11
2.2.1.1. Cilj - Rekognosciranje i proučavanje kulturno - istorijskog nasljeđa .....................................................................11
2.2.1.1.1. Terensko identifikovanje tradicionalne arhitekture ......................................................................................11
2.2.2. ETNOGRAFSKA BAŠTINA .....................................................................................................................11
2.2.2.2. Cilj - Obilazak i upoznavanje etnografskog nasljeđa .............................................................................................11
2.2.2.2.1. Evidentiranje etno baštine .................................................................................................................................11
2.2.2.2.2. Prikupljanje etnografske građe......................................................................................................................11
2.3. FORMIRANJE INFORMATIVNO - PREZENTACIONO EDUKATIVNIH SADRŽAJA
PARKA .................................................................................................................................. 12
2.3.1. OPREMANJE CENTRA ZA POSJETIOCE ................................................................................................12
2.3.1.1. Cilj - Promocija i razumijevanje Nacionalnog parka .............................................................................................12
2.3.1.1.1. Izrada idejnog projekta uređenja enterijera Centra za posjetioce ................................................................12
2.3.1.1.2. Opremanje Centra za posjetioce ..................................................................................................................12
2.3.1.1.3. Obezbjeđivanje promotivnih materijala ....................................................................................................... 12
2.3.1.1.4. Edukacija građana, mladih i učenika..............................................................................................................12
2.3.1.1.5. Infrastrukturno opremanje Centra za posjetioce ..........................................................................................12
2.3.1.1.6. Obilježavanje značajnih datuma ...................................................................................................................13
2.3.2. UNAPRJEĐIVANJE I ODRŽAVANJE EDUKATIVNIH SADRŽAJA ...............................................................13
2.3.2.1. Cilj - Omogućiti kvalitetan boravak posjetiocima, porast kvaliteta ponude, razvoj infrastrukture sa minimalnim
uticajem na okolinu ............................................................................................................................................................13
2.3.2.1.1. Kotinuirano promovisati Park na nacionalnom i međunarodnom tržištu .....................................................13
2.3.2.1.2. Ažuriranje WEB stranice Parka ......................................................................................................................13
2.3.2.1.3. Promovisati Park na lokalnim manifestacijama .............................................................................................13
2.3.3. ODRŽAVANJE I UNAPRJEĐIVANJE POSTOJEĆIH PLANINARSKO REKREATIVNIH STAZA ........................14
2.3.3.1. Cilj - Sigurnost kretanja posjetilaca po označenim stazama uz strogo pridržavanje pravila ponašanja u Parku ...14
2.3.3.1.1. Uspostavljanje sistema staza .........................................................................................................................14
2.3.3.1.2. Tekuće održavanje staza ................................................................................................................................14
2.3.3.1.3. Saniranje staza od posljedica biotičkog i antropogenog uticaja ....................................................................14
2.3.3.1.4. Postavljanje sigurnosne opreme ...................................................................................................................14
2.3.3.1.5. Izrada Projekta signalizacije ...........................................................................................................................14
2.3.3.1.6. Definisanje ulaznih kapija u Park ..................................................................................................................14
2.3.4. UNAPRJEĐIVANJE SISTEMA UPRAVLJANJA POSJETIOCIMA .................................................................15
2.3.4.1. Cilj – Kvalitetna ponuda uz visok stepen organizovanosti i minimalno moguć negativan uticaj na ekosistem .....15
2.3.4.1.1. Anketiranje posjetilaca ..................................................................................................................................15
2.3.4.1.2. Angažovanje volontera na terenu.................................................................................................................15
2.3.5. UNAPRJEĐIVANJE STANJA AMBIJENTALNE HIGIJENE (UPRAVLJANJE OTPADOM)................................15
2.3.5.1.Cilj - Obezbjeđenje visokog kvaliteta čistoće i ambijentalne higijene ....................................................................15
2.3.5.1.1. Sakupljanje otpada i njegovo odlaganje ........................................................................................................15
2.3.5.1.2. Čišćenje i održavanje staza i šetališta ............................................................................................................15
2.3.5.1.3. Izgradna javnih toaleta na Grebajama, Hridskom jezeru, oko Skakavice, .....................................................16
2.4. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA KORISNICIMA PROSTORA PARKA .................. 16
2.4.1. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA NOSIOCIMA PRIVREDNIH I OSTALIH DJELATNOSTI...........................16
2.4.1.1. Cilj – Unaprijediti kvalitet saradnje sa svim nosiocima privrednih i javnih djelatnosti, koji doprinose većem
kvalitetu ponude Parka ......................................................................................................................................................16
2.4.1.1.1. Uspostavljanje saradnje sa nosiocima izvršne vlasti Opštine Plav i lokalnom samoupravom .......................16
2.4.1.1.2. Uspostavljanje saradnje sa predstavnicima privrednih i turističkih djelatnosti .............................................16
2.4.1.1.3. Afirmacija domaće radinosti ..........................................................................................................................16
2
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.4.1.1.4. Zajednička realizacija socijalnih i kulturnih događaja ....................................................................................16
2.4.2. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA LOKALNIM ZAJEDNICAMA ...............................................................17
2.4.2.1. Cilj – Uspostaviti uspješnu saradnju sa lokalnim stanovništvom o svim pitanjim od obostranog interesa ...........17
2.4.2.1.1. Uspostavljanje saradnje sa mjesnim stanovništvom o normama i pravilima ponašanja u strogo zaštićenim
zonama Parka ................................................................................................................................................................17
2.4.2.1.2. Uspostavljanje saradnje sa proizvođačima suvenira i autohtonih proizvoda ................................................17
2.5. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA INOSTRANIM I DOMAĆIM ORGANIZACIJAMA I
DONATORIMA ...................................................................................................................... 17
2.5.1. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA INOSTRANIM ORGANIZACIJAMA I DONATORIMA ...........................17
2.5.1.1. Cilj – Razviti strategiju saradnje sa inostranim organizacijama i donatorima koji mogu obezbijediti fondove za
izradu projekata razvoja i unaprjeđivanja Parka ................................................................................................................17
2.5.1.1.1. Saradnja sa Regionalnom razvojnom agencijom za Bjelasicu, Komove i Prokletije .......................................17
2.5.1.1.2. Produbljivanje saradnje sa dijasporom Plava i Gusinja..................................................................................17
2.5.2. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA DOMAĆIM ORGANIZACIJAMA ........................................................18
2.5.2.1. Cilj - U svim segmentima unaprijediti saradnju sa domaćim organizacijama sa područja i grav. zone Parka .......18
2.5.2.1.1. Uspostavljanje saradnju sa regionalnim i lokalnim subjektima .....................................................................18
2.5.3. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA NVO SEKTOROM ..............................................................................18
2.5.3.1. Cilj - Uspostaviti strategiju saradnje sa NVO sektorom ........................................................................................ 18
2.5.3.1.1. Uspostavljanje kontakata i saradnje ..............................................................................................................18
2.6. USPOSTAVLJANJE PREKOGRANIČNE SARADNJE ................................................ 18
2.6.1. INSTRUMENTI ZA PRETPRISTUPNU POMOĆ – IPA Komponenta II .......................................................18
2.6.1.1. Cilj – Podsticanje i unapređivanje zajedničke zaštite i upravljanje prirodnim i kulturnim resursima .18
2.6.1.1.1. Pronalaženje partnera za izradu zajedničkog programskog dokumenta .......................................................18
2.6.1.1.2. Uspostavljanje saradnje sa nacionalnim parkovima u okruženju ..................................................................18
2.7. FORMIRANJE INSTITUCIONALNIH KAPACITETA .................................................... 19
2.7.1. USPOSTAVLJANJE SISTEMA UPRAVLJANJA INFORMACIJAMA I MONITORING NA NIVOU PARKA,
SAGLASNO SISTEMU UPRAVLJANJA NA NIVOU JAVNOG PREDUZEĆA ...........................................................19
2.7.1.1. Cilj - Posjedovanje dobrih i blagovremenih informacija o poslovanju, o sistemu zaštite i drugih segmenata za
unapređenje institucionalnih kapaciteta............................................................................................................................19
2.7.1.1.1. Unaprjeđivanje i obučavanje informatičkih vještina zaposlenih u Parku ......................................................19
2.8. OSTALI POSEBNI CILJEVI ......................................................................................... 19
2.8.1. Učešće u izradi Prostornog plana posebne namjene za područje NP Prokletije ...................................19
2.8.2. Izrada Plana objekata privremnog karaktera .......................................................................................19
2.8.3. Plan protivpožarne zaštite ...................................................................................................................19
2.8.4. Određivanje i uređivanje mjesta za parking, sporstske aktivnosti, kamping, roštiljanje i dr ................19
III DINAMIKA I SUBJEKTI REALIZACIJE PROGRAMA ...............................................................................................20
V FINANSIJSKA SREDSTVA ZA SPROVOĐENJE PROGRAMA ....................................................................................25
1.1 POTREBNA SREDSTVA ZA SPROVOĐENJE PROGRAMA ............................................................................26
1.2 FINANSIJSKA SREDSTVA POTREBNA ZA SPROVOĐENJE AKTIVNOSTI .......................................................26
-ANALITIČKI PREGLED-...................................................................................................................................26
3
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
I
UVOD
Godišnji program upravljanja Nacionalnim parkom je operativni plan za realizaciju mjera i
aktivnosti, utvrñenih višegodišnjim Planovima upravljanja, sa ciljem unaprjeñenja stanja zaštite i
razvoja prirodnih, kulturno-istorijskih i radom stvorenih vrijednosti Parka.
