HAZAR
W RLD
HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ YAYINIDIR
ŞUBAT 2014 SAYI: 15
2013 Performance
of the Caspian
к
ра
тк
о
е
и
зл
о
ж
ен
и
е
Hazar’ın 2013
Performansı
www.hazarworld.com
ÖNSÖZ / EDITORIAL
YÖNETİM
İmtİyaz Sahİbİ
Hazar Strateji Enstitüsü Adına
Haldun YAVAŞ
Genel Yayın Yönetmenİ
Gökhan ÇAY
haber müdürü
Selin Şen Saltaş
haldun yavaş
Hazar Strateji Enstitüsü
Genel Sekreter
haldun yavaş
Caspian Strategy Institute
Secretary General
Türkiye, dünya enerji rezervinin yaklaşık
yüzde 70’ini barındıran Hazar ve
Ortadoğu ile dünya enerjisinin yüzde
17’sini kullanıp sadece yüzde 2’sini üreten
Avrupa pazarı arasında yer alıyor.
Fırsattan ziyade problem barındıran
Ortadoğu, uzun zamandır terör ve
istikrarsızlık ile birlikte anılıyor. Bu
sorunlarsa direkt veya dolaylı olarak petrol ile ilgili.
Öte yandan genç ve dinamik Hazar
Bölgesi ülkeleri Türkiye ve Avrupa’ya
güven vermekte, işbirliği ve yatırım
imkanları sunmakta. Dünyada enerji
ihtiyacı en çok artan ikinci ülke konumundaki Türkiye’nin dışa bağımlı enerji
talebini, rekabet edebilecek fiyatlarla çözebilecek yegane coğrafya olan Hazar
Bölgesi’ndeki ülkelerin 2013 yılı ekonomik
görünümünü bu sayımızda kapak konusu
yaptık.
HASEN uzmanlarından Prof. Dr. Mesut
Hakkı Caşın ABD ve İran arasındaki
normalleşme sürecini değerlendirdi. Dr.
Cemil Ertem, Rusya’nın Ukrayna’ya
sattığı doğal gazdaki indirimin ne anlama
geldiğini ve bölgeye olan etkilerini kaleme
aldı. Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Dr.
Sergiy Korsunsky ise Ukrayna’daki son
gelişmeleri ve Türkiye-Ukrayna ilişkilerini
Hazar World’e anlattı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev’in hayatının ve Azerbaycan tarihinin anlatıldığı “İlham: Bir
Cumhurbaşkanı’nın Portresi” kitabı
İstanbul’da yapılan lansmanla Türk okuyucularla buluştu. Sizler için kitabın yazarı
Graeme H. Wilson ile özel bir röportaj
gerçekleştirdik. Son olarak Rota
sayfalarımızda Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı projesinin önemli ayaklardan biri
olan Kars’ı sizler için gezdik.
Turkey is located between the European
market and the Caspian-Middle East
Basin. Europe consumes 17 percent of the
world’s energy by producing only 2 percent in return while the Caspian-Middle
East Basin hosts nearly 70 percent of
world energy reserves. The Middle East
has problems rather than opportunities
and the region is mentioned by terrorism
and instability for a long time. These
issues are directly or indirectly related to
oil.
On the other hand, young and dynamic
Caspian region countries give confidence
to Turkey and Europe, offer cooperation
and investment opportunities. Our cover
story is the 2013 economic outlook of the
Caspian countries, the only region that
can offer competitive prices and meet the
energy need of foreign-dependent Turkey
which is the second country in the world
with its increasing energy demand.
HASEN Expert Prof. Dr. Mesut Hakkı
Caşın evaluated the normalization process between the U.S. and Iran. Dr. Cemil
Ertem wrote about what Russia’s price
reduction for natural gas sold to Ukraine
means and its effects on the region.
Ukrainian Ambassador to Ankara Dr.
Sergiy Korsunsky commented on the latest developments in Ukraine and the relations between Turkey and Ukraine.
“Ilham: Portrait of a President” book was
introduced at a reception in Istanbul,
which narrates the history of Azerbaijan
and the story of Ilham Aliyev, the
President of Azerbaijan. For Hazar World
readers, we made an exclusive interview
with the author Graeme H. Wilson.
Lastly, in our ‘Route’ pages, we visited one
of the most important pillars of BakuTbilisi- Kars railway line, Kars.
Bir sonraki sayıda görüşmek dileğiyle…
Hope to meet you in the next issue...
haber editörü
Merve Damcı
EDİTÖR
Hande Yaşar ÜNSAL
Yayın Kurulu
Dr. Cemil ERTEM
Efgan NİFTİ
Emin AKHUNDZADA
Prof.Dr. Mesut HAKKI CAŞIN
Zeynep KAPTAN
Cansu ERTOSUN
İLETİŞİM
Veko Giz Plaza, Maslak Meydan Sok.
No:3 Kat:4 Daire 11-12 Maslak, 34298
Şişli / İstanbul - TÜRKİYE
Tel: +90 212 999 66 00
Faks: +90 212 999 66 01
www.hazarworld.com
yayın YÖNETİM
YAYIN GRUBU BAŞKANI
Serkan ÜNAL
GRUP KOORDİNATÖRÜ
Mehmet Mücahid DEMİR
FİNANS KOORDİNATÖRÜ
Selim KARA
genel yayın yönetmenİ
Serdar TURAN
ÖZEL PROJELER DİREKTÖRÜ
Emin GÖRGÜN
EDİTÖRLER
Aynur ŞENOL ALTUN
Can GÜRSU
KREATİF DİREKTÖR
Özkan ORAL
ART DİREKTÖRLER
Fatih Dumlu
Sertan Vural
FOTOĞRAF EDİTÖRÜ
Şeref YILMAZ
KATKIDA BULUNANLAR
Gizem GÜZEY
Güzin GÜZEY
Baran KARAKUZU
Özbekistan Büyükelçiliği
Mehmet Erdoğan elgİn
İnfomag Yayıncılık Bilişim Tanıtım ve
Organizasyon Hizmetleri Ltd. Şti
Ebulula Mardin Cad.
4. Gazeteciler Sitesi A-8 /1
Akatlar-Levent / İSTANBUL
Tel: (0212) 324 55 15
Faks: (0212) 324 55 05
BASKI
Bilnet Matbaacılık Biltur Basım Yay.
ve Hiz. A.Ş. Dudulu Organize Sanayi
Bölgesi 1.Cadde No: 16 Esenkent –
Ümraniye 34476 İSTANBUL
Tel: 444 44 03
Yayın Türü
Yaygın Yerel Süreli
Yayın Süresi / Dili
Aylık / Türkçe
İLETİŞİM
[email protected]
www.infomagyayincilik.com
HAZAR WORLD
1
IÇINDEKILER
CONTENTS
4
8
11 50
26 60
46
04
HAZAR’A DAİR /
CASPIAN OVERVIEW
HAZAR
W RLD
HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ YAYINIDIR
Azerbaycan’da 2014
“Sanayi Yılı” İlan Edildi
2014 IS DECLARED AS THE
“INDUSTRY YEAR“
IN AZERBAIJAN
ŞUBAT 2014 SAYI: 15
08
ETKİNLİK / event
2013 PERfoRmANcE
of THE cASPIAN
к
ра
тк
о
е
и
зл
о
ж
ен
и
е
Hazar’ın 2013
Performansı
14
KAPAK / COVER
HAZAR
EKONOMİLERİNDE
ENERJİK BÜYÜME
ENERGETIC
GROWTH IN
CASPIAN
ECONOMIES
14
Petrol ve doğal gaz gelirleri,
2013 yılında da Hazar
Bölgesi ülkeleri ekonomilerinin en önemli gelir kalemi olmaya devam etti.
Hazar Bölgesi ülkeleri performanslarını büyüme
trendinde sürdürdü.
Oil and natural gas revenues continued to be the most
important revenue item of
Caspian Region economies
in 2013. Caspian Region
countries maintained the
growth trend.
2
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
ÇELİK İHRACATÇILARINDAN
KAYA GAZI SEMİNERİ
SHALE GAS SEMINAR
BY STEEL EXPORTERS
11
Etkinlik / Event
SOCAR, DAVOS’TA SİYASET
VE İŞ DÜNYASINI
BULUŞTURDU
SOCAR BROUGHT POLITICS
AND BUSINESS WORLD
TOGETHER IN DAVOS
26
50
RÖPORTAJ / INTERVIEW
Ukrayna:
Büyüyen Potansiyel
UkraIne:
The GrowIng PotentIal
Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Dr.
Sergiy Korsunsky, ülkesinin gündemindeki konuları ve Türkiye ile olan ilişkilerini Hazar World’e değerlendirdi.
Ukraine’s Ambassador Dr . Sergiy
Korsunsky evaluated subject on the
country’s agenda and relations with
Turkey for Hazar World.
60
GÖRÜŞ / OPINION
KİTAP / BOOK
BİR FİYAT İNDİRİMİNİN
EKONOMİ POLİTİĞİ
Political Economy
of Price Reduction
“İLHAM: BİR
CUMHURBAŞKANI’NIN
PORTRESİ KİTABI” TANITILDI
“ILHAM: PORTRAIT OF A
PRESIDENT” BOOK WAS
INTRODUCED
46
ETKİNLİK / event
Karabağ’da Birlikte
Hareket Etme Zamanı
TIme To Act Together
In Karabakh
www.hazarworld.com
56
56
GÖRÜŞ / OPINION
68
ABD-İRAN NORMALLEŞME
SÜRECİNDE SON DURUM
UNDERSTANDING the
PROCESS OF US-IRAN
NORMALIZATION
68
KÜLTÜR SANAT /
CULTURE & ART
14
Bölge ile ilgili yer alan konser, sergi ve
tiyatro faaliyetlerini sizin için derledik.
We collected concer, exhibition,
theatre activities for you.
36
“İran ile savaş veya barış konusunun
tamamen açıklığa kavuşması,
özellikle ABD’nin ulusal çıkarı
açısından büyük önem taşıyor.”
“It is essential that the issue of war
or peace with Iran be fully vented,
especially with the U.S. national
interest in mind.’’
30
36
HABER ANALİZ
In Depth
30
Kuzey Irak Petrolü
Türkiye’ye
Ne Kadar Irak?
How far is Northern
Iraq oil?
70
70
ROTA /
ROUTE
36
Sekiz ay kış, üç ay ayaz,
bir ay yaz... Burası Kars.
Summer for one month, frost for
three months, winter for eight
months... This is Kars.
21. YÜZYILDA TERÖR
FAALİYETLERİNİN
ALGORİTMASI
THE ALGORITHM OF
TERRORIST ACTIVITIES IN
THE 21ST CENTURY
60
HAZAR WORLD
3
HAZAR’A DAİR / CASPIAN OVERVIEW
Azerbaycan’da 2014
“Sanayi Yılı” İlan Edildi
2014 IS DECLARED AS THE
“INDUSTRY YEAR“ IN AZERBAIJAN
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev, 2014 yılının “sanayi yılı” ilan edilmesi yönünde kararname imzaladı.
Kararname, ülke sanayisinin geliştirilmesini hızlandırmayı ve Azerbaycan’ın
güçlü sanayi ülkesine dönüştürülmesini
amaçlıyor. Aliyev, Bakanlar Kurulu’nda
yaptığı konuşmada Şah Deniz 2’nin,
TANAP ve TAP’ın Azerbaycan’ın ekonomisini ve nüfuzunu güçlendireceğini söyledi. Geçtiğimiz ay Trans Anadolu Doğal
Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) ile ilgili Başbakanlık Genelgesi Resmi Gazete’de
yayımlanmıştı.
Azerbaijani President Ilham Aliyev
signed a decree for 2014 to be declared as
“the industry year.” Decree aims to
expedite the development of the country’s industry and to convert Azerbaijan
into a powerful industrial country. In his
speech at the Council of Ministers,
Aliyev mentioned that Shah Deniz 2,
TAP and TANAP will strengthen
Azerbaijan’s economy and increase its
influence. Prime Minister’s Circular for
Trans-Anatolian Natural Gas Pipeline
Project (TANAP) was published in the
Official Gazette last month.
KAZAKİSTAN
EXPO 2017’YE
HAZIRLANIYOR
KAZAKHSTAN
PREPARES FOR
EXPO 2017
Astana Belediyesi, başkentin
EXPO 2017’ye kadarki genel yerleşim planını ilan etti. Buna göre,
Astana Şehircilik ve Mimari
Planlama Yönetimi Başkanı
Vitaly Siletsky, Astana’da EXPO
2017’ye kadar 38 otel inşa edileceğini bildirdi. Astana’da şu anda
resmi olarak kayıtlı 75 otel bulunuyor. EXPO 2017 sürecinde
Astana’ya otellerin yanı sıra iş ve
eğlence merkezleri, yeni havalimanı ve fuar alanı yapılacak.
Municipality of Astana
declared capital’s general
layout plan until EXPO 2017.
Accordingly, Astana City
Planning and Architecture
Planning Authority
Chairman Vitaly Siletsky
announced that 38 hotels
will be built in Astana until
EXPO 2017. 75 hotels has
now officially registered in
Astana. During the EXPO
2017 period,
4
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
TACİKİSTAN VE
KIRGIZİSTAN’DAN
ORTAK DEVRİYE
Kırgızistan ve Tacikistan,
geleneksel iyi komşuluk ve
dostluk ruhu içinde iki ülke
arasında sınır işbirliğini
pekiştirme konusunda anlaşmaya vardı. Karar, Duşanbe
kentinde düzenlenen
Hükümetlerarası Komisyon
başkanlarının görüşmesinde
açıklandı. Taraflar, iki devletin sınırının işaretlenmesi
konularını ele alırken, 2014
yılı için hükümet heyetleri ve
çalışma gruplarının görüşme
programları belirlendi.
JOINT PATROL BY
TAJIKISTAN AND
KYRGYZSTAN
Kyrgyzstan and Tajikistan
in the spirit of traditional
good-neighborliness and
friendship had agreed
to reinforce border
co-operation between
the two countries. The
decision was announced
at Intergovernmental
Commission Meeting in
Dushanbe. While parties
addressing the issues of
marking the boundary of
the two states, meeting
programs of 2014 for
delegations have been
determined.
www.hazarworld.com
Taşkent’in
panoramik
görüntüsü.
Panoramic
view of Tashkent.
ÖZBEKİSTAN’DA EMLAK
KİRA BEDELİ ARTIŞ
GÖSTERDİ
1 Ocak itibariyle geçerli olan yeni uygulamayla ülke genelindeki tüm konutların metrekare
başı kira bedelinde artışa gidildi. Buna göre
başkent Taşkent’teki en düşük kira bedeli
metrekare başı olarak 6 bin sum olarak belirlendi. Bu rakam Karakalpakistan’ın başkenti
Nukus’ta 4 bin, ülkenin diğer vilayetleri için
ise 2 bin olarak açıklandı. Metrekare başı
belirlenen yeni rakamlar geçen sene 3 bin, 2
bin ve bin şeklindeydi. Son değişiklikle 100
metrekarelik dairesini kiraya veren bir şahıs
aylık en az 45 bin sum (yaklaşık 18 dolar)
vergi ödemek zorunda kalacak.
REAL ESTATE RENTS INCREASED IN UZBEKISTAN
Became effective in the 1st of January, all rents of housing increased in price
per square meter in Uzbekistan. Accordingly, the lowest rental price per
square meter was defined as 6 thousand som in capital, Tashkent. This
figure decrease to 4 thousand in Karakalpakistan’s capital Nukus, while
for the other provinces of the country have been announced as 2 thousand.
Newly determined figures per square meter was ; 3 thousand , 2 thousand
and 1 thousand som last year. With the last change in law, a person who
lease apartments of 100 square meters will be forced to pay at least 45
thousand som tax per month (about 18 dollars).
UKRAYNA’DAN
KAMUYA
DOĞAL GAZ
İNDİRİMİ
Devlet Enerji Düzenleme
Kurumu, sanayide
kullanılan doğal gazın
fiyatının bin metreküp için
3113 UAH’a (yaklaşık 380
dolara), kamuda kullanılan
doğal gazın fiyatının ise bin
metreküp için 2448 UAH’a
(yaklaşık 298 dolara)
indirildiğini duyurdu.
Ukrayna Devlet Başkanı
Viktor Yanukoviç’in
Moskova ziyareti sırasında,
Ukrayna’nın Rusya’dan
satın aldığı doğal gaz
fiyatının düşürülmesi
gündeme gelmiş, varılan
anlaşma ile doğal gazın
fiyatı 400 dolardan 268,5
dolara düşürülmüştü.
UKRAINE’S
NATURAL GAS
FAVOR TO THE
PUBLIC
State Energy Regulatory
Authority has announced
that the industrial natural
gas price per thousand cubic
meters was decreased to 3113
UAH (about 380 dollars ),
while the price of natural
gas for public use was
decreased to 2448 UAH for
a thousand cubic meters.
During Ukraine President
Victor Yanukovych’s visit to
Moscow, lowering the prices
of purchased natural gas
was on the agenda. With an
agreement, the price of natural gas was reduced to $
268.5 from $ 400.
HAZAR WORLD
5
HAZAR’A DAİR / CASPIAN OVERVIEW
TÜRKMEN
MECLİSİ
KADINLARA
EMANET
SALT LAKE
WILL TURN
INTO A ‘GAS
LAKE’
Türkmenistan’da ilk çok partili seçimlerle oluşturulan
Parlamento’da başkan ve başkan yardımcılığına kadın milletvekilleri seçildi. Meclis
Başkanlığı’na, bu görevi önceki dönem de yürüten Akca
Nurberdiyeva yeniden seçildi.
Nurberdiyeva’nın yardımcısı
da Gurbangül Bayramova
oldu. Parlamento’nun yeni
üyelerine seslenen Meclis
Başkanı Nurberdiyeva,
“Birlik ve beraberlik içerisinde gece gündüz halkımız ve
vatanımız için çalışalım” dedi.
The increase in consumption
due to extreme cold weather
led to a downturn in natural
gas and brought the delayed
underground storage to the
agenda. At the meeting held
at the Ministry of Energy and
Natural Resources, the natural gas project to be built
under the Salt Lake in order
to avoid possible interruption
was agreed. Salt Lake underground storage project was on
Turkey’s agenda since 1987.
TURKMEN
PARLIAMENT IS
CONSIGNED TO
WOMEN
In the parliament created
with the first multi-party
elections in Turkmenistan,
president and vice-president
was elected among women.
Akca Nurberdiyeva was reelected as the Speaker and
Gurbanguly Bayramova was
elected as Deputy Speaker.
President of the Assembly
Nurberdiyeva addressed the
new members of Parliament
by saying, “Let’s work for our
people and our homeland in
unity for day and night.”
6
TUZ GÖLÜ ‘GAZ GÖLÜ’NE
DÖNÜŞECEK
Aşırı soğuklar sebebiyle tüketimin artması doğal gazda
darboğaza yol açarken, gözler yapılması geciken yeraltı
depolarına çevrildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı’nda yapılan toplantıda, muhtemel kesintinin
önüne geçmek için Tuz Gölü’nün altına inşa edilecek
yeraltı doğal gaz projesinin hızlandırılması kararlaştırıldı. Tuz Gölü Doğal Gaz Yeraltı Depolama Projesi, 1987
yılından beri Türkiye’nin gündeminde yer alıyor.
Ukrayna,
Rusya ve
AB Yol
Ayrımında
Hazar Strateji Enstitüsü
(HASEN) “Ukrayna için
hangisi daha faydalı:
Gümrük Birliği mi yoksa
Avrupa Entegrasyonu mu?”
konulu yuvarlak masa toplantısına ev sahipliği yaptı.
Etkinliğe konuşmacı olarak
katılan Ukrayna Ulusal
Bilimler Akademisi Dünya
Ekonomisi ve Uluslararası
İlişkiler Enstitüsü Bölüm
Başkanı Sergii Tolstov,
Ukrayna hükümetinin
Gümrük Birliği’ne tam üyelik anlaşmasını imzalayacağını düşünmediğini, sadece
Gümrük Birliği ile ilgili
genel çerçeveli bir anlaşmanın yapılacağını belirtti.
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
Crossroads for Ukraine,
Russia and the EU
Caspian Strategy Institute (HASEN) hosted the roundtable meeting “Which is beneficial for Ukraine:
Customs Union or European Integration?”. National
Academy of Sciences of Ukraine, Head of the
Department at the Institute of World Economy and
International Relations Sergii Tolstov gave a speech at
the meeting. He said; “I believe that Ukrainian government does not intend to sign a full membership agreement. A general framework agreement would be signed
about the Customs Union.”
www.hazarworld.com
13
2. BARAJLAR
KONGRESİ
13-15 ŞUBAT 2014
İSTANBUL - TÜRKİYE
“Barajlar ve HES Yapım Teknolojileri
Fuarı”, 13-15 Şubat 2014 tarihleri
arasında İstanbul Fuar Merkezi’nde
gerçekleştirilecek. Fuar, Türkiye’nin
gelecekteki su ve enerji
kaynaklarının artırılmasına yönelik
çözümler sunacak. Fuarın, hem
kamuoyunu bilgilendirme hem de
yeni yatırımlar yaratma konusunda
Türkiye’nin öne çıkan fuarları
arasında yer alması hedefleniyor.
2ND DAM CONGRESS
FEBRUARY 13-15, 2014
ISTANBUL - TURKEY
“Dam and HEPP Construction
Technology Trade Fair” will be held
in Istanbul Expo Center between
February 13-15, 2014. Fair aims to
provide solutions to increase Turkey’s
water and energy resources in the
future. It is expected to be one of the
leading exhibitions in terms of
informing the public and creating a
potential for new investments in
Turkey. Waste water production
models and systems are a part of the
exhibition.
20
BP ENERGY
OUTLOOK: 2030
20 ŞUBAT 2014
HOUSTON - ABD
ABD bu ay önemli bir etkinliğe ev
sahipliği yapıyor. ABD’nin Houston
eyaletindeki The Forest Club’da
düzenlenecek olan “BP Energy
Outlook: 2030” etkinliği dünya
enerjisi istatistiği, şirketlerin uzun
vadeli enerji eğilimleri ve 2030 dünya
enerji piyasaları için projeksiyonlar
geliştirilmesi gibi konuları masaya
yatırıyor. Etkinliğe konuşmacı olarak
BP Amerika Başkan Yardımcısı
Albert L. Keller katılıyor.
21
2. ENERJİ ZİRVESİ
21 ŞUBAT 2014
GAZİANTEP - TÜRKİYE
Sürdürülebilir kalkınmada bölge lideri
Gaziantep’te Büyükşehir Belediyesi ve
Sürdürülebilirlik Akademisi işbirliği
ile 21 Şubat 2014’te gerçekletirilecek
olan Enerji Zirvesi iş dünyasını
buluşturuyor. Zirve, Şehit Kamil
Kültür ve Kongre Merkezi’nde
düzenlenecek.
2nd ENERgy summıt
february 21, 2014
GAZıANTEP - Turkey
Energy Summit to be held in
February 21, 2014 in Gaziantep in
cooperation with Sustainability
Academy and Gaziantep
Metropolitan Municipality will bring
the business world together. Summit
to be held in Şehit Kamil Culture and
Congress Centre.
BP ENERGY
OUTLOOK: 2030
FEBRUARY 20, 2014
HOUSTON - USA
U.S. is hosting a major event this
month. At the “BP Energy
Outlook: 2030” event to be held in
The Forest Club in Houston, the
main issues will be the world energy statistics, companies” long-term
energy trends and projections for
the 2030 world energy market. BP
America Vice President Albert L.
Keller will give a speech at the
event.
ŞUBAT 2014
OPENING UP THE EU SOUTHERN
GAS CORRIDOR: NATIONAL AND
REGIONAL IMPACT
6 Şubat 2014
February 6, 2014
ISPI, Milano, İtalya
ISPI, Milan, Italy
THE IMPORTANCE OF TANAP
FOR TURKEY’S GOAL TO
BECOME AN ENERGY HUB
14 Şubat 2014
February 14, 2014
HASEN, İstanbul, Türkiye
HASEN, Istanbul, Turkey
GLOBAL ENERGY CAREER EXPO
27-28 Şubat 2014
February 27-28, 2014
Londra-İngiltere
London-UK
WORLD SUSTAINABLE
ENERGY DAYS
24-26 Şubat 2014
February 24-26, 2014
Wels-Avusturya
Wels-Austria
HAZAR WORLD
7
FEBRUARY 2014
FEBRUARY 2014
HAZAR TAKVİMİ / CASPIAN CALENDAR
ŞUBAT 2014
ETKİNLİK / event
ÇELİK İHRACATÇILARINDAN KAYA GAZI SEMİNERİ / SHALE GAS SEMINAR FROM STEEL EXPORTERS
01
ÇELİK
İHRACATÇILARINDAN
KAYA GAZI SEMİNERİ
SHALE GAS
SEMINAR by STEEL
EXPORTERS
Tüm dünyada doğal gaza alternatif
olarak gösterilen kaya gazı,
Çelik İhracatçıları Birliği’nin de
gündemindeydi.
Regarded as an alternative to
natural gas all over the world, shale
gas was on the agenda of Steel
Exporters’ Union.
Ç
elik İhracatçıları Birliği tarafından
İstanbul Dış Ticaret Merkezi’nde
“Kaya Gazı” konulu seminer düzenlendi. Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı Petrol İşleri Genel Müdürü
Selami İncedalcı, kaya gazından önce
Türkiye’nin petrolle ilgili durumunu özetlemek istediğini dile getirerek, petrol arama
ve üretim sektöründe 2002’de 21 şirket faaliyet gösterirken, 2013’te şirket sayısının
yüzde 114 artışla 45 adede çıktığını söyledi. İncedalcı, 2013 sonu itibariyle toplam 4 bin
430 kuyunun yüzde 32’sini oluşturan 1.415
kuyunun sondajının son 11 yılda gerçekleştirildiğini, 2013’te açılan toplam 168 kuyunun sondajlarının, 42’sinde petrollü,
5’inde gazlı, 67’sinde ise kuru olarak tamamlandığını, 54 kuyuda da halen sondaja
devam edildiğini kaydetti. Toplam 1.757
8
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
01
Seminer İstanbul Dış Ticaret
Merkezi’nde düzenlendi.
01
The Seminar was held in
Istanbul Foreign Trade Center.
S
hale Gas seminar organized by Steel
Exporters Association was held in
Foreign Trade Center in Istanbul.
Energy and Natural Resources
Ministry, Petroleum Affairs General
Manager Selami İncedalcı stated that he
wants to summarize Turkey’s oil related
situation before shale gas, and mentioned
that the number of companies operating in
oil exploration and production industry in
2002 increased from 21 to 45 by 114 percent.
Incedalcı explained that by the end of 2013,
32 percent of 4 thousand 430 wells’ drilling
which corresponds to 1,415, was completed
in the last 11 years. Among 168 wells
opened in 2013, oil drilling was used in 42,
gas drilling was used in 5, and 67 was completed in dry conditions. Drilling in 54
wells still continues.
www.hazarworld.com
arama kuyusundaki sondaj sonucunda 183
sahada ham petrol ve doğal gaz keşfi yapıldığını dile getiren İncedalcı, son 11 yıllık
dönemde 23 ham petrol, 33 doğal gaz sahası
olmak üzere toplam 56 sahanın keşfedildiğini anlattı. İncedalcı, ham petrolde ortalama
günlük üretimin 46 bin varil olduğunu,
üretimin tüketimi karşılama oranının ise
yüzde 8 civarında seyrettiğini vurgulayarak,
doğal gazda ortalama günlük üretimin
ise 1,52 milyon metreküp olarak gerçekleştiğine işaret etti. “Çelik sektörü Türkiye’nin
vazgeçilmez sektörlerinden biridir”
Çelik İhracatçıları Birliği Başkanı Namık
Ekinci ise çelik sektörünün, ülke ihracatının
yarısından fazlasını gerçekleştirdiğini belirterek, “Türk ekonomisinin vazgeçilmez en
büyük sektörlerinden birisiyiz. Sektörümüz, 2012 verilerine göre 36 milyon ton ham çelik üretimiyle, dünyanın en
büyük sekizinci ve Avrupa’nın da en büyük
ikinci üreticisi” diye konuştu. Ekinci,
çelik ihracatında Türkiye’nin 20 milyon ton
ile dünyanın yedinci ihracatçısı ve inşaat
demiri ihracatında da dünya lideri olduğunu vurguladı.
“ABD’de kaya gazı ile
enerjide devrim yaşandı”
Dünyanın en fazla enerji ithal eden ve tüketen ülkelerinden biri olan ABD’de kaya gazı
ile enerjide devrim yaşandığını ifade eden
Ekinci, “Kaya gazı devrimi başlamadan
önce ABD’deki doğal gaz fiyatları Avrupa ve
Japonya’dakinden çok daha yüksek iken şu
anda fiyatlar Avrupa’nın 1/3’ü, Japonya’nın
1/5’i kadar” değerlendirmesinde bulundu. Ekinci, bu veriler ışığında ABD’nin 2035
yılında enerji ihtiyacının tamamını kendi
kaynaklarından karşılayacağının ve önemli
bir enerji ihracatçısı konumuna geçeceğinin
öngörüldüğünü anlattı.
Birçok bölgede mevcut
Teksas Üniversitesi Ekonomik Jeoloji
Bölümü Enerji Ekonomisti Gürcan Gülen,
petrol çıkan bölgelerin doğal olarak kaya
gazı için de üretim alanı olduğunun altını
çizdi. Türkiye’nin kaya gazı konusuna ağırlık vermesi gerektiğini anlatan Gülen,
“Eğer eldeki kaya gazı çıkarılırsa
Türkiye’nin 3-4 yıllık enerji ihtiyacı karşılanabilir diye tahmin ediliyor. Son dönemde
Türkiye’nin nükleer enerji konusunda geç
de olsa yapılan çalışmaları çok olumlu
buluyorum” dedi.
Incedalcı added that from a total of 1757
wells, crude oil and natural gas was discovered in 183 fields. In the last 11 years, a
total of 56 fields was discovered including
23 crude oil and 33 natural gas fields.
İncedalcı also clarified the average daily
production of crude oil as 46 thousand
barrels. He pointed out that the ratio of
production to consumption is about 8 per
cent and the average daily production of
natural gas is about 1.52 million cubic
meters.
02
02
Çelik İhracatçıları Birliği
Başkanı Namık Ekinci.
02
Namık Ekinci, Steel Exporters
Association Chairman.
TÜRKİYE’DE PETROL
ARAMA VE ÜRETİM
SEKTÖRÜNDE
2002’DE 21 ŞİRKET
FAALİYET
GÖSTERİRKEN,
2013’TE ŞİRKET
SAYISI YÜZDE 114
ARTIŞLA 45 ADEDE
YÜKSELDİ.
THE NUMBER OF
COMPANIES IN OIL
EXPLORATION AND
PRODUCTION
SECTOR IN TURKEY
INCREASED FROM 21
TO 45 IN 2013 BY 114
PERCENT.
“The steel industry is one of Turkey’s
indispensable sectors”
Steel Exporters Association Chairman
Namık Ekinci mentioned that the steel
industry makes more than half of the
country exports by saying: “We are indispensable and one of the biggest sectors in
Turkish economy. According to 2012 data,
our industry is the world’s eighth largest
and Europe’s second largest manufacturer
with 36 million tons of crude steel production”. Ekinci emphasized that Turkey is
the world’s seventh in steel exports with 20
million tons and world leader in econstruction iron exports.
“There has been a revolution in
energy in the U.S. with shale gas”
Ekinci said: “The world’s one of the most
energy importing and consuming country,
the U.S. is having an energy revolution
with shale gas. Before the shale gas revolution, natural gas prices in the U.S. was
much higher than Europe and Japan.
Currently the prices are 1 /3 in Europe 1/ 5
in Japan.”
Ekinci explained that in the light of these
data, United States will be meeting the
entire energy needs in 2035 from its own
resources and become a major energy
exporter.
Available In Many Regions
University of Texas Department of
Economic Geology, Energy Economist
Gürcan Gülen underlined that the areas
where oil is discovered are also production
fields for shale gas. Gülen added that
Turkey must care about shale gas, by saying: “If you produce the available shale gas
in Turkey it would meet the energy needs
for the estimated 3-4 years. The studies
carried out in Turkey in the nuclear energy
field are very positive, albeit late, in my
opinion.
HAZAR WORLD
9
ETKİNLİK / event
GÜNEY GAZ KORİDORU / SOUTHERN GAS CORRIDOR
GÜNEY GAZ
KORİDORU: AVRUPA
ENERJİ ÇEŞİTLİLİĞİ
İÇİN BİR ÇÖZÜM
H
azar gazını Avrupa’ya taşıyacak olan
Güney Gaz Koridoru, Brüksel’de düzenlenen etkinlikle masaya yatırıldı. Geniş
Hazar Bölgesi odaklı araştırmalar yürüten düşünce kuruluşu Hazar Strateji Enstitüsü
(HASEN) ve Uluslararası Avrupa Hareketi
tarafından, AB’nin gelecek enerji stratejisi
konusunda, özellikle Güney Gaz Koridoru bağlamında aktörlerin deneyimlerini ve görüşlerini
paylaşmak ve tartışmak amacıyla 16 Ocak’ta bir
toplantı düzenlendi. Toplantıda Güney Gaz
Koridoru sayesinde enerji güvenliğinin nasıl
artırılacağı ve bu yaklaşımın AB üyeleri ile
komşu ülkeler arasında işbirliğini nasıl güçlendireceği tartışıldı.
HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları
Merkezi Uzmanı Doç. Dr. Mübariz Hasanov ise
“Güney Gaz Koridoru, Avrupa’nın doğal gaz
maliyetlerini yılda 3,5 milyar dolar civarında
düşürecek ve Avrupa ülkelerinin sosyal refahına katkıda bulunacaktır. Aynı zamanda tüm
partnerlere ve projeye dahil olan tüm ülkelere
yüksek düzeyde ekonomik kazanç sağlayacaktır” diye konuştu. Uluslararası Avrupa Hareketi
Genel Sekreteri Diogo Pinto, “AB’nin desteği
olmadan Güney Gaz Koridoru gerçekleştirilemez” dedi ve şu anda AB’nin Güney Gaz
Koridoru’na büyük destek sağladığına değindi.
Avrupa Komisyonu Enerji Genel Müdürlüğü
Danışmanı Brendan Devlin, “Avrupa
Komisyonu için Güney Gaz Koridoru, güvenlik
endişelerinin giderilmesi bakımından büyük
bir başarıdır. Komisyon, Avrupa enerji arz kaynaklarının çeşitlendirilmesi için Güney Gaz
Koridoru’nun geliştirilmesini desteklemektedir” şeklinde konuştu.
