2014 YILI
EGE BÖLGESĠ
TURUNÇGĠL REKOLTE
TAHMĠN RAPORU
EGE TARIMSAL ARAġTIRMA ENSTĠTÜSÜ
AĞUSTOS 2014
ĠÇĠNDEKĠLER
1. GĠRĠġ ............................................................................................................................................1
1.1. Dünyada ve Türkiye’de Turunçgil Üretim Trendleri ..................................................................1
1.2. Uluslararası Pazar .....................................................................................................................2
1.3. Üretici Fiyatlarındaki GeliĢmeler ..............................................................................................5
2. ÇALIġMA EKĠBI VE YÖNTEMĠ .................................................................................................6
3. TURUNÇGĠL 2014 YILI REKOLTE TAHMĠNLERĠ ....................................................................6
3.1. Ege Bölgesi Geneli ...................................................................................................................6
3.1.1. Portakal...........................................................................................................................7
3.1.2. Mandarin ........................................................................................................................7
3.1.3. Limon .............................................................................................................................7
3.1.4. Altıntop...........................................................................................................................8
3.2. Muğla ......................................................................................................................................8
3.2.1. Ula ....................................................................................................................................8
3.2.2. Köyceğiz ...........................................................................................................................9
3.2.3. Ortaca................................................................................................................................9
3.2.4. Dalaman ............................................................................................................................9
3.2. Aydın...................................................................................................................................... 10
3.2.1. Buharkent ..................................................................................................................... 10
3.2.2. KuĢadası ....................................................................................................................... 10
3.2.3. Kuyucak........................................................................................................................ 11
3.2.4. Nazilli ........................................................................................................................... 11
3.2.5. Söke .............................................................................................................................. 11
3.2.10. Sultanhisar .................................................................................................................... 11
3.3. Ġzmir ...................................................................................................................................... 12
3.3.1. Seferihisar ....................................................................................................................... 12
3.3.2. Menderes ......................................................................................................................... 12
3.3.3. Selçuk ............................................................................................................................. 13
3.3.4. Balçova ........................................................................................................................... 13
3.3.5. Narlıdere ......................................................................................................................... 13
3.3.6. Menemen ........................................................................................................................ 13
3.3.7. Karaburun ....................................................................................................................... 13
3.4. Balıkesir ................................................................................................................................. 14
3.4.1. Edremit ........................................................................................................................... 14
3.4.1. Havran............................................................................................................................. 14
4. YÖRELERE GÖRE TÜR VE ÇEġĠT TERCĠHLERĠ .................................................................... 14
5. DĠĞER SEKTÖRLER VE TARIMSAL ÜRÜNLERLE REKABET .............................................. 15
6. BÖLGEDEN BAZI NOTLAR ...................................................................................................... 15
1. GĠRĠġ
Turunçgiller dünyada en fazla üretilen ve uluslararası ticarete konu olan meyve grubunu
ifade eder. Bütün dünyada taze olarak tüketiminin yanında meyve suyu ve uçucu yağ
endüstrisinin en önemli kaynaklarından birini oluĢturur. Ġçerdiği yüksek orandaki C vitamini
ve mineral maddeler nedeniyle sağlık açısından tavsiye edilen meyve türleri arasında yer alır.
Bununla birlikte sahip olduğu ekolojik istekleri nedeniyle sadece subtropik iklim kuĢağının
sulama sıkıntısı olmayan yerlerinde yaygın olarak yetiĢtirilebilmektedir.
1.1. Dünyada ve Türkiye’de Turunçgil Üretim Trendleri
Son 50 yılda yaklaĢık olarak üretim alanı 4, ağaç baĢına verim 1,5, üretim ve ihracat
miktarı ise 5 kat artmıĢtır. Tablo 1., 2., 3. ve 4.’ten görüldüğü üzere üretim bütün ülkelerde
artıĢ göstermekle birlikte özellikle son 10 yılda Çin’de çok büyük bir üretim patlaması dikkat
çekmektedir. Bu artıĢın sadece önümüzdeki 10 yılda da devam etmesi halinde bile Çin dünya
üretiminin yarıdan fazlasını karĢılar hale gelecektir. Halen dünyada en fazla üretilen turunçgil
türü portakal olmasına rağmen en az üretim atıĢı da bu türde yaĢanmıĢtır. Ülkemiz dört türde
de ilk 10’a girmesine karĢın en fazla geliĢmeyi altıntop ve mandarin üretiminde kaydetmiĢtir.
Tablo 1. Portakal Üreten Belli BaĢlı Ülkeler (FAO)
1962
1972
Üretim (ton)
1982
1.850.900
3.789.163
11.598.204
19.682.292
18.530.600
18.012.560
973
101.404
218.740
575.120
2.642.557
3.144.257
13.162.345
12.980
5.480.200
7.472.656
6.895.000
8.082.000
11.225.500
8.166.480
149
Hindistan
670.000
1.300.000
1.258.000
1.330.000
2.870.500
5.000.000
746
Meksika
882.524
1.613.267
2.083.061
2.541.487
4.020.000
3.666.790
415
Ġspanya
1.213.100
2.259.600
1.703.500
2.941.000
2.963.061
2.933.800
242
Mısır
280.000
683.000
1.201.000
1.771.457
1.808.579
2.786.397
995
