REZÜLASYON -ÇÖZÜNÜRLÜK
Çözünürlük’ün sözlük anlamı belirli bir alan içindeki öğe sayısı olarak açıklanabilir.
Matbaacılıkta ise çözünürlük birçok öğe için kullanılır. Masaüstü Yayıncılıkta temel olarak 3 çeşit
çözünürlük ve birimi vardır;
LPI (Line Per Inch)
İnç başına düşen çizgi sayısı anlamındadır. Burada çizgi ile kastedilen tram’dır. Bu tram
nokta, çizgi yada herhangi bir tram nokta çeşidi de olabilir. LPI çözünürlüğü bize tram sıklığını verir.
Kullanılan ölçü biriminin inç olmasının ise bilgisayar ortamında ölçülendirmenin inç üzerinden
yapılması yüzündendir.
Amerika, İngiltere, Japonya gibi ülkelerde inç sistemi; Türkiye, Almanya, Fransa'da ise metrik
sistem kullanılmaktadır. Aşağıda metrik sistemin bazı tram sıklıklarının inç sisteme çevrimleri
verilmiştir.
28 lpcm = 70 lpinch
40 lpcm = 100 lpinch
48 lpcm = 120 lpinch
70 lpcm = 175 lpinch
80 lpcm = 200 lpinch
PPI (Pixels Per Inch)
İnç başına düşen piksel sayısı anlamındadır. Dijital ortamda bir görüntü pixel adı verilen
küçük noktacıklardan oluşturulur. Bu noktacıklar küçük karecikler şeklindedir. PPI birimi genellikle
görüntünün tarayıcı ve bilgisayar ortamındaki çözünürlüğünü vermek için kullanılır. Eğer bir
görüntünün çözünürlüğü 300 PPI ise bu görüntünün bir inç’inde 300 piksel var demektir. Buna göre
görüntünün tamamındaki piksel sayısı da boyutlarına göre hesaplanabilir.
DPI (Dots Per Inch)
İnç başına düşen nokta sayısı demektir. Pozlandırıcıdan veya yazıcıdan çıkış alındığında
görüntüyü oluşturmak için kullanılan noktaların çözünürlük birimini DPI ile ifade ederiz. DPI ile PPI
aynı çözünürlüğü ifade edebilirler. Ancak tarayıcı ve bilgisayardaki çözünürlük ile çıkış
çözünürlüğünü kavramsal olarak ayırmak için kullanılırlar.
SCANNERDA TARAMA YAPARKEN İDEAL REZÜLASYON
(ÇÖZÜNÜRLÜK) DEĞERİ BELİRLENMESİ
Scannerlarda tarama rezülasyonu değeri tram sıklığına göre belirlenir. Zira 60 – 70’lik veya
90’lık tramda rezülasyon değerleri birbirinden farklıdır. Buna göre 60’lık tramla basılacak bir dia
filminin;
60 (tram sıklığı) x 2,54 (1 inç) x 2 (scannerın ideal tarama kalite katsayısı) = 305 ppi rezülasyon
değerinde taranması gerekir.
Tram (cm)
40
54
60
70
Tram (Inch)
100
133
150
175
Kalite faktörü
2
2
1,5
1,5
Çözünürlük (ppi)
200
266
225
263
Tarama Çözünürlüğü = Tram Sıklığı x Kalite Faktörü x Büyültme - Küçültme oranı
Tarama Çözünürlüğü = 150 lpi x 1,5 x 2 = 450 ppi
Tarama Çözünürlüğü = 100 lpi x 2 x 0,75 = 150 ppi
Kalite sayısı genellikle 2 alınmakla beraber eğer baskı için vereceğimiz tram sıklığı 133 lpi (line
per inch - tram sıklığı) ve aşağısı ise kalite faktörü yine 2, eğer 133 lpi’ den fazla ise 1,5 da alınabilir.
Tarama katsayısı 1,5 – 2 – 2,5 olabilir. 60’lık tramda genellikle 2; 80’lik tramda ise 1,5 tercih
edilebilir. Ancak yukarıdaki değerler arasında tüm tram sıklığındaki filmler için en ideal sonucu veren
katsayı değeri 2’dir.
Yukarıdaki resim 305 ppi değerinden daha yüksek rezülasyonda taranırsa kalite açısından bir
değişiklik olmaz. Ancak çalışılan dosya o oranda büyür ve bilgisayarın belleğinde gereğinden fazla yer
kaplar. Örneğin gerçek taramada istediğimiz kalitede noktayı elde edebilmek için 305 ppi
rezülasyonda çalışırsak 30 MB, 400 ppi rezülasyonda çalışırsak ise 50 MB yer kaplar ve RAM bellek
yetmez. Dolayısıyla bilgisayar yavaşlar. 30 dakikada yapılabilecek bir iş 45 dakikada yapılır.
Tarama rezülasyonunun yetersizliğinden dolayı olması gerekenden daha düşük dpi (örneği 305
dpi yerine 250 dpi rezonans gibi) değerinde taranan dia filmlerde ise noktaların keskin hatları kaybolur
(keskinlik azalır) ve nokta kenarlarında pürüzlük meydana gelir.
80’lik tram sıklığı değerinde basılacak bir dia filmi ise; 80 x 2,54 x 1,5 = 305 ppi rezülasyon
tram değerinde taranmalıdır.
Elde edilen bu rezülasyon değeri 1/1 oranında yapılacak bir çalışma için geçerlidir. Zira
basılacak resimde büyültme yapılacaksa 1/1 tarama için elde edilen değer, büyültme oranı ile çarpılır.
Örneğin yukarıdaki dia filmin 5 kat büyütülmesi isteniyorsa (2 cm’lik resim 10 cm olacaksa) elde
edilen değer ile 5 ile çarpılır ve rezülasyon değeri bulunur.
80 x 2,54 x 1,5 x 5 = 1525 ppi’dır.
5000 ppi rezülasyon değerinde tarama yapabilen scanner, 2000 ppi rezülasyonda tarama
yapabilene göre daha kaliteli değildir. Ancak yüksek rezülasyonda tarama değerine ihtiyaç olduğunda
noktaların keskin hatlı olması için yüksek rezülasyonda çalışabilen scannera ihtiyaç vardır.
Tam otomatik scanerlarda büyültme yapmak için rezülasyon değerini büyültme sayısı ile
çarpmaya gerek yoktur.
4000 ppi ve üstü rezülasyon değerine sahip scannerlar genellikle dia veya orjinalin büyültülmesi
gerektiği durumlarda ihtiyaç olur.
Flatbed masaüstü scannerlar 800 – 1000 ppi değerlerinde tarama yapabilirken, tamburlu
scannerlar 8000 ppi rezülasyon değerinde tarama yapabilirler.
FİLM ÇIKIŞ MAKİNELERİNİN ÇÖZÜNÜRLÜK DEĞERLERİ
Film çıkış makinelerinin çözünürlükleri genellikle 2400 – 4800 dpi arasındadır. Printerların ise
çözünürlük değerleri (aydıngere) 600 dpi’dır.
YAZICI ÇÖZÜNÜRLÜĞÜ
Tram değeri (İnch) x 16
150 x 16 = 2400 dpi
175 x 16 = 2800 dpi
133 x 16 = 2118 dpi
Download

çözünürlük