10
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
01
Hasanov: “Güney
Gaz Koridoru,
Avrupa’nın doğal
gaz maliyetlerini
yılda 3,5 milyar
dolar civarında
düşürecek.”
Hasanov:
“Southern Gas
Corridor will
decrease Europe’s
natural gas costs
by $3,5 billion a
year.”
01
Güney Gaz Koridoru
temalı toplantıdan bir
görüntü.
01
A view from Southern
Gas Corridor themed
meeting.
SOUTHERN GAS
CORRIDOR: A
SOLUTION FOR
DIVERSITY OF
EUROPEAN ENERGY
S
outhern Gas Corridor which will
transport Caspian gas to Europe was
discussed in detail at the event held in
Brussels.
The European Movement International and
the Caspian Strategy Institute, the think
tank carrying out comprehensive Caspian
region-oriented research, hosted the meeting ‘Future Energy Strategies of the EU’ to
share experiences and opinions about the
Southern Gas Corridor on January 16. At
the meeting, how the Corridor can bring
increased energy security, also how the
approach can enhance cooperation between
EU member states and neighboring countries were discussed. Assoc. Prof. Dr.
Mübariz Hasanov, Caspian Strategy
Institute Center on Energy and Economics
Studies, said; “Southern Gas Corridor will
reduce natural gas costs of Europe around
USD 3.5 billion each year and will bolster
social welfare of European countries. It will
also bring significant economic benefits to
all partners and countries involved in the
project.”
Secretary General of the European
Movement International Diogo Pinto
emphasized; “Southern Gas Corridor cannot be realized without the EU’s support
and currently EU provides great support to
the Southern Gas Corridor project.”
European Commission Directorate General
for Energy Advisor Brendan Devlin stated;
“Southern Gas Corridor is a huge success
for the European Commission in terms of
providing gas supply and reducing safety
concerns. The Commission supports the
Southern Gas Corridor for the diversification of energy supply.”
www.hazarworld.com
01
02
SOCAR, DAVOS’TA
SİYASET VE
İŞ DÜNYASINI
BULUŞTURDU
SOCAR BROUGHT
POLITICS AND
BUSINESS WORLD
TOGETHER IN DAVOS
İsviçre’nin Davos kentinde
“SOCAR-Azerbaycan
Enerjisi” adlı Azerbaycan
gecesi düzenlendi.
“SOCAR-Energy of
Azerbaijan” event
was held in Davos,
Switzerland.
2
2 Ocak’ta üçüncüsü düzenlenen etkinliğe yaklaşık bin konuk katıldı.
SOCAR Türkiye CEO’su Kenan
Yavuz’un da davetliler arasında bulunduğu gecede konuşan Azerbaycan Devlet
Petrol Şirketi (SOCAR) Başkanı Rövnag
Abdullayev, Dünya Ekonomik Forumu’nun
stratejik ortağı olan SOCAR’ın dünya şirketine dönüştüğünü vurguladı. Abdullayev,
gelişmiş petrol ve doğal gaz boru hattı sistemine sahip Azerbaycan’ın 30’un üzerinde
ülkeye petrol ve doğal gaz ürünleri ihracatı
yaptığını ve Avrupa’nın enerji güvenliğinde
önemli rol oynadığını vurgulayarak,
“Geçtiğimiz yılın sonunda Bakü’de Şah
Deniz 2 projesiyle ilgili nihai yatırım kararının imzalanması bunu bir kez daha kanıtlıyor” diye konuştu.
Avrupa Birliği (AB) Enerji Komiseri
Günther Oettinger ise konuşmasında, hızla
kalkınmakta olan Azerbaycan’da petrol
sanayisinin tarihinden bahsetti. Oettinger,
Hazar’ın hidrokarbon rezervlerinin dünya
piyasasına çıkarılmasında Azerbaycan’ın
önemli rol üstlendiğini belirtti ve zengin
kültüre sahip Azerbaycan’da 2015 yılında
Birinci Avrupa Olimpiyatları’nın yapılmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
N
01
SOCAR Türkiye CEO’su
Kenan Yavuz.
01
SOCAR Turkey CEO
Kenan Yavuz.
02
Davos’ta SOCAR ve
MİGROS arasında
mutabakat zaptı
imzalandı.
02
Memorandum of
Understanding was
signed between SOCAR
and MIGROS.
early a thousand guests attended the
event which was held on 22nd of
January for the third time. CEO of
SOCAR Turkey Kenan Yavuz was
among the invited guests and the State Oil
Company of Azerbaijan (SOCAR) President
Rovnag Abdullayev was one of the speakers
at the event. Adbullayev mentioned that
SOCAR, the strategic partner of the World
Economic Forum has turned into a worldwide company. Emphasizing that Azerbaijan
who owns developed oil and natural gas pipeline system was exporting oil and natural gas
over 30 countries, Abdullayev said the country will be playing an important role in
Europe’s energy security. “The final signing of
the Shah Deniz -2 project investment in Baku
proves it once again” Aldullayev said. The
European Union (EU) Energy Commissioner
Günther Oettinger mentioned about the history of rapidly developing oil industry in
Azerbaijan in his speech. Oettinger said that
Azerbaijan played an important role in the
reveal of the hydrocarbon reserves of the
Caspian Sea to the world markets. Oettinger
also added the 1st European Games-2015 to be
held in Baku has great importance considering Azerbaijan’s rich culture.
HAZAR WORLD
11
HAZAR’A DAİR / CASPIAN OVERVIEW
01
Kazan Kremlin
Evleri.
02
Tatar Halk Şairi
Gabdulla Tukay.
01
Kazan Kremlin
Houses.
02
Tatar Poet Ğabdulla
Tuqay.
03
Moskova’daki Kazan
Katedrali.
03
Kazan Cathedral
in Moscow.
Kazan, Türk
Dünyası Kültür
Başkenti Olmaya
Hazırlanıyor
Kazan is preparing
to become the Turkic
World’s Capital of
Culture
“Kazan-Türk
Dünyası Kültür
Başkenti 2014”
etkinliklerinin
resmi açılışı,
Tataristan’ın
başkenti Kazan’da
26 Nisan’da
gerçekleşecek.
Official opening
of the “KazanTurkic World
Capital of Culture
2014” events will
take place on
April 26 in Kazan,
the capital of
Tatarstan.
12
R
01
02
usya’ya bağlı Tataristan’ın Bakanlar
Kurulu tarafından yayımlanan kararname ile Türk Dünyası Kültür
Başkenti programı onaylandı.
Programa göre, yıl boyunca başkent
Kazan’da, “Tanınmış aydınlar - Mehmet
Akif Ersoy ve Gabdulla Tukay Uluslararası
Sempozyumu”, “TÜRKSOY Uluslararası
Heykeltıraş Sempozyumu”, “Türk
Dünyasında Dericilik 2. Festivali”, “7.
Bulgar Forumu”, “Kökenleri ve Evrimleri
ile Türk Halklarının Edebiyatı ve Müziği
Uluslararası Konferansı”, “Türkvizyon
Türk Dünyası Şarkı Yarışması” ve diğer
etkinlikler düzenlenecek.
“Kazan-Türk Dünyası Kültür Başkenti
2014” etkinliklerinin resmi açılışı ise Tatar
halkının milli şairi Gabdulla Tukay’ın
doğum günü olan 26 Nisan tarihinde yapılacak. Tataristan’ın başkenti Kazan’a 2014’te
Türk Dünyası Kültür Başkenti unvanını
verme kararı, Rusya’nın Ufa şehrinde Eylül
2012’de gerçekleşen TÜRKSOY’un 30. toplantısında alınmıştı. Kazan, Türk Dünyası
Kültür Başkenti unvanını, 2013’te bu unvanı
taşıyan Eskişehir’den devraldı.
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
03
T
urkic World Capital of Culture program of Tatarstan, federal subject of
Russian, was approved with the
decree issued by the Council of
Ministers. According to the program, “The
Well-Known Intellectuals - Mehmet Akif
Ersoy and Gabdulla Tukay International
Symposium”, “TÜRKSOY International
Sculptor Symposium”, “Leather in Turkic
World 2nd Festival”, “7th Bulgarian Forum”,
“Turkic Folk Literature and Music with the
Origins and Evolution International
Conference”, “Turkvision Turkic World
Song Contest” and other events will be
organized throughout the year in Kazan.
“Kazan-Turkic World Capital of Culture
2014” events’ official opening will be held on
Tatar national poet Tukay Gabdulla’s birthday which is April 26. The decision to give
the title of Turkic World Capital of Culture
2014 to Kazan, the capital of Tatarstan, at
was decided at 30th TURKSOY meeting held
in Ufa, Russia on September 2012. Kazan
took over the title of ‘Turkic World Capital
of Culture’ from Eskişehir which earned the
title in 2013.
www.hazarworld.com
ÖZBEK HAKEM DÜNYANIN
EN İYİ 10’U ARASINDA
UZBEK REFEREE AMONG THE WORLD’S BEST 10
Uzbekistan’s world wide
known referee Ravshan
Irmatov took the 8th
place in the world’s best
referee ratings.
Özbekistan’ın dünyaca
ünlü hakemi Ravşan
İrmatov, dünyanın
en iyi hakemleri
değerlendirmesinde
sekizinci sırada yer aldı.
U
luslararası Futbol Tarihi ve
İstatistikleri Federasyonu
(IFFHS) tarafından 2013'e ilişkin
yapılan değerlendirmede
İrmatov, dünyanın ilk 10 hakemi arasına girmeyi başardı. İrmatov, birbirinden güçlü hakemlerin tabi tutulduğu
değerlendirmede sekizinci sırada yer
aldı. İrmatov, IFFHS 2012 değerlendirmesinde altıncı, 2011 değerlendirmesinde de üçüncü olmuştu.
Başarılı maç yönetimleri ile dikkatleri
üzerine çeken İrmatov, en son 15-30
Haziran 2013 tarihleri arasında
Brezilya'nın ev sahipliğinde düzenlenen Konfederasyon Kupası müsabakalarında görev almıştı.
Özbek hakem, daha önce de 2010’da
Güney Afrika’da yapılan FIFA Dünya
Kupası ile Ocak 2011'de Katar'ın ev
sahipliğinde düzenlenen Asya
Kupası'nda yer almıştı. 1976 doğumlu
İrmatov, üstün başarılarından dolayı
Özbekistan Devlet Başkanı İslam
Karimov tarafından 'Özbekistan'ın
İftiharı' madalyasıyla ödüllendirilmişti.
I
n the evaluation made for the year
2013 by the International Federation
of Football History and Statistics
(IFFHS), Irmatov has managed to
become one of the world’s top 10 referees. Irmatov took 8th place among the
other strong referees in the list.
Irmatov was sixth in the IFFHS rating
in 2012 and third in 2011.
Attracting attention with successful
match managements, Irmatov served
between June 15 and 30 2013 in the
Confederations Cup competition hosted by Brazil.
Uzbek referee had taken place in the
2010 Football World Cup hosted by
South Africa and 2011 Asian Cup
hosted by Qatar before. Born in 1976,
Irmatov was awarded with
Uzbekistan’s Medal of Honor by Uzbek
President Islam Karimov for his outstanding achievements.
HAZAR WORLD
13
KAPAK / COVER
HAZAR EKONOMİLERİNDE ENERJİK BÜYÜME / ENERGETIC GROWTH IN CASPIAN ECONOMIES
HAZAR
EKONOMİLERİNDE
ENERJİK BÜYÜME
Petrol ve doğal gaz gelirleri, 2013 yılında da
Hazar Bölgesi ülkeleri ekonomilerinin en
önemli gelir kalemi olmaya devam etti. Küresel
piyasalarda 100 doların üzerinde seyreden
petrol fiyatları, dünya ekonomisindeki olumsuz
koşullara rağmen Hazar Bölgesi ülkelerinin
performanslarını büyüme trendinde devam
ettirmelerinde önemli rol oynamayı sürdürdü.
14
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
www.hazarworld.com
ENERGETIC
GROWTH IN
CASPIAN ECONOMIES
Oil and natural gas revenues
continued to be the most important
revenue item of the Caspian region
countries’ economies in 2013. Oil
prices were higher than $ 100 in
global markets and despite negative
conditions in the world economy,
they continued to play a key role in
maintaining the growth performance
of Caspian Region economies.
HAZAR WORLD
15
HAZAR EKONOMİLERİNDE ENERJİK BÜYÜME / ENERGETIC GROWTH IN CASPIAN ECONOMIES
01
RUSYA EKONOMİSİ
BÜYÜMEYE DEVAM EDİYOR
RUSSIA’S ECONOMIC GROWTH
CONTINUES
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından
birliğin üyelerinden Rusya yeraltı zenginliklerini, siyasi nüfuzunu genişletmek için kullanmaya çalışırken, Türk cumhuriyetleri bağımsızlıklarının 22. yılını yüksek ekonomik büyümeyle kutluyor. Rusya, son yıllarda dış politikada etkinliğinin artması,
yaptığı ticari anlaşmalar ve üyesi olduğu
uluslararası birliklerin katkısıyla ekonomisini güçlendirmeye devam ediyor. Petrol ve doğal gaz ihracatında dünyanın
sayılı ülkelerinden olan Rusya, toplamda
yüksek rakamlara ulaşan füze sistemleri
başta olmak üzere büyük çapta silah satışı
gerçekleştiriyor. Devlet bünyesinde bulundurduğu dev şirketler ve milyar dolarlık oligarklarla sık sık gündeme gelmeye devam
ediyor.
Rusya son yıllardaki en büyük ekonomik
yatırımlarından birini olimpiyat oyunlarının düzenleneceği Soçi ve çevresine
yaptı. Son olarak Rusya, Ukrayna’ya 15 milyar dolar yardım ederek ve bu ülkeye sattığı
doğal gazın fiyatında yüzde 30’a varan indirim yaparak gündeme geldi. Rusya 2013’te,
Küba’nın Sovyetler Birliği döneminden
kalma 32 milyar dolar borcunun 29 milyar
dolarını sildi ve geri kalanını ise yeniden
yapılandırdı. 2013’ün 10 aylık döneminde 146,8 milyar dolar ticaret fazlası veren
Rusya’nın gayrisafi milli hasılası yüzde 1,41,5 civarında büyüdü. Tarım üretimi yüzde
6,8 büyüyen ülkede konut inşaatında
artış yüzde 12,1 oldu. After the collapse of the Soviet Union,
while Russia is trying to use its resources
to expand political influence, Turkic
republics celebrates the 22nd year of independence with high economic growth.
Russia continues to strengthen its economy by the adopting a more active foreign
policy, trade agreements and with the help
of international unions in recent years.
Russia, one of the few countries in the
world in petroleum and natural gas
exports, performs large-scale arms sales,
mainly missile systems that reaches higher numbers in total. It continues to be at
the top of the agenda with state-mandated
multi-billion dollar giant corporations
and the oligarchs more often.
One of the largest economic investments
made in Russia in the recent years was the
Sochi area where the Olympic games will
be held. Lastly Russia came to the fore by
giving $ 15 billion to Ukraine and decreasing 30 per cent of the natural gas price for
Ukraine’s purchases. Russia cleared $ 29
billion of the total $ 32 billion debt of Cuba
remaining from the Soviet era in 2013 and
restructured the remainder.
In the 10-month period of 2013, Russia
had 146.8 billion foreign trade surplus
and gross domestic product rose around
1.4 to 1.5. Agricultural production
increased 6.8 per cent and housing construction rose to 12.1 percent in the country.
16
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
Rusya petrol ve
doğal gaz
ihracatında
dünyanın sayılı
ülkelerinden biri.
Russia is a key
country in oil and
natural gas
exports in the
world.
01
Moskova şehir
merkezinden bir gece
manzarası.
01
A night view from
Moscow city center.
www.hazarworld.com
HAZAR WORLD
17
HAZAR EKONOMİLERİNDE ENERJİK BÜYÜME / ENERGETIC GROWTH IN CASPIAN ECONOMIES
KAZAKİSTAN 2013’TE YAKLAŞIK
YÜZDE 6 BÜYÜME KAYDETTİ
Yeraltı zenginlikleriyle beslenen
Kazakistan ekonomisi 2013 yılını yaklaşık
yüzde 6 büyümeyle tamamladı. Kazakistan
şu anda gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde
56,9’unu hizmetten, yüzde 37,9’unu enerji ve
sanayi üretiminden ve yüzde 5,2’sini de
tarımdan elde ediyor. Küresel pazardaki
yavaşlamaya karşı savunma mekanizmaları
geliştiren Astana yönetimi, iç talebi canlı
tutmaya çalışıyor. Ortadoğu dışındaki en
büyük petrol ihracatçısı ülkelerin başında
gelen Kazakistan’ın Ekonomi Bakanlığı
tarafından açıklanan yüzde 6’lık büyüme
tahmininin doğruluğunu petrol fiyatlarının
seyri de etkileyecek. Kazakistan’ın 2013 ekonomisi hakkındaki
soruları yanıtlayan Avrasya Araştırma
Enstitüsü Analisti Doç. Dr. Canat
Momınkulov, yıl boyunca ülkenin makroekonomik dengesinin istikrarlı seyrettiğini söyledi. 2013 yılında enflasyon ortalama- 02
sının yüzde 6,8 seviyesinde olacağı tahminini dile getiren Momınkulov, Astana yönetiminin izlediği sosyal politikaların, fiyatların
artmasını önlediğine işaret etti.
Momınkulov, rekabetçi piyasa şartlarının
oluşmamasının fiyatları dalgalandırdığını
kabul ederken, yakıt ve gıda fiyatlarının
kontrolü, gizli anlaşmaların önlenmesi gibi
tedbirlerin alındığını söyledi.
Petrol fiyatlarının denetlendiğini anlatan
Momınkulov, gıda fiyatlarının regüle edilmesi için bölgelerde gıda dengeleme fonları
kurularak ticari spekülasyonların önüne
geçilmeye çalışıldığını bildirdi.
Kazakistan’ın 2013’ü yüzde 6 büyüme ile
tamamlamasının mümkün olduğunu vurgulayarak, Kazak ekonomisindeki büyümenin sürmesinde iç talebin önemine dikkati
çeken Momınkulov, “Avrasya Araştırma
Enstitüsü olarak yaptığımız değerlendirmeler, Kazakistan ekonomisindeki iç talebin
her sene yüzde 7,5 artacağı yönünde... Bu
durum Kazakistan gayrisafi yurtiçi hasılasının yüzde 56,9’unu oluşturan hizmet sektörünü öne çıkaracak” dedi.
IMF tahminlerine göre Kazak ekonomisinin
2014 yılında yüzde 5,25 büyüyeceğini ifade
eden analist Momınkulov, Kazakistan’ın dış
ticaret hacmindeki azalışı ticari partnerleri02
nin ekonomilerindeki istikrarsızlığa bağlaKazakistan’daki kömür
madenciliği
dı. Astana yönetiminin, yaklaşık 55 milyar
faaliyetlerinden bir
dolarlık ihracatı, yerel ihracatçılara mali
görüntü.
destek vererek artıracağını kayde02
den Momınkulov, ülke ekonomisinin petrol
A view from coal mining
fiyatlarına bağlı olarak büyüdüğünü dile
activities in Kazakhstan.
Kazakistan
ekonomisi 2013
yılını yaklaşık
yüzde 6 büyümeyle
tamamladı.
Kazakhstan
economy achieved
approximately 6
percent growth
in 2013.
18
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
03
Kazakistan petrol
endüstrisi
yükseliyor.
03
Kazakhstan oil
industry is rising.
03
KAZAKHSTAN GREW
6 PERCENT IN 2013
Fed by underground treasures,
Kazakhstan’s economy grew by 6 percent
in 2013. Currently, Kazakhstan derives 56.9
per cent of gross domestic product from
services, 37.9 percent from industrial production and energy and 5.2 percent from
agriculture. Developing defense mechanisms against the slowdown in the global
market, the Astana government is trying
to keep domestic demand high.
Accuracy of the estimation of the
Economy Ministry of Kazakhstan, the
largest oil exporting country outside the
Middle East, will be affected by oil prices.
Answering questions about Kazakhstan’s
economy in 2013, Eurasian Research
Institute Analyst Assoc. Prof. Dr. Canatan
Momınkulov said that the country’s macroeconomic balance remained stable
throughout the year. Momınkulov added
they were expecting the average level of
inflation to be 6.8 percent in 2013 by
underlining that social policies followed by
the Astana management avoids increasing
prices.
While Momınkulov expects that lack of
competitive market conditions will cause
turbulance in the prices, and he mentioned
that the control of the fuel and food prices,
prevention of collusion was managed.
Explaining that oil prices are being
www.hazarworld.com
ÖZBEKİSTAN BÜYÜME
RAKAMLARI
UZBEKISTAN
GROWTH RATES
Ülkede ekonomik
büyüme hızla devam
ediyor.
Economic growth
continues rapidly
in the country.
getirdi. Bununla birlikte varil başı petrol
fiyatının 80 doların altına inmesi durumunda ülkede ciddi sorunlar yaşanabileceği
uyarısında bulundu. ÖZBEKİSTAN “REFAH VE KALKINMA
YILI”NDA YÜZDE 8 BÜYÜDÜ Özbekistan ekonomisi 2013’te yüzde 8
büyürken, çeşitli kaynaklardan yapılan
yatırım hacmi 14 milyar dolar
oldu. Ekonomisi, pamuk, altın, uranyum
ve doğal gaza bağlı Özbekistan’da
2013 “Refah ve Kalkınma Yılı” olarak ilan
edilmişti. Hükümet bu kapsamda kabul
ettiği programla, tüm kaynaklardan 6,9
trilyon som (3 milyar dolar) harcadı. Özbekistan ekonomisine 2013 yılında
çeşitli kaynaklardan 14 milyar dolarlık
yatırım yapıldı. Bu rakam gayrisafi milli
hasılanın 23’üne karşılık geldi. Sanayi üretiminde yüzde 8,4, tarım sektöründe yüzde
6, yatırım hacminde yüzde 11, hizmet sektöründe ise yüzde 16 artışın olduğu
Özbekistan ekonomisinde yıllık büyüme
rakamı yüzde 8 oldu.
Daha önceki yıllarda olduğu gibi 2013’te
de katı para-kredi politikası nedeniyle yıllık enflasyon yüzde 7-9 olarak gerçekleşti. Özbekistan’da hükümet, yatırım programı kapsamında 370’ten fazla projeyi hayata
geçirdi. Projelere 14 milyar dolarlık kaynak
aktaran Taşkent hükümeti, 970 bin kişiye
istihdam sağladı.
8.4
%
SANAYİ
INDUSTRY
6
%
TARIM
AGRICULTURE
11
%
yatırım hacmi
INVESTMENT VOLUME
inspected, Momınkulov said that stabilization funds have to be established in areas
to prevent trade speculation for the regulation of food prices.
Underlining that Kazakhstan was expected to grow 6 percent, he drew attention to
the importance of domestic demand for
the continuity of Kazakh economic
growth. Momınkulov said: “Our assessments as Eurasian Research Institute
show that domestic demand in
Kazakhstan’s economy will grow 7.5 percent every year. Then, service sector which
represents Kazakhstan’s 56.9 percent
gross domestic product will take the lead.
The analysts who say that according to
IMF predictions, the Kazakh economy will
grow 5.25 percent in 2014, also expressed
that the decrease in Kazakhstan’s foreign
trade volume is related to the partners economic instability. Adding that the Astana
government will increase exports by giving
5 billion dollars financial support to local
exporters, Momınkulov mentioned that
country’s economy growth depends on the
oil prices. However he also warned if the
price per barrel of oil fall below $ 80 it may
cause serious problems in the the country.
UZBEKISTAN GREW 8 PERCENT IN THE
“YEAR OF PROSPERITY AND
DEVELOPMENT”
While Uzbekistan’s economy grew by 8
percent this year, the volume of investment
made by various sources was $ 14 billion.
In Uzbekistan where the economy
depends on cotton, gold, uranium, and
natural gas, 2013 was announced as the
“Welfare and Development Year.” For the
program accepted by the government in
this context, 6.9 trillion som ($ 3 billion)
was spent from all sources. $ 14 billion has
been invested in Uzbekistan economy from
different of sources this year. This figure
corresponded to 23 percent of GDP. 8.4
percent of increase in industrial production, 6 percent in agriculture, 11 percent in
volume of investment, 16 percent in service
sector was observed and finally annual
growth in the economy of Uzbekistan was
8 percent.
Such as in previous years, due to strict
monetary - credit policy, annual inflation
stood at 7-9 percent in 2013. The government in Uzbekistan has implemented
more than 370 projects under the investment programs. Tashkent government
who allocated resources of $ 14 billion to
HAZAR WORLD
19
HAZAR EKONOMİLERİNDE ENERJİK BÜYÜME / ENERGETIC GROWTH IN CASPIAN ECONOMIES
04
Özbekistan’da sanayi
büyük bir hızla gelişiyor.
04
Industry is rapidly
developing in
Uzbekistan.
05
Özbekistan’ın
başkenti Taşkent.
05
Uzbekistan’s
capital city Taskent.
05
04
Dünya genelindeki ekonomik krizin etkileri
devam ederken, Özbekistan’ın son 5 yıldaki
GSMH’si yüzde 8 arttı. Bu rakamın 2014’te
yüzde 8,1 olması öngörülüyor. Makroekonomik göstergelerin istikrarlı
büyümeyi işaret ettiği ülkede, devlet bütçesi sürekli fazla verdi. Bağımsızlık yıllarında
Özbek halkının geliri 8,2 kat arttı. Dış borcu
GSMH’nin yüzde 16’sına karşılık gelen
Özbekistan’da, ihracatla altın ve döviz
rezervleri önemli miktarda yükseldi. Sovyetler Birliği’nden ayrılarak 1991 yılında
bağımsızlığını kazandığında yaklaşık 21
milyonluk nüfusa sahip olan Özbekistan’da
şimdi yaklaşık 30 milyon kişi yaşıyor. Geçen
22 yılda ülke ekonomisine 162 milyar dolarlık yatırım yapıldı, bunun 56 milyar dolarını
yabancı sermaye oluşturdu. Ülke ekonomisinde sanayinin payı 1990’da yüzde 14,2
iken, günümüzde yüzde 24,3’e ulaştı, yüzde
34 olan tarım payı ise yüzde 17’ye geriledi. Özbekistan’da ekonomi, bağımsızlıktan
sonra 4,1 kat büyüdü.
20
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
Özbekistan’ın son
5 yıldaki GSMH’si
yüzde 8 arttı.
UZBEKISTAN’S GNP
INCREASED 8
PERCENT IN THE
LAST 5 YEARS.
projects, has provided employment to 970
thousand people.
While the effects of the worldwide economic crisis continue, Uzbekistan’s GDP
has increased 8 percent in the last 5 years.
This figure is expected to be 8.1 percent in
2014. In the country where macroeconomic indicators pointed to a steady growth,
the state budget had surplus continuously.
Uzbek people’s income has increased 8.2
times in the years of independence. In
Uzbekistan where the external debt corresponds to 16 percent of the GDP, gold and
foreign exchange reserves rose in significant amounts by the exports.
When Uzbekistan was separated from the
Soviet Union and gained independence in
1991, the population was about 21 million,
but today it is about 30 million. In the past
22 years, 162 billion dollars were invested
in the country’s economy and 56 billion
dollars of it was foreign capital. While the
share of industry in the national economy
in 1990 was 14,2, today it rose to 24.3 percent. 34 percent agriculture share declined
to 17 percent. Economy in Uzbekistan
grew 4.1 times after the independence.
www.hazarworld.com
06
DOĞAL GAZIN HAYAT VERDİĞİ EKONOMİ:
TÜRKMENİSTAN
THE ECONOMY THAT NATURAL GAS
REGENERATES: TURKMENISTAN
Dünyanın dördüncü büyük doğal
gaz rezervlerine sahip Türkmenistan’da, 11
aylık dönemde gayrisafi yurtiçi hasıla yüzde
10,1 arttı. IMF’nin geçen Ekim ayında
yayımladığı World Economic Outlook raporuna göre, Türkmen ekonomisinin 2013
yılında 12,2 oranında büyümesi bekleniyor. Türkmenistan Maliye
Bakanlığı’nın açıkladığı 2013 yılının 11 aylık
ekonomi verilerine göre, gayrisafi yurtiçi
hasıla (GSYH) yüzde 10,1 yükseldi.
Ülkedeki yatırımların 2012’ye göre yüzde 7,2
artış gösterdiği (rakamsal karşılığı 41 milyar
dolar) Türkmenistan’da, dış ticaret hacmi 28
milyar 400 milyon dolara ulaştı. Değeri 35
milyar doları bulan ülke genelindeki yatırım projeleri ise devam ediyor.
Sanayi üretiminin 2012’yle kıyaslandığında
yüzde 113,3 arttığı Türkmenistan’da, inşaat
projelerinde aynı dönemde yüzde 20.2 artış
kaydedildi. Enerji üretiminde önemli başarılar elde edilen Türkmenistan’da 2013 yılının 11 ayında 18,8 milyar kilovatsaat elektrik
üretildi, petrol üretiminde ise 2012’ye kıyasla yüzde 101,7 artış sağlandı. Bakanlar
Kurulu raporuna göre, 11 aylık verilere
bakıldığında, gelir öngörülenden fazla, harcamalar ise az gerçekleşti. Doğal gaz rezervi
bakımından dünyanın en büyük dördün-
In Turkmenistan who owns the world’s
fourth-largest natural gas reserves, gross
domestic product increased by 10.1 percent
in a 11 -month period. According to the
IMF’s World Economic Outlook report
published last October, Turkmen economy
is expected to grow 12.2 percent in 2013.
According to 2013’s 11-month economic
data announced by Turkmenistan’s
Ministry of Finance, gross domestic product (GDP) rose by 10.1 per cent.
Investment in the country showed an
increase of 7.2 percent compared to last
year in Turkmenistan (numerical equivalent of 41 billion U.S. dollars) and foreign
trade volume reached 28 billion 400 million dollars. Reaching the value of 35 billion dollars, investment projects are underway across the country.
Industrial production increased 113.3 percent compared to last year in
Turkmenistan while construction projects
recorded an increase of 20.2 percent over
the same period. Obtained significant
achievements in energy production,
Turkmenistan has produced 18.8 billion
kWh of electricity in 11 months of this year.
Oil production increased 101.7 percent
compared to the previous year. According
07
06
Modern
Türkmenistan’dan
görüntüler.
06
A view from modern
Turkmenistan.
07
Türkmen çocuklar
ülkelerinde mutlu.
07
Turkmen children are
happy in their country.
HAZAR WORLD
21
HAZAR EKONOMİLERİNDE ENERJİK BÜYÜME / ENERGETIC GROWTH IN CASPIAN ECONOMIES
08
cü ülkesi konumundaki Türkmenistan ekonomisinin can damarını doğal gaz ihracatından gelen kaynak oluşturuyor. Çin’e yılda
yaklaşık 40 milyar metreküp gaz ihraç eden
Türkmenistan, bu miktarı yakın gelecekte
65 milyar metreküpe çıkarmayı hedefliyor.
Ülke her yıl Rusya ve İran’a doğal gaz ihraç
ediyor.
Doğal gazını sadece ihraç etmekle yetinmeyen Türkmen yönetimi, ülke çapındaki sayıları 10’a yaklaşan doğal gaz türbinli elektrik
santrallerinde yılda 18 milyar kilovatsaat
elektrik üretiyor. Amonyak ve gübre üretiminde de doğal gaz kullanan hükümet, şu
anda yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırım
yaparak gübre fabrikaları kuruyor. Tarım sektöründe de önemli başarılar elde
eden Türkmenistan, 2013 yılında 1 milyon
tonun üzerinde pamuk üretti, buğday üretimi ise 1 milyon 600 bin tonu buldu. Son yıllarda özel sektörün önünün açılması için
yasal düzenlemeler yapan Türkmen yönetimi, yerli şirketlere de önemli projelerde iş
vermeye başladı. 2020 yılına kadar özel sektörün ülkenin gayrisafi yurtiçi hasılasına
olan katkısının yüzde 70’e kadar çıkarılması
hedefleniyor.
2013 yılı Türkmenistan’da faaliyet gösteren
Türk şirketleri açısından adeta altın yıl oldu.
Dünyada Türk şirketlerinin en çok iş aldıkları ülke olan Türkmenistan’da Türk iş
adamları 11 ayda 10,6 milyar dolarlık işlere
imza attı. Türk müteahhitler, Türkmenistan’da havaalanı, olimpiyat
köyü, köprüler, yol geçitleri, elektrik santralleri, liman, konut ve sanayi tesisleri inşa
ediyor.
Türkmenistan’ın bağımsızlığını kazanmasından sonra yaklaşık 40 milyar dolarlık
çeşitli projeler üstlenen Türk firmaları,
geçen yıl 4,9 milyar dolarlık iş almıştı.
22
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
08
Türkmenistan doğal gaz
rezervleriyle
kalkınmasını sürdürüyor.
08
Turkmenistan maintains
its development by
natural gas reserves.
Türkmenistan’da
faaliyet gösteren
Türk şirketleri
açısından 2013
adeta altın
yıl oldu.
2013 WAS THE
GOLDEN YEAR FOR
TURKISH
COMPANIES ACTIVE
IN Turkmenistan.
to the report of Council of Ministers, revenues are more than projected while
expenditure was less. The world’s fourth
largest country in terms of natural gas
reserves, Turkmenistan economy mostly
depends on natural gas exports sources.
Turkmenistan who exports about 40 billion cubic meters of gas per year from
China, aims to increase that amount to 65
billion cubic meters in the near future. The
country exports natural gas to Russia and
Iran each year. Not satisfied with only gas
exports, the Turkmen government produces 18 billion kWh of electricity from
about 10 natural gas turbine power plants
nationwide. The government uses natural
gas for ammonia and fertilizer production
and it currently investing about $ 2 billion
for fertilizer plant.
Achieving considerable success in the agricultural sector as well, Turkmenistan has
produced 1 million tons of cotton this year.
Wheat production was 1 million 600 thousand tons. Turkmen government who
paves the way for legislation of the private
sector in recent years, also started to work
with local companies in important projects. By 2020, the contribution of the private sector to GDP is set to rise by up to 70
percent.
This year was the golden year for the
Turkish companies operating in
Turkmenistan. In Turkmenistan, Turkish
businessmen have signed 10.6 billion dollar
agreements in 11 months. Turkish contractors are building airports, The Olympic
Village, bridges, road crossings, power
plants, ports, housing and industrial facilities in Turkmenistan.
After Turkmenistan gained independence,
Turkish companies undertaken nearly $ 40
billion worth projects. These companies
made business worth $ 4.9 billion last year.
THE COUNTRY THAT OIL AND GAS
CHANGED: AZERBAIJAN
According to data from the Ministry of
Economy of Azerbaijan, GDP growth was
5.4 percent in January-September 2013.