Ġtalya
712.200
1.554.400
1.497.600
2.112.386
1.723.630
1.770.503
249
Türkiye
188.051
466.600
656.000
820.000
1.250.000
1.662.000
884
Güney Afrika
433.286
554.912
531.875
755.831
1.306.782
1.612.828
372
Ülkeler
Brezilya
Çin
ABD
1992
2002
2012
% ArtıĢ
Tablo 2. Mandarin Üreten Belli BaĢlı Ülkeler (FAO)
Üretim (ton)
Çin
Ġspanya
Brezilya
Türkiye
Mısır
Fas
Japonya
Ġran
Ġtalya
Güney Kore
% ArtıĢ
1962
1972
1982
1992
2002
2012
9.855
138.000
206.000
629.000 3.457.000
8.823.715
13.600.000
113.900
578.100
879.100 1.521.400
2.068.100
1.873.900
1.645
387
248.183
405.892
588.695
667.872
1.262.740
959.672
2.719
32.701
96.800
198.000
390.000
590.000
889.293
1.451
61.000
83.000
114.000
340.733
601.698
885.365
48.000
150.000
293.000
273.000
405.700
877.111
1.827
94
898.300 3.568.000 2.864.000 1.683.000
1.131.000
846.300
6.346
13.000
49.000
105.165
590.664
715.000
825.000
658
115.500
264.500
337.850
498.731
548.350
759.579
842
11.851
278.784
1
718.955
642.525
692.186
82.207
Tablo 3. Limon Üreten Belli BaĢlı Ülkeler (FAO)
Yıllar
Ülkeler
1962
Çin
1972
1982
1992
2002
% ArtıĢ
46.000
2.300.000
2012
5.000
7.000
22.000
116.000
500.000
Hindistan
450.000
450.000
500.000
700.000
1.413.700
2.200.000
489
Meksika
147.787
476.390
797.748
816.912
1.725.090
2.070.764
1.401
Arjantin
82.000
186.000
384.000
660.700
1.313.270
1.300.000
1.585
Brezilya
63.489
119.342
226.471
496.336
984.551
1.208.275
1.903
589.761
614.923
901.740
758.400
733.001
771.110
131
Türkiye
74.409
149.200
311.000
420.000
525.000
759.711
1.021
Ġspanya
80.000
196.500
429.500
743.475
933.731
625.700
782
Ġran
11.000
65.000
148.305
522.457
900.000
600.000
5.455
362.715
692.325
632.290
747.202
486.410
346.325
95
ABD
Ġtalya
Tablo 4. Altıntop Üreten Belli BaĢlı Ülkeler (FAO)
Yıllar
Ülkeler
Çin
1962
1972
1982
1992
2002
2012
% ArtıĢ
5.500
7.000
16.000
87.000
260.562
3.800.000
69.091
1.600.091
2.379.544
2.610.880
2.018.000
2.199.020
1.046.890
65
Meksika
10.209
30.735
179.199
106.770
297.638
415.471
4.070
Tayland
9.500
13.000
14.045
35.000
267.288
328.000
Güney Afrika
55.000
123.377
59.563
101.844
286.495
304.559
3.453
554
Ġsrail
74.500
334.300
534.150
336.250
251.900
246.618
331
Türkiye
2.707
6.000
26.000
40.000
125.000
243.267
8.987
Arjantin
47.000
140.000
147.600
191.900
204.751
200.000
426
Hindistan
20.000
30.000
20.000
75.000
140.000
200.000
1.000
Sudan
38.000
56.000
55.902
60.000
98.000
196.000
516
ABD
1.2. Uluslararası Pazar
Üretilen turunçgillerin önemli bir bölümü üretildiği ülkelerde tüketilmektedir. Bunun
yanında ekolojik bakımdan turunçgil yetiĢtiriciliğine uygun olmayan ülkelerde hızla artan
tüketim alıĢkanlığı pazar hacminin giderek geniĢlemesine sebep olmaktadır. AĢağıdaki
tablolar incelendiğinde görüleceği üzere özellikle Kuzey Avrupa ülkeleri en önemli pazarı
teĢkil etmektedir. Yine önemli bir ithalatçı konumunda olan Çin’in mevcut üretim
projeksiyonu ile yakın gelecekte ihracatçı konumuna gelmesi durumunda uluslararası
turunçgil pazarında ciddi bir kaos meydana getireceği hesaplanmalı, gerekli eylem planları
Ģimdiden devreye sokulmalıdır. Son yıllarda Hollanda’nın reexport yoluyla pazarda önemli
bir yer tutmaya baĢlaması da dikkat çekmektedir.
Mevcut istatistikler Türkiye bakımından incelendiğinde limon ihracatında öne çıktığı
görülmekte ve yakın gelecekte pazar hacminde bir daralma beklenmemekle birlikte ekolojik
istekleri diğer türlere göre daha fazla olan limon üretiminin çok fazla artma imkanı da
bulunmamaktadır. Özellikle mandarin ve portakal’da önümüzdeki yıllarda uluslararası
2
pazarda yaĢanabilecek krizlerin bertaraf edilebilmesi için üretim artıĢından çok erkencilik ve
geçcilik yanında kalite standartlarının da arttırılması üzerinde durulmalıdır.
Tablo 5. Altıntop Ġhrac Eden Önemli Ülkeler (FAO)
Ülkeler
Ġhracat (Ton)
1961
1971
1981
1991
2001
101.372 99.276 291.480 468.486 397.572
15.722 12.851 57.430 66.911 129.335
956
5.072 13.674 27.875 73.131
72
8.679 34.099 36.756 57.436
10.200
6.000
6.015
4.458
7.637
40.106 234.777 236.293 146.243 69.408
1.946
1.028
5.912
8.343 23.964
6.000 18.000 20.000 20.349 19.379
2.780
5.451
395
7.808
54.214
ABD
Güney Afrika
Türkiye
Hollanda
Çin
Ġsrail
Ġspanya
Swaziland
Meksika
Belçika
% ArtıĢ
2011
225.718
223
214.797
1.366
158.068 16.534
122.046 169.508
109.694
1.828
59.633
149
53.861
2.768
17.478
291
17.009
612
14.617
27
Tablo 6. Altıntop Ġthal Eden Önemli Ülkeler (FAO)
Ülkeler
Ġthalat (ton)
1961
1971
7265
21976
% ArtıĢ
1981
61987
1991
69340
2001
97564
2011
178335
2.455
18819
24399
73079
160
11350
2664
61906
81908
86764
2193
166934
27705
119810
103412
80987
996
260784
90000
149178
94220
79956
27700
268650
21933
108234
70016
53036
33408
160004
122493
75594
63584
45287
40316
22.858
4.598
402
261
62
25.198
Ġngiltere
Çin
57553
140987
111843
1039
93650
23400
68933
31427
36922
34296
64
3.301
Ġtalya
305
52711
40684
46522
33855
31094
10.195
Hollanda
Japonya
Rusya
Fransa
Almanya
Kanada
Polonya
700
Tablo 7. Limon Ġhrac Eden Önemli Ülkeler (FAO)
Ülkeler
1961
1971
Ġhracat (ton)
1981
1991
2001
2011
% ArtıĢ
Türkiye
8.872
42.889
119.677
131.125
198.665
487.003
5.489
Ġspanya
34.089
51.726
233.894
331.531
498.921
480.831
1.411
Meksika
1.311
957
13.662
72.614
248.488
469.707
35.828
Arjantin
0
661
18.043
58.882
244.955
255.055
38.586
6.272
5.958
33.835
29.291
75.199
164.954
2.630
17
5.762
8.963
28.263
65.259
120.677
709.865
100.976
136.729
176.224
124.022
121.899
110.986
110
405
90
893
3.861
14.811
66.458
16.409
3.448
490
4.888
4.990
23.878
46.507
1.349
249.479
348.544
137.305
54.797
34.441
41.392
17
Güney Afrika
Hollanda
ABD
Brezilya
ġili
Ġtalya
3
Tablo 8. Limon Ġthal Eden Önemli Ülkeler (FAO)
1961
1971
Ġthalat (ton)
1981
1991
2.700
35.600
8.088
129.856
68.203
36.512
15
862
24.197
14.851
1.477
57.600
15.131
156.122
101.667
38.335
21.311
98.151
21.819
154.545
115.884
43.007
4.000
58.359
15.911
34.997
57.432
21.574
Ülkeler
ABD
Rusya
Hollanda
Almanya
Fransa
Ġngiltere
Ġtalya
Suudi Arabistan
Polonya
Kanada
84.456
35.000
44.723
132.345
140.839
60.907
29
37.356
56.700
30.947
2001
2011
177.911
135.365
81.435
139.617
109.106
72.925
70.081
41.419
108.369
48.947
419.935
226.621
159.249
148.796
121.225
107.573
103.714
92.753
89.409
79.365
% ArtıĢ
15.553
637
1.969
115
178
295
691.427
10.760
370
534
2011
% ArtıĢ
Tablo 9. Portakal Ġhrac Eden Önemli Ülkeler (FAO)
1961
1971
Ġhracat (ton)
1981
1991
854.002
880.927
766.719 1.129.963 1.125.758 1.526.624
11.400
138.747
113.720
111.085
257.862 1.042.291
Güney Afrika
219.170
177.891
330.900
330.831
624.483
975.456
445
ABD
198.277
243.829
406.482
231.054
540.947
751.956
379
29.869
78.998
52.844
304.462
416.875
400.046
1.339
7.259
59.467
54.287
60.593
143.236
366.331
5.047
999
37.848
34.832
130.457
173.648
192.257
19.245
Fas
304.368
447.761
458.891
517.036
259.368
171.615
56
Çin
37.293
56.745
55.547
55.527
59.467
157.090
421
172.449
132.212
108.219
156.386
148.173
135.424
79
Ülkeler
Ġspanya
Mısır
Yunanistan
Türkiye
Hollanda
Ġtalya
2001
179
9.143
Tablo 10. Portakal Ġthal Eden Önemli Ülkeler (FAO)
Ülkeler
Rusya
Almanya
Hollanda
Fransa
Suudi Arabistan
Çin
Ġngiltere
Kanada
BirleĢik Arap. Emir.