Za novoformirani nacionalni park “Prokletije“ nije donijet Prostorni plan područja posebne
namjene, samim tim ni petogodišnji Plan upravljanja Javnog preduzeća za nacionalne parkove
Crne Gore za period (2011-2015), na osnovu kojih se rade Godišnji programi upravljanja
crnogorskih nacionalnih parkova.
Obzirom na činjenicu da su se stekli formalno-pravni uslovi da Javno preduzeće formira
upravljačke strukture, iz tih razloga cijenimo da treba donijeti odreñene prioritete za narednu
plansku godinu, a tiču se prostora novog Nacionalnog parka.
Stoga se Godišnji program upravljanja nacionalnim parkom „Prokletije“ za 2014. godinu donosi u
skladu sa Studijom izvodljivosti za proglašenje plavsko-gusinjskih Prokletija nacionalnim parkom
(Republički zavod za zaštitu prirode), Studijom razvoja turizma Nacionalnog parka Prokletije
(GIZ) i na osnovu postojećih višegodišnjih i godišnjih Planova i Programa upravljanja
nacionalnim parkovima Crne Gore.
Godišnjim programom upravljanja nacionalnim parkom „Prokletije“ za 2014. godinu, utvrñuju se
dinamika i nosioci aktivnosti, i izvori i visina potrebnih finansijskih sredstava za realizaciju
odreñenih aktivnosti. Realizacija poslova i zadataka utvrñenih Godišnjim programom upravljanja
biće u uskoj zavisnosti od organizacionih i materijalno-finansijskih pretpostavki, kao i od
angažovanja relevantnih institucija i zainteresovanih subjekata na operacionalizaciji prioritetnih
zadataka u zaštiti i unaprjeñenju vrijednosti Parka.
1.1. CILJ IZRADE PROGRAMA
Izrada Godišnjeg programa upravljanja zasniva se na zaštiti prirodnih i radom stvorenih
vrijednosti nacionalnog parka „Prokletije“, uz primjenu potrebnih aktivnih mjera zaštite, održivom
turizmu i rekreaciji, promovisanju tradicionalnih vrijednosti, uključivanju stanovništva u sve
vidove upravljanja zaštite i razvoja šireg područja Parka, a u cilju:
- Zaustavljanja daljeg narušavanja i degradiranja prirodnog i kulturnog pejsaža Parka,
- Očuvanja voda i zemljišta i njihova zaštita od zagañenja i neracionalnog korišćenja,
- Zaštite i uzgoja šuma,
- Očuvanja biljnog i životinjskog svijeta,
- Očuvanja kulturnih dobara,
- Zaštite rezervata prirode i značajnih radom stvorenih vrijednosti Parka.
4
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
Na osnovu opštih ciljeva, sprovodiće se mjere i aktivnosti po pojedinačnim cjelinama i temama.
U cilju uspješnog izvršavanja planiranih aktivnosti, Godišnjim programom
upravljanja
nacionalnim parkom “Prokletije“ za 2014. godinu, ostvariće se saradnja sa svim nadležnim
subjektima, od Ministarstva, preko naučnih institucija, do opština na čijim se teritorijama proteže
Nacionalni park.
1.2. STRATEŠKI CILJ (VIZIJA) I STRATEŠKE OBLASTI UPRAVLJANJA NACIONALNIM
PARKOM PROKLETIJE
STRATEŠKI CILJ (VIZIJA):
Očuvanje,unaprjeñivanje i promocija prirodnih i radom stvorenih vrijednosti Parka
Strateško opredjeljenje budućeg upravljanja NP Prokletije se zasniva na setu strateških oblasti i
u vezi sa tim definisanih ciljeva. Ovakvim pristupom će se obezbijediti neometano funkcionisanje
i integrisanje različitih ciljeva u jednu cjelinu.
Sljedeće strateške oblasti predstavljaju pravce za ostvarivanje upravljanja Parkom:
Strateška oblast 1:
Strateška oblast 2:
Strateškaoblast 3:
Strateška oblast 4:
Strateška oblast 5:
Zaštita prirodnih virjednosti
Očuvanje kulturnih vrijednosti
Formiranje informativno-prezentaciono-edukativnih sadržaja
Uspostavljanje saradnje sa korisnicima prostora Parka
Uspostavljanje saradnje sa inostranim i domaćim organizacijama i
donatorima
Strateška oblast 6: Uspostavljanje prekogranične saradnje
Strateška oblast 7: Uspostavljanje institucionalnih kapaciteta
Strateška oblast 8: Ostali posebni ciljevi
Definisanjem ovih strateških ciljeva omogućava se povezivanje različitih strateških oblasti, što je
neophodan preduslov za uspješno i efikasno upravljanje prostorom Parka. Ovako postavljen
koncept upućuje na zaključak da je ovaj prostor predisponiran za model održivog korišćenja.
5
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
II PROGRAM UPRAVLJANJA ZA 2014. GODINU
2.1. ZAŠTITA PRIRODNIH VRIJEDNOSTI
2.1.1. FIZIČKA ZAŠTITA
2.1.1.1. Cilj - Kadrovska i tehnička osposobljenost Službe zaštite za efikasno obavljanje
djelatnosti:
2.1.1.1.1. Formiranje Službe zaštite
U skladu sa Pravilnikom o sistematizaciji poslova i radnih zadataka JP za Nacionalne parkove
Crne Gore, formiraće se Služba zaštite.
Indikator: Zaposlena 4 nadzornika
2.1.1.1.2. Nabavka materijalno-tehničkih sredstava
Shodno potrebama i realnim finansijskim mogućnostima, Služba će se opremiti materijalno
tehničkim sredstvima neophodnim za rad.
Indikator: Nabavljeno 1 terensko vozilo, 2 motocikla i 4 uniforme
2.1.1.1.3. Izrada Uputstava za rad Službe zaštite
Uradiće se Uputstvo za rad šefa Službe zaštite i
Uputstvo za rad nadzornika
Indikator: Urañena Uputstva za rad
2.1.1.1.4. Edukacija Službe zaštite
Organizovaće se jednodnevne radionice u cilju povećanja stručne osposobljenosti nadzornika za
poslove zaštite prostora Parka, kao i interpretacija prirodnih i kulturnih vrijednosti ovog područja.
Indikator: Održane 2 jednodnevne radionice i 4 posjete drugim nacionalnim parkovima
2.1.2. STRUČNA ZAŠTITA
2.1.2.1. Cilj - Kadrovski, stručno i organizaciono osposobiti Službu razvoja i
unaprjeñivanja za kvalitetno izvršavanje i implementaciju planskih ciljeva Nacionalnog
parka:
2.1.2.1.1. Stručno usavršavanje zaposlenih
U okviru realnih mogućnosti, podržaće se stručna usavršavanja zaposlenih u zajedničkim
službama, kroz seminare, konferencije, postdiplomske i doktorske studije.