This figure corresponds to 54.7 billion dollars. According to a report of State
Statistics Committee of Azerbaijan, the
country’s per capita national income came
to $ 7 thousand 142.8 as of December 1,
2013.
This year, the oil and gas sector remained
similar to 2012. The sector accounted for
44.1 per cent of gross domestic product.
www.hazarworld.com
9
PETROL VE GAZIN ÇEHRESİNİ DEĞİŞTİRDİĞİ
ÜLKE: AZERBAYCAN
Azerbaycan Ekonomi Bakanlığı’nın verilerine
göre 2013 Ocak-Eylül döneminde gayrisafi yurtiçi hasılanın büyüme performansı yüzde 5,4
oldu. Bu rakam 54,7 milyar dolara karşılık
geliyor.
Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi (ADİK)
raporuna göre, 1 Aralık 2013 tarihi itibariyle
ülkede kişi başına düşen milli gelirin 7 bin
142,8 dolara çıktığı açıklandı.
2013’te petrol ve doğal gaz sektörü, 2012 yılına
benzer çizgide seyretti. Bu sektör gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 44,1’ini oluşturdu. 2013’te
petrol dışı sektörlerde yüzde 10,4 artış kaydedilirken, 2012’ye nazaran inşaat sektöründe
yüzde 30, tarım sektöründe yüzde 4,9, iletişim
sektöründe yüzde 7,1, ulaşımda 4,9, ticaret sektöründe ise yüzde 9,6 artış kaydedildi. ADİK’in resmi sitesinde açıkladığı rakamlara
göre, GSYİH’ye katkı sağlayan sektörlere
bakıldığında, sanayi sektörü (yüzde 46,5) ve
inşaat sektörüne (yüzde 11,3) ait rakamlar ilk
sırada bulunuyor. Sıralama katkıdaki payına
göre tarım, orman ürünleri, balıkçılık, ulaştırma, hizmet ve haberleşme sektörü şeklinde
devam ediyor.
Ana sermayeye yapılan yatırımlarda da yüzde
19 artış yaşanırken, bunun 71,5’ini iç, yüzde
28,5’ini dış yatırımlar oluşturdu. Azerbaycan,
2013’ün Ocak-Kasım aylarında 148 ülkeyle toplam 31 milyar 721 milyon 807 bin dolarlık dış
ticaret gerçekleştirdi. Bu rakamın 21 milyar
993 milyon 246 bin dolarlık kısmını ihracat, 9
milyar 728 milyon 561 bin dolarını ithalat oluşturdu. Söz konusu dönemde 12 milyar 264 mil-
09
Azerbaycan’da petrol ve
doğal gaz gelirleri ciddi
öneme sahip.
09
Oil and gas revenues
are highly important for
Azerbaijan.
10
Bakü’deki bir petrol
platform inşaatı.
10
Oil platform
construction in Baku.
10
While non-oil sector recorded growth of
10.4 percent in 2013, compared to 2012 construction industry grew 30 percent, agriculture 4.9 percent, communications
industry 7.1 percent, transport 4.9 percent
and the trade sector increased by 9.6 percent.
According to results announced in ADIK’s
(Anatolia Marine Construction Industry
and Trade Inc.) official web site, when
compared to any sector with contribution
to GDP, industrial sector (with 46.5 per
cent) and construction sector (with 11.3
percent) comes first. The list continues as
agriculture, forest products, fisheries,
transport, services and communications
sector.
71.5 percent share in inward investment
and 28.5 percent in foreign investment
formed domestic equity investments which
increased 19 per cent. Azerbaijan performed 31 billion 721 million 807 thousand
dollars foreign trade with 148 countries in
the period between January and November.
This figure’s 21 billion 993 million 246
thousand dollars belongs to export, 9 billion 728 million 561 thousand dollars
belongs to import. In that period, 12 billion
264 million 684 thousand dollars of foreign
trade surplus has occurred.
According to the State Customs Committee
of Azerbaijan, the country who owns the
largest share of foreign trade in JanuaryNovember period was Italy with the 17.5
percent rate and 5 billion 556 million 320
thousand dollars. Among Azerbaijan’s
most important trading partners,
Indonesia became the second with 2 billion
775 million 315 thousand dollars and
Russia was third with 2 billion 396 million
HAZAR WORLD
23
HAZAR EKONOMİLERİNDE ENERJİK BÜYÜME / ENERGETIC GROWTH IN CASPIAN ECONOMIES
yon 684 bin dolarlık dış ticaret fazlası oluştu.
Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi verilerine göre, Ocak-Kasım döneminde dış ticarette
en büyük paya sahip ülke, yüzde 17,5 oran ve 5
milyar 556 milyon 320 bin dolarla
İtalya oldu. Azerbaycan’ın en çok ticaret yaptığı ülkeler sıralamasında Endonezya 2 milyar
775 milyon 315 bin dolarla ikinci, Rusya ise 2
milyar 396 milyon 68 bin dolarla üçüncü
oldu. Rusya’yı 1 milyar 861 milyon 656 bin
dolarla Almanya, 1 milyar 839 milyon 515 bin
dolarla Türkiye takip etti. Azerbaycan’ın toplam dış ticaretinde Türkiye’nin payı yüzde 5,8
oldu.
KIRGIZİSTAN, 2013’TE EKONOMİK
REFAHIN TEMELİNİ ATTI
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek
Atambayev’in görev süresinin ikinci yılı, ekonomik refahın temelinin atılması için belirleyici bir yıl oldu. 2013’ün Ocak- Eylül döneminde Kanadalılar’ın işlettiği Kumtor altın madeninden elde edilen gelirle hesaplanan gayrisafi
milli hasıla 2012 yılına oranla yüzde 9,2
arttı. Aynı dönemde sanayi üretiminin yüzde
23,5 oranında yükseldiği
Kırgızistan’da TÜFE 1,6 arttı.
Enflasyonun yüzde 8 olduğu açıklanan ülkede,
son üç yılda özellikle başkentte inşaat sektöründeki canlılık göze çarptı. GSMH’deki payı
yüzde 5,4 olan inşaat sektörü yüzde 21,2 büyüdü. Hükümet, inşaat sektörü pazarının 3 milyar doları aştığını bildirdi.
Tarım ülkesi sayılan Kırgızistan’da bu yıl tarım
ürünlerinde yüzde 3,7, bitki üretiminde yüzde
5,9, hayvancılıkta yüzde 1,6 büyüme gerçekleşti. Hizmet sektörü ise ticaret yüzde 8,3, ulaşım
6,3, iletişim sektörlerinin yüzde 19,5 genişlemesi sayesinde yüzde 6,1 büyüdü.
2013’ün Ocak-Kasım döneminde dış ticaret
hacmi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde
10 artarak 6 milyar 101 milyon 300 bine ulaştı.
Bu yılın ilk 9 ayında ihracat önceki yılın aynı
dönemine göre altın satışı sayesinde yüzde 7,7
artarak 1 milyar 297 milyon 200 bin dolar oldu.
İhracat verilerinde, altın satışının hesap dışı
tutulması durumunda tekstil ve tekstil ürünlerinde ihracatın azalmasıyla ihracat rakamlarında yüzde 4 düşüş görüldü.
İthalatın yüzde 10,6 artarak 4 milyar 804 milyon 100 bin dolara ulaştığı Kırgızistan’da, bu
artışı özellikle plastik, sanayi, kimyasal madde,
mineral ürünler, araç, gereç ve otomobil ithalatı etkiledi.
Kırgızistan’ın ticaret açığı 2013 yılının OcakAğustos döneminde önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 18 arttı ve 2 milyar 801 milyon
300 bin dolar olarak gerçekleşti.
24
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
11
68 thousand dollars. Germany followed
Russia with 1 billion 861 million 656 thousand dollars, and Turkey with 1 billion 839
million 515 thousand dollars. Turkey’s
share in Azerbaijan’s total foreign trade
was 5.8 percent.
KYRGYZSTAN HAS LAID THE FOUNDATIONS
OF ECONOMIC PROSPERITY IN 2013
kırgızistan’da
2013’Te gsmh yüzde
9,2 artış gösterdi.
2013 GNP rısed
9,2 percent ın
kyrgyzstan.
Kyrgyz President Almazbek Atambayev’s
second year of the mandate was a decisive
year in terms of laying the foundations for
economic prosperity. In the Kumtor gold
mine run by Canadians, operating income
derived from the calculated gross national
product increased by 9.2 percent in the
January-September period of 2013, compared to the year 2012. In the same period,
industrial production rose 23.5 percent in
Kyrgyzstan and CPI increased by 1.6 .
In the country where the inflation rate was
announced as 8 percent, viability increase
in the construction sector was observed in
last three years especially in the capital
city. Construction sector with 5.4 percent
share in GDP grew by 21.2 percent.
Government reported that the construction
sector market exceeded $ 3 billion.
Considered as an agricultural land, 3.7 per
cent growth in agricultural products, 5.9
www.hazarworld.com
11
Bişkek Ala Too Meydanı.
11
Byskek Ala Too Square.
12
Bişkek’teki geleneksel
pazarlar.
12
Traditional markets
in Byskek.
12
Bu yıl en çok Kazakistan’a, İsviçre’ye,
Özbekistan’a, Rusya’ya, Arap Emirlikleri’ne ve
Türkiye’ye ürün ve mal ihraç eden Kırgızistan,
en çok Rusya, Çin, Kazakistan, ABD, Japonya
ve Türkiye’den ihtiyaçlarını karşıladı. Rusya ile
işbirliğinin artmasına büyük önem atfeden
Kırgızistan, Kırgızistan’da alımı, satımı ve
dağıtımı yapan KırgızGaz şirketine 5 yıla
kadar 640 milyon dolarlık yatırım şartıyla
Rusya’nın Gazprom şirketine sembolik rakama, 1 dolara sattı.
Kırgızistan devletinin en büyük bankalarından
biri olan Zalkar Bankası’nın (ZB) hisselerinin
yüzde 90’ı Rus sermayeli Yatırım Ticaret İş
Holding’e satıldı. Banka hisselerinin adı geçen
şirkete 193 milyon 252 bin 500 Kırgız somu (4
milyon 21 bin 900 ABD doları) karşılığında
satıldığı duyuruldu. Çin şirketleri, Kırgızistan’ın Güney-Kuzey
arasındaki elektrik bağlantısını öngören
“Datka-Güney” ve “Datka-Kemin” adını taşıyan nakil hatları ve trafo merkezleri inşaatını
sürdürüyor. Ayrıca, Kırgızistan’ın kuzeyindeki Kara-Balta şehrinde, 250 milyon dolara
mal olan rafinerinin inşaatı geçtiğimiz aylarda tamamlandı, 2014 yılında bütçeye katkısı
bekleniyor. Yılbaşında 2013 yılı devlet bütçesinin 355 milyon 789 bin 473 dolarlık bir
açıkla yürürlüğe girmesinin ardından
Türkiye de Kırgızistan’a bu yıl içinde 100 milyon dolarlık düşük faizli kredi ve 6 milyon
dolar hibede bulundu.
Kırgızistan, bu yıl
en çok Rusya, Çin,
Kazakistan, ABD,
Japonya ve
Türkiye’den
ihtiyaçlarını
karşıladı.
This year,
Kyrgyzstan
imported mostly
from Russia,
China,
Kazakhstan, USA,
Japan and Turkey
to meet its needs.
per cent in crop production, 1.6 percent in
livestock occurred in Kazakhstan. Services
sector grew as follows: Trading 8.3 percent,
transportation 6.3 percent and communication 6.1 percent due to the sectoral
expansion by 19.5 percent.
Foreign trade turnover in JanuaryNovember reached 6 billion 101 million 300
thousand by an increase of 10 percent compared to the same period last year. Exports
in the first nine months of this year,
increased by 7.7 percent to 1 billion 297 million 200 thousand dollars due to gold sales
compared to the same period last year.
Export figures declined by 4 percent due to
decrease in textiles and textile product
exports.
Imports increased 10.6 percent to reach $ 4
billion 804 million 100 thousand in
Kyrgyzstan. This increase especially affected plastics, industrial chemicals, mineral
products, tools, equipment and automobile
imports. Kyrgyzstan’s trade deficit
increased 18 percent and totaled $ 2 billion
801 million 300 thousand in JanuaryAugust period of 2013 compared to the previous year.
Kyrgyzstan exported products and goods
to Kazakhstan, Switzerland, Uzbekistan,
Russia, the Arab Emirates and Turkey this
year. Mostly Russia, China, Kazakhstan,
USA, Japan and Turkey met the needs in
Kyrgyzstan. Attaching utmost importance
to increase cooperation with Russia,
Kyrgyzstan sold KırgızGas company to
Russia’s Gazprom for a symbolic figure
which is $ 1, as long as to make investments
of $ 640 million up to 5 years.
One of the largest banks in Kyrgyzstan,
Zalkar Bank (ZB)’s 90 percent shares were
sold to the Russian capital Investment and
Business Holding in return for 193 million
252 thousand 500 Kyrgyz soms (about 4
million 21 thousand 900 U.S. dollars).
Chinese companies continue the construction of transmission lines and substations,
envisioning the electrical connection
between Kyrgyzstan’s South and North,
bearing the name of “Datka-South” and
“Datka Kemin”. Also, the construction of
the refinery in Kara-Balta city -north of
Kyrgyzstan- which costed $ 250 million
was completed in recent months. Budget
contribution is expected in 2014.
After the 2013 state budget was announced
with a $ 355 million 789 thousand 473 deficit, Turkey gave $ 100 million low interest
loans and $ 6 million grants to Kyrgyzstan.
HAZAR WORLD
25
GÖRÜŞ / OPINION
BİR FİYAT İNDİRİMİNİN EKONOMİ POLİTİĞİ / POLITICAL ECONOMY OF PRICE REDUCTION
BİR FİYAT
İNDİRİMİNİN
EKONOMİ
POLİTİĞİ
Political
Economy of
Price Reduction
Dünya ekonomisinin en önemli
değişkenlerinden biri olan enerjide 21. yüzyılın
ilk çeyreğinde oyun yeniden kuruluyor.
Özellikle Ortadoğu ve Kafkaslar’da hem enerji
kaynakları hem de enerjinin iletim koşulları,
ekonomik ve siyasi dengelerle birlikte değişim
gösteriyor.
For energy which is one of the most important
variables of world economy, the scene
is set again in the first quarter of the 21st
century. Particularly in the Middle East and
Caucasus, both energy resources and energy
transportation conditions are changing together
with new economic and political balances.
26
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
www.hazarworld.com
DR. Cemil Ertem
HASEN Enerji ve Ekonomi
Araştırmaları Merkezi Uzmanı
HASEN EXPERT, CENTER ON ENERGY
AND ECONOMY
H
iç şüphesiz enerji
gibi çok önemli
bir alandaki değişimin sancısız olacağını söyleyemeyiz.
Bugün enerjide temel
değişim alanlarını üç ana
bölgede toplayabiliriz:
Birincisi Hazar Bölgesi
ve Kafkasya kaynakları,
ikincisi Irak kaynakları
ve İran... Dikkat ediyorsanız bu üç temel alan,
şimdiye değin tam anlamıyla dünya ekonomisine çeşitli nedenlerle dâhil
olamamış enerji alanlarını içeriyor. Dolayısıyla
büyük bir petrol ve doğal
gaz potansiyeli barındıran bu alandaki enerji
ticarileştiği zaman, mev-
W
e certainly cannot claim that
a change in a
highly important field like energy will
be smooth. Today in the
field of energy, we can
group fundamental
change areas under three
main regions: Caspian
Region and Caucasus
resources; Iraqi resources;
and Iran… As you can see,
these three areas have not
been completely integrated to the world economy
by now due to various
reasons. These areas have
a great potential both in
terms of natural gas and
oil; thus, when energy in
those areas is commercialized, all supply balances
will change. In this way,
current pricing will rapidly strike a balance in spot
and forward markets. On
the other hand, countries,
which produce energy
and have a political strategy with this advantage,
will be deprived of this
advantage when new
energy resources are
HAZAR WORLD
27
BİR FİYAT İNDİRİMİNİN EKONOMİ POLİTİĞİ / POLITICAL ECONOMY OF PRICE REDUCTION
cut bütün arz dengeleri de değişeceği için
cari fiyatlamalar hem spot hem de vadeli
piyasalarda hızla yeni bir dengeye oturacaktır. Bunun dışında, enerjiyi üreten ve
bu avantajıyla politik bir strateji oluşturan
ülkeler de, yeni enerji kaynaklarının ortaya çıkması ve ticarileşmesi ile bu avantajlarını kaybedeceklerdir.
Aslında son günlerde ortaya çıkan
Ukrayna ‘sorunu’ ve öteden beri devam
eden Rusya-Ukrayna arasındaki sorun
tam da böyle bir sorun. Ancak bu sorun
geçen ay sürpriz bir anlaşmayla yeni bir
patikaya girdi. Rusya, Ukrayna’ya sağladığı gazın bin metreküp başına fiyatını 268,5
dolara indirdi. Bu fiyat, şimdiye kadar
uygulanan fiyata göre üçte bire varan bir
indirime tekabül ediyor. Ancak, Gazprom
ve Ukrayna’nın Naftogaz şirketleri arasında imzalanan törende konuşan Putin,
“Ukrayna piyasasındaki küresel mali krizin sonucu olarak Ukrayna’nın rahatlaması için böyle geçici bir çözüm ürettik”
dedi. Bununla da kalmayıp, Putin aynı
toplantıda Ukrayna’nın mali krizi atlatması için 15 milyar dolarlık devlet tahvili
alacağını deklare etti. Ancak Putin’in
bütün bunlara bağlı olarak bir isteği
vardı. Ukrayna; Rusya, Belarus ve
Kazakistan arasındaki Gümrük Birliği’ne
katılmalıydı. Tabii ki Putin, hem doğal gaz
fiyatı hem de tahvil alımı gibi, “çok önemli” yardımları, böyle bir önkoşula bağlı
olarak yapmamıştı.(!) Elbette bu, Putin’in
vurgusuydu ama başta Kiev’deki göstericiler olmak üzere bütün dünya bunun
böyle olmadığını, Rusya’nın asıl amacının
Ukrayna’nın olası bir AB üyeliği sürecine
girmeden, oluşturduğu Gümrük Birliği
sürecine dâhil olmasını amaçladığını artık
biliyor.
Dolayısıyla Rusya’nın Ukrayna’ya yaptığı
indirim yalnız bir enerji hamlesi değil.
Rusya, enerji havucu ile Ukrayna gibi
ülkeleri sonsuza kadar elinde tutamayacağını biliyor. Örneğin AB için olduğu gibi
bölge ülkeleri için de risk taşıyan şu
durum değişecektir: Bilindiği gibi,
Avrupa’nın Rusya’dan aldığı doğal gazın
yüzde 80’i Ukrayna toprakları üzerinden
bu pazara sunuluyor. Bu da Avrupa
Birliği’nin toplam doğal gaz tüketiminin
yüzde 20’sine denk geliyor – hâlihazırda
AB, tüketiminin yüzde 25’ini Rusya’dan
tedarik ediyor. Rusya açısından da bakıldığında en büyük pazarı olan Avrupa’ya
doğal gazının beşte dördünü bu ülke üzerinden göndermesi son derece risk teşkil
28
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
01
01
Ukrayna
Cumhurbaşkanı Viktor
Yanukoviç ve Rusya
Devlet Başkanı Vladimir
Putin.
01
President of Ukraine
Viktor Yanukoviç and
President of Russia
Vladimir Putin.
explored and commercialized.
In fact, the Ukraine ‘problem’ which emerged
on these days and the deep-rooted problem
between Russia and Ukraine is such a problem. However, this problem began to follow a
new path with a surprise agreement last
month. Russia decreased the price of the natural gas supplied to Ukraine to 268.5 dollars
per thousand cubic meters. This price is
almost three times less than the latest price.
But during the signing ceremony between
Gazprom and Ukrainian Naftogaz, Putin
said, “We found this provisional solution in
order to relieve Ukrainian market which has
been affected by the global financial crisis.”
Putin also declared that Russia will buy government bond of 15 billion dollars to help
Ukraine overcome the financial crisis. In
return, Putin had one demand: Ukraine
should join the Customs Union among
Russia, Belarus and Kazakhstan. Of course
Putin had not given financial support on the
basis of such a pre-condition.(!) That was
emphasized by Putin; but the whole world,
particularly the protesters in Kyiv know that
it is not true and Russia’s original intention is
to make Ukraine a part of the Customs Union
process before it is included in a possible EU
process.
In this regard, price reduction to Ukraine is
not only an energy move. Russia is aware of
the fact that it will not be able to have eternal
influence over countries such as Ukraine
with its energy leverage. For example, the following change will be observed because it is a
risk for the EU as well as the countries in the
region:
www.hazarworld.com
ediyor. Dolayısıyla, Avrupa ve Türkiye
için doğal gazda bir arz güvenliği sorunu
oluşurken, Rusya için de bir talep güvenliği problemi her zaman için mevcut olmaya
devam edecektir. Bu durum, tabii Türkiye
için de önemli bir risktir. İşte uzun süredir devam eden bu durumun şimdilerde
aşılmaya başlandığına şahit oluyoruz.
Türkiye’de bu yıl gerçekleşmeye başlayacak TANAP projesi ve onun devamı olan
TAP, Avrupa’nın enerji tedariki için çok
önemli bir alternatiftir. Güney Gaz
Koridoru, Avrupa’nın enerji arz güvenliğini sağlamak adına yegâne projedir.
Rzayeva’ya (2013, 29) göre; “…AB’nin
Güney Gaz Koridoru’nu desteklemesi,
özellikle Batı ülkeleri üzerindeki Rus
enerji yükünün bertaraf edilmesini ve
başta Kazakistan ile Türkmenistan olmak
üzere kapalı havza olan Hazar devletlerinin Avrupa gaz piyasalarına doğrudan
erişiminin sağlanmasını amaçlıyor…” Bu
noktada iç içe geçmiş iki önemli konu var.
Birincisi şimdiye değin, Gulmira
Rzayeva’nın deyimiyle bir kapalı havza
olan, Hazar devletlerinin Avrupa piyasalarına açılması, ikincisi de başta enerji
güvenliği olmak üzere, enerjide yeni bir
arz ve talep denklemine bağlı olarak, şu
andaki piyasadan çok daha farklı yeni bir
piyasa ve bunun fiyatlamasının oluşması.
O halde Rusya’nın Ukrayna’daki siyasi
çalkantıya paralel olarak, çok ciddi bir
fiyat indirimi yapması ve bu indirimi
yaparken de, Putin’in sözü Gümrük
Birliği’ne getirmesi çok anlamlı. Çünkü
Ukrayna’nın AB’ye yakınlaşması, hatta
gelecekte AB üyesi olması, Rusya’nın
Gümrük Birliği ile başlayarak tamamlamak isteyeceği Avrasya Birliği’nin en
tepesinden itibaren çökmesi demektir.
Bundan dolayı Suudi Arabistan gibi
Rusya da tam şu sıralar iki önemli konuyu
çok dikkatle izliyor. Birincisi Ukrayna’da
ve diğer eski Sovyet ülkelerindeki enerji
projeleri ve atakları, ikincisi de bu ülkeler
dışında, bu ülkelerin, örneğin Türkiye
gibi, üçüncü ülkelerle yaptıkları enerji
anlaşmaları... Rusya’nın, bu sürece; çeşitli
araçlarla -Ukrayna’da olduğu gibi- müdahil olması söz konusu. Ancak süreci geriye çevirmesi ya da tümüyle durdurması
söz konusu değil. Artık dünyada hiçbir
devlet, bu tür gelişmeleri, kendi çıkarları
gereği durduracak kadar güçlü değil. Bu
belki de içinde bulunduğumuz yüzyılın
çok önemli ancak önemli olduğu kadar
sevindirici bir özelliği.
Güney Gaz
Koridoru,
Avrupa’nın enerji
arz güvenliğini
sağlamak adına
yegâne proje.
Southern Gas
Corridor is a
unique project for
ensuring European
Energy Supply
Security.
As is known, “80% of Russian natural gas is
transferred to European markets through
Ukraine, which corresponds to 20% of EU’s
total natural gas consumption. Currently, the
EU imports 25% of its natural gas demand
from Russia. From the Russian perspective,
Europe is the largest market and transporting 4/5 of its natural gas through Ukraine
constitutes a great risk. Under these circumstances, supply security for natural gas
emerges as a problem for Europe as well as
Turkey, while Russia will continue to have
demand security problem. This is also an
important risk for Turkey. Today we witness
the elimination of this long-established risk.
The TANAP project which will be implemented this year in Turkey, and the TAP project which will continue TANAP, are significant alternatives for energy supply to Europe.
The Southern Gas Corridor is a unique project for ensuring European Energy Supply
Security. According to Rzayeva (2013,29), “…
EU’s support for the Southern Gas Corridor
is based on the objective to eliminate Western
countries’ dependency on Russian energy,
and to ensure direct access of closed-basin
Caspian countries, particularly Kazakhstan
and Turkmenistan to European gas markets…” At this point, there are two important
and interconnected issues. The first one is the
opening of closed-basin Caspian countries to
European markets as stated by Gulmira
Rzayeva; and the second one is the formation
of a new and different market and pricing
within this market.
In this way, Russia’s price reduction in parallel to political turmoil in Ukraine and Putin’s
mentioning about the Customs Union within
this context is very meaningful. Because
warm relations between Ukraine and the EU
and even Ukraine’s accession to the EU in the
future will lead to the collapse of the
Eurasian Union idea of Russia, the first step
of which is Customs Union. Currently Russia
attaches great attention to two important
issues, such as Saudi Arabia. The first one is
energy projects and initiatives in Ukraine
and other former Soviet countries, and the
second one is the energy deals of those countries with third countries such as Turkey...
Russia is expected to get involved in this process with different tools, as it did in Ukraine.
However, it is impossible for Russia to
reverse or stop the process completely. Today,
no country in the world is strong enough to
stop such developments for its own interests;
this may be one of the significant and pleasing characteristics of this century.
HAZAR WORLD
29
HABER ANALİZ / IN DEPTH
Kuzey Irak Petrolü Türkiye’ye Ne Kadar Irak? / How far is Northern Iraq oil TO TURKEY?
Kuzey Irak Petrolü
Türkiye’ye
Ne Kadar Irak?
Son aylarda hızlı ve ilginç gelişmelerin
yaşandığı Erbil-Ankara-Bağdat üçgeninde
enerji satrancı karşılıklı hamlelerle yeni bir
boyut kazandı.
Emin Emrah DANIŞ
30
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
www.hazarworld.com
How far is Northern
Iraq oil TO TURKEY?
Experiencing a fast and interesting development in
recent months, Erbil -Ankara- Baghdad triangle has
gained a new dimension in the energy ‘game’.
HAZAR WORLD
31
Kuzey Irak Petrolü Türkiye’ye Ne Kadar Irak? / How far is Northern Iraq oil TO TURKEY?
I
rak’ın kuzeyindeki zengin hidrokarbon
kaynaklarını Türkiye üzerinden dünya
piyasalarına ulaştırmak amacıyla planlanan yeni boru hatlarından ilkinin geçtiğimiz yılın Kasım ayında tamamlanmış, Aralık
ayı başında yeni boru hattından test amaçlı
olarak Ceyhan’a petrol akışı başlamıştı. Ocak
ayının ikinci haftasında Kuzey Irak Bölgesel
Kürt Yönetimi Petrol ve Doğal Kaynaklar
Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada,
Türkiye’ye petrol akışının Ocak ayının ilk
günlerinde başladığı, petrolün yeni inşa edilen boru hattıyla Ceyhan’a sevk edildiği
duyurulmuştu.
Bağdat-Erbil-WashIngton-Ankara
hattında diplomasi trafiği hızlandı
Petrol akışının başladığına dair yapılan
resmi açıklamanın hemen öncesinde ABD
Başkan Yardımcısı Joe Biden ile Irak
Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Mesut
Barzani; ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’le
ise Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari telefonda Türkiye üzerinden yapılacak enerji
ihracatı ve gelirlerin paylaşımı konularını
görüştü.
Ankara-Washington-Erbil-Bağdat hattında
diplomasi trafiği hızlanırken petrol akışının
başladığı açıklamasına Bağdat’taki Merkezi
Hükümet ve Irak Başbakanı Nuri El
Maliki’den petrol sevkiyatının durdurulmasına ve Irak Anayasası’nın ihlal edildiğine
ilişkin tepki açıklamaları geldi.
Irak devlet petrol şirketleri NOC ve SOMO,
petrol sevkiyatının başladığına ilişkin
haberler üzerine BOTAŞ’a gönderdiği ‘acil’
kodlu resmî yazıda Kuzey’den başlayan petrol sevkiyatının hemen durdurulmasını
istedi. Irak tarafının gönderdiği yazıda söz
konusu sevkiyatın taraflar arasında 1973’te
imzalanan ve 2010’da yenilenen petrol
anlaşmalarına aykırı olduğu ve hukukî haklar doğuracağı uyarısı yer aldı.
Irak’ın hidrokarbon kaynaklarının
taşınmasında en istikrarlı ülke Türkiye
Irak-Türkiye hattında bu gelişmeler yaşanırken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner
Yıldız, Kuzey Irak petrolünün Türkiye üzerinden uluslararası piyasaya sunulması
konusunda bugüne kadar çözümün kolaylaştırılmasından yana olduklarını ve her
zaman bu pozitif tutumu devam ettireceklerini dile getirdi. Alternatif güzergâh arayışları için ise, “Bugünkü Suriye’den mi petrol
boru hattı geçireceksiniz? Bir gün işlemez o
boru hattı. Biz başka projelere saygılıyız.
Kendi yaptığımız projelerle ilgileniyoruz.
32
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
Güney’deki
kaynakların
taşınması için de
Irak için en iyi
seçenek Türkiye.
Turkey ıs the best
option for the
transport of
IRAQ’S resources
in the South.
01
A
fter the completion of the pipeline
planned with the aim of transferring
rich hydrocarbon resources from
Northern Iraq to global markets
through Turkey in November; oil flow to
Ceyhan by a new pipeline had begun for
testing purposes in early December. In the
second week of January, Kurdish Regional
Government of Iraq (IKRG) Ministry of
Natural Resources announced in a statement that oil flow has begun to Turkey in
early January and it will be transferred to
Ceyhan by a newly built pipeline.
Diplomatic traffic has
accelerated in the BaghdadErbil-Washington-Ankara line
Before the official announcement about the
first oil flow, U.S. Vice President Joe Biden
and the IKRG President Massoud Barzani,
the U.S. Secretary of State John Kerry and
the Iraqi Foreign Minister Hoshyar Zebari
discussed the issues of energy exports
through Turkey and revenue sharing over
the phone.
While diplomatic traffic was accelerating in
the Ankara-Washington-Erbil-Baghdad
line, a response arrived from the central
government in Baghdad and Iraqi Prime
Minister Nuri al-Maliki. Maliki said that
www.hazarworld.com
Iraqi Constitution has been violated and the
oil shipment must stop.
According to the official news, they sent
BOTAS an ‘emergency code’ indicating that
Iraq’s state oil companies NOC and SOMO
asked for the oil shipments from the North
to stop. In the letter sent by the Iraqi side, a
warning took place mentioning that it is
contrary to oil agreements signed in 1973
and renewed in 2010 between the parties
and it will violate legal rights.
The most stable country in the transportation of hydrocarbon resources
of Iraq: Turkey
While these developments occur in the IraqTurkey line, Energy and Natural Resources
Minister Taner Yıldız mentioned that they
were in favor of easing the solutions about
the Northern Iraqi oil to be transferred
through Turkey to the international market.
Yıldız added that they would always maintain this positive attitude. As a reply to the
questions about alternative routes, Yıldız
said: “Do you think the pipeline can pass
through today’s Syria? That pipeline would
not work for a day. We respect other projects but we are concerned with our own
projects. It can pass through Israel and also
through Syria, but we promise a stable
country.”
Considering Iraq’s ambitious goals towards
stability and development by increasing the
country’s energy exports, security and
political stability of the countries on the
same route; oil transport through Turkey
seems like the most secure and cost-effective option.
Turkey is the best option for Iraq for the
transport of resources not only in the North
but also in the South.
It would be possible in the future to integrate Northern Iraq natural gas resources
into TAP through the TANAP project
which is designed to deliver Shah Deniz gas
to Turkey.
02
İsrail’den de Suriye’den de geçirebilirler ama
biz istikrarlı bir ülke vadediyoruz” şeklinde
konuşmuştu.
Irak’ın petrol sevkiyatı için boru hattının
geçeceği olası güzergah ülkelerin güvenlik ve
siyasi açıdan istikrarları göz önüne alındığında, petrolün Kuzey’den boru hattı aracılığıyla
Türkiye üzerinden taşınması en güvenli ve
düşük maliyetli seçenek olarak görülüyor.
Sadece Kuzey değil, Güney’deki kaynakların
taşınması adına da Irak için en iyi seçenek
Türkiye. İlerleyen dönemde Kuzey Irak’ın
sahip olduğu doğal gaz kaynaklarının Şah
Deniz gazını Türkiye’ye ulaştıracak TANAP
projesi üzerinden TAP’a eklenerek Avrupa’ya
taşınması da söz konusu olabilecek.
Irak, Türkiye’nin en fazla
petrol ithal ettiği ülke haline geldi
Bakan Yıldız’ın, “Biz anayasadan aykırı iş
yapmayız. Biz şu anda İran’dan daha fazla
petrol ithal ediyoruz Irak’tan. Şu an Irak,
Türkiye’nin en çok petrol ithal ettiği ülke
haline gelmiştir” şeklindeki açıklaması
aslında tüm bu yaşanan diplomasi trafiğinin arkasında yatan nedenlerden bir diğerini gösteriyordu.
Kuzey Irak’ın sahip olduğu petrol ve doğal
gazın Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden dünya
piyasalarına aktarılması; Türkiye’nin enerji-
01
Irak Dışişleri Bakanı
Hoşyar Zebari.
01
Iraq Foreign Minister
Hosyar Zebari.
02
Irak Başbakanı
Nuri El Maliki.
02
Iraq Prime Minister
Nuri El Maliki.
Iraq has become the largest
oil SUPPLIER for Turkey
Minister Yıldız stated “We do not do unconstitutional business. We are currently
importing more oil from Iraq compared to
Iran. Iraq has become the largest oil supplier for Turkey.” This statement actually indicates one of the reasons behind the diplomacy traffic.