Ġran
Ġthalat (ton)
1961
1971
54.100 254.800
639.690 748.901
169.803 255.227
504.797 580.699
9.340 40.492
38.330 89.294
388.729 410.770
174.170 199.955
% ArtıĢ
1981
335.845
551.008
285.631
530.155
189.688
139.095
344.148
301.963
52.760
5.102
4
1991
184.000
598.886
404.032
591.601
192.352
129.134
372.790
151.506
50.020
2001
273.402
499.097
384.411
412.698
189.184
282.830
302.897
194.211
79.800
2011
568.365
483.734
461.732
410.822
360.597
319.291
284.649
208.119
201.815
184.289
1.051
76
272
81
3.861
358
73
119
383
3.612
Tablo 11. Mandarin Ġhrac Eden Önemli Ülkeler (FAO)
Ülkeler
Ġspanya
Çin
Türkiye
Fas
Pakistan
Arjantin
Ġtalya
Güney Afrika
Hollanda
Peru
1961
1971
52.202 313.928
4.605
25.087
0
0
32.705
77.529
30
11.910
0
440
41.908
13.715
0
0
31
1.095
0
0
Ġhracat (ton)
% ArtıĢ
1981
1991
2001
2011
587.508 832.089 1.053.862 1.590.319
3.046
5.276
30.005
157.802
730.896
15.872
88.818 102.747
215.023
470.929
530
171.499 159.957
170.917
348.509
1.066
20.330
24.700
106.816
324.962 1.083.207
792
30.416
36.705
115.245
26.192
4.051
10.124
76.350
112.861
269
0
4.200
91.012
107.783
2.566
5.714
39.140
58.703
86.351
278.552
0
459
6.182
69.387
15.117
Tablo 12. Mandarin Ġthal Eden Önemli Ülkeler (FAO)
Ülkeler
Rusya
Almanya
Fransa
Ġngiltere
Hollanda
Endonezya
Ukrayna
Polonya
ABD
Kanada
1961
10.800
59.707
101.323
16.662
8.467
Ġthalat (ton)
1971
1981
1991
12.100 32.970
1.000
170.687 228.530 380.265
147.163 246.718 281.984
44.165 96.229 140.897
37.471 47.844 112.620
45
252
329
1.988
1.516
17.415
32.000
19.481
62.529
2001
131.204
314.480
270.363
242.428
111.116
62.773
34.050
121.275
75.383
84.766
2011
% ArtıĢ
739.344
6.846
383.032
642
336.315
332
265.012
1.591
191.410
2.261
182.346 405.213
181.854
534
166.519
8.376
140.651
808
123.929
198
1.3. Üretici Fiyatlarındaki GeliĢmeler
Üreticiler ürün fiyatlarından genel olarak memnun değillerdir. Son 10 yıllık fiyatlar
incelendiğinde birçok girdinin fiyatının önemli ölçüde artmasına rağmen ürün fiyatlarının
fazla değiĢmediği, özellikle 2013 yılında fiyatların dahada düĢmesi sebebiyle bazı bahçelerde
ürünün hiç hasat edilmediği görülmüĢtür.
Tablo 13. Turunçgillerde Yıllara Göre Üretici Eline Geçen Ortalama Fiyatlar (TÜĠK)
Ürünler
Altıntop
Portakal
(Washington)
Mandarin (Satsuma)
Limon
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013
0,32 0,36 0,34 0,39 0,41 0,39 0,51 0,39 0,47 0,47
0,46
0,51
0,78
0,58
0,54
0,82
0,53
0,54
0,76
0,61
0,63
0,98
5
0,70
0,67
1,11
0,63
0,66
1,02
0,84
0,80
0,89
1,00
0,84
0,63
0,71
0,86
0,73
0,58
0,66
0,80
2. ÇALIġMA EKĠBI VE YÖNTEMĠ
ÇalıĢmalar Ege Tarımsal AraĢtırma Enstitüsü Meyvecilik ġubesinde görevli aĢağıda
isimleri verilen, 5 Ziraat Mühendisi tarafından gerçekleĢtirilmiĢtir. Sahada elde edilen veriler
ofis ortamında tekrar değerlendirilerek yorumlanmıĢ ve rapor haline getirilmiĢtir.
Tablo 14. Raporu Hazırlayan Personel
ÇalıĢma Ekibi
1
2
3
4
5
Dr. Mehmet TUTAR (Zir. Müh.)
Dr. Erol KÜÇÜK (Zir. Müh.)
Andaç Çavdar (Zir. Yük. Müh.)
Celal ġAFAK (Zir. Yük. Müh.)
Fatih ÇAĞIR (Zir. Müh.)
ÇalıĢmada Ege Bölgesindeki önemli turunçgil sahalarının neredeyse tamamı taranmıĢtır.