6
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
Indikator: Broj učešća na seminarima i konferencijama i broj podržanih saradnika za stručno
usavršavanje
2.1.2.2. Cilj - Unaprijediti nivo istraživačkih aktivnosti u zaštiti prirodnih i kulturnih
vrijednosti:
2.1.2.2.1. Podrška naučnim istraživanjima
Pružiće se logistička podrška svim zainteresovanim institucijama i pojedincima u naučnoistraživačkom radu koji doprinosi zaštiti i valorizaciji Parka.
Indikator: Broj institucija i pojedinaca kojima je ukazana logistička podrška
2.1.3. OČUVANJE PRIRODNIH VRIJEDNOSTI (POSTOJEĆEG NIVOA BIODIVERZITETA)
ZEMLJIŠTE
2.1.3.1. Cilj - Zaštita zemljišta od zagañenja i sprječavanja nekontrolisane gradnje:
2.1.3.1.1. Identifikovanje divljih deponija na prostoru Parka
Evidentiraće se eventualne deponije otpada
Indikator: Broj utvrñenih deponija
2.1.3.1.2. Sprječavanje nekontrolisane gradnje i drugih oblika devastacije zemljišta i
prostora
Vršiće se stalna kontrola prostora. O uočenim promjenama i devastacijama Park će redovno
obavještavati nadležne inspekcijske službe.
Indikator: Broj proslijeñenih prijava
VODE
2.1.3.2. Cilj - Trajno očuvati vrijednosti vodenih ekosistema i njihovih fizičkih i hemijskih
svojstava:
2.1.3.2.1. Stanje hidroloških objekata
Evidentiraće se uzurpacije i devastacije značajnijih hidroloških objekata Parka i utvrditi prisustvo
njihovih trenutnih i potencijalnih izvora zagañenja.
Indikator: Izvještaj o broju i stanju hidroloških objekata
.Broj realizovanih predmeta uzurpiranih objekata vode
2.1.3.2.2. Ispitati kvalitet vode izvora „Studenac“
Ispitaće se kvalitet vode sa izvora „Studenac“ za mogući projekat mini fabrike vode
Indikator: Ispitan kvalitet vode sa izvora „Studenac“
7
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
FLORA - VEGETACIJA
2.1.3.3. Cilj - Očuvanje florističkog diverziteta:
2.1.3.3.1. Rad na inventarizaciji - (Baza podataka)
Postojeća baza podataka redovno će se dopunjavati literaturnim i terenskim podacima iz oblasti
flore i vegetacije nacionalnog parka, sa ciljem kompletiranja taksonomskih i ekoloških saznanja, i
njihove dalje obrade i sistematizacije. Poseban akcenat daje se vrstama od nacionalnog
(endemične i zakonom zaštićene) i meñunarodnog značaja (IPA, CITES, NATURA 2000).
Literaturni podaci preuzimaće se iz naučnih zbornika (CANU, Republičkog zavoda za zaštitu
prirode i prirodnjačke zbirke, i dr.) i naučnih radova i studija.
Saradnja sa lokalnim istrazivacima i botanickom bastom u plavu. Formiranje male botanicke
baste na prostoru uz centar za posjetioce u Gusinju
Indikator: Broj unijetih podataka u bazu. Broj vrsta posadjenih u botanickoj basti NPP
2.1.3.3.2. Izrada flornih lista na osnovu podataka unijetih u bazu
Obradom i sistematizacijom podataka unijetih u Bazu, dopunjavaće se liste endemične,
nacionalno i meñunarodno zaštićene flore.
Indikator: Liste endemične, nacionalno i meñunarodno zaštićene (IPA, CITES, NATURA 2000)
flore.
Izrada manjeg zbornika sa svim znacajnijim vrstama
2.1.3.3.3. Mapiranje staništa borovnice i procjena stanja populacije
Imajući u vidu da su staništa borovnice značajan prirodni resusrs i potencijalna Natura 2000
staništa, uradiće se njihova mapiranja na lokalitetima (Treskavac, Hrid, Bogicevica, Kofiljaca,
Zabelj, Bjelic, Vezirova Brada, Volusnica.) i procjena stanja populacija. Prikupljeni podaci
koristiće se kao polazni parametri za dalja praćenja(monitoring).
Indikator: Izvještaj sa terena, prijedlog mjera, kartografski prikaz staništa i foto-dokumentacija.
Izrada informatora za lokalno stanovnistvo, i predlog mjera zastite branja mehanickim
pomagalima
2.1.3.3.4. Brendiranje borovnice
Izrada projekta i terenska istazivanja
ŠUME
2.1.3.4. Cilj – Revitalizacija i obezbjeñenje stabilnosti šumskog ekosistema poboljšanjem
njihovog sastava, strukture i kvaliteta:
2.1.3.4.1. Sanitarno-uzgojni zahvati na šumskim ekosistemima
Zaštita šuma podrazumijeva adekvatno upravljanje šumskim ekosistemima u cilju preventivne
zaštite šuma od štetočina i požara, unapreñenju stanja šuma i zaštite šuma od nelegalnih
aktivnosti. U vezi sa tim izvršiće se obilježavanje i sanitarno uklanjanje suvih i stabala sa tipičnim
8
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
simptomima zaraze, vjetroizvala, snjegolomova, prevršenih i oštećenih stabala u svim
prostornim cjelinama, a koji onemogućavaju nesmetano sprovoñenje drugih mjera i aktivnosti u
Parku.
U narednoj tabeli dat je prikaz minimalne okvirne količine drvne mase koja će biti tretirana
predloženim mjerama: ukupni iznos je projekcija odnosa iz stanja posnova gazdovanja šumama
i detaljnog istraživanja stanja šuma na terenu, kao i mišljenja šumarskih inžinjera i republičkog
šumarskog inspektora.
Prostorna cjelina
„Babino Polje -Treskavac’’
Četinari (m³)
Lišćari (m³)
Ogrjevno Tehničko Ogrjevno Tehničko
drvo
drvo
drvo
drvo
3000
500
’’Gusinjske šume’’
Trokut - Ribljak
UKUPNO:
500
5000
8500
UKUPNO
(m³)
3500
500
1000
2000
1000
6000
10500
Indikator: Uklonjen šumski inventar lošeg fiziološkog stanja
2.1.3.4.2 Plan korišćenja šuma u privatnoj svojini
Dodjela ogrijeva, sanitarne sječe i dr. omogućiće se za potrebe lokalnog stanovništva.
Omogućiće se vlasnicima koji obezbijede: zahtjev sa naznačenom količinom drvne mase za
sječu i posjedovni list odreñene parcele. Količina koja će se opredijeliti za sječu u šumama
privatnog vlasništva, zavisno od količine i kvaliteta drvne mase koja je u posjedu.
Obilježavanje stabala obaviće se tokom maja, a izvlačenje nakon završetka glavne turističke
sezone.
U tabelarnom prikazu data je orijentaciona količina drvne mase predviñene za tretiranje
sanitarno-uzgojnim mjerama u šumama u privatnom vlasništvu:
Prostorna cjelina
„Babino Polje -Treskavac’’
Četinari (m³)
Lišćari (m³)
Ogrjevno Tehničk
Ogrjevno Tehničko
drvo
o drvo
drvo
drvo
1500
600
’’Gusinjske šume’’
Trokut - Ribljak
UKUPNO:
300
1500
3300
UKUPNO
(m³)
600
800
2000
2100
900
2300
5300
Indikator: Dodijeljen ogrjev vlasnicima privatnih šuma
2.1.3.4.3. Praćenje stanja šumskih ekosistema
Praćenje ugroženosti i opšteg zdravstvenog stanja šuma i šumskog zemljišta u Parku sa
posebnim osvrtom na šumske rezervate.
Indikator: Izvještaj o stanju šuma
9
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.1.3.4.4. Plan gajenja šuma
Planom gajenja će se izvršiti pošumljavanje, popunjavanjem prirodnog podmlatka, već
podmlañenih površina u sastojinama prekinutog sklopa, u odeljenjima 73a i 74a prostorne
jedinice Babino Polje - Treskavac. Za pošumljavanje će se koristiti sadnice smrče (Picea abies).