Transferring Northern Iraqi oil and natural
gas through Turkey to the world markets
HAZAR WORLD
33
Kuzey Irak Petrolü Türkiye’ye Ne Kadar Irak? / How far is Northern Iraq oil TO TURKEY?
de kaynak ülke çeşitliliği ile arz güvenliğini
sağlayıp transit gelir elde etme, bölgesel enerji hub’ı olma ve enerji maliyetlerini aşağı çekmeye dönük hedefleri göz önüne alındığında,
Hazar Bölgesi’nin enerji kaynaklarının BTC
ve TANAP projeleri ile Türkiye’ye ulaşması
sonrası üçüncü önemli adım olacak.
Türkiye, önce Irak’ın kuzeyindeki, uzun
dönemde ise ülkenin güneyindeki enerji kaynaklarının da Türkiye üzerinden dünya
piyasalarına ulaştırılmasını istiyor.
Irak’ta yaklaşan seçimler
taraflar arasında olası anlaşma
ihtimalini arttırıyor
Irak’ta 30 Nisan’da yapılacak olan
Parlamento seçimleri Merkezi Hükümet ile
bölgesel yönetim arasında Kuzey’den
Türkiye’ye petrol sevkiyatı, gelirlerin paylaşımı ile nerede toplanacağı konularında anlaşmazlıkların çözümünde kolaylaştırıcı bir rol
oynayabilir.
Irak Başbakanı Nuri El Maliki’nin geçtiğimiz
seçimlerde Türkiye’nin desteğini arkasına
aldığı unutulmamalı. Yine aynı şekilde Irak
içindeki siyasi, etnik ve mezhepsel dengeler
de, Maliki hükümetini Bölgesel Yönetim ile
Kürtleri seçim sürecinde karşısına almamak
için bir anlaşma yapmaya itebilir.
Irak’ta Maliki ile Sünnilerin arasındaki gerilime Kürtleri de eklemek Maliki yönetimi
açısından faydalı değil. Amerika’nın Irak’ın
istikrarı ve üniter yapısının korunmasına
ilişkin hassasiyetleri göz önüne alındığında,
Maliki yönetiminin bölgesel yönetimin payını kesebileceği ve bağımsız hareket etmenin
sonuçları olacağına ilişkin gerginliği arttırıcı
açıklamaları da şu an için söylem boyutundan ileriye gidecek gibi görünmüyor.
Değerlendirme yapmak için henüz erken ve
şimdilik düşük bir olasılık olsa da Maliki’nin
yerine bir başka ismin koltuğa oturması
konusu da göz önünde bulundurulmalı.
Taraflar, Irak’ın istikrar ve geleceği
için sorunları çözmek zorunda
Merkezi ve bölgesel hükümetler arasındaki
gerilim son günlerde giderek artarken Irak’ın
geleceği, istikrarı ve kalkınması için taraflar
ilerleyen aylarda zorunlu müştereklerde
buluşarak sorunların çözümü için anlaşma
yoluna gitmek durumunda kalacaklar.
Irak’ın kendi iç dengeleri kadar Türkiye ve
ABD’nin de çözüm konusunda arabulucu
pozisyonları, tarafların en kısa sürede herkesin yararına olacak bir anlaşmayı sağlamasına yönelik olumlu beklentileri arttırıyor.
En geç orta vadede sorunun nihai bir çözü-
34
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
03
Irak çeşitli petrol
şirketleri ile anlaşmalar
imzaladı.
03
Iraq signed contracts
with various oil
companies.
04
Irak’ta Kerkük - Ceyhan
Doğal Gaz Boru Hattı
anlaşması imzanırken.
04
Signing ceremony of the
Kirkuk-Ceyhan Oil
Pipeline Agreement in
Iraq.
05
Irak’taki petrol çıkarma
faaliyetlerinden
bir görüntü.
05
A view from oil drilling
facilities in Iraq.
03
will be important in terms of generating
revenue, becoming a regional energy hub
and decreasing energy costs. This will be
the third important step after the transport
of Caspian energy resources to Turkey via
BTC and TANAP projects.
Turkey wants Iraqi energy resources –firstly in the North and secondly in the South to be delivered to the world markets
through its territory.
Upcoming elections in Iraq raise the
possibility of agreement between the
parties
Parliamentary elections which will be held
in Iraq on April 30 can play a facilitating
role in resolving the disputes between the
Central Government and the regional government in terms of oil shipments from
Turkey to North and sharing the revenues
to be collected.
Turkey’s support for Iraqi Prime Minister
www.hazarworld.com
Nouri al-Maliki in previous elections should
be noted. Also political, ethnic and sectarian balances in Iraq may force the Maliki
government not to take a stance against the
Regional Government and the Kurdish people in the election process.
Including the Kurds in the tension between
Sunnis and Maliki is not helpful for the
Maliki government. Considering the critical
points for USA about Iraq’s stability and
protection of its unitary structure, Maliki’s
statements about cutting off the regional
government’s share and the possible consequences of their independent moves
increase the tension and do not seem to go
forward.
Even though it is early for an assessment, it
should be considered as a slight possibility
that Maliki may be replaced with somebody
else.
04
05
me ulaşacağı konusunda, gelişmeleri ve
enerji sektörünü yakından izleyen çoğu
isim hemfikir olmasına rağmen söz konusu
bölge Orta Doğu ve bölgenin önemli ülkelerinden Irak olunca ihtiyatı elden bırakmamak gerekiyor.
Irak’ın enerji kaynaklarına ilişkin bölgesel
ve küresel beklentiler ile dengeler de göz
önüne alındığında, en geç yaza doğru
Irak’ın kuzeyinden Türkiye’ye petrol sevkiyatı ve gelirlerin paylaşımına ilişkin dar
kapsamlı da olsa bir anlaşmanın sağlanması kuvvetle muhtemel görülüyor.
Hiç şüphesiz ki anlaşmanın en büyük kazananı Irak ve Irak halkı olacak. Türkiye ise
bölgesel enerji hub’ı olma hedefine bir adım
daha yaklaşırken enerji maliyetini düşürme
ve enerji arz güvenliğini sağlamada önemli
bir kazanım elde etmiş olacak.
Irak, enerji-politik açısından önümüzdeki
haftalarda oldukça hareketli ve sürpriz gelişmelere sahne olacak.
Türkiye bölgesel
enerji hub’ı olma
hedefine bir adım
daha yaklaşacak.
Turkey will be
one step closer to
its goal of
becoming a
regional hub.
Parties have to solve
the problems for Iraq’s
future and stability
While the tension between central and
regional governments is gradually increasing, the parties will meet at a compulsory
joint agreement for the solution of problems
in terms of stability and development in the
upcoming months.
Internal dynamics of Iraq as well as the
mediator role of Turkey and the United
States increase positive expectations for
reaching an agreement for the benefit of all
parties as soon as possible.
Although most of the key figures following
the developments in the energy sector agree
that the problem will be solved in the medium term at the latest, one must be always
cautious when it comes to Middle East and
one of the most important countries in the
region, Iraq.
Considering regional and global expectations related to Iraq’s energy resources and
balances, it seems quite likely that even if
narrow-scoped, an agreement is expected
by summer at the latest about oil shipments
from Northern Iraq to Turkey and revenue
sharing agreements.
There is no doubt that the biggest winner of
the agreement will be Iraq and the Iraqi
people. Turkey will be one step closer to its
goal of becoming a regional hub and gaining
important benefits such as reduced energy
costs and ensuring energy supply security.
Iraq will witness quite dramatic and surprising developments in terms of energy
and politics in the upcoming weeks.
HAZAR WORLD
35
ETKİNLİK / event
Karabağ’da Bİrlİkte Hareket Etme Zamanı / Time To Act Together in Karabakh
Karabağ’da
Birlikte Hareket Etme Zamanı
Avrasya Ekonomik İlişkiler Derneği, Avrasya Sivil Toplum İşbirliği
Derneği, Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Sivil Toplum Kuruluşlarına
Devlet Desteği Şurası ve Azerbaycan Ankara Büyükelçiliği’nin
gerçekleştirdiği ‘Karabağ Meselesi; Nereden Nereye?’ konulu
çalıştay Ankara’da başladı. Etkinlikte Karabağ ile birlikte Ermeni
işgali altındaki Azerbaycan topraklarının geri alınması için bugün
Azerbaycan’ın elinin çok daha güçlü olduğunun altı çizildi.
Time To Act Together in
Karabakh
The Eurasian Economic Relations Association, Eurasia Civil
Society Cooperation Organization, Azerbaijan Council on State
Support to Non-Governmental Organizations, and Embassy
of Azerbaijan in Ankara organized the workshop “Karabakh
Issue: From Where to Where” in Ankara. During the event, it
was underlined that Azerbaijan is stronger today to take back
Karabakh as well as other occupied territories from Armenia.
U
luslararası adalet mekanizmasının dünyanın birçok bölgesinde işlemediği bir
gerçek. Azerbaycan halkı ise bu gerçekle
20 yıldır yüz yüze yaşıyor. Bir ülke düşünün ki o ülkenin topraklarının yüzde 20’si 20.
yüzyılın sonuna yaklaştığımız bir dönemde
bütün dünyanın gözleri önünde büyük katliamlar yapılarak işgal edilsin. İşte
Azerbaycan’ın Dağlık-Karabağ bölgesi ve yedi
rayonu uzun yıllardır Ermeni birliklerinin
işgali altında olmasına rağmen yaşadığımız
yüzyılda adeta bütün dünya bu adaletsizliğe
seyirci kalıyor. Öyle ki birçok insanını 1990’lı
yıllarda kaybeden Azerbaycan’da, bugün savaş
nedeniyle topraklarından kaçmak zorunda
kalan bir milyon göçmen yaşıyor. Can kayıpları
ve toplumsal travmalar dışında bu facianın
Azerbaycan’a ekonomik maliyeti 120 milyar
doları geçti.
Dağlık-Karabağ sorununa uluslararası oluşumlar da çözüm bulmaya çalışıyor. Elbette bu
oluşumun başında, Avrupa Güvenlik ve
İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Minsk Grubu geliyor.
Ama Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya
ve Fransa’nın eş başkanı olduğu oluşum, aradan geçen uzun zamanda bir arpa boyu yol ala-
46
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
I
t is obvious that international justice
mechanisms are not effective in several
areas of the world. The Azerbaijani
people live face to face with this reality
for 20 years. Imagine a country where 20
percent of its land is occupied and great
massacres occurred before the world’s
eyes as we approach the end of the 20th
century. Despite the fact that Karabakh
and other seven regions are under the
occupation of Armenian troops for many
years while almost the entire world is just
watching this injustice. In Azerbaijan,
many people died in 1990s, and there are
more than a million immigrants who were
forced to flee from their land because of
the war. Besides the loss of lives and
social trauma of this tragedy, economic
costs have passed $ 120 billion in
Azerbaijan.
International organizations are trying to
find a solution for the Nagorno-Karabakh
problem. The Organization for Security
and Cooperation in Europe (OSCE) Minsk
Group takes the lead. But the organization
under the leadership of the USA, Russia
www.hazarworld.com
01
madı. Bu nedenle son yıllarda başta
Azerbaycan olmak üzere, Azerbaycan topraklarındaki işgalin kalkmasını isteyen tarafların
Minsk Grubu’na olan inancı hızla azalıyor.
“Karabağ sorunu donmuş değil devam eden
bir sorundur ve yalnız Azerbaycan–Türkiye–
Ermenistan üçlüsünün değil, hem bölge ülkelerinin hem de küresel ölçekte büyük oyuncuların sorunudur” diyor Gazi Üniversitesi
Öğretim Üyesi Cemalettin Taşkıran.
Elbette uzun yıllardır süren bu adaletsizlik
önümüzdeki dönemde de sürdürülebilir değil.
Özellikle bölgedeki güç dengeleri için hassas
bir konumda olan Karabağ sorununun çözümünde Azerbaycan son birkaç yıldır daha
güçlü bir pozisyonda. Başta askeri olmak üzere
ekonomi, enerji gibi alanlarda güçlü kozları
bulunan Bakü yönetiminin, elindeki avantajları dezavantaja çevirmemek için bundan sonraki süreçte çok dikkatli adım atması şart. Gelin
bu sorunun çözümünde Azerbaycan’ın elindeki avantajlara ve bu avantajları nasıl kullanabileceğine bir göz atalım.
Askeri Müdahale Bir Alternatif mi?
Azerbaycan son yıllarda petrol ve doğal gaz-
and France does not seem like making
remarkable progress. Therefore, in recent
years, the number of people who believe
that the Minsk Group can help find a solution to the occupation in Azerbaijani lands
is declining rapidly, including Azerbaijani
people. “Karabakh conflict is not an issue
on the shelf, it is an ongoing problem. It is
not only Azerbaijan-Turkey-Armenia trio’s
issue, it is a problem of the countries in the
region as well as the other ‘big actors’ in
the world,” says Gazi University Faculty
Member Cemalettin Taşkıran.
The deep-rooted injustice lasting for
many years is not sustainable in the coming period. For the solution of the
Karabakh issue which is an important
factor for the delicate balance of power in
the region, Azerbaijan has a stronger
stance today. Baku management who
owns economic, military and energy
power must act very carefully in the coming period. It is a must not to turn the
advantages into disadvantages. Let’s have
a look at how the advantages can be used
in solving this problem.
01
Türkçe foto altında:
Etkinlikte Karabağ
sorununun uluslararası
arenada ele alınması
gerekliliğine dikkat
çekildi.
01
İngilizce foto altı: At the
event, it was underlined
that the Karabakh issue
should be addressed at
the international arena.
HAZAR WORLD
47
Karabağ’da Bİrlİkte Hareket Etme Zamanı / Time To Act Together in Karabakh
02
03
IS MILITARY INTERVENTION AN ALTERNATIVE?
dan elde ettiği gelirler sayesinde silaha ve
ordusuna önemli miktarda yatırım yaptı.
Bugün Azerbaycan ordusu, Ermenistan’ın
güçleriyle karşılaştırıldığında oldukça üstün
durumda. Ama Ermenistan bugünkü ekonomik ve siyasi konumuyla adeta Rusya’nın bir
eyaleti gibi. Bu durum bu ülkeye Rusya gibi
bir süper güçten hem askeri hem de siyasi
destek gelmesini sağlıyor. Toros Üniversitesi
Öğretim Üyesi Prof. Dr. Celalettin Yavuz,
“Azerbaycan kendi topraklarını kurtarmak
için girişeceği askeri bir operasyonda muharebelerde galip gelebilir ama savaşı kazanması çok zor” diyor ve ekliyor: “Böyle bir
durumda Azerbaycan, Türkiye’den örtülü
bir destek alabilirken Ermeniler, ABD ve
Rusya’dan askeri ve politik destek, Avrupa
Birliği’nden ise politik destek alır. Bu da
Azerbaycan’ın işini oldukça zorlaştırır.”
With the help of oil and gas revenues
obtained in recent years, Azerbaijan has
invested a significant amount to armament
and the army. Today the Azerbaijani army
has a stronger stance against Armenia. In
fact, Armenia with its political and economic
position today seems like a province of
Russia. This situation helps Armenia get both
military and political support from a superpower, Russia. Toros University Faculty
Member Prof. Dr. Celalettin Yavuz said;
“Azerbaijan may commence a military operation to recover the land but winning the war
is very difficult,” and added; “In such a case,
Azerbaijan will receive implicit support from
Turkey. On the other hand, Armenia will get
political support from the European Union,
and political and military support from the
USA and Russia. This makes it hard for
Azerbaijan to solve the problem.
İran’ın Azerbaycan Safına
Çekilmesi Şart
Yine bölgede Rusya dışında İran’ın
Ermenistan’a ciddi bir desteği olduğu biliniyor. Özellikle İran verdiği ekonomik destekle
Ermenistan’ın ayakta kalmasında Rusya’dan
sonra en etkili ülke. Öyle ki Ermenistan, ihtiyaç duyduğu gıda maddelerinin yüzde 70’ini
İran’dan ithal ediyor. Yine bu ülke,
Ermenistan’ın dünyaya açılan kapısı konumunda. Son dönemde Suriye konusunda
ibrenin pozitif olarak İran’a dönmesi, Hasan
Ruhani’nin Cumhurbaşkanı olmasından
sonra İran’ın dış politikasında dönüşüm
yaşanması, bu ülkenin Ermenistan politikası
konusunda da elini güçlendirebilir. Ama bu
noktada Azerbaycan’ın İran politikasında
elinde önemli kozlar da yok değil. “İran, söyleminde Azerbaycan’ın dostu olduğunu
belirtiyor ama bu söylemin uygulamada tam
tersi olduğunu görüyoruz” diyor
48
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
IRAN MUST TAKE SIDES WITH AZERBAIJAN
02
Azerbaycan Karabağ
sorununda uluslararası
kamuoyundan yeterli
desteği göremiyor.
02
Azerbaijani people want
to solve the problem as
earliest as possible.
03
Karabağ Savaşı’nda
hayatını kaybeden
Azerbaycanlıları ziyaret
eden öğrenciler.
03
Azerbaijani children visit
Azerbaijani people died
in the Karabakh War.
Again in the region, Iran is known as a key
supporter of Armenia besides Russia. Iran is
the most influential country after Russia with
the support it gives for the economic survival
of Armenia. In fact, Armenia imports 70 percent of its food need from Iran.
Again, this country is in the position of a
gateway to the world for Armenia. In the
recent period, after the winds have changed
in favor of Iran in the Syria issue and with
foreign policy transformation after the
President Hasan Rouhani was elected, Iran’s
hand could strengthen more in terms of politics with Armenia. But Azerbaijan has major
trumps in its hands for Iran policy as well.
“Iran says that they are a friend for
Azerbaijan. But in practice, we see that it is
the exact opposite” says Azerbaijani
www.hazarworld.com
Azerbaycanlı parlamenter ve
Cumhurbaşkanlığı Sivili Toplum
Kuruluşlarına Devlet Desteği Şurası Başkanı
Azay Quliyev ve ekliyor: “Bugün ABD, İsrail
gibi ülkeler İran’a karşı kullanmak üzere üs
istiyor ve Azerbaycan dostluk adına bu üsleri
vermiyor. Ama bir parlamenter olarak değil
bir Azerbaycan vatandaşı olarak sorarsanız
eğer İran’dan dostluğumuzun karşılığını
göremezsek bu üs konusundaki politikanın
tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorum.”
Azerbaycan ve Türkiye Dünyada
Daha Etkili Olmalı
Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı
Projesi (TANAP) ile Azerbaycan, doğal
gazını Avrupa’ya taşımayı planlıyor.
Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR)
ilk etapta Hazar gazını Balkan ülkelerine
satmayı düşünüyor. Gelecek dönemde
TANAP’tan akacak doğal gaz miktarının
artması, Azerbaycan’ı ekonomik açıdan
daha da güçlendirecek. “Karabağ’ın işgalinde Azerbaycan’ın doğal kaynakları da etkiliydi. Şüphesiz bu sorunun çözümünde
doğal kaynaklar, yani enerji, Azerbaycan’ın
elini güçlendiren önemli bir etken olabilir”
diyor Avrasya Ekonomik İlişkiler Derneği
Yönetim Kurulu Başkanı Hikmet Eren.
Ekonomik olduğu kadar siyasi kozlarını da
Azerbaycan yönetiminin iyi kullanması
gerekiyor. Bu noktada Azerbaycan’ın en
önemli müttefiki şüphesiz Türkiye.
Önümüzdeki yıl Ermeni diasporasının yıllardır peşinden koştuğu soykırım iddiaları
için kritik bir yıl olacak. Zira sözde soykırımın 100. yılı için Ermeni diasporası yoğun
bir şekilde çalışıyor. İşte bu noktada
Türkiye ve Azerbaycan’ın uluslararası alanda birlikte daha çok çalışma yapması şart.
“Bu sorun Azerbaycan’ın olduğu kadar
Türkiye’nin de en önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor” diyor Dışişleri
Bakanlığı İkili Siyasi İlişkiler Genel
Müdürü ve Büyükelçi Hulusi Kılıç ve ekliyor: “Bu sorun kısa vadede olmasa da uzun
ve orta vadede Azerbaycan lehine çözülecek.” Öte yandan Türk dünyasından da
etkili bir destek Karabağ sorunun çözümünde önemli bir etken olacak. Giresun
Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Aygün Attar
bu konuda, “Bazen 250-300 milyonluk bir
Türk dünyası olduğunu dile getiriyoruz.
Karabağ sorununda Türk dünyası birlik ve
beraberlik içerisinde hareket ederse çok
büyük mesafe alınır diye düşünüyorum”
diyor.
attar: “Karabağ
sorununda Türk
dünyası birlik ve
beraberlik
içerisinde
hareket ederse
çok büyük mesafe
alınır.”
ATTAR: “IF THE
TURKIC WORLD
ACTS IN UNITY AND
SOLIDARITY, GREAT
PROGRESS CAN BE
ACHIEVED IN THE
KARABAKH
CONFLICT.”
Parliament Member and the Chairman of the
Council of State Support to NonGovernmental Organizations Under the
President of Azerbaijan Azay Quliyev and
adds: “Today, countries such as the U.S.,
Israel seek for a base to use against Iran, and
Azerbaijan does not give these bases due to
friendship. But if you ask me, as a citizen
rather than a parliamentarian, I would say
that if we don’t see the payoffs of this friendship, the current policy about the bases
should be revised.”
AZERBAIJAN AND TURKEY SHOULD BE MORE
EFFECTIVE IN THE WORLD
Azerbaijan plans to transport gas to Europe
with Trans-Anatolian Natural Gas Pipeline
Project (TANAP). State Oil Company of
Azerbaijan SOCAR considers selling Caspian
gas to the Balkan countries in the first place.
It means that a serious contender is coming
out in the region against Gazprom, the
Russian company. An increase in the amount
of natural gas flowing from TANAP may
slightly weaken Russia’s energy power in
Europe in the next period. “Azerbaijan’s natural resources were effective in the occupation
of Nagorno-Karabakh. Surely in the solution
of this problem, energy resources may be an
important factor in strengthening the hand of
Azerbaijan,” says the Chairman of the
Association of Eurasian Economic Relations
Hikmet Eren.
Azerbaijani authorities need to use the best of
the economic as well as political trumps. At
this point, Azerbaijan’s most important ally is
Turkey without a doubt. Next year will be a
critical year in terms of genocide claims
asserted by the Armenian diaspora for many
years. Yet Armenian diaspora is working
hard for the 100th year of the so-called genocide. At this point, Turkey and Azerbaijan
must further work in collaboration in the
international arena. “This issue is on the
agenda of both Azerbaijan and Turkey,” says
Directorate General for Bilateral Political
Affairs at the Ministry of Foreign Affairs
Hulusi Kılıç and added; “This problem will be
solved in favor of Azerbaijan in the long run.”
On the other hand, an effective support
from the Turkic world will be an important
factor for the Karabakh conflict. Rector of
the Giresun University Dr. Aygun Attar
said, “Sometimes we mention about 250-300
million people Turkic World. If the Turkic
World acts in unity and solidarity, great
progress can be achieved in the Karabakh
conflict.”
HAZAR WORLD
49
RÖPORTAJ / INTERVIEW
Ukrayna: Büyüyen Potansİyel / Ukraine: The Growing Potential
Ukrayna:
Büyüyen Potansiyel
Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Dr. Sergiy Korsunsky,
ülkesinin gündemindeki konuları ve Türkiye ile olan
ilişkilerini Hazar World’e değerlendirdi.
Ukraine:
The Growing Potential
Ambassador of Ukraine Dr. Sergiy Korsunsky
commented on the subjects at the country’s agenda
and their relations with Turkey for Hazar World.
01
Ukrayna’nın Ankara
Büyükelçisi Dr. Sergiy
Korsunsky.
01
Ambassador of Ukraine
to Ankara Dr. Sergiy
Korsunsky.
U
krayna, Karadeniz’in kuzeyinde, Doğu
ile Batı arasındaki güzergah üzerinde yer
alan son derece kritik bir ülke. Bu özelliğinin yanı sıra genç nüfusa, Sovyetler
Birliği döneminde temelleri atılan sağlam sanayi alt yapısına ve tarım bakımından dünyadaki
en iyi olanaklara sahip ülkelerden biri olan
Ukrayna hem iyi bir pazar hem de bölgenin
geleceğinde önemli rol oynayacak bir ülke
konumunda. Türkiye ile Ukrayna arasındaki
ilişkiler her geçen yıl gelişiyor. Üstelik artan
enerji talebi ile Rusya dışında farklı doğal gaz
kaynakları arayan Ukrayna, Hazar Bölgesi’nin
enerji zengini ülkeleri için de ciddi bir pazar
olabilir. Bu bağlamda Ukrayna–Türkiye ilişkilerini ve Ukrayna’da son dönemde yaşanan
siyasi gelişmeleri bu ülkenin Ankara
Büyükelçisi Dr. Sergiy Korsunsky ile konuştuk.
Ukrayna’nın bağımsızlığından sonra
Karadeniz’den komşusu Türkiye ile sürdürdüğü ilişkilerin gelişimini değerlendirebilir misiniz?
Ukrayna ile Türkiye’nin, sadece komşu iki ülke
ve stratejik ortak değil, gerçek iki dost olduğunu söylemenin abartılı olmayacağını düşünüyorum. İkili ilişkilerimizin tarihi çok köklü.
Özellikle son beş yıllık dönemin ikili ilişkilerde
en aktif ve verimli dönem olduğunu söyleyebilirim. Ortak çabalarımız sayesinde her seviyede
yapıcı ve güvenilir siyasi diyalog kurduk.
50
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
U
kraine is a country in an extremely
critical location in the North of the
Black Sea on the route between the
East and West. Besides, Ukraine is a
good market and will have a crucial role in
the future of the region which has a young
population, the best conditions for agriculture in the world and great industrial infrastructure –the foundations of which was laid
during the Soviet Union. Relations between
Turkey and Ukraine develop further every
year. Moreover, also looking for different
resources of natural gas other than Russia,
Ukraine can potentially create an energy
market for the Caspian region countries. We
talked about the relations between Ukraine
and Turkey and the recent political developments with Ambassador Dr. Sergiy
Korsunsky.
Can you evaluate the development of
relations with Turkey, the Black Sea
neighbor of Ukraine after gaining independence?
Ukraine and Turkey are not only two neighboring countries and strategic partners. I do
not think it would be wrong and exaggerated
to say that. The history of our bilateral relations is well-established. I would say that
especially the last five years was the most
active and productive period in terms of bilat-
www.hazarworld.com
HAZAR WORLD
51
Ukrayna: Büyüyen Potansİyel / Ukraine: The Growing Potential
Ekonomi alanında karşılıklı işbirliğinin ve
insani bağlantıların aktif bir şekilde gelişmesi
için güçlü bir altyapı kurduk.
Ukrayna Devlet Başkanı Sayın Viktor
Yanukoviç ve Türkiye Cumhuriyeti
Başbakanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın
eş başkanlıklarında “Yüksek Düzeyli
Stratejik Konsey” kuruldu. Bu konseyin
hedefi, varılan anlaşmaların hayata geçirilmesini kontrol edip, yeni işbirliği alanları
konusunda uzlaşma sağlamaktır.
Ekonomi, enerji, ulaştırma, savunma sanayi,
eğitim, bilim ve teknoloji başta olmak üzere
birçok alanda işbirliğimizi geliştiriyoruz. Trans
Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı konusunda
işbirliği imkanları inceleniyor. Yine
Karadeniz’de ortak hidrokarbon arama ve
çıkarma olasılıkları araştırılıyor. İki ülkenin
limanları arasında direkt tren-feribot seferlerinin düzenlenmesi konusunda çalışmalar yürütülüyor. Ukrayna’nın lider pozisyona sahip
01
olduğu uzay ve havacılık sektöründe işbirliği
imkanları görüşülüyor.
Ağustos 2012’de Ukrayna ve Türkiye arasında
karşılıklı vizesiz seyahat anlaşması yürürlüğe
girdi. Kısa bir süre önce bu tür seyahat süresinin 60 güne kadar uzatılmasına ilişkin karar
verildi. Her yıl yaklaşık 650 bin Ukraynalı
turist Türkiye’yi ziyaret ediyor. Türkiye’den
Ukrayna’ya seyahat edenlerin sayısı da gittikçe
artıyor.
İki ülke arasında ekonomik ilişkilerin
geliştirilmesi için ne gibi çalışmalar yürütüyorsunuz?
Ukrayna’nın ihracatında Türkiye, geleneksel
olarak Rusya’dan sonra ikinci sırada yer alıyor.
Ukrayna ile Türkiye büyük bir ticaret potansiyeline sahip. İki ülke arasındaki ticaret hacmini
15-20 milyar dolar seviyesine çıkarabilmemiz
için imkanlarımız da bulunuyor. Bu amaçlarımızı hayata geçirmek adına Türk ortaklarımız
ile “Serbest Ticaret Anlaşması” imzalanması
üzerinde çalışıyoruz.
Bu çalışmalar kapsamında, son iki yıl içerisinde beş turdan oluşan müzakereler yapıldı.
Fakat ülkemiz için büyük önem taşıyan bazı
konulardaki sorunlar çözülemedi. Tarım ürünlerinin karşılıklı olarak serbest ticareti bu
sorunların başında geliyor. Çünkü günümüzde
Ukrayna, tarım ürünlerinin ticaretinde Türk
ithalatçılarına çok liberal bir tarife rejimi sunuyor. Türkiye tarafı ise bunu yapmıyor.
Bu konuda Ukrayna olarak mesajımız şudur:
Serbest ticaret anlaşması istisnasız ürünlere
mümkün olduğunca açık erişim sağlamalıdır.
Böyle bir yaklaşım, ikili ticaretin hızlı bir şekilde büyümesini sağlayıp karşılıklı yatırımlar ve
52
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
Ukrayna’nın
ihracatında
Türkiye,
geleneksel
olarak Rusya’dan
sonra ikinci
sırada yer alıyor.
Turkey traditionally ranks second after Russia
in Ukraine’s
exports.
01
Ukrayna’daki
protestolardan bir
görüntü.
01
A view from protests
in Ukraine.
eral relations. We have established a constructive and reliable political dialogue at all
levels through our joint efforts. We have
established a strong foundation for the development of mutual cooperation in the field of
economy and human relations in an active
way.
“High Level Strategic Council” was established by co-chairman President of Ukraine
Mr. Viktor Yanukovych and Prime Minister
of Turkey Recep Tayyip Erdogan. The goal of
this council is to control whether the agreements are carried into effect and to reach a
consensus on new areas of cooperation.
We are developing our cooperation in many
areas especially economy, energy, transportation, defense, education, science and technology. Opportunities for collaboration in the
Trans-Anatolian Natural Gas Pipeline are
being examined. Again, hydrocarbon exploration and extraction possibilities in the
Black Sea are being investigated. Efforts continue to commence direct train and ferry services between the two countries’ ports.
Cooperation opportunities are being discussed in the aerospace industry which
Ukraine has a leading position.
Mutual visa-free travel agreement between
Ukraine and Turkey entered into force in
August 2012. A short time ago, period of
stay was extended up to 60 days by two
countries. Approximately 650 thousand
Ukrainian tourists visit Turkey each year.
The number of travelers from Turkey to
Ukraine is increasing.
www.hazarworld.com
ortak çalışmalar için yeni imkanlar sağlayacak.
Ukrayna, Türkiye ve diğer ülkeler arasında Karadeniz’de güvenlik alanındaki
işbirliğini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Karadeniz, hem ikili hem de çok taraflı olmak
üzere Ukrayna ile Türkiye arasındaki ilişkilerin önemli bir unsurudur. Biz, ortak sorunları
müştereken çözmek gerektiğini düşünüyoruz. Hazar Denizi’nden Avrupa’ya giden petrol ve doğal gaz ulaştırma yollarının
Karadeniz üzerinden geçtiğini dikkate alarak,
ilerleyen zamanlarda Karadeniz’de güvenlik
ikliminin büyük ölçüde enerji güvenliğine
bağlı olacağını tahmin edebiliriz. Bunun yanı
sıra, ulaştırma yolları ağlarının genişlemekte
olduğunu da dikkate almak lazım. Ukrayna
ile Türkiye bu alanda işbirliğinin güçlendirilmesine ilgi duyuyor.
Kiev’de Avrupa Birliği’ni (AB) destekleyenlerin protestoları nedeniyle Ukrayna
tüm dünyanın ilgi odağı oldu. Aynı durum
Turuncu Devrim sırasında da geçerliydi.
Acaba Ukrayna, Doğu’nun, Avrasya’nın ya
da AB’nin bir parçası olacak mı? Ukrayna
devletinin bu alanda resmi ideolojisi ve
politikası nedir?
Ukrayna her zaman Avrupa’nın bir parçasıydı
ve daima böyle kalacak. Rusya hakimiyeti
döneminde bile Ukrayna, güçlü bir Doğu
Avrupa ülkesi olup Doğu’da, Batı’da ve
Güney’de bulunan ortakları ile çeşitli ilişki sistemine sahipti. Ukrayna’nın söz konusu
Avrupa kimliği değişmez. O yüzden ülkemizin
resmi dış politikası, kıtamızdaki ülkelerin
ortaklığına yönelik medeni bir proje olarak
değerlendirdiğimiz Avrupa Birliği entegrasyonuna yöneliktir.
Ukrayna’daki son gelişmeleri Turuncu Devrim
ile kıyaslamak doğru değil. Bugün
Ukrayna’daki gelişmeler, demokratik bir ülkenin vatandaşlarının toplanma ve ifade özgürlüğü haklarının yerine getirilmesidir. “Avrupa
iyimserlerinin” Ukrayna’nın AB’ye entegrasyon sürecini hızlandırmak istediklerini çok iyi
anlıyoruz. Fakat bu sürecin kendi dinamiği var
ve Türkiye’deki insanlar bunu diğer ülkelerden
daha iyi anlamalı. AB ile Gümrük Birliği’ndeki
üyeliğin Türkiye ekonomisine etkisini uzmanlara sorun. Onlar size sadece olumlu değil,
olumsuz örnekleri de verebilir.
Bu tecrübeyi dikkate almak zorundayız. AB
piyasasının, en yüksek teknolojilere sahip
dünya piyasalarından biri olduğunu hepimiz
biliyoruz. Onun parçası olabilmek için her
ülke, özellikle Ukrayna gibi ekonomik açıdan
güçlü bir ülke, kendi ekonomisinin AB’nin
“Ukrayna, güçlü
bir Doğu Avrupa
ülkesi olup
Doğu’da, Batı’da
ve Güney’de
bulunan
ortakları ile
çeşitli ilişki
sistemine sahip.”
“UKRAINE IS A
STRONG EASTERN
EUROPEAN COUNTRY
AND HAS VARIOUS
SYSTEMATIC
RELATIONS WITH
EASTERN OR
WESTERN
PARTNERS.”
Which steps do you take for developing
the economic relations between the two
countries?