Gidilen alanlarda çftçilerle görüĢülmüĢ, bahçelerdeki meyve yükünün önceki yıllara göre
durumu yanında mevcut problemler, yapılan uygulamalar, hastalık ve zararlıların durumu ve
uyguladıkları mücadele yöntemleri, pazarlama Ģekilleri gibi konularda bilgi alınmıĢtır. Verim
tahminlerinde çiftçi beyanları esas alınmakla birlikte bahçeler yerinde incelenerek edinilen
izlenim ıĢığında tekrar düzenlenerek bir önceki yıla göre verim artıĢı veya azalıĢı ilçe
ölçeğinde % olarak tahmin edilmiĢtir. Bu tahminler 2013 yılı verim değerlerine uygulanarak
2014 yılı nihai tahmini ortaya çıkarılmıĢtır. Örnek olarak seçilen, incelenen ve verim
tahmininde esas olarak kullanılan bahçelerin yerleri rapor sonunda yer alan Harita 1.’de
görülmektedir. Toplam 100 adet nokta belirlenmiĢ ve değerlendirmeye esas alınmıĢtır.
3. TURUNÇGĠL 2014 YILI REKOLTE TAHMĠNLERĠ
3.1.
Ege Bölgesi Geneli
Ege Bölgesi genelinde türler bazında beklenen nihai rekolte tahmini aĢağıdaki tabloda
görültüğü gibidir (Tablo 15.). Sadece mandarin üretiminde 2013’e göre daha yüksek bir verim
beklenirken diğer bütün türlerde bir önceki yıla göre düĢüĢ tahmin edilmektedir. Satsuma
mandarini alanlarının dağılımına paralel olarak Ġzmir ve Balıkesir illerinde bir artıĢ, portakal
ve limonun hakim olduğu Aydın ve Muğla’da ise bir düĢüĢ beklenmektedir. Ġhracat
potansiyeli bakımından değerlendirildiğinde bölgesel anlamda herhangi bir kalite kaybı
olmadığı, aksine kalitenin yüksek olacağı bir hasat dönemi beklenmektedir. Küçük alanlarda
meydana gelen dolu yağıĢları kaliteyi düĢürmüĢ olmasına rağmen bölgesel anlamda dikkate
değer değildir.
Tablo 15. Ege Bölgesi 2014 Yılı Turunçgil Tahmini Verimleri (ton)
Portakal
Aydın
TOPLAM
TURUNÇGĠL
Altıntop Turunç
Mandarin Limon
43.008
32.188
1.581
501
591
77.869
Balıkesir
466
23.347
237
0
0
24.050
Ġzmir
623
166.559
473
0
0
167.654
Muğla
188.914
5.450
52.512
2824
169
249.870
EGE BÖLGESĠ
233.011
227.544
54802,77
3325
760
519.443
6
3.1.1. Portakal
Ege bölgesi portakal üretiminde yıllara göre dalgalanmalar görülse de genel olarak bir
artıĢ eğilimindedir. Aydın ve Muğla illeri önemli üretim bölgelerini teĢkil eder. 2014
sezonunda her iki ilde de kayda değer miktarda verim düĢüklüğü beklenmektedir.
Tablo 16. Ege Bölgesi Ġllere ve Yıllara Göre Portakal Üretimi (ton)
2004
2005 2006
2007
2008
2009
37.859 44.352 49.386 47.750 23.707 46.976
Aydın
150
100
360
300
420
420
Balıkesir
793
751
730
782
813
814
Ġzmir
Muğla
75.377 51.068
83.767 99.258 87.667 155.350
EGE
BÖLGESĠ 114.179 96.271 134.243 148.090 112.607 203.560
2010
2011
2012
2013
2014
44.512 47.650 51.562 55.854 43.008
420
450
450
457
466
869
789
716
656
623
168.337 226.795 227.339 233.227 188.914
214.138 275.684 280.067 290.194 233.011
3.1.2. Mandarin
Bölgede ağırlıklı olarak yetiĢtirilen Satsuma mandarininde verim bir önceki yıla göre
daha yüksek beklenirken fazla bir üretimi olmadığı için ortalamayı değiĢtirmeyen Clemantin
mandarininde verim oldukça düĢüktür. Bölgesel bazda mandarin üretimi genel bir arıĢ
eğilimindedir. Son yıllarda görülen bu artıĢ üretim alanının artmasından ziyade daha önce
dikilen bahçelerin tam verime yatması, bakım, besleme ve mücadele tedbirlerinin iyileĢmesi
ile ağaç verimlerinin artmasından kaynaklanmaktadır.
Tablo 17. Ege Bölgesi Ġllere ve Yıllara Göre Mandarin Üretimi (ton)
2004
26.662
Aydın
5.418
Balıkesir
104.855
Ġzmir
29.707
Muğla
EGE
BÖLGESĠ166.642
2005
27.429
6.011
94.925
34.564
2006
28.243
9.594
111.452
33.616
2007
25.638
21.070
91.368
8.207
2008
24.881
34.162
91.982
9.023
2009
27.216
34.522
101.545
9.904
2010
28.746
34.611
126.068
10.559
2011
30.103
26.388
110.614
11.671
2012
30.419
26.013
133.887
11.781
2013
30.366
22.235
148.713
12.112
2014
32.188
23.347
166.559
5.450
162.929 182.905 146.283 160.048 173.187 199.984 178.776 202.100 213.426 227.544
3.1.3. Limon
Limon ülkemizdeki diğer turunçgil türlerine göre soğuklara daha hassas olduğundan
yetiĢtirilme alanı sınırlıdır. Dolayısıyla yıllar itibariyle üretimi çok fazla artmamıĢtır. Diğer
taraftan diğer türlerde önemli olmayan uçkurutan hastalığı limon yetiĢtiriciliğini
zorlaĢtırmakta, zaman zaman yaĢanan Ģiddetli soğuklar mevcut plantasyonlara zarar
vermektedir. Muğla’nın Ortaca ve Dalaman ilçelerinde yoğunlaĢan üretimde bir önceki yıl
yaĢanan soğuk zararı nedeniyle gözle görülür bir verim düĢüklüğü beklenmektedir.
Tablo 18. Ege Bölgesi Ġllere ve Yıllara Göre Limon Üretimi (ton)
2004
Aydın
Balıkesir
Ġzmir
Muğla
EGE
BÖLGESĠ
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
799
840
1.249
1.381
1.174
1.416
1.499
1.515
1.543
1.506
1.581
50
100
0
122
240
240
240
231
234
232
237
361
401
584
535
537
545
508
515
481
468
473
49.140 40.762 50.621 47.839 39.671 52.502 57.297 60.778 61.155 61.779 52.512
50.350 42.103 52.454 49.877 41.622 54.703 59.544 63.039 63.413 63.985 54.803
7
3.1.4. Altıntop
Ege Bölgesinde yaygın bir üretimi yoktur. Sadece Muğla’nın Ortaca ve Dalaman
Ġlçelerinde kayda değer bir üretimden bahsedilebilir. Beklenen rekolte o yöredeki diğer
türlerde olduğu gibi düĢüktür.