Odeljenje
73a
74a
UKUPNO
Površina za sadnju (ha)
1,5
0,7
2,2
Vrsta drveća
smrča
smrča
Broj
sadnica
3750
1400
5150
Starost
2+2
2+2
Indikator: Pošumljeno 2,2 ha šumskog zemljišta i posañeno 5150 sadnica
FAUNA
RIBE
2.1.3.5. Cilj - Stabilne populacije riba (vitalnost i broj):
2.1.3.5.1. Zaštita i praćenje stanja ihtiofaune u slivu Komoračke rijeke i Hridskog jezera
Kada otpočne ribolov na ovom prostoru potrebno je pratiti stanje ihtiofaune i izvršiti poribljavanje
po potrebi
Indikator: Stabilno stanje ihtiofaune
2.1.3.5.2. Pokretanje sportsko-rekreativnog ribolova na lokalitetima koji su odreñeni
predhodnim istraživanjima
Sportsko-rekreativni ribolov u slivu Komoračke rijeke trebao bi da otpočne u 2014. godini, nakon
što resorno Ministarstvo dopuni naredbu o uslovu obavljanja sportskog ribolova i zaštite
ihtiofaune.
Indikator: Broj ribolovaca u slivu Komoračke rijeke i Hridskog jezera.
Broj krivolovaca
SISARI
2.1.3.6. Cilj - Zaštita postojećeg diverziteta sisara
2.1.3.6.1. Dobijanje podataka o stanju sisara
Izvršiće se modifikovanje anketnih listića, koje će Uprava parka da ispunjava, o stanju dvije
vrste sisara: divokoze i mrkog medvjeda.
Indikatori: Broj popunjenih anketnih listova i Izvještaj o stanju divokoze i medvjeda
10
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.1.3.6.2. Postavljanje kamera - zamki za evidentiranje prisutnosti divljih životinja
NP Prokletije prepoznat je kao potencijano stanište balkanskog risa. Izvršiće se postavljanje 10
kamera zamki na najpogodnijim „prelazima“ divljih životinja i registrovati prisutnost pojedinih
divljih životinja, u saradnji sa Službom zaštite. Cilj ove metode je da se kamerom zabilježi sto
više životinja, posebno prisutnost/odsutnost balkanskog risa.
Indikator: Broj kupljenih i postavljenih kamera - zamki
2.1.3.6.3. Primjena metode transekt u praćenju tragova balkanskog risa u snijegu
NP Prokletije je procijenjen kao potencijalno stanište balkanskog risa. Metoda praćenja tragova
u snijegu primjenjivaće se u cilju identifikovanja eventualne prisutnosti balkanskog risa i drugih
divljih životinja, metodom transekt (transekti će biti odabrani u dogovoru sa upravom NP
Prokletije).
Indikator: Broj tragova
2.2. OČUVANJE KULTURNIH VRIJEDNOSTI
2.2.1. KULTURNO - ISTORIJSKO NASLJEĐE
2.2.1.1. Cilj - Rekognosciranje i proučavanje kulturno - istorijskog nasljeña
2.2.1.1.1. Terensko identifikovanje tradicionalne arhitekture
Izvršiće se evidentiranje i dokumentovanje izvornih graditeljskih cjelina (planinski stanovi kolibe) u katunima plavsko-gusinjske regije
Indikator: Izvještaj o broju i vlasništvu izvornih katunskih stanova - koliba
2.2.2. ETNOGRAFSKA BAŠTINA
2.2.2.2. Cilj - Obilazak i upoznavanje etnografskog nasljeña
2.2.2.2.1. Evidentiranje etno baštine
Obaviće se rekognosciranje terena
etnografsku baštinu
i
povezivanje
sa
pojedincima
od
značaja
za
Indikator: Broj ostvarenih kontakata
2.2.2.2.2. Prikupljanje etnografske grañe
Kroz literalno i arhivsko istraživanje u relevantnim institucijama, prikupljaće se etnografska
graña
11
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
Indikator. Prikupljeni podaci o postojećoj etnografskoj grañi
2.3. FORMIRANJE
PARKA
INFORMATIVNO - PREZENTACIONO
EDUKATIVNIH SADRŽAJA
2.3.1. OPREMANJE CENTRA ZA POSJETIOCE
2.3.1.1. Cilj - Promocija i razumijevanje Nacionalnog parka
2.3.1.1.1. Izrada idejnog projekta ureñenja enterijera Centra za posjetioce
Za potrebe opremanja Centra neophodno je uraditi idejni projekat
Indikator: Urañen idejni projekat enterjera
2.3.1.1.2. Opremanje Centra za posjetioce
- Uradiće se stalna postavka reprodukcija crteža tradicionalne arhitekture plavsko-gusinjskog
kraja od Ibrahima Rekovića;
- Uradiće se stalna postavka umjetničkih fotografija prirodnih vrijednosti Parka od Ahmeta
Rekovića;
- Uradiće se sezonska postavka crteža prirodnih i kulturnih vrijednosti od učesnika Likovne
kolonije;
- Vršiće se prikupljanje eksponata od lokalnih izlagača i sakupljaca
Indikator: Izvršene planirane postavke
2.3.1.1.3. Obezbjeñivanje promotivnih materijala
Izradiće se lifleti koji će pružiti opšte informacije o Parku - priroda, kultura, aktivni odmor
Priprema i stampanje ostalog promotivno – propagandnog i video materija,
Indikator: Odštampano 3000 lifleta.
Pripremljen materijal za izdavanje videdo materijala
2.3.1.1.4. Edukacija grañana, mladih i učenika
U Centru za posjetioce vršiće se edukativne radionice i organizovati edukativne šetnje za
grañane, učenike osnovnih i srednjih škola, na teme „Prirodne i kulturne vrijednosti Parka,
Prednosti i nedostaci Parka“ i dr..
Indikator: Broj održanih radionica i edukativnih šetnji.
2.3.1.1.5. Infrastrukturno opremanje Centra za posjetioce
Izvršiće se infrastrukturno opremanje Centra.
Indikator: Izvršeno infrastrukturno opremanje
12
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.3.1.1.6. Obilježavanje značajnih datuma
U saradnji sa stručnim službama JPNPCG, lokalnim školama, nevladinim organizacijama,
sportskim klubovima i Opštinom Plav, organizovaće se interaktivne tematske radionice i druge
aktivnosti, u cilju obilježavanja značajnih datuma:
- 1. februar – Meñunarodni Dan Vlažnih staništa
- 4. mart – Svjetski Dan energetske efikasnisti
- 6. april – Svjetski Dan zdravlja
- 10 april – Svjetski Dan zaštite prirode
- 22. april – Dan Planete Zemlje,
- 9. maj – Dan ptica i drveća
- 21. maj – Dan biodiverziteta
- 23. maj – Evropski dan parkova
- 24. maj – Dan evropskih parkova,
- 4. jun – Dan zaštite životne sredine
- 5. jun – Svjetski dan zaštite životne sredine
- 25. septembar – Dan čistih planina
- 4. oktobar – Dan zaštite životinja
- Dan NP Prokletije- odrediti datum
Indikator: Broj obilježavanja značajnih datuma
2.3.2. UNAPRJEĐIVANJE I ODRŽAVANJE EDUKATIVNIH SADRŽAJA
2.3.2.1. Cilj - Omogućiti kvalitetan boravak posjetiocima, porast kvaliteta ponude, razvoj
infrastrukture sa minimalnim uticajem na okolinu
2.3.2.1.1. Kotinuirano promovisati Park na nacionalnom i meñunarodnom tržištu
Vršiće se promocija Parka, putem elektronskih i štampanih medija.
Indikator: Broj objavljenih članaka
Broj posjeta TV ekipa
2.3.2.1.2. Ažuriranje WEB stranice Parka
Dio Web-site nacionalnih parkova, koji je posvećen NPProkletije, kontinuirano će se dopunjavati
novim zanimljivim temama i važnim edukativnim i turističkim informacijama.