In Ukraine’s exports, Turkey traditionally
ranks second after Russia. Turkey and
Ukraine has a great trade potential.
Opportunities are available to increase the
volume of trade to 15-20 billion dollars
between two countries. To achieve these goals,
we are working on a “Free Trade Agreement”
with our Turkish partners.
Within the scope of this study, negotiations
which consist of five rounds were held in the
last two years. But some issues of great importance for our country could not be solved.
Reciprocal free trade in agricultural products
is one of these problems. Nowadays Ukraine
offers Turkish importers a very liberal tariff
regime on trade in agricultural products.
However Turkey does not act the same.
In this regard, our message is: Free trade
agreements must provide open access to the
products without exception. Such an
approach would help bilateral trade rapidly
grow and provide new opportunities for joint
initiatives and mutual investments.
How do you evaluate the cooperation in
the field of security in Black Sea between
Ukraine, Turkey and other countries?
The Black Sea is an important element in the
bilateral and multilateral relations between
Ukraine and Turkey. We think it is necessary
to solve common problems together.
Considering that oil and natural gas routes go
from the Caspian Sea to Europe by passing
through the Black Sea, we predict that security in the Black Sea will depend on energy
security in the future. In addition, expanding
networks must be taken into account.
Ukraine and Turkey are interested in
strengthening cooperation in this area.
Ukraine became the focus of worldwide
attention with the protests of European
Union (EU) supporters in Kiev. The same
situation occurred during the Orange
Revolution. I wonder if Ukraine will be a
part of the East, Eurasia or the EU?
What is the official ideology of Ukraine
and its policies in this regard?
Ukraine has always been a part of Europe
and will remain so. Even during the Russian
domination, Ukraine was a strong Eastern
European country and had various relations
with partners in the East, West and South.
Ukraine’s European identity will not change.
That’s why the official foreign policy of our
HAZAR WORLD
53
Ukrayna: Büyüyen Potansİyel / Ukraine: The Growing Potential
country is based on integration to the
European Union which we regard as a civilized project for partnership of the countries
in our continent.
Comparing the recent developments with the
Orange Revolution in Ukraine is not right.
Today, the incidents in Ukraine are nothing
but enjoying the right of gathering and the
freedom of speech by the citizens of a democratic country. We understand very well that
“the European optimistic” wants to accelerate the process of Ukraine’s integration with
the EU. However, this process has its own
dynamics and people in Turkey should
understand it better than other countries.
Ask experts about the impact of membership
to the Customs Union and EU on Turkish
economy. They can give you not only positive,
but also negative examples.
We have to take this experience into account.
We all know that EU market is one of the
world’s most high-tech markets. In order to
be part of this country, especially an economically strong country like Ukraine should
take comprehensive steps to adapt its economy with EU’s high standards. This process
requires a lot of money, time and effort.
Without a doubt, Ukraine will become a part
of the European markets at first, and then
will be a full member of the European Union.
02
yüksek standartları ile uyum sağlayabilmesi
adına büyük kapsamlı adımlar atmalı. Bu süreç
çok para, zaman ve çaba gerektiriyor. Şüphesiz
ki Ukrayna, bu yolda var olan tüm engelleri
aşıp öncelikle Avrupa piyasasının parçası, ilerleyen etapta ise Avrupa Birliği’nin tam üyesi
olacak.
Sizce Ukrayna’daki gelişmelerin yabancı
yatırımcılara negatif etkisi olur mu?
Herhangi bir ülke için içerideki siyasi durumun kötüleşmesi risk oluşturur. Ama mevcut siyasi durumun Ukrayna için pozitif etkisinin olacağını söyleyebilirim. Çünkü
Ukrayna’daki gerçek durum, sosyal ve siyasi
süreçlerinin daha çok devrimsel değil evrimsel niteliğe sahip olduğunu gösteriyor.
Stratejik açıdan önemli ortaklarımız olan
Rusya ve AB ile dış ekonomik ilişki sistemimizin daha iyi hale gelmesi, bu sürecin başka
bir sonucu olacak.
En yakın zamanda Ukrayna’da, daha pragmatik ve dengeli dış ekonomik politikaların
yürütüleceğinden, karşılıklı elverişli işbirliği
ve somut algoritmanın üretileceğinden eminim. Sonuç olarak, bu gelişmeler uluslararası
kredilerin alınması ve etkili bir şekilde kullanılması konusunda devletimiz için pozitif
neticelere yol açacak. Bununla birlikte
Ukrayna daha çok yabancı yatırımcı çekmeyi
başaracak.
Ukrayna’da yatırım ikliminin ve iş ortamının
iyileştirilmesi konusunda sistematik olarak
çalışmalar yürütüldüğünü de söylemek isterim. Bu bağlamda Ukrayna’da Türk şirketlerinin yatırım miktarının büyüyeceğinden
eminim.
54
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
02
Başbakan Recep Tayyip
Erdoğan ve Ukrayna
Cumhurbaşkanı
Viktor Yanukoviç.
02
Prime Minister Recep
Tayyip Erdogan and
Ukrainian President
Viktor Yanukovic.
Do you think the developments in
Ukraine will have a negative impact on
foreign investors?
Worsening political situation within a country always constitutes a risk. But I can say
that the current political situation in Ukraine
would have a positive effect. Because the real
situation in Ukraine shows that the social and
political processes is more evolutionary than
revolutionary. Another result of this process
will be the improvement in our foreign economic relation system with our important
strategic partners such as Russia and EU.
I believe that more pragmatic and balanced
foreign economic policies will be implemented; mutually favorable cooperation and concrete algorithm will be ensured in Ukraine
soon. As a result, these developments will
have a positive impact on receiving international loans and using them effectively in our
state. Moreover, Ukraine will be able to
attract more foreign investors.
I would like to add that systematic works are
being carried out in Ukraine for improving
the investment climate and business environment studies. In this context, the amount of
Turkish investments in Ukraine will grow.
www.hazarworld.com
Rusya ile Avrupa arasındaki doğal gaz
ticareti konusunda Ukrayna’nın rolünü
değerlendirebilir misiniz?
Ukrayna ve Rusya Devlet Başkanlarının son
görüşmesi sırasında Ukrayna için son yılların
en büyük meselesi olan doğal gaz fiyatlarının
azalması sorunu çözüldü. Bu çerçevede dikkate
alınması gereken ilk ve en önemli husus şudur:
Rusya doğal gazının Avrupa’ya ulaştırılması
konusunda en büyük transit ülke olan
Ukrayna, tarafı olduğu anlaşmalar çerçevesinde üstlendiği tüm yükümlülüklerini her zaman
yerine getiriyor ve daima yerine getirmeye
devam edecek. Ukrayna’daki doğal gaz depolarında iç kullanım ve Avrupa’ya kesintisiz transit garantilemek için yeterli kapsamda doğal
gaz bulunuyor. Biz kendimizi ve ortaklarımızı
herhangi bir beklenmedik duruma karşı sigorta altına aldık. O yüzden, AB ülkeleri doğal
gazın sorunsuz bir şekilde sevk edileceğinden
emin olabilirler.
Rusya tarafından doğal gaz fiyatlarının azaltılması durumunda bile Ukrayna’nın enerji politikasının en önemli konusu kaynakların çeşitlendirilmesi. Mesela Trans Anadolu Doğal Gaz
Boru Hattı (TANAP) üzerinden
Azerbaycan’dan doğal gaz sevkiyatı yapabiliriz.
Kuşkusuz kendi doğal gazımızı çıkarmayı ve
Karadeniz’de kaya gazının çıkarılmasını geliştirmeyi düşünüyoruz.
Tarım, Ukrayna’ya yabancı yatırımcıyı
çeken önemli bir sektör. Türk şirketlerinin
ülkenizdeki tarım yatırımlarını nasıl
değerlendiriyorsunuz?
Toprak, Ukrayna’nın en önemli zenginliklerinden biri ve ülkenin üçte ikisi verimli topraklardan oluşuyor. Bu yüzden, tarım
Ukrayna ekonomisinin en önemli sektörlerinden biridir ve yabancı yatırımcıların bu
alana ilgisini çekiyor. Son zamanlarda özellikle ülkemizin güneyinde küçük ve orta
büyüklükteki Türk şirketlerinin tarım sektöründe daha aktif bir şekilde çalışmaya başladıklarını görüyoruz. Fakat bana göre, bu faaliyetler mevcut potansiyelin çok altında.
Bu konuda en büyük engel Türkiye tarafından zirai malların ithalatı için çok yüksek
gümrük vergilerinin konulması. Çünkü Türk
şirketlerinin Ukrayna’da bu alanda çalışmaları, Türk piyasasının ihtiyaçlarına odaklı. Bu
sorunun çözümünü, Ukrayna ile Türkiye
arasında Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanmasında görüyoruz. Bu anlaşmayla ülkelerimiz arasında tarım alanında işbirliğinin
geliştirilmesi için verimli koşullar oluşabilir.
Yani Türkiye’de yetiştirilmesi zor olan mallar
Ukrayna’da yetiştirilebilir.
Ukrayna’nın
enerji
politikasının en
önemli konusu
kaynaklarınIN
ÇEŞİTLENDİRİLMESİ.
Ukraine’s energy
policy is the most
important
issue of
dıversıfıcatıon
of resources.
Can you evaluate Ukraine’s role in the
natural gas trade between Russia and
Europe?
In the latest talks between the Presidents of
Ukraine and Russia, the biggest problem for
Ukraine is solved with the decision to
decrease natural gas prices. In this context
the first and most important issue is: As the
largest country for the transport of Russian
natural gas to Europe, Ukraine always fulfils
its obligations within the framework of current agreement and it will always continue to
fulfill its obligations. There is sufficient
amount of gas in storage for domestic use
and uninterrupted gas transit to Europe. We
guaranteed ourselves and our partners
against any unpredictable circumstances.
Thus, EU countries can be assured that natural gas flow will continue smoothly.
Even if natural gas prices are reduced by
Russia, the most important problem for
Ukraine is the issue of diversification of
resources. For example, we can transport
Azerbaijani gas via the Trans-Anatolian
Natural Gas Pipeline (TANAP). Certainly we
consider extracting our own natural gas and
develop the extraction of shale gas in the
Black Sea.
Agriculture is an important sector that
attracts foreign investors to Ukraine.
What can you say about Turkish companies’ agricultural investments in your
country?
Soil is one of Ukraine’s most important
wealth and two-thirds of the country is composed of fertile soil. Therefore, agriculture is
one of the most important sectors in the
Ukrainian economy and it attracts foreign
investors. Lately we observe that particularly
the small and medium-sized Turkish companies have begun to work more actively in the
agriculture sector of Ukraine. But in my
opinion, these activities are far less than the
existing potential.
The biggest obstacle in this regard is Turkey’s
high customs duties for the import of agricultural goods. Because Turkish companies’
activities in Ukraine in this field are based on
the needs of the Turkish market. We think
that the solution to this problem is in the
signing of the Free Trade Agreement between
Ukraine and Turkey. This agreement would
lay fertile grounds for the development of
cooperation in the field of agriculture
between our countries. I mean, products
which cannot grow in Turkey can grow in
Ukraine.
HAZAR WORLD
55
GÖRÜŞ / OPINION
ABD-İRAN NORMALLEŞME SÜRECİNDE SON DURUM / UNDERSTANDING THE PROCESS OF US-IRAN NORMALIZATION
ABD-İRAN
NORMALLEŞME
SÜRECİNDE SON DURUM
UNDERSTANDING THE
PROCESS OF
US-IRAN NORMALIZATION
“İran ile savaş veya barış konusunun
tamamen açıklığa kavuşması, özellikle
ABD’nin ulusal çıkarı açısından büyük
önem taşıyor.”
Zbigniew Brzezinski
Prof. Dr. Mesut Hakkı CaşIn
HASEN Dış Politika ve Güvenlik
Araştırmaları Merkezi Uzmanı
HASEN EXPERT, CENTER ON FOREIGN
POLICY AND SECURITY
“It is essential that the issue of war
or peace with Iran be fully vented,
especially with the U.S. national interest
in mind.’’
Zbigniew Brzezinski
2
3 Kasım 2013 tarihinde İran İslam
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Javad
Zarif, Twitter’da bir cümle paylaştı:
“Anlaşmaya vardık.” Kamuoyundaki
gelişmeler ve geçici nükleer anlaşma İran
için bir zafer niteliği taşıyor. Bu yazıda özellikle şu önemli sorulara yanıt bulmaya çalışacağım: Tahran ve Washington arasındaki
ilişkiler, normalleşme sürecinde yeni bir
sayfa mı açacak yoksa 2013 yılında
Cenevre’de imzalanan geçici nükleer anlaşmasından sonra eski sorunlar yeni kapta mı
sunulacak? İran programının temel unsurlarını yavaşlatacak, programı daha şeffaf
hale getirecek mi ve bu geçici anlaşma daha
kapsamlı bir anlaşmaya varılması için
zaman kazandıracak mı?
Güncel resme baktığımızda, İran’ın nükleer
programına göre Tahran’ın yüksek oranda
zenginleştirilmiş uranyum stokunu elden
çıkarması, yeni santrifüjler eklememesi ve
56
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
O
n November 23, 2013, Javad Zarif,
Foreign Minister of the Islamic
Republic of Iran wrote a tweet: “We
have reached an agreement.” For Iran,
public opinion about the developments with
US and the interim nuclear agreement have
been regarded as a victory. In this article, I
will try to find answers to the following critical questions: Will Tehran-Washington relations open a new white chapter in normalization of the relations or will “old wine in
new bottle” continue after modus vivendi
Genève nuclear agreement of 2013? Will Iran
really slow down the crucial elements of the
Iranian nuclear program, and make it more
transparent, and will this agreement allow
time to reach a more comprehensive agreement?
The recent picture says Iran’s nuclear program, compelling Tehran to eliminate higher-enriched uranium stockpiles, stop adding
01
www.hazarworld.com
plütonyum üretme kapasitesine sahip ağır
su reaktöründeki çalışmayı durdurması
bekleniyor. İran’ın yeni Cumhurbaşkanı
Ruhani, “Nükleer teknoloji ve uranyum
zenginleştirme bizim tartışmasız hakkımızdır” dedi. Neorealist paradigmaya göre
Tahran, sebep olduğu yüksek enflasyon,
artan işsizlik oranları ile İran ekonomisini
çökmenin eşiğine getiren, uzun dönemdir
uygulanan ekonomik yaptırımlardan yoruldu; İran hükümeti, kötüye giden ülke şartlarının Ukrayna’da ve Arap ülkelerinde
örnekleri görülen protestolar gibi İranlı
gençlerin de sokağa dökülmesi, kitlesel pro-
new centrifuges and cease work at a heavy
water reactor that potentially could produce
plutonium. Rouhani, the new President of
Iran, stated that; “Nuclear technology and
uranium enrichment is our definite right”.
From the neorealist perspective, it can be
seen that Tehran has been exhausted from
the long-lasting strict economic sanctions
which have put the Iranian economy on the
verge of collapse by causing high inflation
rates, and rising unemployment. Iranian
government was afraid that the deteriorating
conditions in the country could attract masses of young protestors into the streets, the
01
2013 yılında Cenevre’de
geçici nükleer
anlaşması imzalandı.
01
Geneve Interim nuclear
deal signed in 2013.
HAZAR WORLD
57
ABD-İRAN NORMALLEŞME SÜRECİNDE SON DURUM / UNDERSTANDING THE PROCESS OF US-IRAN NORMALIZATION
02
03
testoların başlaması ihtimali ve bunun da
askeri harekata zemin hazırlamasından
korktu.
Bu çalışmada, ABD ve İran arasındaki ilişkide süregelen normalleşme sürecinin, bölgede önemli çıkarları olan Rusya, İsrail, AB,
Çin ve Suudi Arabistan gibi diğer ülkeler ve
bölgesel dengeler üzerinde nasıl etkileri olacağına dair bazı öngörülerde bulunmayı
umuyorum. ABD’deki cumhuriyetçilerin
büyük bir kısmı ve Senato Dış İlişkiler
Komitesi Başkanı Robert Menendez gibi
bazı demokratları içeren yenimuhafazakârlar ve şahin kanat, İran petrolünü ithal eden yabancı ülke şirketlerine
uygulanan yaptırımların sürdürülmesini
savunuyor. Bugün Pentagon’un Körfez bölgesinde özellikle petrol taşımacılığının
sorunsuz bir şekilde sürdürülebilmesini
amaçlayan büyük bir deniz gücü var.
Obama “İran’ın nükleer silah elde etmesini
engelleme” politikasını savunuyor ancak
romantik yaklaşımları bir kenara bırakacak
olursak, “tüm seçenekler masada” şartını da
tutuyor.
17 Mayıs 2010 tarihinde Brezilya ve Türkiye
zenginleştirilmiş uranyum takası için İran
ile bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşma, Ekim
2009’da İran’a P5+1 ülkeleri tarafından önerilen anlaşma ile neredeyse aynıydı.
Ruhani’nin Haziran 2013’te gerçekleştirilen
cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasının ardından İran’ın nükleer programı ve
İran ekonomisini neredeyse çöküşün eşiğine getiren ekonomik ambargolar konusunda pazarlık yapılabilmesi adına yeni bir
diyalog fırsatı ortaya çıktı. Bu da ABD’nin
diplomatik çabalarına yeni bir ivme getirdi.
Ancak muhaliflerin bakış açısına sahip İran
58
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
CAŞIN: “Suudi
Arabistan, Rusya
ile yeni bir
ittifaka
girebilir.”
CASIN: “Saudi
Arabia may engage
in new alliances
with Russia.”
02
Brezilya ve Türkiye
zenginleştirilmiş
uranyum takası için İran
ile bir anlaşma imzaladı.
02
Brazil, Turkey and Iran
swap deal in Tehran on
May 17, 2010.
03
İran’ın nükleer
faaliyetlerinden bir
görüntü.
03
A view from Iran’s
nuclear facilities.
examples of which were seen in Ukraine and
Arab countries and this could pave the way
for military actions.
I will provide forecast on how the ongoing
normalization process between US and Iran
will affect other countries like Russia, Israel,
the EU, China, and Saudi Arabia with
respect to their vital interests and balances in
the region. US neo-conservatives and other
hawks, including many Republicans and
some Democrats, such as Senate Foreign
Relations Committee chairman Robert
Menendez, state that the sanctions against
foreign companies that import Iranian oil
should be maintained. Today, the Pentagon
has a huge naval presence in the Gulf region,
largely to ensure the transport of oil remains
open. Obama defends his policy of “prevention of Iran’s obtaining nuclear weapons”
however, without romantic approaches; he
also reserves all options at the table.
On May 17, 2010, Brazil and Turkey struck a
deal with Iran for swapping enriched uranium, almost the same deal that had been
offered by the P5+1 to Iran in October 2009.
Indeed, after Rouhani’s victory of June 2013
election to Iran’s presidency, new dialogue
environment created the possibility for bargaining Iran’s nuclear program and economic sanctions crippling Iran’s economy. This
also gave a new spark to the U.S. diplomatic
efforts in the region. However, from the
opposition perspective, Iranian
Revolutionary Guard leaders have strong
suspicions about the normalization of the
relations with the US. They also believe that
neoliberal economic and political reforms
may turn the country back to the preKhomeini Revolution conditions. They sup-
www.hazarworld.com
04
İran İslam Cumhuriyeti
Dışişleri Bakanı Javad
Zarif.
04
Javad Zarif, Foreign
Minister of the Islamic
Republic of Iran.
04
Devrim Muhafızları liderleri ABD’nin normalleşme adımlarına şüpheyle yaklaşıyor.
Ayrıca bu liderler, neoliberal ekonomik ve
politik reformlarının ülkenin Humeyni
Devrimi öncesine dönmesine sebep olabileceğini düşünüyorlar. Bu görüşlerini destek05
lemek amacıyla örnek olarak Gorbaçov’un
SSCB’yi dönüştürmeyi amaçlayan glasnost
ve perestroika politikalarını veriyorlar.
Obama’nın diplomasi yoluyla yeni bir Orta
Doğu savaşının engellenebileceği, hatta
nihai barış sağlanabileceği yönündeki inancı için İran çok önemli bir sınav. Söz konusu
anlaşma nihai nitelikte olmamasına rağmen, anlaşmaya dahil edilen bazı kararlar
Orta Doğu’daki aktörlerin bir kısmını
rahatsız ediyor. Bölgenin önemli aktörlerinden olan Suudi Arabistan; ABD ve İran arasındaki yakınlaşmasının kendi çıkarları ve
varlığı için yaşamsal tehdit oluşturabileceği
endişesini taşıyor. Suudi Arabistan, Rusya
ile yeni bir ittifaka girebilir. Söz konusu
aktörler, ABD-İran yakınlaşmasının bölgedeki dengeyi İran lehine değiştirmesinden
endişe ediyor; böyle bir durumda yalnız
kalmaları da söz konusu. Bu faktörlerin
yanı sıra bölgede karmaşa ve belirsizlik
hakim. ABD-İran yakınlaşmasının yeni
05
boyutlarda yeni çekişmeler ve şüphelere yol
İsfahan’daki uranyum
açabileceği unutulmamalı. Sonuç olarak,
geliştirme tesislerinden
bir görüntü.
2014 yılının yazında enerji güvenliği ve
05
askeri güç çatışmalarının Akdeniz’de ve
A view from uranium
Basra Körfezi’nde daha belirgin birleşmeler
enrichment facilities in
doğuracağı öngörülebilir.
Isfahan.
port their view by giving the example of
Gorbachev’s Glastnost and Perestroika policies for transforming the USSR. Iran is a
supreme test for Obama’s belief that diplomacy can avert another Middle East war and
perhaps even lead to eventual peace.
Although it is not a final agreement; they
reached decisions which have disturbed
some actors in the Middle East. Saudi
Arabia, one of the significant powers in the
region, is highly concerned because it sees
the rapprochement between USA and Iran
as a possible threat to its interests and existence. Saudi Arabia may engage in new alliances with Russia. These actors worry that
this USA-Iran approach may change the balance in the region for the benefit of Iran and
they may be left alone. Other than these factors, surprise and uncertainty dominates the
region. We have to remember that USA-Iran
approach entails new rivalries and doubts as
seen in new dimensions. As a result, we can
estimate that in summer 2014, energy security and military power clashes will define
more concrete binderies in the
Mediterranean Sea and the Persian Gulf…
HAZAR WORLD
59
KİTAP / BOOK
60
“İLHAM: BİR CUMHURBAŞKANI’NIN PORTRESİ” / “ILHAM: PORTRAIT OF A PRESIDENT”
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
www.hazarworld.com
“İLHAM: BİR
CUMHURBAŞKANI’NIN
PORTRESİ KİTABI”
TANITILDI
“ILHAM: PORTRAIT OF
A PRESIDENT” BOOK
WAS INTRODUCED
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev’in hayatının ve Azerbaycan
tarihinin anlatıldığı “İlham: Bir
Cumhurbaşkanı’nın Portresi” kitabının
tanıtımı İstanbul Çırağan Oteli’nde
düzenlenen bir etkinlikle yapıldı.
“Ilham: Portrait of a President” book
about the life of Azerbaijani President
Ilham Aliyev and Azerbaijan’s history
was introduced at a reception held in
Ciragan Hotel, Istanbul.
MERVE DAMCI
ŞEREF YILMAZ
HAZAR WORLD
61
“İLHAM: BİR CUMHURBAŞKANI’NIN PORTRESİ” / “ILHAM: PORTRAIT OF A PRESIDENT”
H
azar Strateji Enstitüsü’nün organizatörlüğünde düzenlenen bir resepsiyonla “İlham: Bir Cumhurbaşkanı’nın
Portresi” kitabı Türk okuyucularla
buluştu. Çırağan Sarayı’nda gerçekleşen
etkinlikte kitabın yazarı Graeme H. Wilson,
Azerbaycan Milli Meclisi Başkan Vekili
Ziyafet Askerov, Azerbaycan
Cumhurbaşkanlığı İdaresi Politik Analiz ve
Enformasyon Dairesi Başkanı Elnur Aslanov,
Azerbaycan milletvekilleri Ganire Paşayeva
ve Ceyhun Osmanlı, Hazar Strateji Enstitüsü
Genel Sekreteri Haldun Yavaş, AK Parti
İstanbul Milletvekili Harun Karaca, AK Parti
Konya Milletvekili Mustafa Kabakçı, akademisyen-yazar Prof. Dr. Deniz Ülke Arıboğan,
Hürriyet Daily News Genel Yayın Yönetmeni
Murat Yetkin, İnfomag Yayıncılık Genel
Yayın Yönetmeni Serdar Turan ve ünlü şarkıcı Mustafa Ceceli’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda davetli hazır bulundu.
Bir başarı hikayesi
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in
doğum gününde gerçekleşen lansmanın açılış konuşmasını gerçekleştiren HASEN
Genel Sekreteri Haldun Yavaş, Azerbaycan’ın
son 10 yıldaki ekonomik başarılarına atıfta
bulundu. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev’in ülkesini borç alan ülkeden borç
veren bir ülkeye çevirdiğini söyleyen Yavaş,
kitabın bir biyografinin ötesinde uzun yıllar
varlık mücadelesi vermiş, soykırım yaşamış,
toprakları işgal edilmiş bir ülkeyi, Haydar
Aliyev ile başlayan ve İlham Aliyev ile devam
eden bir milletin gelişimini ve başarı hikayesini anlattığını ifade etti.
Tanıtım toplantısında konuşan Azerbaycan
Milli Meclisi Başkan Vekili Ziyafet Askerov,
İlham Aliyev’in son 10 yıldaki icraatlarının
başarısına dikkat çekti. Askerov,
Azerbaycan’da 10 yıl önce yüzde 49 olan yoksulluk oranının bugün yüzde 5’e düştüğünü,
ülkede bir milyon 200 binden fazla yeni iş
yeri açıldığını, ülkenin 2011’de Birleşmiş
Milletler Güvenlik Konseyi Üyeliği’ne seçildiğini ve uluslararası platformlarda bir “aktör”
haline geldiğini kaydetti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı İdaresi
Politik Analiz ve Enformasyon Dairesi
Başkanı Elnur Aslanov ise yaptığı konuşmada iki ülke arasında her geçen gün daha da
güçlenen siyasi, ekonomik ve kültürel bağlara değindi. İki kardeş ülkenin stratejik sevi-
62
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
01
Askerov:
“azerbaycan’da
son on yılda
yoksulluk oranı
yüzde 49’dan yüzde
5’e düştü.“
Askerov:
“poverty rate of
Azerbaijan
DECLINED from 49
percent to 5
percent today,
compared to 10
years ago.”
W
ith a reception organized by
Caspian Strategy Institute, the
book “Ilham: Portrait of a
President” met with Turkish
readers. Many guests were present
including the author of the book Graeme H.
Wilson, First Deputy Speaker of the
Azerbaijan Parliament Ziyafet Askerov,
Azerbaijani Presidential Administration
Political Analysis and Information
Department Head Elnur Aslanov, Members
of the Azerbaijani Parliament Ganire
Pashayeva and Ceyhun Osmanlı, Caspian
Strategy Institute Secretary General Haldun
Yavaş, AK Party Istanbul Deputy Harun
Karaca, AK Party Konya Deputy Mustafa
Kabakçı, academician and author Prof. Dr.
Deniz Ülke Arıboğan, Hürriyet Daily News
Editor-in-Chief Murat Yetkin, Infomag
Publishing Editor-in-Chief Serdar Turan,
and famous artist Mustafa Ceceli.
A SUCCESS STORY
HASEN Secretary General Haldun Yavaş
gave an opening speech at the reception
held on Azerbaijani President Ilham
www.hazarworld.com
02
yelerine bakıldığında devlet liderlerinin
büyük bir önemi olduğuna dikkat çeken
Aslanov, “İlham: Bir Cumhurbaşkanı’nın
Portresi kitabı mevcut siyasetimizin daha da
yakınlaşmasına çok önemli bir zemin hazırlıyor. Her iki ülke de yükseliş dönemini yaşıyor. Azerbaycan-Türkiye ilişkileri hiçbir
zaman bu kadar mükemmel olmamıştı.
Devlet nişanının tevcih edilmesi de bunun en
güzel örneklerinden biridir” şeklinde konuştu.
Toplantıda söz alan AK Parti Konya
Milletvekili Mustafa Kabakçı ise, İlham
Aliyev’in Türk milleti için önemli biri olduğuna vurgu yaptı. Türkiye ile Azerbaycan
arasındaki ilişkilere de değinen Kabakçı,
“Haydar Aliyev, Türkiye ve Azerbaycan’ı
demiryolları ve boru hatları ile birbirine bağladı. Şimdi yeni projelerle birlikteliğimiz
devam ediyor. Bunun için gerekli halk desteği
var. Biz aynı milletin çocuklarıyız” dedi.
İlk kapsamlı biyografi
Kitabın yazarı Graeme Wilson da, İlham
Aliyev’in biyografisinin daha önce kapsamlı
olarak yazılmamış olduğu için ilgisini çektiği-
01
Azerbaycan Milli Meclisi
Başkan Yardımcısı
Ziyafet Askerov.
01
First Deputy Speaker of
the Azerbaijan
Parliament Ziyafet
Askerov.
02
Prof. Dr. Deniz
Ülke Arıboğan.
02
Prof. Dr. Deniz Ülke
Arıboğan.
Aliyev’s birthday. Yavaş referred to
Azerbaijan’s economic success in the last 10
years. Yavaş said that Azerbaijani President
Ilham Aliyev turned his country from a
borrower to a lender and added that beyond
a biography, the book is the story of a
country that experienced many years of
struggle for existence genocide and
invasion; also the story of a nation’s
development and success which started
with Heydar Aliyev and continues with
Ilham Aliyev.
First Deputy Speaker of the Azerbaijan
Parliament Ziyafet Askerov drew attention
to Ilham Aliyev’s success and performance
in the last 10 years. Askerov mentioned
about the decreased poverty rate of
Azerbaijan from 49 percent to 5 percent
today, compared to 10 years ago. He also
added that more than 1 million 200
thousand new businesses are opened, the
country was elected as a member of United
Nations Security Council in 2011 and
became an actor in the international arena.
Azerbaijani Presidential Administration
Political Analysis and Information
HAZAR WORLD
63
“İLHAM: BİR CUMHURBAŞKANI’NIN PORTRESİ” / “ILHAM: PORTRAIT OF A PRESIDENT”
03
ni söyledi. İlham Aliyev’e ilişkin tüm yazılanların, Aliyev’in yalnızca Cumhurbaşkanlığı
dönemini ele aldığını ifade eden Wilson, bu
biyografilerin tembelce yazılmış olduğunu
belirtti.
Biyografinin yazarı Wilson, “Tony Blair ile
ilgili yazılmış 16 tane kitap var, Mandela ile
ilgili 30 tane kitap yazılmış. Ancak İlham
Aliyev için kapsamlı bir biyografi ilk kez
kaleme alınmış olacaktı. Aliyev’e bu niyetimi
ilettim ve böylece sadece Cumhurbaşkanı
Aliyev’i değil, İlham Aliyev’i yazdım. Onun
sürekli kendini yenilemesini yazdım” dedi.
Kitabın Türkçe baskısını yapan İnfomag
Yayıncılık’ın Genel Yayın Yönetmeni Serdar
Turan, Prof. Dr. Deniz Ülke Arıboğan ve
Murat Yetkin de birer konuşma yaparak
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev liderliğinde
Azerbaycan’ın kazandığı başarılardan ve
kitabın içeriğinden bahsetti. Arıboğan,
İlham Aliyev’in dünyanın kalan tarafından
büyük bir ilgi gördüğünü ve zaman zaman
kıskançlıkla izlenen bir lider olduğunu söyledi. Yetkin ise, “Ülkeleri petrol ve doğal gaz
boru hatları birbirine bağlayabilir. Ekonomik
ilişkiler devletleri birbirine yakınlaştırır.
Önemli olan halklar arasında da ilişkilerin
kurulabilmesi. Bu ilişkiler sadece hükümetlerarası ilişkilerle sınırlı kalmasın. Bu kültürel bağları daha da sağlamlaştırmak gerekiyor” şeklinde konuştu. Kitap lansmanı
Azerbaycan’ın geleneksel muğam müziği
dinletisiyle sona erdi.
64
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
03
Kitabın tanıtımında
akşam yemeği verildi.
03
Following the
presentation of the
book, a dinner was
served for the guests.
Department Head Elnur Aslanov
mentioned about further strengthened
political, economic and cultural bonds
between the two countries in his speech.
Underlining that state leaders has great
importance in two sister country’s strategic
levels, Aslanov said: “İlham: Portrait of a
President book paves the way for the
current politics to be even closer.”
AK Party Konya Deputy Mustafa Kabakci
emphasized that Ilham Aliyev is an
important person for Turkey. Referring to
relations between Turkey and Azerbaijan,
Kabakçı said: “Heydar Aliyev tied Turkey
and Azerbaijan railways and pipelines
together. Now our union continues with
new projects. We have the necessary public
support for it. We are the children of the
same nation.”
FIRST COMPREHENSIVE BIOGRAPHY
Author of the book Graeme Wilson said
that he was interested in this biography
because there was not a comprehensive one
written previously. Wilson stated that all
those articles written about Ilham Aliyev
only covered the Presidential period and
they were written in a lazy way.
The author said, “There are 16 books
written about Tony Blair, if you want to
write about Mandela, over 30 books are
already written. However, a comprehensive
biography of Ilham Aliyev would have been
www.hazarworld.com
04
Kitabın tanıtımı
geleneksel Azerbaycan
müziği muğam ile sona
erdi.
04
Book introduction
reception ended with
Azerbaijan’s traditional
mugham music.
04
“Azerbaycan, İslam’ın İncisi” sergisi
Tanıtım toplantısı kapsamında ayrıca
Azerbaycan Dini Kurumlardan Sorumlu
Devlet Komitesi tarafından hazırlanan
“Azerbaycan, İslam’ın İncisi” isimli fotoğraf
sergisi yer aldı. Azerbaycan’ın görkemli camilerini gösteren yaklaşık 50 fotoğraftan oluşan
sergi, Cumhurbaşkanı Aliyev’in ülkesindeki
tarihi camilerin restorasyonuna yönelik girişimi kapsamında düzenlendi.
“EN İLGİNÇ HİKAYELER DAHA ÖNCE
ANLATILMAYANLARDIR”
“Azerbaijan, Pearl of Islam“
Exhibition
İlham: Bir Cumhurbaşkanı’nın Portresi
kitabını kaleme alan Graeme H. Wilson
Hazar World okuyucuları için sorularımızı
yanıtladı.
Öncelikle İstanbul’a hoş geldiniz.
Okuyucularımız için hikayenizi sizden
dinleyebilir miyiz?