Tablo 19. Ege Bölgesi Ġllere ve Yıllara Göre Altıntop Üretimi (ton)
2004
Aydın
Muğla
EGE
BÖLGESĠ
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
58
81
17
82
95
95
504
523
523
527
501
1.084
1.273
2.155
2.008
2.166
2.537
2.730
3.437
3.460
3.621
2.824
1.142
.1354
2.172
2.090
2.261
2.632
3.234
3.960
3.983
4.148
3.325
3.2. Muğla
Muğla Ġlinin Turunçgil varlığı özellikle Köyceğiz, Ortaca ve Dalaman ilçelerinde olup,
kısmen de Fethiye ve Ula ilçelerinde yetiĢtiricilik yapılmaktadır. Diğer ilçelerde kayda değer
bir turunçgil varlığı bulunmamaktadır. Yörede daha çok Washington portakalı yetiĢtiriciliği
yapılmakla birlikte özellikle Köyceğiz Gölü çevresinde soğuktan fazla etkilenmeyen alanlarda
yazın hasat edilen Valencia portakalı da yaygındır. Giderek azalan Klamantin mandarini
yanında Ortaca’da Enterdonat limonu yetiĢtiriciliği yoğunluk kazanmaktadır. Dalaman ve
Ortaca’da Altıntop, Fethiye’de Satsuma yetiĢtiriciliğinden bahsedililebilirse de oldukça azdır.
Muğla ihracata limon ve portakal yetiĢtiren önemli alanlarımızdan biridir. Bölgede yer yer
ĢehirleĢme ve son yıllarda yaĢanan fiyat düĢüklüğü nedeniyle sökülen bahçelere rastlanmıĢtır.
Bunun yanında nadir de olsa yeni tesis edilen bahçelere rastlanmaktadır.
Yörede yer yer yaĢanan dolu yağıĢları önemli ölçüde verim kaybına neden olmasa da
bazı yerlerde meyvelerin lekelenmesine yol açmıĢtır. 2013 Aralık ayında yaĢanan Ģiddetli
soğuklar ağaç üzerindeki meyvelere ve bazı yerlerde özellikle limon ağaçlarının genç
sürgünlere zarar vererek 2014 yılında verim düĢüklüğüne sebep olmuĢtur. Ġlkbahar ve yaz
baĢında gerçekleĢen yağıĢlar özellikle Clemantin mandarininde verimi bariz Ģekilde
düĢürmüĢtür. Muhtemelen bu durumla iliĢkili olarak Washington portakallarında da gözle
görülür bir verim düĢüklüğünden bahsedilebilir. Bununla birlikte meyvenin seyrek olması
nedeniyle dolu görülen kısmi alanlar dikkate alınmazsa kaliteli bir ürün yılı beklenmektedir.
Tablo 20. Muğla Ġli Yıllara ve Türlere Göre Turunçgil Üretimi (ton) (TÜĠK)
2004
75.377
Portakal
Mandarin 29.707
49.140
Limon
1.084
Altıntop
84
Turunç
TOPLAM 155.392
2005
51.068
34.564
40.762
1.273
161
127.828
2006
2007
2008
2009
83.767 99.258 87.667 155.350
33.616 8.207 9.023 9.904
50.621 47.839 39.671 52.502
2.155 2.008 2.166 2.537
149
147
145
145
170.308 157.459 138.672 220.438
2010
168.337
10.559
57.297
2.730
159
239.082
2011
226.795
11.671
60.778
3.437
159
302.840
2012
227.339
11.781
61.155
3.460
159
303.894
2013
2014
233.227 188.914
12.112 5.450
61.779 52.512
3.621 2.824
161
169
310.900 249.870
3.2.1. Ula
2014 yılında ilçede meyve veren 40.817 portakal ağacından 1.723 ton, 16.768 mandarin
ağacından 351 ton, 8.146 limon ağacından da 403 ton ürün beklenmektedir. Ġlçede yıllar
itibariyle azalan bir turunçgil yetiĢtiriciliğinden bahsedilebilir.
8
Tablo 21. Ula Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Portakal
Mandarin
Limon
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2.272
2.688
2.678
1.792
2.009
2.209
2.068
1.080
1.216
1.080
785
633
634
368
409
400
418
454
454
2011
2012
2013
2014
2.044
2.021
2.027
1.723
628
642
642
639
351
413
459
448
448
403
3.2.2. Köyceğiz
Turinçgil yetiĢtiriciliğine çok uygun alanları barındıran ilçede portakal ve limon
yetiĢtiriciliği artarken mandarin üretimi düĢmektedir. 2014 yılında beklenen tahmini verim
1.371.500 ağaçtan 140.406 ton portakal, 60.950 ağaçtan 1.722 ton mandarin, 117.500 ağaçtan
10.680 ton limondur. Ayrıca 2.800 altıntop ağacından 328 ton ürün beklenmektedir.
Tablo 22. Köyceğiz Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
37.980 10.305 49.590 58.092 51.914 112.750 125.850 176.100 177.975 179.258 143.406
20.570 24.000 22.832 2.100 2.075 3.063 3.063 3.963 3.963 4.431 1.772
1.938 2.880 3.212 5.009 3.935 7.665 9.812 11.565 11.565 11.867 10.680
Portakal
Mandarin
Limon
3.2.3. Ortaca
Ege Bölgesinin en önemli limon üretim merkezi konumunda olan ortaca da 451.399
adet ağaçtan 30.701 ton limon beklenmektedir. 2013 Aralık ayında meydana gelen soğuklar
ince dallarda zarar yapmıĢ, 2014 veriminin düĢmesine sebep olmuĢtur. Diğer yandan
uçkurutan hastalığı limon üretimini ciddi oranda etkilemektedir. 234.951 portakal ağacından
22.312 ton, 16.191 altıntop ağacından 1.425 ton ürün beklenmektedir.
Tablo 23. Ortaca Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Portakal
Mandarin
Limon
Altıntop
16.825 17.971 14.046 18.559 17.867 17.807 18.755 25.627 23.627 26.249
263
81
116
172
151
97
144
177
177
171
40.088 29.832 39.256 34.332 28.325 36.071 37.121 36.112 36.112 36.119
8
594
583
737 1.097 1.206 1.781 1.781 1.781
22.312
86
30.701
1.425
3.2.4. Dalaman
Ġlçe yıllar itibariyle artan bit turunçgil üretimine sahiptir. Özellikle portakal ve limon ön
plana çıkar. 2014 yılında 14.240 adet portakal ağacının 18.208, 95.560 portakal ağacının ise
18.208 ton ürün vermesi beklenmektedir. Muğlanın diğer ilçelerinde olduğu gibi beklenti
buradada düĢüktür. Genel ortalamadan farklı olarak ilçe genelinde önemli bir alan teĢkil eden
TĠGEM’e bağlı Devlet Üretme Çiftliğinde özellikle limon ağaçlarında verim geçen yıldan
fazla beklenmektedir.