Indikator: Ažurirana WEB – stranica
2.3.2.1.3. Promovisati Park na lokalnim manifestacijama
Izvršiće se promocija Parka na tradicionalnim kulturnim dogañajima:
- Dani borovnice
- Gusinjsko ljeto- Saborni dani:
- 12 jul – Hridsko jezero
- 13 jul – Centar za pojsetioce / Alipašini izvori
- 31 jul – Dolina Grebaje
- 01 avgust – Dolina Ropojane
- 02 avgust – Centar za pojsetioce / Alipašini izvori
13
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
Indikator: Učešće u 2 lokalne manifestacije i na 5 sabornih dana
2.3.3. ODRŽAVANJE I UNAPRJEĐIVANJE POSTOJEĆIH PLANINARSKO REKREATIVNIH
STAZA
2.3.3.1. Cilj - Sigurnost kretanja posjetilaca po označenim stazama uz strogo pridržavanje
pravila ponašanja u Parku
2.3.3.1.1. Uspostavljanje sistema staza
Uspostaviće se sistem staza na prostoru Parka i definisati njuhova kategorizacija
Indikator: Uspostavljen sistem i kategorisane staze
2.3.3.1.2. Tekuće održavanje staza
Zbog dotrajale markacije i djelimično postavljene signalizacije, u saradnji sa Planinarskim
savezom Crne Gore i Planinarskim društvima iz Plava i Gusinja, izvršiće se dodatno markiranje i
postaviti oznake za pješačenje, u skladu sa važećim Pravilnikom o markaciji i signalizaciji u
prirodi
Indikator: Broj markiranih staza i postavljene oznake za pješačenje,
2.3.3.1.3. Saniranje staza od posljedica biotičkog i antropogenog uticaja
Na osnovu doznake suvih i oboljelih stabala, blagovremeno će se izvršiti uklanjanje potencijalno
opasnih stabala na stazama
Indikator: Uklonjena stabla od kojih je postojala opasnost prolaza na stazama
2.3.3.1.4. Postavljanje sigurnosne opreme
Ugradiće se sigurnosna oprema (sajle i klinovi) na Karanfilima (Sjeverni vrh i Očnjak, Hridski
krš), u cilju sigurnog kretanja posjetilaca
Uraditi studiju opravdanosti postavljanja zica t.z.v Ferrate, na stijeni Volusnice
Izvrsiti ciscenje i novo markiranje staza sportsko penjanja na ulazu i u samom NPP
Indikator: Ugrañena sigurnosna oprema
2.3.3.1.5. Izrada Projekta signalizacije
Uradiće se Projekat signalizacije postojećih staza u Parku
Indikator: Urañen Projekat signalizacije staza
2.3.3.1.6. Definisanje ulaznih kapija u Park
Odrediće se lokacije na kojima će biti postavljeni kontrolno naplatni punktovi
14
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
Indikator: Postavljena dva kontrolno naplatna punkta
2.3.3.1.7. Čiščenje i proboj starih staza i staza puteva kroz Nacionalni park
Izvršiće se čišćenje i probijanje staza i puteva
Indikator: Broj ureñenih i očišćenih puteva i staza
2.3.4. UNAPRJEĐIVANJE SISTEMA UPRAVLJANJA POSJETIOCIMA
2.3.4.1. Cilj – Kvalitetna ponuda uz visok stepen organizovanosti i minimalno moguć
negativan uticaj na ekosistem
2.3.4.1.1. Anketiranje posjetilaca
Pripremiće se višejezični anketni listovi, u cilju sticanja saznanja o kvalitetu usluga unutar Parka.
Anketa će se sprovoditi tokom turističke sezone u Centru za posjetioce. Ispitivaće se: učestalost
posjeta, dužina boravka, mišljenje o programima obilaska Parka, o stanju staza, čistoći i
urednost u Parku, o promotivnom materijalu, ljubaznost i uslužnost osoblja.
Ankete dostaviti na ispunjavanje i lokalnim turističkim organizacijama i objektima
Indikator: 150 popunjenih anketnih listova
2.3.4.1.2. Angažovanje volontera na terenu
Kontrola ulaza, promocija Parka, edukativni sadržaji.
2.3.5. UNAPRJEĐIVANJE STANJA AMBIJENTALNE HIGIJENE (UPRAVLJANJE
OTPADOM)
2.3.5.1.Cilj - Obezbjeñenje visokog kvaliteta čistoće i ambijentalne higijene
2.3.5.1.1. Sakupljanje otpada i njegovo odlaganje
U saradnji sa Službom za komunalne poslove, Opštinom Plav, lokalnim NVO, planinarskim
klubovima i dr. sprovodiće se aktivnosti na prikupljanju i adekvatnom odlaganju otpada,koji je
ostao kao posledica nepostojanja deponije u 2013. god u Plavu.
Idikator: Broj akcija i broj očiscenih lokacija
2.3.5.1.2. Čišćenje i održavanje staza i šetališta
Redovno će se čistiti i održavati planinarske, pješačke, biciklističke staze i šetališta, kao i njihova
signalizacija.
Indikator: Broj ureñenih staza i šetališta.
15
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.3.5.1.3. Izgradna javnih toaleta na Grebajama, Hridskom jezeru, oko Skakavice,
Izgradiće se javni toaleti, površine cca. 5 m²/ jedan toalet u skladu sa projektnom
dokumentacijom.
Indikator: Izgrañena tri javna toaleta.
2.4. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA KORISNICIMA PROSTORA PARKA
2.4.1. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA NOSIOCIMA PRIVREDNIH I OSTALIH
DJELATNOSTI
2.4.1.1. Cilj – Unaprijediti kvalitet saradnje sa svim nosiocima privrednih i javnih
djelatnosti, koji doprinose većem kvalitetu ponude Parka
2.4.1.1.1. Uspostavljanje saradnje sa nosiocima izvršne vlasti Opštine Plav i lokalnom
samoupravom
Organizovaće se sastanci u cilju realizacije obostranih interesa
Indikator. Broj održanih sastanaka i zajednički realizovane aktivnosti
2.4.1.1.2. Uspostavljanje saradnje sa predstavnicima privrednih i turističkih djelatnosti
Organizovaće se sastanci u cilju zajedničkog partnerstva u osmišljavanju i realizaciji
tradicionalnih privrednih i kulturnih dogañaja i manifestacija (Dani dijaspore, Dani borovnice,
Gusinjsko ljeto)
Indikator: Održana 3 sastanka na kojima su definisane zajedničke aktivnosti
2.4.1.1.3. Afirmacija domaće radinosti
Ostvariće se saradnja sa lokalnim preduzetnicima u cilju izlaganje i prodaje njihovih suvenira i
drugih autohtonih proizvoda u Centru za posjetioce.
Indikator: Broj proizvoñača
2.4.1.1.4. Zajednička realizacija socijalnih i kulturnih dogañaja
Formiranje foruma (socio-ekonomski Savjet). U cilju unapreñenja saradnje sa lokalnim
zajednicama i korisnicima prostora parka. Forum će činiti predstavnici lokalnih samouprava, TO,
predstavnici turističkih grupa, NVO sektori, predstavnici mjesnih zajednica, Predstavnici
planinarskih dru[tava i sl.
Indikator: Organizovanje Foruma (dinamika april-maj 2014 god.)
16
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.4.2. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA LOKALNIM ZAJEDNICAMA
2.4.2.1. Cilj – Uspostaviti uspješnu saradnju sa lokalnim stanovništvom o svim pitanjim
od obostranog interesa
2.4.2.1.1. Uspostavljanje saradnje sa mjesnim stanovništvom o normama i pravilima
ponašanja u strogo zaštićenim zonama Parka
Organizovaće se i sprovoditi sastanci sa lokalnim stanovništvom o aktuelnim problemima
(eksploatacija šuma, razgranicenje drzavni-privatni posjedi, ispaša stoke i branje borovnica u
centralnoj zoni Parka).
Indikator. Broj održanih sastanaka i podijeljenih letaka
2.4.2.1.2. Uspostavljanje saradnje sa proizvoñačima suvenira i autohtonih proizvoda
Radiće se na povezivanju i uspostavljanju čvršće saradnje sa lokalnim preduzetnicima i
njihovom organizovanju da prilikom različitih dešavanja i manifestacija u Parku izlažu i prodaju
svoje proizvode.
