Pregled lokomotornog sistema
– reumatološki status
Prim dr sci. med. Gordana Sušić, n. sar.
Zašto? pedijatar PZZ treba da bude
upoznat sa pregledom MSkS
o
o
o
o
RB su česte u detinjstvu 4-30% *
Dif. dg MSk bola je vrlo široka
Većina pat. stanja su benigna (trauma, bolovi rasta)
MSk simptomi znaci pot. ozbiljnih bolesti
(maligniteti, sepsa, SBVT, IBD...)
o Znanje i veština pedijatara limitirano
(razlozi brojni)
* Goodman JE et al. Pain 1991
*Symmons DR et al. J Rheumatol 1996
Artritis
Otok u zglobu ili
okolozglim strukturama, i
najmanje 2 od sledećih:
- bol na palpaciju i/ili pri
pokretima
- lokalna toplota
- ograničen obim pokreta
calor,
rubor,
dolor,
tumor,
functio laesa
Šta? obuhvata pregled MSkS
o Zglobovi- znaci inflamacije (otok osetljivost,
obim pokreta, deformacije)
o Enteze (mesta pripoja tetiva, ligamenata,
fascije)
o Tetivni omotači (daktilitis)
o Hod
o Mišićna slabost, osetljivost, hipotrofija
o Merenje dužine ekstremiteta
o Ispitivanje pokretljivosti LS kičme
o Procena staturoponderalnog rasta
Klinička procena zglobova
“Čovečuljak”
Inspekcija
o Simetrija, otok, gubitak
normalnih kontura i
orijentira, distenzija,
eritem, atrofija,
angulacija, deformacije
o SEADS (swelling,
erythema, atrophy,
deformity, skin changes)
Lawly, Creder. Musculosceletal
examination and joint injection techinques
Pravilo 6-ice
c10.god. eoJIA
- Otok desnog kolena,
- Inegalitet DE,
- Valgus kolena
c10.god. JIA RF +
- Deformacija ručja,
- Hipotrofija mišića
Posle 3 meseca
c12.god. eoJIA
- Hr. iridociklitis
- Nepravilna zenica
- Sek. katarakta
- Oštećenje vida
Palpacija – zgloba i periartikulnih tkiva
o
o
o
o
o
o
Bol, osetljivost, toplota, otok
Izliv – lako palpabilan u kolenskom zgl.
Hipertrofisana sinovija
Osetljivost enteza
Prisustvo burzitisa
Nesklad između jačine bola i objek.
znakova- sy idiopatskog mišićnoskeleatnog bola
Pregled enteza
Woo P, Laxer R,
Sherry. Pediatric
rheumatology in
clinical practice.
Springer 2007
Pokretljivost zglobova
o
o
Obim pokreta i stabilnost
Obim pokreta u svakom zgl. je definisan
o Fleksione kontrakture –obeležje JIA !!
Lawly, Creder. Musculosceletal examination and joint injection techinques
Osnovna pravila
o Komparacija sa kontralateralnom stranom
o Pregled svih zglobova (asimptomatski art.)
o Gate – Hod
(neujednačen ritam, hramanje, asimetrija)
o Arm - GE (rame, lakat, ručje, prsti)
o Leg-DE (kuk, kolena, skočni, stopalo)
o Spine -Kičmeni stub (cervikalni, torakalni,
lumbosakralni, sakroilijačni zgl.)