Londra’da doğan ve Dubai’de yaşayan bir
biyografi yazarıyım. Sri Lanka’dan
Maldivler’e, çeşitli ülkelerde birçok devlet
adamı ve iş adamıyla tanıştım. Batılı siyasi
liderler için birçok otobiyografi kaleme
aldım. Çok sayıda siyasi kampanya yürüttüm. Bununla birlikte belgeseller de çektim.
Son olarak Morgan Freeman ile başladığımız
bir belgesel projesini tamamladık.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham
Aliyev’in biyografisini yazmaya nasıl
karar verdiniz?
Nelson Mandela, Tony Blair, George Bush
hakkında kitaplar yazmak ve böylesi isimleri
takip edebilmek çok kolay. Ancak en ilginç
hikayeler daha önce anlatılmayanlardır.
Cumhurbaşkanı Aliyev’in hikayesi daha önce
hiç bu şekilde kaleme alınmadı. Birçok insanın bilmediği bir hikaye olması bu projeye
tutkulu yaklaşmamın nedenlerinden biri.
Tembel Batı medyası eksik hikayeler üretip
drafted for the first time. I conveyed my
intention to Aliyev, so it is not just the
President Aliyev, it is about Ilham Aliyev
himself. I wrote about his continuous selfrenewal.”
The publisher of the Turkish edition
Infomag Publishing Editor-in-Chief Serdar
Turan, Prof. Dr. Deniz Ülke Arıboğan and
Murat Yetkin also made speeches about the
book’s content and Azerbaijan’s
achievements gained under the leadership
of President Ilham Aliyev. Arıboğan said
that the rest of the world has great interest
in Ilham Aliyev and he is a leader being
watched jealously from time to time. Murat
Yetkin said, “Oil and natural gas pipelines
can connect countries. Economic relations
may draw states closer. Important thing
here is to establish the relations between
peoples. We should not let these
relationships be limited as
intergovernmental relations. These cultural
bonds need to be further strengthened
more.” Book introduction reception ended
with a concert of Azerbaijan’s traditional
mugham music.
Within the scope of the reception
“Azerbaijan, Pearl of Islam” photo
exhibition organized by Azerbaijan State
Committee of Religious Institutions took
place as well. Showing the magnificent
mosques in Azerbaijan, approximately 50
photographs were presented in the
exhibition which was organized under the
President Aliyev’s initiative for the
restoration of mosques in the country.
ASLANOV:
“AZERBAYCANTÜRKİYE İLİŞKİLERİ
HİÇBİR ZAMAN BU
KADAR MÜKEMMEL
OLMAMIŞTI.”
ASLANOV:
“AZERBAIJAN TURKEY RELATIONS
HAS NEVER BEEN SO
PERFECT BEFORE.”
“THE MOST INTERESTING STORIES ARE
THOSE WHICH HAVE NOT BEEN TOLD YET”
The author of the book ‘Ilham: Portrait of a
President’, Graeme H. Wilson answered our
questions.
First, welcome to Istanbul. Can you tell
us your story for our readers?
I’m a biographer who was born in London
and who is living in Dubai. I’ve met many
statesmen and businessmen in different
countries from Sri Lanka to the Maldives. I
have written many autobiographies for
Western political leaders. I ran numerous
political campaigns. I also shot
documentaries. Lastly, we have completed a
documentary project that we started with
Morgan Freeman.
HAZAR WORLD
65
“İLHAM: BİR CUMHURBAŞKANI’NIN PORTRESİ” / “ILHAM: PORTRAIT OF A PRESIDENT”
yanlış bir imaj çizerken, farklı bir imaja sahip
olan ve çok iyi tanınmayan bir
Cumhurbaşkanı’nı anlatabilmek, bunu uluslararası toplumla paylaşabilmek çok güzel.
Bu bağlamda “İlham: Bir
Cumhurbaşkanı’nın Portresi” oldukça ilginç
bir çalışmaydı. Kitabın ciltsiz versiyonunu
50’yi aşkın ülkeye sattık. Satışlar çok iyi gidiyor. Hatta birçok kopya Erivan’dan satın alındı. Umarım bu bir şeyleri değiştirir.
İlham Aliyev’in hayatını kaleme aldığınız
kitabın tamamlanması ne kadar sürdü?
Biraz süreçten bahseder misiniz?
Araştırma süreci 6 ayımı aldı.
Cumhurbaşkanı’nı hem iş hem de özel hayatından tanıyan birçok kişiyle görüştük.
Moskova’da ilkokul öğretmeniyle bile bir
araya geldik. Cumhurbaşkanı olmadan önce
Aliyev’in yolculuğunda yanında olan birçok
kişiyle tanıştık. Çok detaylı araştırmalar yaptık. BM Eski Genel Sekreteri’nin yanı sıra
İngiltere Eski Başbakanı Gordon Brown ile
konuştuk.
05
Biyografi kitabı neler içeriyor?
Kitaba uluslararası toplum için Azerbaycan’ın
geçmişiyle başlamak istedik. Bu ülkenin geçmişini bilmeyen çok insan var. Haydar Aliyev
ve oğlu İlham Aliyev’in hayatlarından kesitlere yer verdik. Kendilerini yeniden keşfetme
hikayelerini sayfalara taşıdık. Aliyev’in
öğrenciliğinden bir iş adamına, daha sonra da
tıpkı babası gibi ülkesine hizmet eden bir
lidere dönüşümünü anlatmaya çalıştık.
Kitapta İlham Aliyev politik bir figür
olarak karşımıza çıkıyor. Siz kendisini
nasıl görüyorsunuz?
Bazı liderlerin zaman içinde bir ‘an’ı vardır.
Nelson Mandela’nın özgürlüğe yürümesi
gibi. Politik kariyeri uzun süren bazı liderler
zaman içinde çok daha geniş bir alana yayılır.
Bu liderlerden biri de İlham Aliyev. Aliyev
stratejik noktada bulunan bir lider.
Azerbaycan’ı belli bir noktaya taşıdı ve
bunun üstesinden başarıyla geldi. Kitabımda
en özel bölümlerden biri Cumhurbaşkanı
Aliyev ile yaptığımız bir konuşmaydı. Ona
yaşadığı süre içinde Dağlık Karabağ sorununun çözülüp çözülemeyeceğini sorduğumda
kendi görev süresi içinde hayır yanıtını vermişti. Ama başarılarına bir bakın. Ülkedeki
sosyoekonomik seviyeyi nereye taşıdığına
bakın. Uluslararası toplum dondurulmuş
çatışmalar konusunda çok rahat bir tutum
sergiliyor. Fakat dondurulmuş çatışmalar
sonsuza kadar bu şekilde kalmıyor. İşte bu
66
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
ARIBOĞAN: “İLHAM
ALİYEV DÜNYANIN
GERİ KALANI
TARAFINDAN BÜYÜK
İLGİYLE İZLENEN
BİR LİDER.”
ARIBOĞAN: “ILHAM
ALIYEV IS FOLLOWED
WITH A GREAT
INTEREST BY THE
REST OF THE WORLD.”
How did you decide to write the
biography of Azerbaijani President
Ilham Aliyev?
President Aliyev’s story has never been
written in this way before. Many people do
not know this story and that’s the reason
why I approach to this project with passion.
While lazy Western media produce
inaccurate stories and drawing a false
image, being able to tell about a President
who has a different image and not very well
recognized, and share it with the
international community is so nice. In this
context, “Ilham: Portrait of a President” is a
quite interesting piece of work. Paperback
version of the book is sold in over 50
countries. Sales are going very well. Even
many copies were purchased from Yerevan.
Hopefully this will change something.
How long did it take to complete the
book? Could you tell us a little about
the process?
The research process took six months . I
have met with many people from
President’s both business and personal life.
We even met his primary school teacher in
Moscow. I have met with many people who
accompanied him in the journey before
becoming ‘President’ Aliyev. We made a
very detailed research. Besides Former UN
Secretary-General we also talked with
former British Prime Minister Gordon
Brown.
www.hazarworld.com
What does the biography contain?
We wanted to start the book with the
history of Azerbaijan for the international
community. There are many people who
does not know the history of this country.
There are sections about Heydar Aliyev and
his son Ilham Aliyev’s lives and how they
reinvented themselves. We tried to tell
about Aliyev’s transformation from a
student to a business man, then a leader
who serve the country just like his father.
uluslararası toplumun ne kadar tehlikeli bir
şey yaptığının göstergesi.
Azerbaycan tarihinde sizin ilginizi en
çok ne çekmişti?
Haydar Aliyev’in dönüşüyle ilgili, 1993 yılına
ait beni çok etkileyen bir hikaye var. Haydar
Aliyev’i masasında otururken hayal edin.
Ülkenin hiç parası yok. Halk yokluk içinde.
Azerbaycan topraklarının yüzde 20’si işgal
altında. Bir sürü problem var. Ve masasının
başında oturan bir adam bütün bu sorunlarla
baş etmeye çalışıyor. Üzerindeki baskıyı
hayal edebiliyor musunuz? Sovyetler Birliği
döneminde mücadele edilen sorunları hatırlayalım. Azerbaycan için hiçbir şey kolay
olmadı. Ve bugüne baktığınızda Azerbaycan
halkının iyimserliğini görebilirsiniz.
Azerbaycan’ın son 10 yıldaki gelişimine
baktığımızda enerjisi ve gücü ile yükselen bir değer haline dönüştüğünü söyleyebiliriz. Siz Azerbaycan’ın Hazar
Bölgesi’ndeki önemini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Azerbaycan’da birkaç yıl yaşadım, çalıştım ve
bu yüzden bölge hakkında bilgiliyim. Bir
sürü ülkede bulundum, birçok liderle görüşme fırsatım oldu. Ama bu ülke ve liderleri
için ortalamanın çok üstünde olduklarını
söyleyebilirim. Hem siyasi olarak hem de
sosyoekonomik olarak çok olumlu şeyler
söyleyebilirim. Kişisel olarak sıcakkanlı
insanlarla tanışma fırsatı buldum. Burasının
ikinci vatanım olduğunu düşünüyorum.
05
Azerbaycan
Cumhurbaşkanlığı
Enformasyon Dairesi
Başkanı Elnur
Aslanov.
05
Azerbaijani
Presidential
Administration
Political Analysis and
Information
Department Head
Elnur Aslanov.
Ilham Aliyev emerges as a political
figure in the book. How do you see him?
Some of the leaders who has a long political
career spread over to a much larger area
over time. Ilham Aliyev is one of these
leaders. He is a leader who is in a strategic
position. He carried Azerbaijan to a certain
point and he overcame successfully. One of
the most special parts of my book is a
conversation that we had with President
Aliyev. When I asked him if NagornoKarabakh problem can be solved during his
life time, his response was ‘no’. But take a
look at his success. Look at the socioeconomic level in the country.
What drew your attention the most in
Azerbaijan’s history?
There is a story about the return of Heydar
Aliyev which took place in 1993, it
impressed me a lot. Imagine Heydar Aliyev
sitting on his desk. The country has no
money. People are poverty. 20 percent of
Azerbaijan’s territory is occupied. There are
a lot of problems. And a man sitting at his
desk is trying to cope with all these
problems. Can you imagine the pressure on
him? Let’s recall the the problems fought in
the Soviet Union period. Nothing was easy
for Azerbaijan. And when you look at it
today, you can see the optimism of
Azerbaijani people.
When we look at the last 10 years of
Azerbaijan’s transformation, we can see
that it turned into a note worthy
country with it’s energy and power
development. How do you assess the
importance of Azerbaijan in the
Caspian region?
I lived and worked in Azerbaijan for several
years , so I have a little more knowledge
about the area. I would say they are above
average in terms of people and their leaders.
I can say many positive things both political
and socioeconomic.
HAZAR WORLD
67
KÜLTÜR&SANAT / CULTURE&ART
01
FESTİVAL / FESTIVAL
24 Ocak - 02 Şubat, Pera Müzesi Oditoryumu, Beyoğlu
January 24 - February 2, Pera Museum Auditorium, Beyoğlu
02
01
Arşın Mal Alan filminden
bir görüntü.
01
A scene from Arshin Mal Alan
movie.
02
Arşın Mal Alan, Azerbaycan’ın
zengin milli karakterini
gerçekçilikle yansıtan bir yapım.
02
Arshin Mal Alan stands out
Azerbaijan’s rich national
character with actuality.
68
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
BU KİNO
ÇOX GÖZAL
BU KİNO ÇOX
GÖZAL
Azerbaycan sinemasının
yönelimlerini sergileyen “Bu
Kino Çox Gözal” sekiz filmlik bir seçkiden oluşuyor.
Hızla büyüyen Azerbaycan
film endüstrisinde bugüne
kadar 1000’in üzerinde film
yapıldı. 1922’de
Azerbaycan’da ilk sinema
fabrikası kurulduğunda en
ünlü ve sevilen filmler müzikal komedilerdi. “Bu Kino
Çox Gözal” film seçkisinde
yer alan Svetlov’un Arşın
Mal Alan’ının 1945’te (ve
1965’te) yeniden çekilmesi,
bu türün giderek popülerleşmesine katkıda bulundu. Bu
seçki ile Azerbaycan sinemasındaki dönüşüme şahitlik
edeceksiniz.
Presenting the orientation
of Azerbaijan cinema “Bu
Kino Çox Gözal” is a selection of eight films. Rapidly
growing Azerbaijan film
industry has made more
than 1000 films so far.
When the first cinema in
Azerbaijan was established
in 1922, the most famous
and beloved films were
musical comedies. Taking
part in the “Bu Kino Çox
Gözal” selection, remake of
Sevetlov’s ‘Arşın Mal Alan’
in 1945 (and 1965 ) contributed to this genre becoming increasingly popular.
You will witness the transformation in Azerbaijan
cinema with this selection.
www.hazarworld.com
konser / CONCERT
TİM Maslak Show Center
TIM Maslak Show Center
DIMA BILAN
KONSERİ
2008 yılında “Believe”
şarkısıyla Eurovision
birinciliğini elde eden,
MTV Avrupa Müzik
Ödülü, Altın Gramofon
ve her yıl Kremlin
Sarayı’nda düzenlenen
törenlerde birçok ödül
kazanan ünlü Rus
sanatçı Dima Bilan, 2014
Soçi Olimpiyatları’nda
kültür elçisi seçildi.
Rusya’nın megastarı, 28
Şubat’ta İstanbul’da
sevenleriyle buluşacak.
Dima Bilan
CONCERT
Winner of Eurovision
2008 with the song
“Believe”, as well as
many other awards
such as MTV European
Music Awards, and the
Golden Gramophone,
famous Russian artist
Dima Bilan was elected
as the cultural
ambassador of the 2014
Sochi Olympics.
Russia’s Megastar will
meet with fans in
Istanbul on
February 28.
SERGİ / exhibition
15 Ocak - 22 Şubat, Galata Rum Okulu, Karaköy / January 15-February 22, Galata Greek School, Karakoy
“YİNE, YENİ: DÜNYA
KENTİ İSTANBUL”
SERGİSİ
“OVER, AGAIN:
WORLD CITY ISTANBUL“
EXHIBITION
Müzesiz, hafızasız ve kimliksiz bırakılan
İstanbul’un başına gelen olumsuzluklara
işaret etmeyi amaçlayan sergiye, bir bölümü “yine, yeni” çerçevesinde pek çok yan
etkinlik de eşlik edecek. Değişerek dönüşen ve herhangileşen İstanbul’u hafızalarda tazeletecek sergi, 1996’da Topkapı
Sarayı Darphane-i Amire binasında açılan “Dünya Kenti İstanbul” sergisinin
tekrarı olma özelliği taşıyor.
The exhibition aims to point the negativity
Istanbul had to face as a city lacking museums, memories and identities, accompanied
by many side events in the “over, again”
framework. The exhibition will refresh the
memories Istanbul, transforming and
changing the city in minds. The exhibition
is a re-make of “World Cities Istanbul” exhibition presented in 1996 in Topkapı Palace
Imperial Mint.
TİYATRO / THEATRE
Devlet Tiyatroları Cevahir Sahnesi, Mehmet Birkiye
State Theatres- Cevahir, Director: Mehmet Birkiye
ÜÇ KIZ KARDEŞ THREE SISTERS
Olga, Maşa ve İrina
Moskova’da hayat sürerken general babalarının
tayini nedeniyle Rusya’nın
kuzeyindeki bir kasabaya
yerleşirler. Oyun, Moskova
özlemi içindeki üç kardeşin alıştıkları hayat ve
değerlerin farklılaşmasını
konu alıyor.
While Olga, Masha and Irina
was living their lives in
Moscow, they have to settle in
a town in the north of Russia
due to their father’s appointment, who is a General. The
play is about three sisters
yearning about Moscow, the
lives they were​​used to, and
differentiation of values.
HAZAR WORLD
69
ROTA / ROUTE
KARS
10. yüzyılda yapıldığı
düşünülen Kars Kalesi.
Kars Castle which is
believed to be built in
10th century.
70
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
www.hazarworld.com
Sekiz ay kış, üç ay ayaz,
bir ay yaz...
Burası KARS
Coğrafi olarak Türkiye’nin en doğusunda,
Kafkasya’nın en batısında kalan Kars; Avrasya’nın
kalbinde, Anadolu ile Hazar’ın kucaklaştığı çok
özel bir bölgede yer alıyor.
Timur Özkan
Summer for one month, frost for three
months, winter for eight months...
This is KARS
Geographically standing in the East of
Turkey and the West of the Caucasus;
Kars is at the heart of Eurasia, in a
very special place in the region
where Anatolia and Caspian
embrace each other...
HAZAR WORLD
71
KARS
U
rartulardan İskit, Kimmer, Pers ve
Roma’ya, Sasanilerden Emevi, Abbasi,
Ermeni ve Selçuklulara uzanan tarihi
serüveni Moğol, Gürcü, Karakoyunlu,
Akkoyunlu, Osmanlı ile devam eden Kars,
son olarak 44 yıl Rus egemenliğinde kalmış.
Kentin yakın geçmişinin en önemli tanığı
olan Kars Kalesi’nin artık askeri bir önemi
kalmasa da sembolik önemi büyük.
Halen Kars’ın simgesi kabul edilen ve ilk olarak 1153’te Selçuklu Sultanı Melik İzzettin
tarafından yaptırılan Kale, 1386’da Timur
tarafından yıkılmış. 1579’da Sultan III.
Murat’ın emriyle Lala Mustafa Paşa tarafından yenilenmiş ancak bu defa da Osmanlı
Rus Savaşı’nda (93 Harbi) tekrar yıkılmış.
Zamanında 220 burcu, 4 esas kapısı bulunan
ve bugün kısmen ayakta duran Kars Kalesi
tarihi öneme sahip olmasının yanı sıra kent
merkezinin en iyi göründüğü yer. Arpaçay’ın
kollarından Kars Çayı kenarındaki tarihi
kent merkezi; üç kemerli Taşköprü (ilk yapımı 1579, yenilenmesi 1719) ve yakınındaki
tarihi hamamlar ile Kümbet Camisi’nin (eski
Havariler Kilisesi) bulunduğu mahalleden
oluşuyor. Buradan kaleye yürüyerek çıkılabiliyor.
01
Rus Evleri
Kars’ın en karakteristik yapıları olarak dikkat çeken ve Rus Evleri veya Kars Evleri olarak anılan taş binaların sayıları azalmış,
kalanlar da yeni ve yüksek binalar arasında
kaybolmuş ancak bu tarihi yapılar Kars’ın
karakteristik özelliklerinden biri olmaya
devam ediyor. Rus Evleri daha çok kentin
kuzey kesiminde yer alıyor. Genellikle
Ermeni ustalar tarafından, yüksek tavanlı,
küçük pencereli tek veya iki katlı olarak yapılan taş binaların ısıtma sistemleri de oldukça
ilginç. İki ya da üç odanın ortak köşelerinde
ve duvarla birlikte inşa edilen tavan yüksekliğindeki sobalar (bazıları çini) bu evlerin her
tarafını ısıtmaya yetiyor. 300 kadar tescilli
tarihi evin günümüze ulaştığı belirtilen
Kars’ta bu yapıların bazıları Defterdarlık,
Hekimevi, Sağlık Müdürlüğü, İsmetpaşa
İlkokulu vb. kamu kuruluşları tarafından
kullanılırken, terk edilmiş haliyle duran bazıları ise restore edilmeyi bekliyor.
Kars’taki Osmanlı binalarının bir örneği olan,
şimdilerde sanat galerisi olarak kullanılan
Gazi Ahmet Muhtar Paşa Konağı gezilmesi
gereken yerlerden biri. Kars Müzesi’nde, bölgeye ait etnografik ve arkeolojik eserlerle birlikte Türkiye-Ermenistan arasındaki 1920
Gümrü Antlaşması’nın imzalandığı Kazım
Karabekir’in vagonu da görülebilir.
72
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
02
W
01
Sarıkamış’ta kış turizmi
giderek gelişiyor.
01
Winter tourism
improves in Sarıkamis.
02
Kars St. Gregory
Kilisesi’ndeki İncil
işlemeleri.
02
Church of St Gregory,
Biblical scenes in Kars.
ith the history from Urartus,
Scythian, Cimmerian, Persia and
Rome to Sassanids, Umayyad,
Abbasid, Armenians and Seljuks
continuing with Mongolian, Georgian,
Karakoyuns, Aqquyunlu and Ottoman; Kars
remained under the rule of Russians for 44
years. The city’s most important witnesses of
the recent history is the Kars Castle which
has a symbolic importance albeit lacking
military importance now.
Still considered as the symbol of Kars and
first built by the Seljuk Sultan Malik Shah in
1153, the castle was destroyed by Timur in
1386. It was renewed by Lala Mustafa Pasha
with Sultan Murat III’s order in 1579 but this
time it was destroyed again during the
Ottoman-Russian War (93 War).
The history of the castle which had 220
fortresses and four main gates back then, is
partially standing today. As well as being the
www.hazarworld.com
historical symbol of the city, the castle is also
the best location where the city center of
Kars is perfectly visible. Historic city center
on the edge of the Kars River -one of the
arms of Arpaçay- , is made up of the
neighborhood where the three -arched Stone
Bridge (first made in 1579, renewed 1719) and
the historic bath with Vault Mosque
(formerly the Church of the Apostles) stand.
You can climb on foot to the castle from here.
Russian Houses
03
Ani’den Sarıkamış’a
Kars’ın mutlaka görülmesi gereken yerlerinden biri de merkeze 42 kilometre uzaklığında, Ermenistan sınırındaki Ani Harabeleri.
Arpaçay ve Alaçay vadileri arasında yer alan
ve 10-11. yüzyıllarda altın çağını yaşayan Ani
(bazı kaynaklarda Anı) Karsaklar tarafından
kurulmuş. (Kars adının kökeni hakkında
birçok rivayet var. Bunlardan birine göre
Kars, ismini Kafkasya’dan göç ederek yöreye
yerleşen bir Türk boyu olan Karsaklar’dan
almış. Ayrıca Anadolu’da Türkçe isimlendirilen ilk kent olarak biliniyor.) Surlarla çevrili, geniş bir bozkırda yer alan antik kentin
kalıntıları arasında; Selçukluların
Anadolu’da yaptığı ilk cami olan Ebu
Menucehr Camisi (1070), Selçuklu
Kervansarayı, Genç Kızlar (Güvercinli)
Kilisesi, Kurtarıcılar (Keçeli) Kilisesi, Büyük
Katedral (Fethiye Camisi) ve Tigran Honents
Kilisesi (Resimli Kilise) sayılabilir.
Kars’ın yakın çevresinde görülebilecek yerlerden bir diğeri Çıldır Gölü. Kent merkezine
60 kilometre uzaklıktaki Çıldır’da yazın
ender bulunan siyah kadife ördeklerini görebilir, kışın buz balıkçılarını izleyebilir veya
atlı kızak keyfi yapabilirsiniz. Arpaçay ilçesinin gölüyle aynı adı taşıyan köyünde bulunan Kuyucak Gölü ise 200 civarında kuş
çeşidine ev sahipliği yapan bir doğa harikası.
Kars’ın 55 kilometre güneybatısındaki
Sarıkamış, öncelikle Alplerin kristal toz karına benzetilen karı ve uzun kayak mevsimiyle
ünlü bir kayak merkezine sahip. Sarıkamış,
kayakseverlerden başka Birinci Dünya
Savaşı’nda Rusya’ya karşı yapılan askeri
03
Kars Rus Evleri’nden
bir görüntü.
03
A view from Kars
Russian Homes.
Kuyucak Gölü
200 civarında kuş
çeşidine ev
sahipliği yapan
bir doğa harikası.
Kuyucak Lake Is a
wonderland that
hosts around 200
bird specIes.
Noticeable as the most characteristic
structures of Kars, the number of stone
buildings known as the Russian houses or
Kars houses decreased and the remaining is
lost in between new and high-rise buildings.
But these historic buildings continues to be
one of the most characteristic features about
Kars. Russian houses are located mostly in
the northern part of the city. These houses
are usually made by Armenian craftsmen
with high ceilings, small windows as well as
single or two-storey buildings made of stone
with a quite interesting heating system. Built
in the common corners of the two or three
rooms, the ceiling height stoves built within
the wall (some tiles) is enough to heat all
sides of the house. Up to 300 registered
historic house survived today in Kars and
some of the buildings are used by public
bodies such as Revenue Office, Clinic, Health
Directorate, Primary School etc. Some
abandoned houses stand and wait to be
restored one day.
As an example of the Ottoman building in
Kars, Gazi Ahmet Muhtar Pasha Mansion
now used as an art gallery is worth seeing.
Also the ethnographic and archaeological
artifacts in Kars Museum and Kazım
Karabekir’s wagon where the Treaty of
Gyumri was signed between Turkey and
Armenia in 1920 can be seen.
From Ani to Sarikamis
One of the things you must see in Kars is the
Ruins of Ani located in the Armenian border
(42 km from the city center). Ani, located
between Arpaçay and Alaçayir valleys and
lived the golden age by the 10-11th centuries,
was founded by Karsan. (There are lots of
humors about the origin of the name ‘Kars’.
According to one of them, it comes from a
Turkish tribe –Karsaks- emigrated from the
Caucasus and settled in the area. It is known
as the first city named in Turkish in
Anatolia). Among the ancient city ruins
located in a large steppe and surrounded by
HAZAR WORLD
73
KARS
harekât esnasında hayatını kaybeden
Sarıkamış Şehitlerinin anısına yapılan yürüyüşler kapsamında tarih ve doğa meraklılarını da ağırlıyor. 21 farklı etaptan oluşan yürüyüş rotalarının toplam uzunluğu 267 kilometreyi buluyor. Sarıkamış’ta ayrıca bir
zamanlar Çar İkinci Nikolay’ı da konuk eden
Katerina Köşkü ile İnkaya köyündeki 13.
yüzyıla tarihlenen Micingirt Kalesi’nin kalıntıları görülebilir.
Yazarların Kars’ı
Kendisi de Karslı olan Oktay Ekinci’nin
“Eğer Bakü’yü görmediyseniz üzülmeyin,
Kars size gösterir. Eğer Tiflis’i de görmediyseniz üzülmeyin, Kars’ta görebilirsiniz. Eğer
Erivan’ı merak ediyorsanız Kars size yardımcı olacaktır. Hatta St. Petersburg’u tanımak için bile Kars’tan çok şey öğrenebilirsiniz” diye anlattığı Kars sadece Kafkasya’nın
merkezi değil aynı zamanda Doğu ile Batı’nın
bir sentezidir. Nitekim Kars için “Burası
Doğu’da bir kent olamaz, Berlin’e gelmiş
olmalıyım” diyen Refik Durbaş pek de haksız değildir.
Öte yandan Kars, Nobel ödüllü romancımız
Orhan Pamuk’un, konusu burada geçen
“Kar” romanı ile sadece Avrupa’da değil,
dünyanın her tarafında tanınmıştır. “...Ka
hayranlıkla baktı. Kar sihirli, neredeyse kutsal bir sessizlik içinde yağıyor, kendi belirsiz
ayak seslerinden ve hızla soluk alıp vermesinden başka hiçbir şey duymuyordu. Hiçbir
köpek havlamıyordu. Sanki dünyanın sonuna gelinmiş, şu anda gördüğü her şey, bütün
alem karın yağışına dikkat kesilmişti.”
Romanın başkahramanı Ka’nın, Kars’ın
karından böyle etkilenmesi şaşırtıcı gelmemeli zira kar, romanın atmosferine olduğu
kadar Kars’ın gerçeğine de çok yakışmaktadır.
“Kar” sayesinde Kars’ın, İzlanda’dan
Hindistan’a, Yeni Zelanda’dan Japonya’ya
dünya çapında tanındığına bizzat şahit olduğunu vurgulayan Buket Uzuner; Kars’ın
öncelikle çok kültürlülüğüne dikkat çeker.
“Türkiye’yi karış karış gezenlerin orada birkaç gün geçirdikten sonra; 40 yıllık Rus işgal
döneminde yapılan ızgara şeklindeki şehir
planından, bir zamanlar Kars vatandaşı olan
Slav asıllı, savaş karşıtı, domuz eti yemez
Malakanlardan kalan barışçıl şehir ruhuna,
...devam etmekte olan ‘halk aşıkları şenliği’
geleneğinden, mutfağındaki kaz eti lezzeti ve
adı anılınca dahi ağzın suyunu akıtan muhteşem peynirlerine kadar birçok özelliğiyle
Kars’ın Türkiye’de eşsiz bir şehir olduğunu
anlamaları bu yüzden.”
74
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
04
04
Şehir merkezinden bir
görüntü.
04
A view from the
Kars city center.
05
Taş Köprü ve Kars
Kalesi.
05
Stone Bridge and Kars
Castle.
06
40 yıl Rus işgali altında
kalan Kars’ta Rus
mimarisi hakim.
06
After 40 years of
Russian occupation,
Russian architecture is
dominant in Kars.
05
walls, the Abu Menucehr Mosque (1070),
Seljuks first mosque in Anatolia, the Seljuk
Caravanserai, Young Girls (Güvercinli)
Church, the Savior (Felted) Church, the
Great Cathedral (Fethiye Mosque) and
Tigran Honents Church (Painted Church)
can be mentioned.
Another place that can be seen in Kars is the
Cıldır Lake located 60 km away from the
city center where you can see the rare black
velvet ducks, watch winter ice fishing or
enjoy a sleigh. In Arpaçay district you may
see the Kuyucak Lake which is a wonderland
that hosts around 200 bird species.
55 km to the southwest of Kars, Sarikamis
has a famous ski resort with its crystalline
powder snow like Alps in the long ski
season. Other than ski-lovers, Sarikamis
also welcomes history and nature
enthusiasts in the commemorate march held
for the ones who died during the military
operation in Sarikamis against Russia in the
First World War. Consisting of 21 different
stages, total length of hiking trails is about
267 kilometers. Katerina Lodge that once
hosted Tsar Nikolay the Second and the
ruins of Micingirt fortress from 13th century
in the Inkaya village can also be seen in
Sarikamis.
Kars for the Authors
Oktay Ekinci, born in Kars himself says: “Do
not worry if you have not seen Baku, Kars
will show you. Do not worry if you have not
seen Tbilisi, Kars can show you. If you ‘re
wondering about Yerevan, Kars will help
you. Even to get to know more about St.
Petersburg, you can learn a lot from Kars.”
Kars is not only at the center of Caucasus, it
www.hazarworld.com
06
Kars Mutfağı
Kars mutfağının ilk akla gelen yemeği kaz
etli pilavdır. Kars’ın balı ve özellikle gravyer
peyniri de meşhur olup merkeze 45 kilometre uzaklıktaki Boğatepe köyünde
Türkiye’nin ilk ve belki de tek Peynir
Müzesi açılmıştır. 19. yüzyıla tarihlenen eski
bir mandırada açılan bu müzede; Kars
kaşarı, Malakan peyniri vb. yöreye özgü
peynir çeşitleri görülebilir. Kars’a özgü
diğer yöresel lezzetler arasında piti, kete,
hıngel ve haşıl ile közde demlenen çay eşliğinde sunulan Kars kahvaltısı not edilebilir.
Kars’a uçak, otobüs ve trenle gidilebiliyor.
Gecelemek için kent merkezindeki bazı
küçük otellerle birlikte kentin biraz dışında
bulunan ancak Paşaçayırı minibüsleriyle
kolayca ulaşım sağlanabilen Kafkas
Üniversitesi Konukevi tercih edilebilir.
Yazı ayrı, kışı ayrı güzel Kars’a kış aylarında
gelmekten korkmayın. Karslıların “Sekiz ay
kış, üç ay ayaz, bir ay yaz” diye anlattıkları
soğuk havanın ve elbette karın, bir kente
nasıl bu kadar yakıştığına inanamayacaksınız...
Kars sadece
Kafkasya’nın
merkezi değil aynı
zamanda Doğu ile
Batı’nın bir
sentezi.
Kars is not only
AT the center of
Caucasus, it IS
a synthesis of
East and West.
is a synthesis of East and West at the same
time. Indeed, Rafiq Durbas is right when he
says, “This cannot be an Eastern city, I must
have arrived in Berlin,” for Kars.
On the other hand Kars is well known all
over the world, not only in Europe, by Nobel
Prize-winning novelist Orhan Pamuk’s novel
“Snow”. “ ... Ka looked admiringly. It was
snowing magically, almost in a sacred
silence, nothing stopped but his uncertain
footsteps and hailing. No dogs were barking.
It was almost like the world is coming to an
end, everything he sees now, the whole
world kept its eyes open for the snow. “It
should not be so surprizing how the novel’s
protagonist Ka is impressed by the snow
because it suits the novel’s atmosphere
perfectly as well as it suits for Kars…
Emphasizing that she witnessed how Kars
became well known with “Snow” in Iceland,
India, New Zealand, and Japan; Buket
Uzuner primarily draws attention to
multiculturalism of Kars.” And that’s why
the ones who scoured Turkey understand
that, after spending a few days there, it’s a
very unique city; with its grid-shaped city
plan built in the 40-year Soviet occupation
period, remaining peaceful city spirit from
the Malakans... from the ongoing
“minsterals festival” tradition, to the goose
meat flavor and the mouth shedding
fabulous cheese up to many features.”
Cuisine of Kars
Kars cuisine’s first dish that comes to mind is
goose meat with rice. Kars gruyere cheese
and honey are especially famous, Turkey’s
first and perhaps the only cheese museum
was opened in Boğatepe village located 45 km
away from the center. Kars cheddar, the
Malakan region-specific varieties of cheese
can be seen in this museum which was
opened in a former dairy from the 19th
century. For other local delicacies, Kars
breakfast accompanied by brewed tea can be
noted.
You can get to Kars by plane, bus or train.