Indikator: Broj proizvoñača
2.5. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA INOSTRANIM I DOMAĆIM ORGANIZACIJAMA I
DONATORIMA
2.5.1. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA INOSTRANIM ORGANIZACIJAMA I
DONATORIMA
2.5.1.1. Cilj – Razviti strategiju saradnje sa inostranim organizacijama i donatorima koji
mogu obezbijediti fondove za izradu projekata razvoja i unaprjeñivanja Parka
2.5.1.1.1. Saradnja sa Regionalnom razvojnom agencijom za Bjelasicu, Komove i
Prokletije
Sarañivaće se sa Regionalnom agencijom u cilju realizacije projekata izgradnje i opremanja
Centra za posjetioce i postavljanja dva naplatna punkta na ulazu u Park
Indikator. Ralizovani projekti
Projekat Uspostavljanje prekogranicne saradnje CG-Kosovo-Albanija
Projekat koji treba da unaprijedi saradnju i odnose tri države i da stvori uslove za Prokletije kao
meñunarodni nacionalni park. Projekat će podržati WWF.
2.5.1.1.2. Produbljivanje saradnje sa dijasporom Plava i Gusinja
Uspostaviće se kontakti sa donatorima iz dijaspore koji mogu pružiti finansijsku podršku u
realizaciji projekata od interesa za Park
Indikator: Broj ostvarenih kontakata
17
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.5.2. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA DOMAĆIM ORGANIZACIJAMA
2.5.2.1. Cilj - U svim segmentima unaprijediti saradnju sa domaćim organizacijama sa
područja i gravitacione zone Parka
2.5.2.1.1. Uspostavljanje saradnju sa regionalnim i lokalnim subjektima
Uspostaviće se saradnja sa Nacionalnom turističkom organizacijom, kao i sa predstavnicima
lokalnih turističkih organizacija, kroz ostvarivanje zajedničkih aktivnosti u cilju unaprjeñivanja
turističke ponude
Indikator: Održana dva sastanka
2.5.3. USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA NVO SEKTOROM
2.5.3.1. Cilj - Uspostaviti strategiju saradnje sa NVO sektorom
2.5.3.1.1. Uspostavljanje kontakata i saradnje
Organizovaće se sastanci sa predstavnicima NVO čije je područje rada vezano za Nacionalni
park,u cilju zastite promocije i valorizacije prostora Parka.
Indikator: Organizovano vise sastanaka i akcija
2.6. USPOSTAVLJANJE PREKOGRANIČNE SARADNJE
2.6.1. INSTRUMENTI ZA PRETPRISTUPNU POMOĆ – IPA Komponenta II
2.6.1.1. Cilj – Podsticanje i unapreñivanje zajedničke zaštite i upravljanje prirodnim i
kulturnim resursima
2.6.1.1.1. Pronalaženje partnera za izradu zajedničkog programskog dokumenta
Pripremiće se zajednički Projekat kojim će se utvrditi oblast podrške i prioritet u saradnji sa
partnerskom institucijom koja učestvuje u programu prekogranične saradnje.
Indikator: Urañeni prijedlozi projekta
2.6.1.1.2. Uspostavljanje saradnje sa nacionalnim parkovima u okruženju
Uspostaviće se saradnja sa nacionalnim parkovima i zaštićenim područjima iz okruženja sa
sličnom problematikom i karakteristikama, u cilju razmjene iskustava iz oblasti menadžmenta,
ureñenja prostora, zaštite i održavanja prirodnih i kulturnih vrijednosti Parka (Valbona i Teti u
Albaniji).
Indikator: Broj ostvarenih kontakata
18
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.7. FORMIRANJE INSTITUCIONALNIH KAPACITETA
2.7.1. USPOSTAVLJANJE SISTEMA UPRAVLJANJA INFORMACIJAMA I MONITORING NA
NIVOU PARKA, SAGLASNO SISTEMU UPRAVLJANJA NA NIVOU JAVNOG PREDUZEĆA
2.7.1.1. Cilj - Posjedovanje dobrih i blagovremenih informacija o poslovanju, o sistemu
zaštite i drugih segmenata za unapreñenje institucionalnih kapaciteta
2.7.1.1.1. Unaprjeñivanje i obučavanje informatičkih vještina zaposlenih u Parku
Za zaposlene u parku organizovaće se obuka u cilju usavršavanja informatičkih vještina i
znanja,kao i kursevi usavrsavanja znanja stranih jezika
Indikator: Održana obuka
2.8. OSTALI POSEBNI CILJEVI
2.8.1. Učešće u izradi Prostornog plana posebne namjene za područje NP Prokletije
Javno preduzeće će preko Stručnih službi pružiti logostičku i stručnu pomoć odabranom
obrañivaču Plana
Indikator: Ostvareno učešće u izradi Prostornog plana posebne namjene
2.8.2. Izrada Plana objekata privremnog karaktera
Plan će se pripremati na osnovu prispjelih zahtjeva od strane zainteresovanih pravnih i fizičkih
lica, koji budu iskazali interes da na odreñenim lokacijama postave objekte privremenog
karaktera radi komercijalne djelatnosti.
Indikator: Urañen Plan privremenih objekata
2.8.3. Plan protivpožarne zaštite
Plan će se izraditi u saradnji sa MUP-Sektor za vanredne situacije. Njime će biti definisana
procjena ugroženosti od požara, način kooridnacije sa drugim subjektima u slučajevima izbijanja
požara, materijalno-tehnička sredstva koja je potrebno nabaviti za efikasno gašenje požara, i sva
druga pitanja u skladu sa Pravilnikom o metodologiji za izradu planova za zaštitu i spašavanje.
Indikator: Izrañen Plan protivpožarne zaštite.
2.8.4. Odreñivanje i ureñivanje mjesta za parking, sporstske aktivnosti, kamping,
roštiljanje i dr
Odrediće se i urediti mjesta za pomenute i druge aktivnosti na znacajnijim i posjecenijim
lokacijama
Indikator: Odreñena mjesta i lokacije.
19
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
III DINAMIKA I SUBJEKTI REALIZACIJE PROGRAMA
Broj
2.1.
2.1.1.
2.1.1.1.
2.1.1.1.1.
2.1.1.1.2.
2.1.1.1.3.
2.1.1.1.4.
2.1.2.
2.1.2.1.
2.1.2.1.1.
2.1.2.2.
2.1.2.2.1.
2.1.3.
2.1.3.1.
2.1.3.1.1.
2.1.3.1.2.
2.1.3.2.
2.1.3.2.1.
2.1.3.2.2.
2.1.3.3.
2.1.3.3.1.
Aktivnost
Izvršioci
Dinamika
Zaštita prirodnih vrijednosti
Fizička zaštite
Kadrovska i tehnička osposobljenost Službe zaštite za efikasno obavljanje
svoje djelatnosti
Formiranje Službe zaštite
Uprava JPNPCG
U kontinuitetu
Nabavka materijalno-tehničkih
sredstava Službe zaštite
Izrada Uputstava za rad Službe
zaštite
Edukacija Službe zaštite
Služba za finansijske
U kontinuitetu
poslove
Služba za pravne i
U kontinuitetu
opšte poslove
Služba za
U kontinuitetu
unaprjeñivanje i razvoj
Stručna zaštita
Kadrovski, stručno i organizaciono osposobiti Službu razvoja i
unaprjeñivanja za kvalitetno izvršavanje i implementaciju planskih ciljeva
Nacionalnog parka
Stručno usavršavanje zaposlenih
Uprava Parka
U kontinuitetu
Unaprijediti nivo istraživačkih aktivnosti u zaštiti prirodnih i kulturnih
vrijednosti
Podrška naučnim istraživanjima
Uprava Parka
U kontinuitetu
Očuvanje prirodnih vrijednosti (postojećeg nivoa biodiverziteta)
Zemljište
Zaštita zemljišta od zagañenja i sprječavanja nekontrolisane gradnje
Identifikovanje divljih deponija na
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
prostoru Parka
unaprjeñivanje
Sprječavanje nekontrolisane
Služba zaštite
U kontinuitetu
gradnje i drugih oblika devastacije
zemljišta
Vode
Očuvati trajno vrijednosti vodenih ekosistema i njihovih fizičkih i hemijskih
svojstava
Stanje hidroloških objekata
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
unaprjeñivanje
Ispitati kvalitet vode izvora
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
„Studenac”
unaprjeñivanje
Flora - vegetacija
Očuvanje florističkog diverziteta
Rad na inventarizaciji (Baza
Služba za razvoj i
U kontinuitetu
podataka)
unaprjeñivanje
20
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.1.3.3.2.
2.1.3.3.3.
2.1.3.4.
2.1.3.4.1.
2.1.3.4.2.