9
Tablo 24. Dalaman Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013 2014
Portakal 13.528 15.760 15.449 16.397 12.795 16.035 18.571 21.075 21.401 22.760
Mandarin
80
102
193
247
243
243
211
211
211
211
5.112 5.912 6.512 6.805 5.704 6.704 8.400 10.987 11.227 11.467
Limon
Altıntop
850
938 1.250 1.250 1.250 1.250 1.250 1.250 1.250 1.322
18.208
63
10.320
992
3.2. Aydın
Aydın Ġlinin sahile yakın olan KuĢadası ve Söke Ġlçelerinde bir miktar Satsuma mandarini
yetiĢtirilmektedir. Buralardan iç kesimlere doğru düĢük yoğunlukta ilerleyen turungil
yetiĢtiriciliği Washington portakalaına dönüĢmekte, Kuyucak ve Nazilli ilçelerinde tekrar
yoğunluk kazanmaktadır. Söke ilçesinde bir miktar limon varlığından bahsedilebilir. Kıyı
kesimlerde yetiĢtirilen Satsumalar ihracata konu olmakla birlikte iç kesimler daha çok iç
piyasaya yönelik üretim yapmaktadır. Ekolojik koĢullardan dolayı kalın kabuklu olan
portakalların depo ömrü uzun olduğundan depolama amacıyla tercih edilmektedir. Genel
olarak ağaç verimliliği yüksek olmasına rağmen ürün fiyatları diğer bölgelerin altında
kalmaktadır.
2014 ürününü etkileyecek herhangi bir olumsuzluk yaĢanmamıĢtır. Ancak bir önceki
yılda yaĢanan yüksek verim nedeniyle portakal verimi gözle görülür derecede düĢüktür.
Satsuma mandarininde ise verimde bir miktar artıĢ beklenmektedir. Özellikle KuĢadası civarı
sadece geçen yıla gore değil, birçok yıla gore daha yüksek verim beklemektedir.
Tablo 25. Aydın Ġli Yıllara ve Türlere Göre Turunçgil Üretimi (ton) (TÜĠK)
2004
Portakal 37.859
Mandarin 26.662
799
Limon
58
Altıntop
303
Turunç
TOPLAM 65.681
2005
44.352
27.429
840
81
546
73.248
2006
49.386
28.243
1.249
17
517
79.412
2007
47.750
25.638
1.381
82
430
75.281
2008
23.707
24.881
1.174
95
453
50.310
2009
46.976
27.216
1.416
95
463
76.166
2010
44.512
28.746
1.499
504
445
75.706
2011
47.650
30.103
1.515
523
512
80.303
2012
51.562
30.419
1.543
523
514
84.561
2013 2014
55.854 43.008
30.366 32.188
1.506
1.581
527
501
657
591
88.910 77.869
3.2.1. Buharkent
Ġlçede meyve veren yaĢta 16.600 portakal, 6.950 adet mandarin ağacı bulunmaktadır.
Beklenen verim 807 ton portakal, 264 ton mandarin olup, geçen yılın altındadır.
Tablo 26. Buharkent Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
2005
2004
Portakal
Mandarin
720
144
934
441
2006
934
441
2007
6.120
1.240
2008
900
280
2009
995
277
2010
995
277
2011
995
277
2012
2013
2014
995 1.009 807
277
278 264
3.2.2. KuĢadası
Mandarin yetiĢtiriciliğinin yaygın olduğu ilçede 2014 yılında Ģimdiye kadarki en yüksek
verim beklenmektedir. 93.600 adet ağaçtan 6.608 ton mandarin, ile 8.225 ağaçtan 477 ton
portakal hasat edileceği tahmin edilmektedir. Kıyı kesimlerde hızla devam eden yapılaĢmaya
10
rağmen turinçgil yetiĢtiriciliğinde bir artıĢ sözkonusudur. Elde edilecek ürünün büyük
çoğunluğu ihracata uygun olacaktır.
Tablo 27. KuĢadası Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı 2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
80
81
230
164
162
162
162
324
410
454
477
2.845 3.714 2.608 2.593 2.543 2.543 4.184 4.646 5.083
6.608
Portakal
Mandarin 2.850
2014
3.2.3. Kuyucak
Portakal yetiĢtiriciliğinin yaygın olduğu ilçede 404.645 ağaçtan 22.748 ton portakalın
alınması beklenmektedir. Yıllar itibariyle artan bir turunçgil varlığından bahsedilebilir.
Tablo 28. Kuyucak Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
Portakal
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
20.520 24.621 26.721 22.265 5.006 23.001 23.302 23.358 26.777 30.379
168
Mandarin
129
129
481
481
602
603
603
603
602
2014
22.784
572
3.2.4. Nazilli
Ġlçede azar azar artan bir üretim mevcuttur. Ancak 2014 yılında üretimin son 5 yılın
altına düĢerek 246.780 ağaçtan 9.440 ton ürünün hasat edileceği tahmin edilmiĢtir.
Tablo 29. Nazilli Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
2004
Portakal
7.893
Mandarin
2005
2006
9.200 11.750
424
594
415
2007
9.120
249
2008
2009
7.762 12.305
254
332
2010
2011
9.853 12.339
267
334
2012
2013
12.586 12.586
340
340
2014
9.440
323
3.2.5. Söke
Ġlçe turunçgil yetiĢtiirciliği bakımından ön plana çıkmasa da, önemli potansiyele sahip
olduğu düĢünülmektedir. Kısmen ihracata, kısmen iç piyasaya yönelik üretim gerçekleĢir.
BaĢlıca ürün Satsuma mandarinidir. 2014 beklentinin yüksek olduğu bir yıl olup, 189.953
adet meyve çağındaki ağaçtan 9.600 ton mandarin beklenmektedir.
Tablo 30. Söke Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Portakal
1.089
1.151
3.439
1.124
1.123
1.123
1.263
1.411
1.650
1.785
1.874
Mandarin
7.515
7.881
4.775
7.415
7.420
7.430
7.828
7.897
8.506
8.727
9.600
446
446
863
806
794
795
819
820
843
766
804
Limon
2013
2014
3.2.10. Sultanhisar
Ġlçede 2014 yılında 195.650 ağaçtan 5.577 ton mandarin, 124.250 ağaçtan 3.616 ton
portakal beklenmektedir.
11
Tablo 31. Sultanhisar Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
2004 2005
2006 2007
2008 2009
2010 2011
2012 2013
2014
4.380 4.390 2.167 4.868 4.950 4.970 4.970 4.970 4.970 5.166 3.616
Portakal
Mandarin 5.550 5.520 8.848 5.532 5.730 5.870 5.870 5.870 5.870 5.870 5.577
3.3. Ġzmir
Seferihisar, Menderes ve Selçuk ilçelerinin sahil kesimleri ülkemizin en önemli
Satsuma üretim bölgesini teĢkil eder. Burada üretilen ürünün büyük bölümü yurt dıĢına ihrac
edilmektedir. Eskiden önemli bir üretim Merkezi olan Balçova ve Narlıdere yapılaĢma
nedeniyle eski özelliğini yitirse de hala üretim yapılmaktadır. Sahil ilçelerinden Urla,
Karaburun ve Menemen’de de bir miktar üretim yapılır. Selçuk ilçesi de son yıllarda hızla
artan bir üretim potansiyeline sahiptir. Ġl genelinde Satsuma mandarini yaygın olup az
miktarda limon ve portakal da yetiĢtirilmektedir. 2014 yılında beklenen verim bir önceki
yıldan yaklaĢık % 10-15 kadar daha fazladır. Önemli bir hastalık zararlı sorunu olmayıp
çoğunluğu ihracata gidebilecek kaliteli bir ürün beklenmektedir. Urla ve Güzelbahçe
ilçelerinde kısmi bir dolu zararı olsa da yörenin büyük bölümü etkilenmemiĢtir.