Some hotels in the city center can be
preferred to spend the night. Also Caucasus
University Guest House is available a little bit
outside the city but easily accessible by
minibuses that goes to Paşaçayırı…
Do not be afraid to go to Kars in winter where
both summer and winter is beautiful. You
will not believe how winter and cold weather
suits a city this beautifully as told by the
people of Kars, “Summer for one month, frost
for three months, winter for eight months...”
HAZAR WORLD
75
LOREM / LOREM
LOREM
краткое
изложение
76
ŞUBAT 2014 SAYI 15
www.hazarworld.com
Турция находится между Каспийским Регионом и
Ближним Востоком, обладающими почти 70 % мировых
энергетических запасов и европейским рынком, потребляющим 17 % и производящим только 2 % энергоресурсов. Ближний Восток, где больше проблем, чем возможностей, в течение долгого времени упоминается вместе со
словами “терроризм” и “нестабильность”. А эти понятия
прямо или косвенно связаны с нефтью.
Халдун Яваш
Каспийский
Стратегический Институт
Генеральный Секретарь
С другой стороны , молодые и динамичные страны
Каспийского Региона предлагают Турции и Европе
сотрудничество и инвестиционные возможности. Турция
является второй страной в мире по росту потребности на
энергоносители. Страны Каспийского Региона являются
единственными партнерами, могущими удовлетворить
спрос на энергоносители по конкурентным ценам. Тема,
вынесенная на обложку журнала: обзор состояния экономики стран Каспийского региона в 2013 году.
Эксперт HASEN Проф. Др . Месут Хаккы Джашын рассмотрел процесс нормализации отношений между США
и Ираном. Доктор Джемиль Эртем написал о причине
снижения Россией цены на природный газ, продаваемого
Украине. Посол Украины Др. Сергей Корсунский рассказал Hazar World о последних событиях, произошедших на Украине, и отношениях между Турцией и
Украиной.
Презентация книги “Ильхам: Портрет президента”, повествующей о жизни Президента Ильхама Алиева и истории Азербайджана турецким читателям, состоялась в
Стамбуле. Мы взяли для вас эксклюзивное интервью у
автора книги Грэма Х. Уилсона. На страницах рубрики
“Маршруты” - рассказ о Карсе, одной из самых важных
частей проекта железной дороги Баку-Тбилиси- Карс.
До встречи в следующем номере...
HAZAR WORLD
77
краткое изложение
ЧТО ПРИНЕС 2013 ГОД
ЭКОНОМИКАМ СТРАН
КАСПИЙСКОГО РЕГИОНА?
В 2013 году доходы от нефти и природного газа
по-прежнему оставались наиболее важной статьей
дохода в экономиках стран Каспийского Региона. В
этом выпуске журнала мы увидим, что принес 2013
год экономикам стран Каспийского Региона.
78
февраль 2014 ВЫПУСК 15
РОСТ ЭКОНОМИКИ РОССИИ
ПРОДОЛЖАЕТСЯ
Россия, после распада Советского
Союза, пытается использовать свои подземные богатства для расширения политического влияния, а Тюркские
Республики празднуют 22 годовщину
Независимости высокими темпами экономического роста. Россия, увеличивая
активность во внешней политике в
последние годы, благодаря заключенным
ею торговым соглашениям и международным союзам, членом которых она
является, продолжает укреплять свою
экономику.
Россия оказала Украине помощь в размере 15 млрд. долларов и снизила цену природного газа для этой страны на 30 процентов. Россия в этом году списала 29
млрд. долларов из 32 млрд. долларов
долга Кубы , остававшегося с советских
времен, а остальная часть была реструктурирована. В 10-месячный период 2013
года положительное сальдо торгового
баланса составило 146,8 млрд. долларов,
валовой внутренний продукт вырос на
1,4 -1,5 %, сельскохозяйственное производство выросло на 6,8 %, жилищное
www.hazarworld.com
строительство увеличилось на 12,1%.
РОСТ ЭКОНОМИКИ КАЗАХСТАНА В 2013
ГОДУ СОСТАВИЛ 6 %
В настоящее время вклад в валовой внутренний продукт Казахстана сферы
услуг составляет 56,9 %, энергетики и
промышленного производства - 37,9 % и сельского хозяйства - 5,2 %.
Правительство стремится повышать
внутренний спрос. Момынкулов, подчеркнув, что рост экономики Казахстана в
этом году может составить 6% и отметив важность внутреннего спроса для
роста экономики страны, сказал: “По
оценкам Института Евразийских
Исследований внутренний спрос в экономике Казахстана с каждым годом
будет расти на 7,5 %. Эта ситуация
выведет на первый план сектор услуг, составляющий 56,9 % от валового внутреннего продукта Казахстана” .
Аналитик Момынкулов, отметив, что по
оценкам МВФ экономика Казахстана в
2014 году вырастет на 5,25 %, снижение объема внешней торговли
Казахстана связал с нестабильностью
экономики торговых партнеров.
ЭКОНОМИКА УЗБЕКИСТАНА В “ГОД
БЛАГОПОЛУЧИЯ И ПРОЦЕТАНИЯ»
ВЫРОСЛА НА 8%
Рост экономики Узбекистана в этом
году составил 8%, а объем инвестиций
из различных источников - 14 млрд.
долларов. В Узбекистане, экономика
которого связана с хлопком, золотом,
ураном и природным газом, 2013 год
объявлен “Годом благополучия и процветания”. Правительство, согласно принятой в этом контексте программе,
потратило из всех источников 6,9 трлн.
сумов ( 3 млрд. долларов). В этом году в
экономику Узбекистана из разных
источников было инвестировано 14
млрд. долларов. Эта цифра соответствовала 23% ВВП. Рост в промышленном
производстве составил 8,4 %, в сельском хозяйстве – 6 %, в объеме инвестиций – 11%, в сфере услуг -16 %, а годовой рост экономики Узбекистана – 8%.
В то время, как в масштабах всего мира
продолжаются последствия экономического кризиса, ВВП Узбекистана в
последние 5 лет увеличился на 8%. Как
ожидается, в 2014 году рост ВВП составит 8,1%. В годы Независимости доходы
узбекского народа увеличились в 8,2
113,3%: Величина
роста
промышленного
производства
Туркменистана в
2013 году по
сравнению с
предыдущим
годом.
раза. В Узбекистане, внешний долг
которого соответствует 16 % ВВП, за
счет экспорта значительно выросли
золотовалютные резервы.
В Узбекистане в течение последних 22
лет сделаны инвестиции в размере 162
млрд. долларов, в том числе 56 млрд.
долларов иностранного капитала. В 1990
году доля промышленности в экономике
страны составляла 14,2 %, в то время,
как сегодня она составляет 24,3 %, доля
сельского хозяйства с 34 % до снизились17 %. Экономика Узбекистана
после обретения Независимости выросла
в 4,1 раза.
ЭКОНОМИКА ОСНОВАННАЯ НА
ПРИРОДНОМ ГАЗЕ: ТУРКМЕНИСТАН
Валовой внутренний продукт
Туркменистана, обладающего четвертым
в мире по величине резервом природного
газа, за 11-месячный период 2013 годa
увеличился на 10,1 %. Согласно отчету
МВФ, “Перспективы развития мировой
экономики”, опубликованному в октябре
HAZAR WORLD
79
краткое изложение
прошлого года, в 2013 году ожидается
рост туркменской экономики на уровне
12,2 %. По экономическим данным, объявленным Министерством Финансов
Туркменистана за 11 месяцев 2013 года,
Валовой Внутренний Продукт (ВВП)
вырос на 10,1 процента.
В Туркменистане производство промышленной продукции, по сравнению с 2012
годом, увеличилось на 113,3 %, в строительных проектах зарегистрирован рост
на 20,2 %. За 11 месяцев 2013 года произведено 18,8 млрд. кВтч электроэнергии, добыча нефти была увеличена на
101,7 %, по сравнению с 2012 годом.
Согласно отчету Совета Министров, по
данным за 11 месяцев, величина полученных доходов оказалась больше прогнозируемой, а расходы меньше.
СТРАНА, ПРЕОБРАЗИВШАЯСЯ ЗА СЧЕТ
НЕФТИ И ГАЗА - АЗЕРБАЙДЖАН
По данным Министерства Экономики
Азербайджана, в январе-сентябре 2013
года рост ВВП составил 5,4 процента. Эта
цифра соответствует 54,7 млрд. долларов.
Согласно отчету Государственного
Комитета По Статистике Азербайджана,
доход на душу населения в стране на 1
декабря 2013 года составил 7 тысяч
142,8 доллара. Динамика нефтегазового
сектора в этом году была такая же, как
в 2012 году. На эту отрасль приходится 80
февраль 2014 ВЫПУСК 15
44,1 % валового внутреннего продукта.
В 2013 году во вне нефтяных секторах
зафиксирован рост на 10,4 % , в строительной отрасли, по сравнению с 2012
годом, зафиксирован рост на 30 %, в
сельском хозяйстве - 4,9 %, в отрасли
связи – 7,1 %, в секторе транспорта - 4,9
%, в секторе торговли - 9,6 %.
Инвестиции в акционерный капитал увеличились на 19 % , из них 71,5 % внутренние и 28,5 % - иностранные
инвестиции. Азербайджан с января по
ноябрь 2013 года реализовал с 148 странами товарооборот с общим объемом в 31 млрд. 721 млн. 807 тысяч долларов.
По данным Государственного
Таможенного Комитета Азербайджана
на январь-ноябрь 2013 года, страной с
самой большой долей внешней торговли,
составляющей 17,5 % и в денежном
выражении 5 млрд. 556 млн. 320 тысяч
долларов, была Италия. Доля Турции в
общем объеме внешней торговли
Азербайджана составила 5,8 %.
КЫРГЫЗСТАН В 2013 ГОДУ ЗАЛОЖИЛ
ОСНОВЫ ЭКОНОМИЧЕСКОГО
ПРОЦВЕТАНИЯ
Второй год правления Президента
Кыргызстана Алмазбека Атамбаева
явился решающим годом для закладывания основы экономического процветания. Валовый внутренний продукт, рассчитанный на основе прибыли, полученной на золотом руднике Кумтор, эксплуатируемого канадцами, вырос на 9,2 %
по сравнению с 2012 годом. В этот же
период, промышленное производство
выросло на 23,5 %, индекс потребительских цен вырос на 1.6.
В стране, объявившей уровень инфляции в 8 %, бросается в глаза оживление, в последние три года, строительного
сектора в столице. Строительный сектор, доля которого в ВВП составляет 5,4
%, вырос на 21,2 % в 2013 году.
Правительство объявило, что рынок
строительного сектора превысил 3
млрд. долларов. Внешнеторговый оборот
в январе-ноябре 2013 годa, увеличившись на 10 % по сравнению с тем же
периодом прошлого года, достиг 6 млрд.
101 млн. 300 тысяч. Экспорт страны, в
первые 9 месяцев 2013 года по сравнению с аналогичным периодом 2012 года,
за счет продаж золота увеличился на 7,7
% и достиг значения 1 млрд. 297 млн.
200 тыс. долларов.
www.hazarworld.com
ЭКОНОМИКА И ПОЛИТИКА
СНИЖЕНИЯ ЦЕН
В энергетике, являюшейся одной из самых важных
переменных величин мировой экономики, в первой
четверти 21 века устанавливаются новые правила
игры. Особенно на Ближнем Востоке и на Кавказе
- как источники энергоресурсов, так и условия их
передачи, меняются вместе с изменением экономического и политического равновесия.
Др. ДЖЕМИЛЬ ЭРТЕМ
Эти регионы имеют большой потенциал в
плане природного газа и нефти, и когда
энергоресурсы из этих регионов будут
коммерциализированы, то изменится равновесие на рынке предложения, что приведет к установлению нового равновесия
на спотовых и фьючерсных рынках.
Кроме того, страна, производящая энергоресурсы и формирующая политическую
стратегию, благодаря этому преимуществу, с появлением новых источников
энергии и их коммерциализации, потеряет
эти преимущества.
В самом деле, появившаяся в последние
дни “проблема” Украины и существовавшая с давних времен проблема между
Россией и Украиной, являются как раз
такой проблемой. Однако, эта проблема с неожиданным соглашением, заключенным
в прошлом месяце, вступила на новый
путь. Россия снизила цену за тысячу
кубометров газа, продаваемого Украине,
до 268,5 долларов. Это цена соответствует скидке на одну треть от действующей
до этого времени цены. Путин сказал:
“Мы приняли такое временное решение
для облегчения последствий мирового
финансового кризиса для Украины”.
Однако, все понимают, что истинное
намерение России - мотивировать
Украину к вступлению в таможенный союз с Россией , Белоруссией и
Казахстаном.
Южный газовый коридор является единственным проектом, обеспечивающим безопасность Европейского энергоснабжения . По Рзаевой ( 2013,29 ) , “ ... поддержка ЕС Южного Газового Коридора
преследует цель устранения зависимости
западных стран от российских энергоресурсов и обеспечение прямого доступа
газа из закрытого бассейна прикаспийских стран , в частности, из Казахстана и
Туркменистана, на европейские рынки”. Здесь присутствуют два важных и взаимосвязанных вопроса. Первым из них
является, как указывает Гульмира Рзаева,
создание транспортного коридора из
закрытого бассейна прикаспийских стран
на европейские рынки, а вторым- ценообразование на этом новом рынке, сильно
отличающимся от существующего рынка,
в зависимости от нового спроса и предложения.
В настоящее время Россия придает большое значение двум важных вопросам.
Первый вопрос - это энергетические проекты и инициативы в Украине и других
странах бывшего СССР , а второй соглашения в области энергетики с третьими странами, такими, как Турция ...
Речь идет о вовлечении России в этот
процесс различными путями, как это
произошло в Украине. Однако, речь не
идет о повороте процесса в обратную сторону или полной его остановки. Теперь
ни одно государство в мире не обладает
достаточной силой, чтобы в своих интересах остановить такое развитие событий. Это является важной и замечательной особенностью нашего века.
HAZAR WORLD
81
краткое изложение
Насколько близка
нефть Северного Ирака
к Турции?
В треугольнике Эрбиль-Анкара-Багдад, в котором
в последние месяцы разыгрались стремительные и
интересные события, энергетическая шахматная позиция после взаимных ходов приобрела новый вид.
Эмин Эмрах ДАНЫШ
В
о вторую неделю января
Министерство нефти и природных
ресурсов Курдского регионального
правительства Северного Ирака
объявило о начале поставки нефти в
Турцию в первые дни января при помощи
недавно построенного трубопровода до
Джейхана.
В направлениях Багдад-Эрбиль-Вашингтон-Анкара дипломатический
трафик ускорился
Накануне объявления о поставках нефти
состоялись переговоры по телефону
82
февраль 2014 ВЫПУСК 15
Вице-президента США Джо Байдена с
руководителем Курдского регионального
правительства Северного Ирака Масудом
Барзани, госсекретаря США Джона
Керри с Министром иностранных дел
Ирака Хошияр Зибари по вопросу экспорта энергоносителей через Турцию и
распределению доходов.
Государственные нефтяные компании
Ирака NOC и СОМО, после появления
сообщения о начале поставок нефти,
отправило BOTAS срочное официальное
письмо с требованием прекратить
поставки нефти с Северного Ирака. В
письме, отправленном Иракской стороной, предупреждается, что поставка
нефти противоречит соглашению о
поставке нефти, подписанному между
сторонами в 1973 году и обновленному в
2010 году, и приведет к нарушению юридических прав.
Турция - самая стабильная страна
для транспортировки углеводородных ресурсов Ирака
Ирак намерен обеспечить стабильность и
развитие страны за счет увеличения экспорта энергоносителей. Если смотреть с
www.hazarworld.com
она при помощи БТД и проекта TANAP.
При реализации этих проектов Турция обеспечивает диверсификацию стран - поставщиков энергоресурсов и надежность
поставок, получение доходов от транзита,
снижение цен на энергоносители и становится региональным энергетическим
хабом.
Транспортировка
нефти и
природного газа
из Северного
Ирака в Турцию
явится третьим
важным шагом
после доставки в
Турцию
энергетических
ресурсов
Каспийского
региона при
помощи БТД и
проекта TANAP.
точки зрения безопасности и политической стабильности потенциальных стран,
через которые может быть проложен
нефтепровод, то транспортировка нефти
с Северного Ирака трубопроводом через
Турцию представляется самым безопасным
и экономически эффективным вариантом.
Турция - лучший вариант для транспортировки нефти не только с месторождений на
севере, но и с месторождений на юге Ирака.
В будущем, речь может пойти о подаче газа
из месторождений на севере Ирака на трубопровод TANAP, доставляющему ШахДенизский газ в Турцию, и далее по TAP - в
Европу.
Ирак стал страной, из которой
Турция производит наибольший
импорт нефти
Транспортировка нефти и природного газа
из Северного Ирака в Турцию и через
Турцию на мировые рынки явится третьим
важным шагом, после доставки в Турцию
энергетических ресурсов Каспийского реги-
Предстоящие выборы в Ираке повышают вероятность возможного
соглашения между сторонами
О поддержке Турции Премьер-министра
Ирака Нури аль-Малики на последних
выборах не следует забывать. Таким же
образом, баланс в политических, этнических и религиозных вопросах в Ираке и
возможный негативный настрой регионального правительства и курдов в избирательном процессе может подтолкнуть
правительство Малики к заключению
соглашения.
Для правительства Малики нежелательно к напряженным отношениям Малики с
суннитами добавить то же самое и с курдами. Учитывая чувствительность
Америки к сохранению стабильности и
единой структуры Ирака, правительство
Малики, по-видимому, ограничится словесными заявлениями и не будет применять санкции к региональной администрации.
Стороны ради стабильности и
будущего Ирака обязаны решить
проблемы
В последние дни напряженность в отношениях между центральным и региональным правительствами постепенно увеличивается, но ради будущего, стабильности и развития Ирака, стороны будут
вынуждены в ближайшие месяцы встретиться и заключить соглашение для
решения проблем.
Учитывая региональные и глобальные
ожидания, связанные с энергетическими
ресурсами Ирака и баланс, велика вероятность поставок нефти с севера Ирака
в Турцию в конце лета и заключение
договора о распределении доходов.
Несомненно, что больше всего от соглашения выиграет Ирак и иракский народ.
Турция на один шаг станет ближе к цели
превращения её в региональный энергетический центр и получит важную выгоду в вопросе снижения расходов на энергоносители и обеспечения безопасности
энергетических поставок.
HAZAR WORLD
83
краткое изложение
АЛГОРИТМ
ТЕРРОРИСТИЧЕСКОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В 21 ВЕКЕ
Мир после террактов 11 сентября столкнулся с новой
концепцией террора. Террористические организации,
считающие удобным случаем для развертывания
своих действий недостаточность властных структур в
государствах, представляют величайшую угрозу для
экономической стабильности, социального мира и
энергетической политики.
И
звестный американский лингвист и
писатель Ноам Хомский в своей
речи, несколько лет назад по поводу
непрекращающихся террактов, сделал такое определение ситуации. “Все
стремятся положить конец террору. Есть
очень простой путь для того чтобы положить конец террору. Перестаньте быть
частью террора.” Террор - это “всеобщий
страх, созданный группой людей, чтобы
сломить сопротивление общества”.
Террор считается самой главной угрозой
для мира и стабильности не только для
общества, в котором мы живем, но и для
84
февраль 2014 ВЫПУСК 15
всех обществ мира, независимо от религии, языка и расы. Доц. Др . Бекир Гюнай
появление международного терроризма и
террористических организаций после террактов 11 сентября и изменения, которые
произошли в мире в понимании террора,
описывает следующими словами:
“Терроризм появился после 1945 года.
После Второй мировой войны силовое
противостояние противников друг с другом начинает протекать вне пределов
известных методов борьбы. Борьба за
господство осуществляется не в открытой
войне, а методами тайного сражения без
www.hazarworld.com
хаос. Наиболее очевидные примеры
наблюдаем после 1980-х годов.
Образованные в Европе террористические
организации “Красные Бригады”, “ЭТА” и
“ИРА”, предстают перед нами со смешанной риторикой террора и политической
борьбы. Основная цель – это борьба за
власть. После 80 – х годов начинают появляться территории без власти. Афганистан
- один из наиболее типичных примеров
этому ... После отступление русских из
Афганистана афганские моджахеды начинают борьбу за власть. Это борьба за
власть препятствует образованию крепкого и сильного руководства страны. В связи
с отсутствием центральной власти на
небольших территориях появляются свои
правители. Эти районы используются
международными спецслужбами для подготовки террористов.”
Новая модель после 11 сентября
“Террор
выжидает
моменты
ослабления
власти.
Размещаясь в
таких регионах,
он создает
области с
“островной”
властью.“
правил. Международные спецслужбы в
борьбе за власть начинают использовать
элементы террора. Таким образом, произошли первые случаи международного
террора и возникли террористические
организации.
Как известно, за всеми международными
террористическими организациями стоят
разведслужбы. Обычно, страна А, чтобы
создать сложную ситуацию в стране B,
начинает разжигать этнические конфликты в этой стране. Сталкивая этнические
группы в борьбе за свободу или по другой
причине, в стране создаются беспорядки и
После 11 сентября миру становится
известна новая модель терроризма, и это
Аль- Каида ... Когда мы слышим о терроризме, первое, что приходит на ум - это
террористическая организация АльКаида. Возникновение Аль-Каиды - ощутимый индикатор того, что произойдет в
случае отсутствия власти. Основатель
организации Усама бен Ладен - член богатой семьи из Саудовской Аравии. Бен
Ладен с исламским дискурсом развивает
структуру, приравнивающую религию к
террору. После 11 сентября элементы терроризма начинают произносить вместе с
религией.
Мы должны выделить три группы АльКаиды. Группа, основанная Усама бен
Ладеном, выполнила задачу по ассоциации
террора с исламом. Эта задача была
выполнена с избытком. Она заложила
основу для ввода войск Соединенных
Штатов в Афганистан и Ирак после 11
сентября. С войны в Боснии и Герцеговине
до настоящего времени, в Исламском мире
, люди, с искренней верой в движение моджахедов, участвовали в вооруженной
борьбе против Запада. Спорно называть
этих людей террористами. Вы можете
увидеть их, как в Боснии и Герцеговине,
так и в Чечне. Если охарактеризовать личный состав в двух словах, то он состоит из
лиц, которые используются спецслужбами
в качестве “крыши”, основного костяка ,
эмоциональных личностей и лиц, стремящихся преобразовать существующие
структуры в новые формирования. После
HAZAR WORLD
85
краткое изложение
11 сентября , пустота во властных струтурах на Ближнем Востоке и в Африке
заполняется Аль-Каидой и её ветвями.
Обращает внимание структура, созданная
Аль- Каидой в Ираке , действующей
согласованно с племенами, особенно, на
границе страны. Центральное правительство Малики интенсивно борется с этими
силами. А в Сирии, после отступления
Асада в глубь страны и образования
пустоты во власти на севере страны, мы
опять видим Аль-Каиду.
Контингент Аль- Каиды составляют в
основном профессиональные бойцы из
западных стран : Великобритании,
Германии и Нидерландов, которые
утверждают, что они приняли ислам.
Целевые области террора энергетическая инфраструктура
Энергетическая безопасность является
самым серьезным вопросом безопасности
и экономики в настоящем и будущем времени. Регионы с месторождениями энергоресурсов или с трубопроводами, при их
сочетании с проблемными в этническом
отношении структурами, становятся целевыми регионами для террористических
86
февраль 2014 ВЫПУСК 15
элементов. Проф. Др. Месут Хаккы
Джашын террористическую деятельность
в новом мировом порядке, образовавшемся
после холодной войны, оценивает следующим образом:
“После того, как закончилась холодная
война, структуры террористических организаций, тактика и методология нападений, которые они используют, также
изменились. Деятельность террористических организаций направлена на сдерживание иностранных инвестиций, управление
общественным мнением и торможение
развития страны, путем создания страха и
паники среди её населения. Мы знаем, что
в контексте этих акций есть активность,
касающаяся энергетической инфраструктуры. Эту террористическую деятельность, в рамках современного терроризма,
мы классифицируем как кибертерроризм.
Последние компьютерные атаки, совершенные на АЭС Ирана, могут быть примером такого метода нападения.
Однако имеют место и терракты в классическом смысле такие, как устройство
взрывов, поджогов и саботажа на нефтепроводах и линиях электропередач, критических инфраструктурах – плотинах и
www.hazarworld.com
нут успех. Проф. Др . Месут Хаккы
Джашын сделал следующие замечания по
этому вопросу : “Борьба с терроризмом
отныне не является работой, которая
может быть выполнена одним государством. Среди основных целей международных организаций, начиная с ООН и
включая НАТО и ОБСЕ, находится борьба с радикальными группировками на
религиозной или этнической почве.”
Государства должны ограничить
отношения с терроризмом
электростанциях. В частности, на нефте и
газопроводах может проводиться деятельность по выводу их из строя в разное
время суток, днем и ночью. Эти мероприятия направлены для сдерживания иностранных инвестиций. Примеры мы видели
во время войны в Афганистане.
Что касается Турции, то время от времени наблюдается террористическая деятельность террористической организации
РПК, в частности, на территории Ирака.
При реализации проекта Баку-ТбилисиДжейхан террористическая деятельность
организации, в регионе по маршруту трубопровода с целью сдерживания инвестиций в Турцию, была нейтрализована
турецкой армией и силами безопасности.
Политических усилий отдельных государств в борьбе с терроризмом недостаточно для сохранения мира в регионе и в
международном масштабе. Только в
результате международных усилий в
борьбе с терроризмом может быть достиг-
В быстро меняющейся глобальной динамике 21-го века террор выступает в качестве щита, защищающего интересы тех,
кто формируют направление глобализации. Доц. Др. Бекир Гюнай подчеркивает
необходимость ограничить государствам
свои отношения с терроризмом:
“Демократическое государство не может
использовать террор. Ни одно государство
не должно находится с терроризмом в
одном и том же “кадре”. Но мы видим, что
международные организации не отказываются от использования террора. Сначала
террористические элементы внедряются в
страну назначения, затем эта страна обвиняется в связях с терроризмом, закладывая тем самым основу для возможной операции или для вторжения. Существует
такой опасной аспект терроризма. Все
должны хорошо понимать, что без ведома
спецслужб невозможна никакая террористическая деятельность, торговля оружием и даже операции с наркотиками ни в
одном регионе.”
HAZAR WORLD
87
HABER ANALİZ / IN DEPTH
21. YÜZYILDA TERÖR FAALİYETLERİNİN ALGORİTMASI / THE ALGORITHM OF TERRORIST ACTIVITIES IN THE 21ST CENTURY
21. YÜZYILDA TERÖR
FAALİYETLERİNİN
ALGORİTMASI
Dünya, 11 Eylül saldırılarının ardından yeni bir terör
kavramı ile karşı karşıya kaldı. Özellikle devletlerin
otoritelerinde oluşan güç boşluklarını fırsat bilen terör
örgütleri ekonomik istikrar, toplumsal barış ve enerji
politikaları karşısındaki en büyük tehdit.
MERVE DAMCI -Selin Şen Saltaş
36
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
www.hazarworld.com
THE ALGORITHM OF
TERRORIST ACTIVITIES
IN THE 21ST CENTURY
The world faced with a new concept of terrorism
after the September 11 attacks. Terrorist
organizations taking advantage of authority gaps
are the greatest threat to economic stability,
social peace and energy policies.
HAZAR WORLD
37
21. YÜZYILDA TERÖR FAALİYETLERİNİN ALGORİTMASI / THE ALGORITHM OF TERRORIST ACTIVITIES IN THE 21ST CENTURY
H
erkes teröre son verme derdinde.
Oysa bunun gerçekten kolay bir yolu
var. Terörün bir parçası olmaya son
verin.” Ünlü Amerikalı dilbilimciyazar Noam Chomsky birkaç yıl önce yaptığı bir konuşmada sonu gelmeyen terör saldırılarına dair böyle bir durum tespiti
yapar. Peki en başa dönersek terör nedir?
Tarihsel arka planında neler vardır?
Terörün nedenleri, motivatörleri ve yöntemleri nelerdir? Daha da önemlisi terörizmle mücadele sorunsalında nasıl bir
çözüm modeli üzerinde durulmalıdır? “Bir
toplumda bir grubun, halkın direnişini kırmak için yarattığı ortak korku” anlamına
gelen terör sadece yaşadığımız toplumu
değil, din, dil, ırk gözetmeksizin dünyadaki
bütün topluluklar karşısındaki, barış ve
istikrarın sürekliliğinin sağlanmasındaki
en önemli tehdit olarak görülüyor. Doç. Dr.
Bekir Günay, uluslararası terör ve terör
örgütlerinin ortaya çıkışını ve 11 Eylül saldırılarının ardından dünyanın terör anlayışının nasıl bir değişime uğradığını şu sözlerle
anlatıyor:
“Terörün çıkış noktası 1945’lerden sonra
başlıyor. Özellikle 2. Dünya Savaşı bittikten
sonra güçler birbirleriyle yenişme alanlarını
bilinen yöntemlerin dışına yaymaya başlıyorlar. Uluslararası ilişkiler güç ve hakimiyet üzerine kurgulanır. Bu 2. Dünya
Savaşı’na kadar savaş ekseninde ve silahlı
mücadeleyle gerçekleşiyor. Bu tarihten sonraysa hakimiyet mücadelesinin savaş yerine
masa altı dediğimiz daha kural tanımayan
yöntemlerle yapıldığını görüyoruz.
Uluslararası istihbarat örgütleri güç mücadelesinde terör unsurlarını kullanmaya başlıyorlar. Böylelikle ilk kez uluslararası terör
ve terör örgütleri ortaya çıkmış oluyor.
Bütün uluslararası terör örgütlerinin arkasında istihbarat örgütlerinin olduğu bilinen
bir vakadır. Genellikle A ülkesi B ülkesini
zor duruma düşürmek için ülkelerdeki
etnik problemler üzerine yoğunlaşır. Etnik
yapılar birbirine düşürülerek kimi zaman
özgürlük mücadelesi kimi zaman başka
gerekçeler altında ülkeler içinde kaos ve
kargaşa çıkarılır. Bunun en bariz örneklerini 1980’lerden sonra görüyoruz. Avrupa’da
oluşturulan Kızıl Tugaylar, ETA, IRA gibi
örgütler terörle siyasi mücadelenin birbirine karıştığı söylemler olarak karşımıza çıkıyor. Temel espri güç ve iktidar mücadelesi
şeklinde. 80’lerden sonra ise otorite boşluk
alanları ortaya çıkmaya başlıyor. Bunun en
tipik örneklerinden bir tanesi ise
38
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
01
01
2011 yılında Pakistan,
Ketta’daki bir terör
saldırısı.
01
A terror attack in Ketta,
Pakistan in 2011.
E
veryone’s worried about stopping terrorism. Well, there’s really an easy
way: Stop participating in it.” Famous
American linguist and author Noam
Chomsky makes an observation about
relentless terror attacks in his speech a few
years ago. So, if we go back to the beginning,
what is terrorism? What is the historical
background? What are the causes of terrorism, what are the motivators and methods?
More importantly, how to model a solution
in the fight against terrorism? “Terror,
which means ‘a group of people creating
common fear to break the resistance in a
society’, is seen as a common threat against
peace and stability within all communities
in the world indiscriminately. Assoc. Prof.
Dr. Bekir Günay gives information about
the emergence of international terrorism
and terrorist organizations and how the terrorism concept has changed in the world
after 9/11 attacks by saying:
“The starting point of terrorism is the period after 1945. Especially when the World
www.hazarworld.com
02
2014’te Lübnan’da
gerçekleşen bir terör
saldırısı.
02
A terror attack view
existed in Lebanon in
2014.
02
Afganistan… Sovyetler Birliği’nin ülkeye
girdiği dönemler Afgan mücahit hareketinin başladığı dikkatimizi çekiyor. Rusya
bölgeden çekildikten sonra bu defa Afgan
mücahitleri iktidar mücadelesine girişiyor.
Bu iktidar mücadeleleri ülkede sağlam,
güçlü bir iktidarın oluşmamasına neden
oluyor. Buna paralel olarak da ülkenin içinde otorite boşluğundan kaynaklanan küçük
küçük adacıklı hakimiyet alanları oluşmaya
başlıyor. Bu alanlar uluslararası istihbarat
örgütleri için terörist yetiştirme amacıyla
kullanılan, bir manada akademi görevini
görüyor.”
11 Eylül sonrası yeni model
“11 Eylül sonrası karşımıza çıkan bir terör
modeli var, o da El Kaide… El Kaide şu an
terör deyince dünyada genelinde ilk akla
gelen örgüt olarak karşımıza çıkıyor. El
Kaide’nin oluşumu otorite boşluğu durumunda neler olabileceğinin somut bir göstergesi niteliğinde. Örgütün kurucusu olarak karşımıza çıkan Usame bin Ladin,
CAŞIN: “terör
saldırıları
içerisinde enerji
altyapılarına
yönelik
faaliyetlerin
olduğunu
biliyoruz.”
CASIN: “We are
aware of the fact
that there are
terrorist attacks
against energy
infrastructures
today.”
War II ended, states began to use unknown
methods to defeat each other. International
relations are built upon power and domination. Until World War II, we see war and
armed struggle. However; after that period
we see more under cover methods.
International intelligence organizations
began to use terror elements in the power
struggle. Then, first international terror and
terrorist organizations emerged.
It is known that there are intelligence agencies behind all international terrorist organizations. Generally, Country A focuses on
the ethnic problems in Country B to paint
them into a corner. While ethnic classes are
against another, sometimes in the name of
struggle for freedom or other reasons, chaos
and disorder is created. We may see the
most obvious examples after the 1980s.
Terrorist organizations such as the Red
Brigades created in Europe, ETA and IRA
emerge as complex discourses which are a
mixture of political struggle and terror.
Authority gaps begin to emerge after 80’s.
HAZAR WORLD
39
21. YÜZYILDA TERÖR FAALİYETLERİNİN ALGORİTMASI / THE ALGORITHM OF TERRORIST ACTIVITIES IN THE 21ST CENTURY
03
Suudi Arabistanlı zengin bir ailenin mensubu. Bin Ladin, İslami söylemlerle ortaya
çıkarak terörü dinle eşleştirmeye başlayan
bir yapı geliştiriyor. 11 Eylül’den sonra da
terör unsurları dinle anılır hale geliyor.
El Kaide’yi 3 gruba ayırmak lazım. Bir tanesi Usame Bin Ladin’in kurduğu İslam’ı
terörle eşleştirme rolünü oynayan unsur.
Bu, görevini fazlasıyla yaptı dikkat ettiysek.
11 Eylül’den sonra ABD’nin Afganistan’a ve
Irak’a girmesine zemin hazırladı. İkinci ve
üçüncü unsur olarak ise AfganistanPakistan hattında kümelenen grupları sayabiliriz. Burada Afganistan’da Taliban’ın iktidara geldiği sıralardaki tablo önemli.