2.1.3.4.3.
2.1.3.4.4.
2.1.3.5.
2.1.3.5.1.
2.1.3.5.2.
2.1.3.6.
2.1.3.6.1.
2.1.3.6.2.
2.1.3.6.3.
2.2.
2.2.1.
2.2.1.1.
2.2.1.1.1
2.2.2.
2.2.2.2.
2.2.2.2.1.
Izrada flornih lista na osnovu
podataka
Mapiranje staništa borovnice i
procjena stanja populacije
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
unaprjeñivanje
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
unaprjeñivanje
Šume
Revitalizacija i obezbjeñenje stabilnosti šumskog ekosistema
poboljšanjem njihovog sastava, strukture i kvaliteta
Sanitarno uzgojni zahvati na
Služba za razvoj i
U kontinuitetu
šumskim ekosistemima
unaprjeñivanje
Plan korišćenja šuma u privatnoj
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
svojini
unaprjeñivanje
Praćenje stanja šumskih
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
ekosistema
unaprjeñivanje
Plan gajenja šuma
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
unaprjeñivanje
Ribe
Stanje i zaštita ihtiofaune
Zaštita i praćenje stanja ihtiofaune Služba za razvoj i
Jun - oktobar
u slivu Komoračke rijeke i
unaprjeñivanje
Hridskog jezera
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
Pokretanje sportsko-rekreativnog
unaprjeñivanje
ribolova na lokalitetima koji su
odreñeni predhodnim
istraživanjima
Sisari
Zaštita postojećeg diverziteta sisara
Dobijanje inicijalnih podataka o
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
stanju sisara
unaprjeñivanje
Postavljanje kamera - zamki za
Služba za razvoj i
Jan-jun, nov-dec
evidentiranje prisutnosti divljih
unaprjeñivanje i CZIP
životinja
Primjena metode praćenja
Služba za razvoj i
Jan- jun, dec
tragova u snijegu (metoda
unaprjeñivanje I CZIP
transekta) u cilju istraživanja
prisutnosti balkanskog risa u CG
Očuvanje kulturnih vrijednosti
Zaštita, valorizacija i prezentacija kulturno-istorijskog nasljeña
Rekognosciranje i proučavanje kulturno-istorijskog nasljeña
Terensko identifikovanje
Služba za razvoj i
Jun - oktobar
tradicionalne arhitekture
unaprjeñivanje
Zaštita, valorizacija i prezentacija etnografske baštine
Obilazak i upoznavanje etnografske baštine
Evidentiranje etno baštine
Služba za edukaciju,
Jun - oktobar
21
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.2.2.2.2.
2.3.
2.3.1.
2.3.1.1.
2.3.1.1.1.
2.3.1.1.2.
2.3.1.1.3.
2.3.1.1.4.
2.3.1.1.5.
2.3.2.1.6.
2.3.2.
2.3.2.1.
2.3.2.1.1.
2.3.2.1.2.
2.3.2.1.3.
2.3.3.
2.3.3.1.
2.3.3.1.1.
2.3.3.1.2.
2.3.3.1.3.
2.3.3.1.4.
2.3.3.1.5.
2.3.3.1.6.
2.3.3.1.7.
2.3.4.
2.3.4.1.
2.3.4.1.1.
promociju i marketing
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
promociju i marketing
Formiranje informativno-prezentaciono edukativnih sadržaja Parka
Prikupljanje etnografske grañe
Izgradnja i opremanje Centra za posjetioce
Promocija i razumijevanje NP Prokletije
Izrada idejnog projekta ureñenja
JPNPCG, Uprava
U kontinuitetu
enterijera Centra za posjetioce
parka
Opremanje Centra za posjetioce
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
promociju i marketing
Obezbjeñivanje promotivnih
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
materijala
promociju i marketing
Edukacija grañana, mladih i
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
učenika
promociju i marketing
Infrastrukturno opremanje Centra
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
za posjetioce
promociju i marketing
Obilježavanje značajnih datuma
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
promociju i marketing
Unaprjeñivanje i održavanje edukativnih sadržaja
Omogućiti kvalitetan boravak posjetiocima, porast kvaliteta ponude, razvoj
infrastrukture sa minimalnim uticajem na okolinu
Kontinuirano promovisati Park na
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
nacionalnom i meñunar. Tržištu
promociju i marketing
Ažuriranje WEB stranice
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
promociju i marketing
Promovisati Park na lokalnom
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
nivou
promociju i marketing
Održavanje i unaprjeñivanje postojećih planinarsko rekreativnih staza
Sigurnost kretanja posjetilaca po označenim stazama uz strogo
pridržavanje pravila ponašanja u Parku
Uspostavljanje sistema staza
Uprava Parka
U kontinuitetu
Tekuće održavanje staza
Služba zaštite
U kontinuitetu
Saniranje staza od posljedica
Služba zaštite
U kontinuitetu
biotičkog i antropogenog uticaja
Postavljanje sigurnosne opreme
Služba zaštite
U kontinuitetu
Izrada Projekta signalizacije
Uprava Parka
U kontinuitetu
Definisanje ulaznih kapija Parka
Uprava Parka
U kontinuitetu
Čišćenje i proboj starih staza i Služba zaštite
U kontinuitetu
staza puteva kroz Park
Unapreñivanje sistema upravljanja posjetiocima
Kvalitetna ponuda uz visok stepen organizovanosti i minimalno moguć
negativan uticaj na ekosistem NP
Anketiranje posjetilaca
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
22
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.3.4.1.2.
2.3.5.
2.3.5.1.
2.3.5.1.1.
2.3.5.1.2.
2.3.5.1.3.
2.4.
2.4.1.
2.4.1.1.
2.4.1.1.1.
2.4.1.1.2.
2.4.1.1.3.
2.4-1.1.4.
2.4.2.
2.4.2.1.
2.4.2.1.1.
2.4.2.1.2.
2.5.
2.5.1.
2.5.1.1.
2.5.1.1.1.
promociju i marketing
Angažovanje volontera na terenu
Služba zaštite
U kontinuitetu
Unaprjeñivanje sistema ambijentalne higijene (upravljanje otpadom)
Obezbjeñenje visokog kvaliteta čistoće i ambijentalne higijene
Sakupljanje otpada i njegovo
Služba zaštite
U kontinuitetu
odlaganje
Čišćenje i održavanje staza
Služba zaštite
U kontinuitetu
Izgradnja javnih toaleta na
Uprava parka
U kontinuitetu
Grebajama, Hridskom jezeru, oku
Skakavica
Uspostavljanje saradnje sa korisnicima prostora Parka
Uspostavljanje saradnje sa nosiocima privrednih i ostalih djelatnosti
Unaprijediti kvalitet saradnje sa svim nosiocima privrednih i javnih
djelatnosti, koje kao krajnji rezultat imaju uzajamno razvijene aktivnosti
koje doprinose većem kvalitetu ponude Parka
Uspostavljanje saradnje sa
Uprava Parka
U kontinuitetu
nosiocima izvršne vlasti opštine
Plav i lokalnom samoupravom
Uspostavljanje saradnje sa
Uprava Parka
U kontinuitetu
predstavnicima privrednih i
turističkih djelatnosti
Afirmacija domaće radinosti
Uprava Parka
U kontinuitetu
Zajednička realizacija socijalnih i
Uprava parka
U kontinuitetu
kulturnih dogañaja
Uspostavljanje saradnje sa lokalnim zajednicama
Uspostaviti saradnju u cilju promocije i marketinga tradicionalnih
proizvoda i proizvoda domaće radinosti
Uspostavljanje saradnje sa
Uprava Parka
U kontinuitetu
mjesnim stanovništvom o
normama i pravilima ponašanja u
strogo zaštićenim zonama Parka
Uspostavljanje saradnje sa
Služba za edukaciju,
U kontinuitetu
proizvoñačima suvenira i
promociju i marketing
autohtonih proizvoda
Uspostavljanje saradnje sa inostranim i domaćim organizacijama i
donatorima
Poseban cilj – Uspostavljanje saradnje sa inostranim organizacijama i
donatorima
Razviti strategiju saradnje sa domaćim i inostranim organizacijama i
donatorima koji mogu obezbijediti fondove za izradu projekata razvoja i
unaprjeñivanja Parka
Saradnja sa Regionalnom
Uprava Parka
U kontinuitetu
razvojnom agencijom za Bjelasicu,
23
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.5.1.1.2.