Satsuma Mandarininde erkencilik önemli olup, bu yıl yaĢanan mevsimsel iklim Ģartları
nedeniyle diğer yıllara göre yer yer bir haftaya ulaĢabilecek bir erkencilik de tahmin
edilmektedir.
Tablo 32. Ġzmir Ġli Yıllara ve Türlere Göre Turunçgil Üretimi (ton) (TÜĠK)
2004 2005
2006 2007
2008 2009
2010 2011
2012 2013
2014
793
751
730
782
813
814
869
789
716
656
623
Portakal
Mandarin 104.855 94.925 111.452 91.368 91.982 101.545 126.068 110.614 133.887 148.713 166.559
361
401
584
535
537
545
508
515
481
468
473
Limon
TOPLAM 106.009 96.077 112.766 92.685 93.332 102.904 127.445 111.918 135.084 149.837 167.654
3.3.1. Seferihisar
Önemli bir Satsuma ihracat merkezimiz olan Seferihisar’da verim bir öncki yıla göre
yüksek olarak tahmin edilmiĢtir. 505.500 ağaçtan 56.616 ton meyve beklenmekte olup, bunun
büyük çoğunluğu ihracata uygun olacaktır.
Tablo 33. Seferihisar Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013 2014
Mandarin 43.999 38.960 38.960 26.785 17.737 32.435 41.715 25.275 42.968 50.550 56.616
3.3.2. Menderes
Menderes’de Satsuma üretimi bakımından çok önemli ilçelerimizden birisidir. 593.500
meyve veren mandarin ağacından 65.285 ton verim beklenmektedir.
Tablo 34. Menderes Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013 2014
Mandarin 42.800 38.240 40.800 36.450 46.777 39.680 55.125 48.237 52.514 59.350 65.285
Portakal
420
360
360
360
390
12
390
432
350
315
255
242
3.3.3. Selçuk
Giderek artan üretimi ve uygun tarımsal alanları ile Aydın’ın Söke Ġlçesi gibi narenciye
üretimi bakımından önemli potansiyele sahip ilçelerimizden biridir. 2014 yılında meyve
çağında 270.000 ağaçtan 24.924 ton mandarin beklenmektedir.
Tablo 35. Selçuk Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
Mandarin
2004
2005
2.200
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013 2014
2.400 15.000 12.500 10.327 12.550 15.138 18.138 21.053 21.673 24.924
3.3.4. Balçova
61.800 meyve veren ağaç bulunmakta olup 2014 yılında 4.057 ton mandarin
beklenmektedir.
Tablo 36. Balçova Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
Mandarin
2004
2.560
2005
2.560
2006
2.560
2007
2.560
2008
2009
3.187
3.100
2010
3100
2011
5.090
2012
4.017
2013 2014
4.017
4.057
3.3.5. Narlıdere
73.200 adet ağaçtan 3.697 ton mandarin hasat edileceği tahmin edilmiĢtir. Elde edilecek
ürünün önemli bir bölümü ihracata uygun olacaktır.
Tablo 37. Narlıdere Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
2004
Mandarin
4.000
2005
4.000
2006
4.000
2007
4.000
2008
2009
3.700
3.660
2010
3.660
2011
3.660
2012
3.660
2013 2014
3.660 3.697
3.3.6. Menemen
Daha çok iç piyasaya yönelik üretim yapan ilçede 62.000 adet mandarin ağacı
bulunmaktadır. 2014 yılında tahmin edilen rekolte ise 2.852 tondur.
Tablo 38. Menemen Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
2004
Mandarin
2.360
2005
2.360
2006
2.480
2007
2.480
2008
2009
2.480
2.480
2010
2.480
2011
2.480
2012
2.480
2013 2014
2.480 2.852
3.3.7. Karaburun
Küçük bir üretim alanına sahip olmasına rağmen erkenden hasat edilerek büyük oranda
ihrac edilen bir yetiĢtiricilik söz konusudur. 2014 yılında verim bir önceki yıldan biraz daha
yüksek beklenmektedir. 32.500 ağaçtan 2.048 ton satsuma mandarini öngörülmektedir. Çok
az ilacın kullanıldığı alanda bu yıl her yıla göre 3-5 günlük bir erkencilik beklenmektedir.
13
Tablo 39. Karaburun Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Ürün adı
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Mandarin
1.160
1.200
2.275
1.950
1.950
1.950
1.950
1.950
1.950
1.950
2.048
185
222
222
213
210
210
168
168
168
168
170
Limon
2014
3.4. Balıkesir
Edremit ve Havran ilçelerinde Satsuma Mandarini yetiĢtiriciliği yapılmaktadır.
Genellikle iç piyasaya yönelik üretim yapan bölgede zaman zaman ihracat da sözkonusu
olmaktadır. 2014 yılında bir önceki yıldan % 5 kadar fazla bir ürün beklenmektedir. Hastalık
ve zararlılarla ilgili olağan dıĢı bir probleme rastlanmamıĢ olup genel anlamda bir kalite kaybı
beklenmemektedir.
Tablo 40. Balıkesir Ġli Yıllara ve Türlere Göre Turunçgil Üretimi (ton) (TÜĠK)
Portakal
Mandarin
Limon
TOPLAM
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
150
100
360
300
420
420
420
450
450
457
466
5.418
6.011
50
100
5.618
6.211
9.594 21.070 34.162 34.522 34.611 26.388 26.013 22.235 23.347
0
122
240
240
240
231
234
232
237
9.954 21.492 34.822 35.182 35.271 27.069 26.697 22.924 24.050
3.4.1. Edremit
324.950 mandarin ağacından bir önceki yıla göre bir miktar artarak 17.059 ton
mandarin hasat edilmesi beklenmektedir.
Tablo 41. Edremit Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
Mandarin
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
1.100
2.616
1.630
13.100
26.200
26.560
26.560
16.600
16.225 16.247 17.059
2013
2014
3.4.1. Havran
Ġlçede bulunan 190.000 mandarin ağacından 5.985.ton ürün alınacağı tehmin edilmiĢtir.
