TÜMÖR BELİRLEYİCİLERİ
(belirteç,marker)
Dr. Akın Önder
Tümör belirleyicisi
• Kanda ve diğer vücut sıvılarında
•
protein,hormon,enzim ve immunglobülin
yapıdaki maddelere tümör belirleyicileri
denir.
Bakılan bu maddelerin normalden daha
yüksek olmasıdır.
Klinikte kullanım amaçları
• Yüksek risk gruplarında kanser taraması
• Tedavinin takibinde
• Tümör rekürrensinde
• Metastazlarda
CEA
• GİS malignitelerinde yükselir.
• Kalınbarsak kanseri tanısı konmuş ve tedavi
almış veya halen tedavi alan hastaların
izlenmesinde kullanılır.
• CEA’ in kanser dışı nedenlerle de yükselebilmesi
nedeni ile, insanların kanserli olup olmadığının
araştırılmasında kullanılması uygun değildir
CA.15-3
• Meme kanserinin takip,nüks ve metastazında
kullanılır.
•
•
•
•
•
•
Menstrüasyon,hamilelik,
Endometriosis,PID
Memenin benign kitleleri
Kronik karaciğer hastalıkları
Üriner infeksiyon
Akut pankreatit gibi benign durumlarda da
yükselebilir.
Alfa feto protein(AFP)
• Hepatoselüler, over ve testis germ hücreli
•
tümörlerinde yükselir
Hamilelik ve diğer karaciğer hastalıklarında
da yükselebilir.
CA 19-9
• Pankreas, Safra Yolları,Kolorektal,Mide
tümörlerinde yükselir.
• İkter,diyabetik nefropati, romatizmal
hastalıklar gibi benign durumlarda da
yükselmektedir.
Tiroglobulin
• Tiroglobulin tiroid bezindeki bir depo
•
proteinidir. Diferansiye(iyi) tiroid kanserli
hastaların izlenmesinde (radyoaktif iyot
tedavisi almış veya ameliyat olmuş
hastaların takibinde kullanılır.)
Troide İİAB uygulandıktan sonra, troidit ve
tirotoksikoz durumlarında da artabilir.
Kalsitonin
• Tiroid medüller kanserinde yükselir.Tiroid
bezinin parafoliküler hücrelerinden sentez
edilir.
CA 125
• Endometirum ve fallop tüp kanserlerinde
yükselir.
• Menstrüasyon,hamilelik,endometriosis,PID
,pankreatit, kronik karaciğer hastalığı ve
siroz
gibi
benign
durumlarda
da
yükselebilir.
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
1. CEA ve CA 19-9 GİS malignitelerinin takibinde
kullanılır
2. AFP karaciğer tümörelerinde yükselir
3. Meme kanserinde CA 15-3 yükselir.
4. Tümör markerları kanserli insanların
belirlenmesinde kullanılır
5. CA19-9 Pankreas ve safra yolları tömörlerinde
yükselir.
Download

TÜMÖR BELİRLEYİCİLERİ (belirteç,marker)