Urinarni sitem + genitalni sistem=
urogenitalni sitem
 Urinarni Sistem
 Bubrezi (parni)
 Ureteri(parni)
 Bešika
 Uretra
 Ženski polni organi (predmet Porodiljstvo)
 Muški polni organi (hirurgija)
 Testisi
 Akcesorne polne žlezde
 Penis
Urinarni sistem - funkcije
 Funkcije
 Koncentrovanje i izbacivanje azotnih jedinjenja
 Regulacija eritropoeze
 Balans vode i elektrolita
 Regulacija krvnog pritiska
 Regulacija pH plazme
Urinarni sistem
 Nefron
 Osnovna jedinica graĎe i funkcije bubrega
 Glomeruli
 Kapilari
 Bowmanova kapsula
 Proksimalni tubul
 Henlejova petlja
 Distalna tubula
 Zajednički tubul
Hirurške bolesti bubrega
 Hidronefroza
 Nefrolitijaza
 Traumatske ozlede
Traumatske ozlede
 Saobraćajne nesreće
 Povrede oštrim predmetima
 Povrede od vatrenog oružja
 Terapija: uglavnom nefrektomija
Nefrolitijaza
 Nakupljenje mokraćnog kamenja u bubregu
 Struvitni (CaMgP) i Oksalati najčešće kod pasa
 Simptomi: nespecifični,... hematurija
 Dijagnoza: RTG, ultrazvuk
 Insuficijencija bubrega
 Hidronefroza
 Terapija: dijeta
 Hirurška terapija: nefrotomija, nefrektomija
 Da li ukloniti bubrežni kamen ili ne?
 Ponekad hirurški zahvat više ošteti bubreg od kamena
 Funkcija bubrega?
 Veličina kamena?
 Efikasnost konzervativne terapije?
 Infekcija, hidronefroza, opstrukcija?
Procena veeličine bubrega
 Analiza RTG
 Lokacija topografija
 Levi bubreg





Desni bubreg
Pas: L2 – L4
Pas: T13 – L3
Mačka: L2 – L5 Mačka: L1 – L4
Veličina
Pas: 2.5 do 3.5 dužine pršljena L2 u Ventro dorzalnoj
projekciji
Mačka: 2.5 do 3 dužine pršljena L2
Nefrotomija
 Hirurški pristup: rez u slabini, pristupa se
retroperitonealno
Hidronefroza
 Predstavlja povećano nakupljanje tečnosti u
 bubrežnoj karlici sa kompresijom i atrofijom
 parenhima bubrega
 Najčešće je posledica opstrukcije uretera
 Dijagnoza: RTG, ultrazvuk...
 Terapija: nefrektomija
 Retroperitonealni pristup rezom na slabini ili Rez u
beloj liniji
 Bubreg se nalaziretroperitonalno
 Podvezivanje bubreže arterije i vene
 Podvezivanje uretera bliže mokraćnoj bešici
Hirurške bolesti uretera
 Ektopični ureter
 Ureterolitijaza
 Traumatske ozlede
Ektopični ureter
 Ne završava se na trigonum vesicae urinariae
 Vagina, uretra, ...
 Intrmuralni – ulazi u mokraćni mehur, ide kroz njegov
zid ali završava na nekom drugom mestu (ne na
trigonumu) ili u uretri
 Ekstramuralni – nema vezu sa mokraćnom bešikom
nego direktno završava u uretri iza sfinktera ili u vagini
Ektopični ureter
 Glavni simptom: ?????
Ektopični ureter
 Glavni simptom: ?????
 Urinarna inkontinencija
Ektopični ureter
 Dijagnoza?
 Dijagnoza kontrastni RTG?
 Intravenska urografija je radiološka dijagnostička metoda
snimanja bubrega i mokraćnih puteva (ureter, bešika i
uretra). Ova metoda se izvodi tako što se u perifernu venu
ubrizgava ubrizgava jodno kontrastno kontrastno sredstvo
sredstvo koje se potom izlučuje izlučujeputem bubrega i
mokraćnih kanala. Na taj način dobijamo uvid u funkciju
bubrega i anatomsku strukturu mokraćnih puteva.
 Intravenska urografija nam omogućava dijagnostiku
smanjenje ili odsustva funkcije bubrega te vizuelizaciju
različitih patoloških procesa u mokraćnim putevima
(tumori, kamenci, kongenitalne anomalije, hronične
upalne promene, zastoj u protoku mokraće).
Anastomoza uretera
 Kod tumora
 Traumatskog oštećenja
 Oštećeja zida sa mokraćnim kamenjem i sl
 Male dimenzije – lupa
 Veoma tanak konac 6-0
Hirurške bolesti mokradne bešike
 Mokraćno kamenje (Cystolithiasis)
 Traumatske ozlede, ruptura
Mokradno kamenje u bešici
 Struvitni
 Oksalatni......
 Dalmatineri (povećana koncentracija mokraćne
kiseline)
 Alopurinol
 Smanjuje produkciju urata
Klinička slika
 Inapetenca
 Povišena temperatura
 Često uriniranje sa malom količinom urina
 Disurija i abdominalna bol
 Urin zamućen, često i hematurija
 Lab
 kks, pregled urina,
 elektroliti,
Rtg
 Rez u beloj liniji od pupka do stidne kosti
 Kod mužijaka zaobići prepucijum po odgovarajućoj