Foster H. pGALS a screening examination of the MSS
in school-aged children (jednostavan skrining MSS
evidence based, 2 min, visoka senzitivnost, dobro
prihvaćen)
p GALS
o Držanje tela (ant. post. lat.)
o Procena
- Postura i habitus
- Kožne promene- napr.
psorijaza
- Deformacije: napr. inegalitet
DE, varus, valgus kolena i
stopala, skolioza, otok
zglobova, ravna stopala,
hipotrofija mišića...
p GALS
o Hod (na prstima i na
petama)
o Procena
- skočni, subtalarni,
intertarzalni i mali zgl.
stopala i palac
- Položaj stopala
(! formiranje normalnog
long. luka stopala pri
hodu na prstima)
p GALS
o “Ispruži ruke ispred
sebe”
o Procena
-
Antefleksija ramena
Ekstenzija laktova
Ekstenzija šaka
Ekstenzija zglobova
prstiju
p GALS
o “Okreni dlanove na
gore i stisni
pesnicu”
o Procena
- Supinacija ručja
- Supinacija laktova
- Fleksija malih zgl. šaka
p GALS
o “Dodirni palcem vrh
kažiprsta”
o Procena
- Spretnost
- Koordinacija malih zgl.
kažiprsta i palca i
funkcionalna
(ključni pokret za hvat)
p GALS
o Stisak MCP zglobova
o Procena - stanje MCP, osetljivost
p GALS
o “Prisloni dlan o dlan”
o “Prisloni nadlanice
jednu uz drugu”
o Procena
- Ekstenzija malih zgl.
prstiju
- Ekstenzija ručja
- Fleksija laktova
p GALS
o “Podigni ruke
iznad glave”
o “Pogledaj u
tavanicu”
o Procena
- Ekstenzija laktova
- Ekstenzija ručja
- Abdukcija i elevacija
ramena
- Ekstenzija vrata
p GALS
o “Stavi ruke iza
vrata”
o Procena
- Abdukcija ramena
- Spoljna rotacija
ramena
- Fleksija laktova
p GALS
o “Otvori usta i
stavi tri prsta ”
o Procena
- Temporomandibularni
zglobovi
p GALS
o “Pokušaj da da
uhom dodirneš
rame”
o Procena
- Laterofleksija
cervikalne kičme
p GALS
o Palpacija kolena- “balottman”
o Procena
- Prisustvo zglobnog izliva
p GALS
o Aktivni pokret
fleksije i
ekstenzije kolena
(krepitacije)
o Procena
- Fleksija kolena
- Ekstenzija kolena
p GALS
o Pasivni pokreti u kuku
(flektirano koleno od
90º, un. rotacija u
kuku)
o Procena
- Fleksija kuka i
unutrašnja rotacija
p GALS
o “Da li možeš da dodirneš
prste na stopalima”
o Procena
- Antefleksija torakolumbalnog
dela KS
- Skolioza
Ispitivanje pokretljivosti KS kod
sumnje na JAS
Procena funkcijskog statusa kod
dece sa MSk simptomima
JIA
Trauma
Psihogeni bol
Bol
+/-
+
++++ (10/10)
Otok
++
+
-
Ogr. obim pokreta
++
-
-
Hramanje
++
+
++++ (bizaran)
Mišićna atrofija
++
-
-
Funk. nesposobnost
-
-
++++
Odsustvovanje iz škole
-
-
++++
Poremećaj sna
-
-
+++
Szer IS, Kimura Y, Malleson PN, Southwood T. Arthritis in
children and adolescents. Oxford University press 2006.
Kako? razlikovati normalan od
patološkog nalaza
o
o
o
o
Poznavanje obima pokreta zgl.
Prisustvo asimetrije
Uočavanje suptilnih promena
Pozvanaje normalnih varijanti hoda,
motornih miljokaza
o Prisutvo hipotrofije mišića
(m.quadriceps→artritis kolena)
o Hipermobilni sindrom – mehanički bol
nakon fiizičke aktivnosti
Kome ? treba uraditi pregled MSS
o Dete sa bolom u zglobovima, mišićima,
kostima,
o Febrilno dete
o Dete koje hramlje
o Kašnjenje ili regresija motornih miljokaza
o Nespretno dete (neurološka bolest
isključena)
o Dete sa hroničnom bolešću i pridruženim
MSk manifestacijama
Zaključak
Anamneza
i
Klinički pregled
=
Dijagnoza
Hvala na pažnji
Download

Pregled lokomotornog sistema – reumatološki status