1.3.1 Element Kavramının Tarihsel Gelişimi
(M.Ö. 483-423) Empedokles; bu güne kadar varlığından bahsedilen üç elemente (su, hava ve ateş)
birde toprağı ekler. Bu dört maddenin çeşitli oranlarda birleşmesiyle diğer maddelerin
oluştuğunu, ayrışmasıyla da maddelerin değiştiğini savunur. Empedokles, “evrendeki hiç bir şeyin
yok olmadığını sadece dönüşüme uğradığını (kütlenin koruma kanunu) savunur.”
Demokrit (M.Ö. 460-370); Buğdayın bölünerek una dönüşmesi, büyük kum taneciklerinin
ufalanmasını, hatta en saf madde olan altının bile aşınmasını görüyor, öyleyse atom; “maddelerin
bölünemeyen en küçük birimi olmalıdır,” fikrine götürüyordu. Ona göre hareket, hem maddelerin
hem de onların en küçük tanecikleri olan atomların özelliğidir. Madde başlangıçsız ve sonsuzdur.
Hiç bir şey yoktan var edilemediği gibi, vardan da yok edilemez (madde ve enerjinin korunumu
kanunu).
Aristo (M.Ö. 384-328): Antik çağın en etkin ve en büyük
otoritesi olan Aristo ve onun izleyicileri; maddenin atomlu
yapıda olduğu görüşünü küçümseyip maddelerin bir “yüksek aklın”
görüntüleri olduğunu savundular.
Aristo’ya göre yüksek aklın kurduğu evrende her şey, topraktan
doğup toprağa dönerdi. Bu dönüş zinciri; toprak→ateş→hava→su
ve yeniden toprak şeklindeydi.
Aristo’ya göre maddeyi özellikleri belirler. Özellikler; kuru-ıslak,
soğuk-sıcak. “Soğuk ve ıslak (su) sıvı, soğuk ve kuru (toprak) katı,
ıslak ve sıcak (hava) gaz, kuru ve sıcak ateşi (ateş) ateşi oluşturur.
1.3.2 Element Kavramının Tarihsel Gelişimi
Aristo bu şekilde düşünüyor ve karşı çıkanları küçümsüyordu ancak
simyadaki gelişmeler, yani metalorojinin gelişimi ile altın, gümüş,
cıva gibi elementlerin sentezlenmesi eski element kavramını
yavaş-yavaş sorguluyordu. Belki artık toprağa madde denilmiyordu
ama parçalanması zor olan bazı tuzlar bir element olarak
düşünülüyor ve uzun yıllar öyle kabul ediliyordu.
Bu arada bulunan altın, cıva ve kurşun gibi elementler belli
geometrik şekillerle sembolize edilmeye de başlanmıştı.
Elementler üzerindeki çalışmalar iatro kimya (İlaç Kimyası) çağında
da ve flojiston kimya (Yanma) çağında da devam etti. Ancak
Aristo’nun etkisi bu süreçte hep etkin olduğundan önemli bir
ilerleme olmadı.
Van Helmont (1577-1634), gazlarla buharlar arasındaki ayrımı
“soğukta sıvı hale geçenler buhardır” şeklinde tanımlayarak ayırdı.
Havada çok farklı gazların olduğunu öne sürerek, havanın tek
türden bir cisim olduğu düşüncesine de ilk kez karşı çıkmıştır.
1.3.3 Element Kavramının Tarihsel Gelişimi
Bu arada bulunan ve sentez edilen yeni bileşik ve elementler eski
element inancını temellerinden sarsıyordu.
R.Boyle deneylerle ifade edemese de ilk “Kimyasal Element”
kavramından bahsetti. “Bir madde eğer tam bir homojenlik
göstermiyorsa, belli maddelere ayrışa biliyorsa, o gerçek bir
element değildir.” Bu tanım o günlerde çok iddialı bir tanımdı.
Element, “kendinden daha basit maddelere dönüştürülemeyen
homojen maddelere denir” şeklinde uzun yıllar tarif edilmiş, ancak
radyo aktifliğin keşfinden sonra atomların da daha basit parçalara
ayrışa bileceği görülmüştür. Ayrıca çekirdek tepkimeleriyle atomlar
parçalana bilmekte ve çekirdekler kaynaştırılarak farklı elementlere
dönüştürüle bilmektedir.
Bu gün biliyoruz ki Element; Aynı cins atomlardan meydana gelmiş
saf maddelerdir.
Elemente kimyasal özelliklerini kazandıran yegane faktör,
çekirdeklerinde bulunan protonlarıdır.
Elementler milyonlarca aynı cins atomların bir araya gelerek
oluşturdukları saf maddedir.
1.3.4 Element Kavramının Tarihsel Gelişimi
Bir elementin tüm atomlarının proton sayıları kesinlikle aynıdır,
ancak nötron ya da kütle numaraları bir birinden farklı olabilir.
Yani bir elementin tüm atomları şekil, büyüklük bakımından bir
birinin aynı değildir.
Elementler sembollerle gösterilirler.
SEMBOL:
J.J.Berzellius (1779-1848) ; Bu gün kullandığımız, alfabedeki
harflerden türetilen simgeleme yöntemini bulmuştur. Elementlerin
Latince isimlerinin baş harfinin büyük harflerle, ihtiyaç duyuluyorsa
ardından gelen diğer harflerinden birinin küçük harflerle
gösterilmesiyle oluşturulan sigmeye SENMBOL denir.
ÖR; He,Ne,Ar…gibi. (Sadece tungesten için kullanılan W harfi,
almanca adı olan wolfram’dan türetilmiştir.)
Tüm atomlarda; Ps + Ns = Kn dır.
Nötr ataomlarda; Ps= Es
Tüm atomlarda; Yük+ Es=Ps
Download

element kavramı