tehnici
Prethodno kateterizacijom (ukoliko je moguće) ili
transkutano iglom ili nakon otvaranja trbušne
duplje(rizično) isprazniti mokraćnu bešiku
Bešiku izvući van reza (koliko je moguće)
Postaviti podržane niti
Rez sa ventralne strane dovoljno dugačak
Šivenje u dve etaže sa spororesorptivnim
monofilamentom
Ukoliko je kamenje u uretri pokušati kateterizacijom i
pod pritiskom sa fiz rastvorom izbaciti kamenje u
bešiku.
Cistocenteza
 Punkcija mokraćne bešike u cilju evakuacije urina
 Indikacije: opstrukcija uretre mokraćnim kamenjem
 Urgentan zahvat
 Perkutana suprapubična cistocenteza
 Ultrazvučno-navoĎena cistocenteza
Cistocenteza
 Mužijak, ženka?
 Suprapubična Cistotomija i postavljanje transkutanog katetera
Hirurške bolesti uretre
 Prolapsus uretre
 Mokraćno kamenje
 Traumatske ozlede, ruptura
Prolapsus uretrte
 Brahicefalični psi , češće, mužjaci kod polnog uzbuĎenja
 Uretra prolabira na vrhu penisa i uglavnom se vidi njena
sluzokoža crvene boje koja ponekad usled venske staze
poprima tamniju boju
 Prolapsus liči na kuglicu crvene boje
 Vlasnik obično primeti da životinja liže tu “kuglicu” i
često to opisuju kao izraslinu, novotvorevinu
 Terapija: izrezivanje sluzokože i njenog ponovnog
šivenja na vrhu penisa.
Urinarni sindrom kod mačaka –
FUS feline urologic syndrome
 Opstrukcija distalnog suženog dela uretre kod mačak a
 Nejasne etiologije
 Najčešće kod nekastriranih mužijaka
 Može da se javi i kod ženki (retrko) i kod kastriranih
mužjaka
 Sluz i kristali blokiraju distalni deo uretre
FUS
 Simptomatologija
 Anurija ili izuzetno teško mokrenje
 Letargija
 Proširena bešika
 Bolan abdomen
 Azotemija....
 Komatozno stanje
 hiperkalijemija
FUS – konzervativna terapija
 Terapija
 Sedacija –
 UvoĎenje uretralnog katetaera
 Masaža distalnog dela uretre (retko uspeva)
 Retrogradno ispiranje uretre (nakon transkutane
cistocenteze)
 Diureza
 Terapija tečnostima
 Antibiotici
FUS – hirurška terapija
 Perinealna uretrostomija radi se kod recidiva ove




bolesti ili kod nemogućnosti kateterizacije.
eliptičnim rezom oko skrotuma i prepucija.
Otprepariraju seskrotum i prepucij zajedno s penisom.
Otvori se uretra podužnim rezom pa se uretra ušiva za
kožu
Obstrukcija uretre u psa
 Različite forme kamenaca koji krenu iz mokraćne
bešike
 Zaglave se obično u uretri kod prelaska preko kosti
penisa i to na početku kosti pnisa
Klinička slika i patogeneza








Distenzija mokraćne bešike
Anurija
Disurija
ruptura, abdominalne efuzije ili perianalno subkutano
nagomilavanje tečnosti..
tvrd, momentalan otpor prolasku katetera
određivanje i serumske koncentracije kalijuma.
Kod hiperkaliemije na EKG zapisu se tada može očitati
zaravnjenje talasa, produžen PR interval, proširenje QRS
kompleksa, visok i šiljat T talas, aritmije kao i bradikardija.
Prisustvo visoke koncentracije kalijuma i kreatinina u
peritonealnoj tečnosti, dobijene abdominocentezom,
ukazuje na rupturu mokraćne bešike.
Terapija
 Cilj: uklanjanje obstrukcije i dekompresiju mokraćne
bešike.
 Konzervativna: Plasiranje urinarnog katetera
malenog dijametra, cistocenteza.
 hidropropluzijom urolita nazad u mokraćnu bešiku.
 Hirurška: uretrotomija
Uretrotomija
 Rez dužine 1-2 cm se plasira neposredno iza os penis