2.5.2.
2.5.2.1.
2.5.2.1.1.
2.5.3.
2.5.3.1.
2.5.3.1.1.
2.6.
2.6.1.
2.6.1.1
2.6.1.1.1.
2.6.1.1.2.
2.7.
2.7.1.
2.7.1.1.
2.7.1.1.1.
2.8.
2.8.2.
2.8.3.
2.8.4.
Komove i Prokletije
Produbljivanje saradnje sa
Uprava Parka
U kontinuitetu
dijasporom Plava i Gusinja
Uspostavljanje saradnje sa domaćim organizacijama
U svim segmentima unaprijediti saradnju sa domaćim organizacijama sa
područja i gravitacione zone Parka
Uspostaviti saradnju sa
Uprava Parka
U kontinuitetu
regionalnim i lokalnim subjektima
Uspostavljanje saradnje sa NVO sektorom
Uspostaviti strategiju saradnje sa NVO sektorom
Uspostavljanje kontakata i
Uprava Parka
U kontinuitetu
saradnje
Uspostavljanje prekogranične saradnje
Instrumenti za pretpristupnu pomoć – IPA komponenta II
Podsticanje i unaprjeñivanje zajedničke zaštite i upravljanje prirodnim i
kulturnim resursima, uspostavljanje jedinstvenog instrumenta za
pretpristpnu pomoć u procesu evropskih integracija
Pronalaženje partnera za izradu
Uprava Parka
U kontinuitetu
zajedničkog programskog
dokumenta
Uspostavljanje saradnje sa
Uprava Parka
U kontinuitetu
nacionalnim parkovima u
okruženju
Formiranje institucionalnih kapaciteta
Uspostavljanje sistema upravljanja informacijama i monitoring na nivou
Parka, saglasno sistemu upravljanja na nivou Javnog preduzeća
Posjedovanje dobrih i blagovremenih informacija o poslovanju, o sistemu
zaštite i drugih segmenata za unaprjeñenje institucionalnih kapaciteta
Unaprjeñivanje i obučavanje
Uprava Parka
U kontinuitetu
informatičkih informatičkih vještina
zaposlenih u Parku
Ostali posebni ciljevi
Učešće u izradi Prostornog plana
Stručne službe
U kontinuitetu
posebne namjene za područje NP
Prokletije
Izrada Plana objekata privremenog Služba za razvoj i
U kontinuitetu
karaktera na prostoru Parka
unaprjeñivanje
Plan protivpožarne zaštite
Služba za razvoj i
U kontinuitetu
unaprjeñivanje
Odreñivanje i ureñivanje mjesta za
Uprava parka
U kontinuitetu
parking, sportske aktivnosti,
kamping, roštiljanje
24
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
ΙV FINANSIJSKA SREDSTVA ZA SPROVOĐENJE PROGRAMA
Na nivou Javnog preduzeća za nacionalne parkove Crne Gore izrañuju se godišnji finansijski
izvještaji i godišnji finansijski planovi. Finansijski plan za jednu godinu se radi na bazi prihoda i
rashoda ostvarenih u prethodnoj godini i procjene prihoda po osnovu korišćenja dobara i
pružanja usluga u narednoj godini, te odobrenih sredstava državnim budžetom za narednu
godinu.
Kod procjene potrebnih sredstava za sprovoñenje Programa upravljanja za 2014. god. ulaze
sledeći elementi:
1. Troškovi ljudskih resursa (bruto plate i ostala primanja zaposlenih),
2. Ostali troškovi i drugi materijalni troškovi koji prate poslovanje i
3. Finansiranje programa (konkretni programi koji se odnose na Park)
Za Nacionalni park Prokletije u troškove ljudskih resursa ulaze bruto plate zaposlenih u
Nacionalnom parku kao i dio bruto plata Stručnih službi srazmjerno broju zaposlenih u
Nacionalnom parku Prokletije prema ukupnom broju zaposlenih u svim nacionalnim parkovima.
Takvim ključem se dijele osim bruto plata i ostali troškovi, dok se finansiranje Programa
projektuje prema planu potrebnih sredstava za angažovanje konkretnih poslova i izvoñenja
odredjenih radova u Nacionalnom parku.
Prema Zakonu o nacionalnim parkovima Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore a
samim tim i nacionalni park Prokletije sredstva za rad obezbjedjuje iz sledećih izvora:
• iz državnog budžeta,
• iz naknada za korišćenje dobara, odnosno sopstvenih prihoda,
• iz donacija i
• drugih izvora u skladu sa zakonom
Program upravljanja NP Prokletije za 2014. god. će biti finansiran uglavnom ukupnih prihoda
Javnog preduzeća, a dijelom iz eventualno odobrenih donatorskih sredstava. kao i naknada za
korišćenje dobara, odnosno sopstvenih prihoda(ciscenje suma i prihodi od istog,mogucnost
eksploatacije kamena u zonama gdje je to moguce i dr.) Potrebna finansijska sredstva za
sprovodjenje Programa upravljanja za NP Prokletije za 2014. god. iznose 115.500,00 €.
Direktni troškovi upravljanja NP Prokletije za 2014.god. projektovanim Planom iznose 91.000,00
€, dok učešće troškova Službi zajedničkih poslova u upravljanju NP Prokletije iznosi 5 % od
ukupnih troškova Službi odnosno 24.500,00 €.
Slijedi tabelaran pregled potrebnih troškova upravljanja NP Prokletije za 2014. godinu:
25
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
1.1 POTREBNA SREDSTVA ZA SPROVOĐENJE PROGRAMA
POTREBNA SREDSTVA ZA SPROVOĐENJE PROGRAMA
Plan za 2014. god.
NP PROKLETIJE
91.000,00 €
TROŠKOVI SLUŽBI ZAJEDNIČKIH POSLOVA 5% (550.000)
24.500,00 €
UKUPNO POTREBNA SREDSTVA ZA SPROVOĐENJE
PROGRAMA
115.500,00 €
1.2 FINANSIJSKA SREDSTVA POTREBNA ZA SPROVOĐENJE AKTIVNOSTI
-ANALITIČKI PREGLED-
AKTIVNOST
2.1.1.1.2. Nabavka materijalno tehničkih sredstava
Potrebna sredstva za
sprovoñenje aktivnosti
7.000,00 €
2.1.1.1.4. Edukacija Službe zaštite
300,00 €
2.1.2.1.1. Stručno usavršavanje zaposlenih
500,00 €
2.1.3.3.3. Terenska istraživanja zastupljenosti endemskih,
nacionalno i meñunarodno zaštićenih vrsta flore
500,00 €
2.1.3.4.1. Sanitarno-uzgojni zahvati na šumskim ekosistemima
4.600,00 €
2.1.3.4.2. Plan korišćenja šuma u privatnoj svojini
1.500,00 €
2.1.3.4.3. Praćenje stanja šumskih ekosistema
600,00 €
2.1.3.4.4. Plan gajenja šuma
800,00 €
2.1.3.5.1. Procjena stanja ihtiofaune u hidrološkim objektima
Parka
200,00 €
2.1.3.6.2. Analiziranje anketnih listova o stanju sisara i utvrñivanje
lokacija njihovog pojavljivanja
200,00 €
26
Program upravljanja NP “Prokletije“ za 2014. godinu
2.2.1.1.1. Terensko identifikovanje tradicionalne arhitekture
200,00 €
2.3.1.1.3. Obezbjeñivanje promotivnih materijala
600,00 €
2.3.3.1.2. Tekuće održavanje staza
500,00 €
2.3.3.1.3. Saniranje staza od posljedica biotičkog I antropogenog
uticaja
500,00 €
2.3.3.1.4. Postavljanje sigurnosne opreme
500,00 €
2.3.3.1.5. Izrada Projekta signalizacije
1.500,00 €
2.3.3.1.6. Definisanje ulaznih kapija u Park
10.000,00 €
2.3.5.1.1. Čišćenje i održavanje staza
500,00 €
2.8.1. Izrada amblema-logotipa NP Prokletije
600,00 €
2.8.4. Plan protivpožarne zaštite
500,00 €
27
Download

Program upravljanja NP Prokletije - 2014.