Tablo 42. Havran Ġlçesi Yıllara Göre Turunçgil Üretimleri ve 2014 Yılı Tahmini (ton)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Mandarin 4.185
3.100
7.750
7.750
7.750
7.750
7.750
9.500
9.500
5.700
5.985
4. YÖRELERE GÖRE TÜR VE ÇEġĠT TERCĠHLERĠ
Tür ve çeĢit tercihleri çok önceki yıllarda belirlenmiĢ olup üretim mevcut bu desen
üzerinden devam etmektedir. Genel anlamda Ġzmir, Aydın ve Balıkesir’in sahil kesimlerinde
Satsuma mandarini yetiĢtiriciliği yaygındır. Diğer türler buralarda azar azar, genellikle aile
ihtiyaçlarını karĢılamak üzere yetiĢtirilmektedir. Aydın’ın iç kesimlerinde ise Washington
portakalı yetiĢtiriciliği ön plana çıkar. Burada yetiĢen portakallar kalın kabuklarından dolayı
14
daha rahat depolanabilmektedirler. Muğla yöresinde ise Washington ve Valenciya portakalı
ile Enterdonat karĢımıza çıkar. Valencia portakalı Gökova Körfezinin sahil kesimi ile
Köyceğiz Gölü etrafında kendini gösterir. Buralarda yetiĢtirilmesinin baĢlıca sebebi kıĢ
aylarının yumuĢak geçmesi nedeniyle meyvelerin kıĢ boyunca ağaç üzerinde donmadan,
suyunu çekmeden rahatça kalabilmesindendir. Ortaca ve Dalaman civarında yayılan limon
yetiĢtiriciliği ise ılıman iklim ile kuvvetli toprağın bir araya gelmesine borçludur. Buraları
çevreleyen alanlarda Washington portakalı kendine daha fazla yer bulmuĢtur.
Son yıllarda Ġzmir bölgesinde erkencilik özelliğinden dolayı Okitsu çeĢidi mandarin
yavaĢ yavaĢ yetiĢtirilmeye baĢlamıĢ, kalite özellikleri bakımından yaygın olarak yetiĢtirilen
Ovari çeĢidini tutmasa da yüksek verimi ve erkenciliği ile beğenilmektedir. Diğer taraftan
Muğla yöresinde eskiden yapılan Clemantin mandarini yetiĢtiriciliğinden düĢük verim ve
düĢük fiyat nedeniyle vazgeçilmeye baĢlanmıĢtır. Mevcut ağaçlar üzerine genellikle
Washington portakalı aĢılanarak çeĢit değiĢtirilmektedir.
5. DĠĞER SEKTÖRLER VE TARIMSAL ÜRÜNLERLE REKABET
Son yıllarda ürün fiyatlarının üreticileri tatmin etmemesi nedeniyle turunçgil
yetiĢtiriciliğinden vazgeçme sık konuĢulan konulardan biri olmuĢtur. Ancak turunçgil
ağaçlarının yetiĢmesi uzun zaman aldığından ve ağaçlar uzun ömürlü olduklarından mevcut
bahçelerin sökülerek baĢka ürüne geçilmesi nadir rastlanan bir durumdur. Ancak yeni kurulan
veya kurulacak bahçelerde diğer türlerle bir rekabet sözkonusu olabilir. Buralar da genellikle
halen tarla ürünlerinin yetiĢtirildiği geniĢ alanlara sahip alanlar için düĢünülebilir. Bu anlamda
Selçuk, KuĢadası ve Söke civarında geçtiğimiz 10 yıllık dönemde tarla tarımından
meyveciliğe doğru çok önemli bir geçiĢin olduğunu söyleyebiliriz. Ancak düĢük fiyatlar
nedeniyle bu değiĢim daha çok Ģeftali ve narın lehine olmuĢ, geniĢ nar ve Ģeftali
plantasyonları kurulmuĢ olmasına rağmen yeni kurulan mandarin bahçesi çok azdır. Son 2-3
yıldır nar da benzer akibete uğramıĢ, yeni plantasyonlar kurulmadığı gibi, mevcut bahçelerin
de önemli bir bölümü bakımsız bırakılmıĢtır.
Benzer bir durum da önemli tarım alanlarına sahip Ortaca ve Dalaman bölgesinde
yaĢanmıĢ olup, çok geniĢ nar plantasyonları kurulurken turunçgil alanları yerinde saymıĢtır.
Ancak günümüz koĢulları dikkate alındığında sulama ve mekanizasyon imkanlarının
artması nedeniyle ürün fiyatlarının birkaç yıl yüksek seyretmesi durumunda turunçgil
alanlarının yukarıda bahsedilen bölgelerde hızla artması beklenmelidir.
6. BÖLGEDEN BAZI NOTLAR
Bölgede damla sulama uygulaması çok yaygınlaĢmıĢ olmasına rağmen planlı ve dengeli
bir sulama yapılmadığından salma sulamaya göre ürün ve kalite kayıpları yaĢanmaktadır. Bu
sebeple damla sulama yapan üreticilerin bir kısmı aynı zamanda salma sulama da
yapmaktadırlar. Bazı tüccarlar da daha kaliteli ürün alınması gerekçesiyle salma sulama
yapılmıĢ bahçeleri tercih etmektedir.
Çiftçiler kendilerine sunulan ilaçlama programlarını uygulamakta ve genel olarak
hastalık zararlılar nedeniyle önemli bir kayıp yaĢanmamaktadır. Ġzmir’in Karaburun Ġlçesinin
Küçükbahçe ve Salman Köyleri civarında yapılan uygulama ise birçok alana örnek teĢkil
edebilecek bir uygulama olarak dikkat çekmektedir. Bu alana 8-10 yıl kadar önce getirilen
faydalı böcekler bahçelere salınmıĢ, köylülerin kendi aralarında anlaĢması ile diğer zararlılara
karĢı ilaçlı mücadele yapılmaması sonucunda faydalı böcekler bu yöreye adapte olarak
15
ilaçlama gereksinimini ortadan kaldırmıĢlardır. Bu yörede Akdeniz meyve sineğine karĢı
nadiren bir ilaç uygulaması yapılmakta unun dıĢında hiç ilaç kullanılmamaktadır.
Benzer Ģekilde Dalaman ve Ortaca Ġlçelerinde bazı üreticiler kendi hazırladıkları
tuzaklarla akdeniz meyve sineğine karĢı oldukça ucuz ve etkili bir mücadele
sürdürmektedirler.
Diğer taraftan geçen yıldan ağaç üzerinde hasat edilmeden kalan özellikle Valenciya
portakallarının akdeniz meyve sineği mücadelesinde problem teĢkil edeceği tahmin
edilmektedir. Bölgeden bazı görüntüler aĢağıda görülmektedir.
Harita 1. Ġnceleme Yapılan Noktalar
16
Resim1. Mandarinde Dolu Zararı
Resim 2. Üç Yapraklı Anacı ve Satsuma
Resim 3. Yaprak Galeri Güvesi
Resim 4. Dalında KalmıĢ Portakallar
Resim 5. Köyceğiz’deTurunçgil Alanları
Resim 6. Limon’da Soğuk Zararı
17
Download

2014 Yılı Turuncgil Rekolte Tahmin Raporu İçin Tıklayınız