kranijalno od skrotuma.
Rez se plasira kroz kožu, potkožno tkivo,
Dalje ispod se nalaze m.retractor penis (sin et dex) koje je
potrebno ispreparisati na središnjoj liniji i odvojiti
lateralno.
Uretra se uočava potom, kao ljubičasto prebojena cevčica.
Rez se dalje produbljuje kroz uretru sve do plasiranog
katetera, odnosno urinarnog kamena.
Krvarenje koje se javlja potiče od kavernoznog tela uretre.
Ovo krvarenje se lako iskontroliče pritiskom.
Nakon uklanjanja obstrukcije, urinarni katetrer se plasira
prema mokraćnoj bešici. Ovaj kateter se ostavlja nekoliko
dana kako bi se sprečio kontakt mokraće sa rezom.
Svakako da bi pre uretrotomije bilo poželjno izvršiti
dekompresiju mokraćne bešike (transkutana,
urinocenteza), kako ne bi usled navale mokraće došlo do
onečišćenja operacionog polja.
Uretrostomija
 Tri ili više epizoda opstrukcije
 Oštećenje penisa i uretre
 Preskrotalna, SKROTALNA, perinealna
 Skrotalna najčešće jer je uretra tu najdeblja
 Ablacija skrotuma (eliptičan rez) orhiektomija
 Otvaranje uretre
 Šivenje za kožu (marsupilizacija)
HIRURŠKE BOLESTI PENISA
 Traumatizacije penisa
 Fraktura os penis psa
 Strangulacija penisa
 Fimoza
 Parafimoza
 Perzistentni frenulum penisa
 Venerični sarkom psa
 Traumatizacije penisa
 Najčešće tokom akta kopulacije kod pastuva
 Hematomi – zavoj na pritisak
 Laceracije – obrada i šivenje po načelima terapije rana
 Amputacija penisa:


Pri parcijalnoj amputaciji penisa (kod nekroze vrha penisa)
prvo se postavi kateter, a zatim se odreže vrh penisa. Zatim se
ušiva uretra za tunica albuginea penisa.
Pri potpunoj amputaciji penisa (falektomija) izrezuje se penis
zajedno sa prepucijom i skrotumom, te se učini kastracija.
Zatim se uretra u skrotalnom području šije za kožu.
Prelom os penis psa
 Krepitacija edem
 Anurija
 RTG snimak
 Lomovi bez pomaka – samo analgetici...
 Lomovi sa pomakom – kateter 7-10 dana 10 dana
Fimoza
 Fimoza (lat. phimosis) je
 Onemogućeno izlaženje penisa kroz otvor prepucija.
 Kongenitalno ili nakon traume ili infekcije.
 Zadržavanja mokraće u prepuciju zapaljenje sluzokože
 Teapija: Incizija kraniodorzalnog ruba prepucija i
šivenja sluznice za kožu prepucija.
Parafimoza (paraphimosis)
 nemogućnost uvlačenja penisa u prepucij.
 Najčešće se desi nakon kopulacije i ozlede zbog
 Često je povezana s prijapizmom (stalna erekcija penisa bez




spolnog nadražaja)
Dolazi do edematoznog oteknuća penisa, a ako se parafimoza u
tom trenutku ne leči dolazi do tromboze u corpus spongiosum i
nekroze.
Penis je potrebno što hitnije vratiti u prepucijum
Lečenje se izvodi s povećanjem prepucijalnog otvora u težim
slučajevima izvodi se delimična ili potpuna amputacija penisa
Hladni oblozi za smanjenje edema
Venerični sarkom psa
 Venerični sarkom u pasa
 Prenosivi venerični tumor (sarcoma venericum)




etiološki nije u potpunosti razjašnjen, a prenosi se
koitusom na oba pola.
Malinasti grozdovina sluznici penisa.
Leči se operatvno uz obaveznu plastiku sluznice
citostatici (vinkristin) -nakon nekoliko tretmana
dolazi do redukcije tumora
kastracija
Oboljenja testisa i skrotuma
 Skrotalna hernija – videti hernije
 Tumori, ....
 Kastracija je uvek metod lečenja – ablacija skrotuma
Ablacija skrotuma
 Kod oboljenja skrotuma
 Tumori, hematom.....
 Prilikom kastracije nekih rasa koje imaju izraženo




vrećast skrotum
Potpuno uklanjanje skrotuma elipsoidnim rezom oko
skrotuma
Jače krvarenje, potrebno ligirati
Testisi se uklanjaju nakon podvezivanja funuikiulusa
Rez se šije i koža se rekonstruiše.
Download

5. Hirurgija urogenitralnog sistema.pdf