Pakistan’daki halkın İslami konularda
heyecanlı ve tepkili olması El Kaide’nin
militan grubunu oluşturan unsurlar oldu.
Saf niyetle batıya karşı bir tepki göstermekle uğraşanları kullanmaya çalışan örgütsel
bir zemin oluşturdular. Bugün El Kaide
benzeri örgütlerin İslam dünyasında bu saf
niyetleri istismar ettiği biliniyor.
Bosna Hersek Savaşı’ndan bugüne kadar
İslam dünyasında saf niyetlerle batıya karşı
mücahit hareketi yapmak üzere fiilen silahlı
mücadeleye katılan insanlar var. Bunlara
terörist denmesi tartışmalı olan insanlar.
Bunları Bosna Hersek’te de görüyorsunuz,
Çeçenistan’da da görüyorsunuz. Özetle
istihbarat örgütleri tarafından kullanılan
40
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
04
Afghanistan is one of the most typical
examples of this... The Afghan Mujahedeen
movement draws our attention if we look at
the time when Soviet Union entered the
country. After Russia’s retreat from the
region, Afghan Mujahedeen struggle for
power.
This struggle for power in the country
blocks the way to a strong government. In
parallel, due to the lack of authority in the
country, small dominated areas are beginning to emerge. These areas are used for
training terrorists for international intelligence agencies, like an academy in a sense.”
The New Model After 9/11
03
Amerikalı dilbilimciyazar Noam Chomsky.
03
American linguist and
author Noam Chomsky.
04
Somali Mogadişu’da
2013’te meydana gelen
bir intihar bombalama
saldırısı.
04
A suicide bomb attack
in Mogadishu, Somali,
2013.
“There is a terror model which we encountered after 9/11... and that is Al-Qaeda.
Al-Qaeda emerges as the first organization
that comes to mind when the subject is terror. Al-Qaeda’s emergence indicates what
will happen in case of a lack of authority. As
the founder of the organization, Osama bin
Laden is a member of a wealthy Saudi
Arabian family. Bin Laden emerges with an
Islamic rhetoric and after 9/11 terrorist elements are linked with religion.
We need to distinguish Al-Qaeda into three
groups. One of them is the element founded
by Osama Bin Laden, which matches Islam
with terrorism. This has managed more
www.hazarworld.com
Terör, otorite
boşluğunu
kolluyor. Bu
bölgelere
yerleşip adacıklı
hakimiyet
alanları
oluşturuyor.
bir üst çatı, ortada duygusal taban ve mevcut yapıları yeni oluşumlara doğru dönüştürmeye çalışan diğer unsurlar var.
Mısır’da Usame Bin Ladin’in öldürülmesinden sonra El Kaide’nin liderliğine soyunan
Eyman El Zevahiri işte bu dönüştürme
amacı çerçevesinde hareket ediyor. 11 Eylül
sonrası özellikle Ortadoğu ve Afrika’da
ortaya çıkan otorite boşlukları ağırlıklı olarak El Kaide ve kolları tarafından doldurulmuş durumda. Bu alanların tamamında
ortak nokta mevcut otoritenin yıkılmış ve
yerine yenisinin konulmamış olması. Bu
otorite boşluklarını şu an el Kaide unsurları
dolduruyor.
Bugün Irak’ta aşiretlerle birlikte hareket
eden El Kaide’nin özellikle ülkenin sınırında kurduğu yapı dikkatimizi çekiyor ve
merkezi Maliki yönetimi bu güçlerle yoğun
bir biçimde mücadele ediyor. Suriye’de ise
Esad’ın içerilere çekilmesinin ardından
kuzeyde oluşan otorite boşluğu alanında da
yine El Kaide unsurları karşımıza çıkıyor.
El Kaide’nin insan sevkiyatı kaynağına baktığımızda ise büyük çoğunluğunun batıdan
sağlandığını görüyoruz. İngiltere’den,
Almanya’dan ve Hollanda’dan, sonradan
Müslümanlığı seçtiğini iddia eden profesyonel savaşçılar getiriliyor. Bu grupları da topladığımız vakit El Kaide’nin ucube bir yapıya evrildiğini görüyoruz. Irak ve Suriye’deki
Terror waits for
authority gaps
and creates small
domination areas
in regions where
these gaps
emerge.
than enough as we can see. It has laid the
background for the United States to enter
Afghanistan and Iraq after 9/11. In the second and third elements we can count the
groups clustered in the AfghanistanPakistan line. Here in Afghanistan, the picture when Taliban came to power is important. Pakistani people were excited and
responsive in Islamic issues and that’s what
laid the foundations of the Al-Qaeda militant group. They used people with pure
intent to show a reaction against the West
for an organizational basis. Today, it is
known that organizations in the Islamic
world such as Al-Qaeda have abused these
pure intentions.
From the Bosnia and Herzegovina War to
the present, there are people in the Islamic
World who actually participated in the
armed struggle of the Mujahedeen movement against the West with pure intentions.
It is controversial to call them terrorists.
You can see them in Bosnia and
Herzegovina or in Chechnya. In brief, there
is a roof top which is used by intelligence
agencies, an emotional base and other elements that are trying to convert existing
structures to new formations.
Ayman al-Zawahiri who became the leader
of Al-Qaeda after Osama Bin Laden was
killed in Egypt is taking steps for converting purposes. The authority gaps emerged
after 9/11 are mainly covered by al-Qaeda in
the Middle East and Africa. The common
point in all is that once existing authorities
are destroyed and not replaced. So
Al-Qaeda elements are filling these authority gaps currently.
Acting in concert with tribes in Iraq today,
Al-Qaeda attracts out attention with the
structures established at the borders of the
country, especially the Maliki government is
struggling intensely against these forces.
Authority gaps that emerge with the retreat
of Esed in Northern Syria are being covered
by Al-Qaeda elements as well.
When people look at the source of human
resources of al-Qaeda, we see that it is
mostly provided from the West. They bring
professional fighters from the UK, Germany
and the Netherlands who claim that they
converted to Islam. If Al-Qaeda in Iraq and
Syria merge, can they become a state? There
are attempts in this regard. They may be
seen as separatist microbial activities but
also they have a potential to drag the region
into a blazing fire.”
Energy security is considered as today’s and
HAZAR WORLD
41
21. YÜZYILDA TERÖR FAALİYETLERİNİN ALGORİTMASI / THE ALGORITHM OF TERRORIST ACTIVITIES IN THE 21ST CENTURY
05
Enerji nakil hatları terör
örgütlerinin de önemli
hedeflerinden biri.
05
Energy transit corridors
are important targets
for terrorist
organizations.
05
El Kaideler birleştirilerek bir devletçik oluşabilir mi yönünde teşebbüsler var. Bunlar
bölücü mikrobik faaliyetler olarak görülse
de yayıldıkları tüm bölgeyi yakıcı bir ateşin
içine sürükleyebilecek yapıdalar.”
Enerji altyapıları terörün
hedef alanları
Enerji güvenliği, bugünün ve geleceğin en
ciddi güvenlik ve ekonomik sorunları arasında yer alıyor. Enerji kaynakları veya
boru hatlarının geçtiği bölgeler etnik sorunlu yapılarla birleşince terör unsurlarının
tam da hedefindeki bölgeler haline geliyor.
Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın, Soğuk Savaş
sonrasında şekillenen yeni dünya düzenindeki terör faaliyetlerini şu sözlerle değerlendiriyor:
42
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
the future’s most serious security and economic issue. When energy resources or
pipeline structures are combined with troubled ethnic structures, these regions
become the target of terror elements. Prof.
Dr. Mesut Hakkı Caşın comments on the
terrorist activities in the new world order
shaped after the Cold War, by saying:
“After the Cold War, the structure of terrorist organizations, attacking tactics and
methodologies have also changed. Terror
organizations particularly create fear and
panic in the public, deter foreign investment, have an influence on public opinion,
and to hinder economic development in the
country. Especially nowadays we know that
there are terrorist activities against energy
infrastructures. We define these activities as
www.hazarworld.com
HAZAR WORLD
43
21. YÜZYILDA TERÖR FAALİYETLERİNİN ALGORİTMASI / THE ALGORITHM OF TERRORIST ACTIVITIES IN THE 21ST CENTURY
“Soğuk Savaş sona erdikten sonra terör
örgütlerinin yapılanmaları, saldırı taktikleri
ve kullandıkları metodolojiler de değişti.
Özellikle halkın üzerinde korku ve panik
yaratıp o ülkeye yapılacak olan yabancı
yatırımları caydırmak, kamuoyunu yönlendirmek, ülkenin ekonomik kalkınmasını
önlemek için terör örgütleri bu tür faaliyetlerde bulunurlar. Bu eylemler bağlamında
özellikle günümüzde enerji altyapılarına
yönelik faaliyetlerin olduğunu biliyoruz. Bu
terör faaliyetlerini biz modern terör içerisinde siber terör olarak da sınıflandırıyoruz. En son İran nükleer santraline yapılan
bilgisayar saldırıları bu tür bir saldırı tekniği olarak tanımlanabilir. Ancak bir de bildiğimiz klasik manada bombalama saldırıları,
petrol boru hatları ve enerji nakil hatları,
kritik altyapılar dediğimiz barajlar, enerji
ile ilgili santrallerin sabote edilmesi ve kundaklanması, buralarda yangın çıkarılması
var. Özellikle transmisyon hatları dediğimiz, petrol ve gaz boru hatlarında, bunlar
yumuşak hedefler olduğu için değişik
zamanlarda, gündüz ve gece yapılan faaliyetler olur. Bu faaliyetlerle yapılacak yabancı yatırımları caydırmak hedeflenir. Bunun
ilk örneğini en fazla Afganistan Savaşı’nda
görmüştük.
Türkiye’ye gelince, Türkiye’de de PKK terör
örgütünün zaman zaman özellikle Irak topraklarında terör faaliyetlerinin olduğunu
görmekteyiz. Bakü-Tiflis-Ceyhan projesi
gündeme geldiğinde terör örgütünün
Türkiye’ye yapılan yatırımları caydırmak
için bölge içerisinde güzergahlara yönelik
terör faaliyetleri Türk ordusu ve güvenlik
kuvvetleri tarafından bertaraf edildi. Ancak
şöyle bir husus var. Birbirine bağlı şekilde
gelişen 1979 İran Devrimi’nin ortaya çıkması, Afganistan Savaşı’nın bu bölgeyi istikrarsızlaştırması, yaklaşık 8-10 sene devam
eden İran-Irak Savaşı’ndan sonra merkezi
Irak hükümetinin zayıflaması, akabinde
1991 Körfez Savaşı’nın cereyan etmesi, bölgede merkezi Irak devletini güçsüzleştirdi.
İkinci hadise olarak çekiç gücün 686 ve 688
sayılı BM kararları ile Irak kuvvetlerini 3’e
bölmesi terör faaliyetlerini artırmıştır. Bu
terör örgütleri Irak içerisindeki petrol boru
hatlarını delmişlerdir. Bugün gelinen noktada ise durum farklıdır. Irak’ta savaşın bitmesi ve ABD ordusunun çekilmesine rağmen tekrar burada doğan güç boşluğundan
istifade eden El Kaide’nin hem Şam İslam
Ordusu’nu burada kurmaya çalıştığını hem
de Irak’ta bölge bir ordunun kurulmaya
çalıştığını görüyoruz. Ve bu örgütlerin hem
44
ŞUBAT 2014 SAYI 15 - FEBRUARY 2014 ISSUE 15
06
06
Temmuz 2013’te
Afganistan’da
gerçekleşen bir terör
saldırısı.
06
A terror attack in
Afghanistan in July 2013.
07
Irak’daki Doura Petrol
Rafinerisi’ndeki yangın.
07
Fire At The Doura Oil
Refinery in Iraq.
cyber terror within the modern terror. The
last computer attacks against a nuclear
power plant in Iran can be described as
such an attack technique. However, there
are also possibilities of classic bombing
attacks on oil pipelines and power transmission lines, dams as in critical infrastructures, sabotaging energy-related plants and
setting fire on these premises. Especially,
the oil and gas pipelines that we call transmission lines are easy targets for those
activities to be conducted at different times
of day and night. These activities are aimed
to deter future foreign investments. We saw
the first example of this at the Afghanistan
War.”
As for Turkey, we see that the PKK terrorist
organization has terrorist activities especially In Iraq. When the Baku-TbilisiCeyhan project was brought to the agenda,
terrorist activities against the routes in the
region for deterring investments to be made
in Turkey were prevented by the Turkish
army and security forces.
The policies that states adopt and follow in
their fight against terrorism are not enough
to maintain peace internationally. In this
context, I believe that international participation and efforts in fighting terrorism is
the only way to succeed.
Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın made the following remarks on this subject: “As a result,
fighting against terrorism is more than a
state’s duty. For the sake of international
economy, international trade and energy
supply routes that liberal economy needs,
www.hazarworld.com
El Kaide, hem Taliban hem de bölgeye dışarıdan gelen teröristlerle beraber işbirliği
yapıp Maliki hükümetini de zora soktuğunu görüyoruz. Bunun en son Türkiye’yi de
tehdit eden yapılanması Kuzey Irak’taki
yapılanmanın içerisinde. Kerkük
Yumurtalık Boru Hattı’nın Irak topraklarında kalan kısmına karşı yapılan terör saldırılarıdır. Burada değişik menfaat ve çıkar
gruplarının bu terör örgütlerini bir aracı
olarak kullandıklarını öngörmekteyiz.”
Terörle mücadelede devletlerin tek başına
yürüttüğü politikalar hem bölgesel hem de
uluslararası barışı korumaya yetmiyor. Bu
bağlamda terörle mücadelede ancak uluslararası çaba ve katılım sonucu başarıya ulaşılabileceğine inanılıyor.
Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın bu konuda
şunları dile getiriyor: “Sonuç olarak terörle
mücadele sadece bir devletin yapacağı bir iş
olmaktan çıkmıştır. Uluslararası ekonomi
ve ticaretin yürümesi, liberal ekonomiye
ihtiyaç duyduğu enerji hatlarının çalışabilmesi için dini veya etnik milliyetli olabilen
bu tür radikal gruplarla mücadelenin BM
başta olmak üzere NATO, AGİT dahil diğer
uluslararası örgütlerin başlıca hedefleri arasında yer aldığını söyleyebiliriz.”
GÜNaY:
“Demokratik
devletler terörü
kullanamaz.
devletlerin
terörle aynı
karede yer
almaması
gerekir.”
GUNaY:
“Democratic
states cannot use
terror. No state
should stand at
the same point
with terror.”
Devletler terörle ilişkisini
kısıtlamalı
Küresel dinamiklerin baş döndürücü bir
hızla değiştiği 21. yüzyılda terör de küreselleşmeye yön verenlerin çıkarlarını korumak için bir kalkan görevi görüyor. Doç.
Dr. Bekir Günay son olarak devletlerin
terörle ilişkilerini kısıtlaması gerektiğinin
altını çiziyor:
“Demokratik devletler terörü kullanamaz.
Hiçbir devletin terörle aynı karede yer
almaması gerekir. Ama yine de uluslararası örgütlerin terörü kullanmaktan çekinmediğini görüyoruz. Özellikle bazıları
bunu açıktan yapmaktan çekinmiyor.
Sorun şu ki, 11 Eylül’den sonra yaratılan
yeni düşman terörün kimi vuracağı belli
olmuyor. Terör suçlamasıyla karşı karşıya
kalan ülkeler uluslararası müdahaleyle
karşı karşıya kalıyor. Önce terör unsurları
hedef ülkeye sokuluyor, sonra bu ülke
terörle ilişkilendirilip muhtemel operasyonlara veya bu ülkenin işgaline zemin
hazırlanıyor. Terörün böyle tehlikeli bir
yönü de var ve bu amaçlara hizmet ediyor.
Şunun iyi bilinmesi lazım; istihbarat örgütlerinden habersiz hiçbir bölgede terör faaliyeti, silah alışverişi ve dahi narkotik operasyonlar yapılamaz.”
07
we can say that the fight against these religious -or ethnic nationality- radical groups
is the main objective of international organizations such as the UN, NATO and OSCE. “
The States Must Restrict Their Relationship with Terrorism
In 21st century when global dynamics are
rapidly changing in a surprising way, terror
is a shield to protect the interests of decision
makers. Assoc. Prof. Dr. Bekir Günay
underlines that states must restrict their
relationship with terrorism:
“Democratic states do not use terror. No
state should stand at the same point with
terrorism. But we still see that international
organizations do not hesitate to use terror.
In fact, some of these do not see any harm
doing it. The problem is that, the terror created after 9/11 has no certainty. Countries
dealing with charges of terrorism are facing
international intervention. Firstly, terrorist
elements enter the country, and then the
country becomes correlated with terror and
lays the groundwork for the operations
against terrorism, and a possible invasion.
There are also such dangerous aspects of
terrorism and it serves for these purposes.
This must be kept in mind that no one can
perform any terrorist activities, weapon
exchange or narcotics operations in any
region before intelligence agencies know.”
HAZAR WORLD
45
краткое изложение
В Карабахе пришло
время действовать
вместе
Азербайджан сегодня обладает большими
возможностями для возвращения Карабаха и
оккупированных азербайджанских территорий.
М
еханизмы международного правосудия не работают во многих регионах мира - это реальность.
Азербайджанский народ живет в
этой реальности в течение 20-ти лет.
Представьте себе страну, 20 процентов
территории которой оккупировано на глазах всего мира, причем с широкомасштабной резнёй, в конце 20–го столетия.
Несмотря на то, что Нагорно-Карабахский
88
февраль 2014 ВЫПУСК 15
регион и семь районов Азербайджана на
протяжении многих лет находятся под
оккупацией армянских войск, почти весь
мир остается безучастным зрителем этой
несправедливости. Кроме человеческих
жертв и социальной травмы, в этой трагедии Азербайджану нанесен экономический урон размером более, чем в 120
млрд. долларов.
Вера в Минскую группу сторон, желающих освобождения территории
Азербайджана, стремительно уменьшается. Преподаватель Университета Гази
Джемаледдин Ташкыран говорит:
“Карабахский конфликт не является замороженным, он является продолжающейся
проблемой не только Азербайджана,
Турции и Армении, но и стран региона и
крупных игроков в глобальном масштабе”.
Конечно, несправедливость, существующая в течение многих лет, не может продолжаться в последующем периоде. За
последние несколько лет Азербайджан в
карабахском вопросе имеет более сильную
позицию. Руководство Баку, обладающее
www.hazarworld.com
Иран должен перейти на сторону
Азербайджана
В решении
Карабахской
проблемы может
быть достигнут
большой
прогресс при
условии
действия
Тюркского мира в
единстве.
сильными козырями в военной, экономической и энергетической областях, должно
быть очень внимательным в выборе следующих шагов.
Является ли альтернативой применение военной силы?
Армения по своему нынешнему экономическому и политическому положению
является как бы губернией России. Эта
ситуация обеспечивает как военную, так и
политическую поддержку этой стране
сверхдержавой - Россией. Проф. Др.
Джелаледдин Явуз из Торосского
Университета считает, что: “Азербайджан
во время военной операции по возврату
своих территорий может победить в боях,
но выиграть войну не сможет.
Азербайджан может получить скрытую
поддержку от Турции, а Армения получить военную и политическую поддержку
от США и России, политическую поддержку со стороны Европейского Союза.
Это сильно осложнит положение
Азербайджана.”
Армения 70% своих потребностей в продовольствии импортирует из Ирана. Иран
для Армении выступает в роли ворот в
мир. Поворот стрелки в последнее время в
вопросе относительно Сирии в положительном смысле в сторону Ирана, перемены во внешней политике Ирана, после
избрания президентом Хасана Роухани,
может укрепить позицию Ирана в политике по отношению к Армении.
Азербайджан также имеет серьезные
козыри в политике по отношению к
Ирану. Председатель Совета по государственной поддержке неправительственных
организаций при Президенте
Азербайджана депутат Азай Гулиев говорит: “Иран заявляет о дружбе с
Азербайджаном, но на практике мы видим
обратное. Сегодня такие страны, как
США, Израиль просят разрешение на
открытие военной базы, чтобы использовать её против Ирана, но Азербайджан во
имя дружбы не дает своего согласия. Но
если наша политика дружбы с Ираном не
будет взаимной, то вопрос о предоставлении военной базы следует пересмотреть.”
Азербайджан и Турция должны
стать более влиятельными в мире
Увеличение количества природного газа,
поступающего по TANAP , будет способствовать дальнейшему укреплению экономики Азербайджана. Председатель
Ассоциации Евразийских экономических
отношений Хикмет Эрен говорит: “В оккупации Нагорного Карабаха природные
ресурсы Азербайджана также имели значение. Конечно, природные ресурсы, т.е.
энергоресурсы, могут быть важным фактором в укреплении позиции Азербайджана
при решении этого вопроса.”
Заведующий отделом двусторонних политических отношений Министерства иностранных дел и посол Хулуси Кылыч сказал: “Этот вопрос является одним из наиболее важных пунктов повестки дня, как
для Азербайджана, так и для Турции. Эта
проблема , если не в краткосрочной перспективе, то в долгосрочной и среднесрочной перспективе, будет решена в пользу
Азербайджана.” Армянская диаспора усиленно готовится к 100-летней годовщине,
так называемого геноцида. Турция и
Азербайджан по этому вопросу должны
прилагать больше совместных усилий на
международной арене.
HAZAR WORLD
89
краткое изложение
Украина:
Растущий потенциал
Посол Украины в Анкаре Др .
Сергей Корсунский рассказал
Caspian World о вопросах, стоящих на повестке дня своей
страны, и её отношениях с
Турцией.
У
краина, благодаря созданной во времена Советского Союза надежной
производственной инфраструктуре и
её потенциалу в сельском хозяйстве,
является одной из стран в мире с наилучшими возможностями. Она, благодаря
этим особенностям, является хорошим
рынком и будет играть важную роль в
будущем этого региона.
Как развиваются отношения Украины,
после завоевания ею Независимости, с
Турцией, соседом по Черному морю?
90
февраль 2014 ВЫПУСК 15
История наших двусторонних отношений
начинается с очень давних времен. Я могу
сказать вам, что последние пять лет являются наиболее активным и продуктивным
периодом в двусторонних отношениях.
Благодаря нашим совместным усилиям,
создан конструктивный и надежный политический диалог на всех уровнях. Мы создали прочную основу для взаимного
сотрудничества в области экономики и
активного развития человеческих связей.
Создан “Стратегический совет высокого
уровня”, сопредседателями которого являются: Президент Украины Виктор
Янукович и Премьер-Министр Турецкой
Республики Реджеп Тайип Эрдоган.
Задача этого совета - проверка реализации
достигнутых договоренностей и достижение консенсуса по новым направлениям
сотрудничества.
Наше сотрудничество развивается в области экономики, энергетики, транспорта,
оборонной промышленности, образования,
науки и техники. Изучаются возможности
для сотрудничества в проекте Транс
-Анатолийского газопровода.
Обсуждаются возможности сотрудничества в аэрокосмической промышленности,
где Украина имеет лидирующие позиции.
www.hazarworld.com
В августе 2012 года вступило в силу
соглашение о взаимном безвизовом режиме между Украиной и Турцией.
Что делается для развития экономических отношений между двумя странами?
Украина и Турция имеют большой потенциал для торговли. Наши возможности
позволяют увеличить объем торговли
между двумя странами до 15-20 млрд. долларов. Сегодня Украина в отношении
сельскохозяйственной продукции предлагает турецким импортерам очень либеральный тарифный режим. Чего не делает
турецкая сторона. В связи с этим, Украина
желает, чтобы соглашение о свободной
торговле включало, как можно больше
продукции без исключений.
Как Вы оцениваете сотрудничество в
сфере безопасности на Черном море Украины, Турции и других стран?
Черное море, как в двустороннем, так и в
многостороннем форматах, является важным элементом отношений между
Украиной и Турцией. Мы считаем, что
общие проблемы необходимо решать
совместно. Учитывая, что транспортировка нефти и газа из Каспийского моря в
Европу будет осуществляться через
Черное море, можно предположить, что в
будущем, климат безопасности в Черном
море будет в значительной степени зависеть от энергетической безопасности.
Украина станет частью Востока,
Евразии, или - частью ЕС? Какой является официальная идеология и государственная политика украинского государства в этом вопросе?
Официальное направление внешней политики нашей страны - интеграция в
Европейский Союз, который мы считаем
культурным проектом партнерства стран
континента. Мы очень хорошо понимаем
желание ускорить процесс интеграции
Украины с ЕС. Однако, этот процесс
имеет свою динамику, и люди в Турции
должны понимать это лучше, чем в других
странах. Вопрос влияния членства в ЕС и
в Таможенном Союзе на экономику
Турции направьте к специалистам. Они
могут привести вам не только позитивные,
но и негативные примеры.
Как Вы оцениваете роль Украины в
торговле природным газом между
Мы очень хорошо
понимаем
желание
ускорить процесс
интеграции
Украины с ЕС.
Россией и Европой?
Даже если цены на газ будут снижены
Россией, важным вопросом энергетической политики Украины является диверсификация ресурсов. Например, мы можем
транспортировать природный газ из
Азербайджана по Транс-Анатолийскому
Трубопроводу (TANAP). Конечно же, мы
думаем о добыче своего природного газа и
разработке производства сланцевого газа
на Черном море.
Сельское хозяйство в Украине является
важным сектором, привлекающим иностранных инвесторов. Как Вы оцениваете сельскохозяйственные инвестиции
турецких компаний в вашей стране?
В последнее время мы наблюдаем, что
малые и средние турецкие компании начали более активно работать в сельскохозяйственном секторе нашей страны, особенно на юге Украины. Но я считаю, что
масштабы этих мероприятий значительно
ниже имеющегося потенциала. Самым
большим препятствием в этом отношении
является очень высокая таможенная
пошлина со стороны Турции в отношении
импорта сельскохозяйственной продукции.
Решение этой проблемы мы видим в подписании соглашения о свободной торговле
между Украиной и Турцией.
HAZAR WORLD
91
краткое изложение
СОСТОЯЛАСЬ ПРЕЗЕНТАЦИЯ КНИГИ
“ИЛЬХАМ. ПОРТРЕТ ПРЕЗИДЕНТА”
Презентация книги “Ильхам. Портрет Президента”, в которой повествуется о жизни Президента Азербайджана Ильхама Алиева и истории Азербайджана, состоялась
на мероприятии, проведенном в Стамбуле во дворце “Чыраган”.
МЕРВЕ ДАМДЖЫ
ШЕРЕФ ЙЫЛМАЗ
Н
а приеме, организованном
Каспийским Стратегическим
Институтoм, книга “Ильхам.
Портрет Президента” была представлена турецким читателям. На мероприятии, состоявшемся во дворце “Чыраган” ,
присутствовали многочисленные гости,
среди которых были: автор книги Грэм Х.
Уилсон , первый заместитель председателя
Милли Меджлиса Азербайджана Зияфет
Аскеров, заведующий отделом политического анализа и информационного обеспечения Администрации Президента
Азербайджана Эльнур Асланов, депутаты
Милли Меджлиса Ганире Пашаева и
Джейхун Османлы, Генеральный
Секретарь Каспийского Стратегического
Института Хальдун Яваш, депутат ПСР от
Стамбула Харун Караджа, депутат ПСР
от Коньи Мустафа Кабакчы, учёный и
писатель Проф. Др. Дениз Ульке
Арыбоган, редактор Hürriyet Daily News
92
февраль 2014 ВЫПУСК 15
Мурат Еткин, Главный редактор издательства Infomag Сердар Туран и известный
певец Мустафа Джеджели.
История успеха
АРЫБОГАН:
ИЛЬХАМ АЛИЕВ –
ЛИДЕР, ЗА
КОТОРЫМ ВЕСЬ
МИР СЛЕДИТ С
БОЛЬШИМ
ИНТЕРСОМ
С вступительной речью на открытии приема , состоявшемся в день рождения президента Азербайджана Ильхама Алиева,
выступил Генеральный Секретарь
HASEН’а Хальдун Яваш. Он сказал, что в
книге рассказывается история развития и
успеха нации, многие годы боровшейся за
существование, испытавшей геноцид, территория которой была оккупирована,
историю, начатую Гейдаром Алиевым и
продолженную Ильхамом Алиевым.
Выступивший на презентации первый
заместитель председателя Милли
Меджлиса Азербайджана Зияфет Аскеров
обратил внимание на успехи, достигнутые
в управлении страной Ильхамом Алиевым
за последние 10 лет. Аскеров отметил, что
www.hazarworld.com
уровень бедности в Азербайджане за 10
лет снизился с 49 до 5 процентов, в стране созданы более 1 млн. 200 тысяч новых
рабочих мест.
Заведующий отделом политического анализа и информационного обеспечения
Администрации Президента Азербайджана
Эльнур Асланов, в своем выступлении
отметил , что политические, экономические и культурные связи между двумя
странами c каждым днем становятся все
сильнее. Он обратил внимание на то, что,
если посмотреть на стратегический уровень двух братских стран, то становится
понятным большое значение государственных лидеров.
Выставка “Азербайджан - жемчужина Ислама”
В рамках презентации состоялась фотовыставка под названием “Азербайджан жемчужина Ислама”, подготовленная
Государственным комитетом по работе с
религиозными организациями
Азербайджана. На выставке, организованной в рамках инициативы президента
Ильхама Алиева по восстановлению в
стране исторических мечетей, показаны
около 50 фотографий великолепных мечетей Азербайджана.
«САМЫЕ ИНТЕРЕСНЫЕ
ИСТОРИИ – НЕРАССКАЗАННЫЕ!»
Автор книги “Ильхам. Портрет
Президента” Грэм Х. Уилсон ответил на
наши вопросы для вас.
Как вы пришли к решению написать
биографию Президента Азербайджана
Ильхама Алиева?
В то время, как ленивые представители
западных СМИ пишут искаженные рассказы и рисуют ложный образ, что может
быть лучше, чем рассказать о реальных
качествах президента международному
сообществу. В этом контексте, книга “Ильхам. Портрет Президента” - довольно
интересная работа . Книга уже продана в
более, чем 50 стран мира. Продажи идут
очень хорошо. Большое количество
экземпляров книги приобретены читателями из Еревана . Надеюсь, что это хороший признак.
АСЛАНОВ:
АЗЕРБАЙДЖАНОТУРЕЦКИЕ
ОТНОШЕНИЯ
НИКОГДА НЕ БЫЛИ
ТАКИМИ
СОВЕРШЕННЫМИ
рые не знают историю этой страны. Мы
рассказываем о некоторых периодах жизни Гейдара Алиева и его сына Ильхама
Алиева. Излагаем моменты открытия их
самих себя. Мы попытались объяснить
преобразование Алиева из студента в
делового человека, а затем, ставшего, как
и его отец , лидером, который служит
стране.
В книге Ильхам Алиев выступает перед
читателем как политический деятель.
Каким вы видите его?
Некоторые из лидеров в потоке времени
имеют один момент, на подобие движения
Нельсона Манделы на свободу. Некоторые
из лидеров, политическая карьера которых
продолжалась длительное время, со временем распространяют свое влияние на
большие территории. Ильхам Алиев - один из этих лидеров. Алиев- лидер, находящийся в стратегической точке. Он поднял Азербайджан до определенной точки и
справился с этой задачей успешно. Одним
из самых особых разделов книги является
раздел, где описывается наша беседа с
Президентом Ильхамом Алиевым.
Что больше всего привлекло Вас в истории Азербайджана?
На меня произвела сильное впечатление история, связанная с возвращением
Гейдара Алиева в 1993 году. Страна не
имеет денег. Люди в бедности. 20 процентов территории Азербайджана под оккупацией. Есть множество проблем. Ничто не
было легким для Азербайджана. И, когда
вы смотрите на сегодняшний
Азербайджан, вы видите оптимизм азербайджанского народа.
Что содержит биографическая книга?
Для международного сообщества мы
решили начать книгу с истории
Азербайджана . Есть много людей, котоHAZAR WORLD
93
краткое изложение
ПОСЛЕДНИЕ
НОВОСТИ В
ПРОЦЕССЕ
НОРМАЛИЗАЦИИ
ВЗАИМООТНОШЕНИЙ
США И ИРАНА
“Полное прояснение в вопросе о войне или мире с Ираном
имеет большое значение с
точки зрения национальных
интересов США.”
Збигнев Бжезинский
О
Проф. Др. Месут Хаккы Джашын
ткроют ли новую страницу в процессе нормализации отношения между
Тегераном и Вашингтоном или, после подписанного в Женеве в 2013 году
временного ядерного соглашения, “старое вино будет налито в новые бутылки”?
Будет ли Иран действительно замедлять
основные элементы своей ядерной программы, делать программу более прозрачной и
получит ли время для достижения более
всеобъемлющего соглашения?
На развивающийся процесс нормализации
отношений между США и Ираном, Россия,
Израиль, страны ЕС, Китай и Саудовская
Аравия имеют различные точки зрения и
разные интересы. Сегодня Пентагон имеет
большую военно-морскую силу, нацеленную на обеспечение беспроблемной транспортировки, в частности, нефти, в регионе
Персидского залива. Обама защищает свою
политику “предотвращения получения
Ираном ядерного оружия”, но, если оставить в стороне романтические подходы,
придерживается условия :”все варианты
находятся на столе”.
После победы Роухани на президентских
выборах в июне 2013 года появилась новая
возможность в переговорах по “ядерной
программе Ирана”. Она дала новый
импульс дипломатическим усилиям
Соединенных Штатов. Однако, с точки зрения оппозиции, иранские лидеры стражей
94
февраль 2014 ВЫПУСК 15
исламской революции скептически относятся к шагам, предпринимаемым США к
нормализации, и думают, что неолиберальные реформы экономической политики
могут стать причиной возвращения периода
Хомейни. В качестве примера, попыткам
Ирана трансформировать политические
традиции, можно привести политику гласности и перестройки Горбачева в СССР.
Убеждение Обамы, что с помощью дипломатии можно было бы избежать новой
ближневосточной войны или что даже
может быть достигнут прочный мир, является очень важным испытанием для Ирана.
Несмотря на то, что заключенное соглашение не имеет характер окончательного, некоторые решения, которые включены в
соглашение, вызывают беспокойство у
части “ игроков” на Ближнем Востоке.
Значение Саудовской Аравии состоит в
том, что она считается жизненно необходимой для отношений между США и
Ираном и что она держит под контролем
очень важную силу. Не следует забывать,
что сближение США и Ирана может привести к новым конфликтам и сомнениям в
новых аспектах. В заключение, можно
ожидать, что летом 2014 года, проблемы
энергетической безопасности и конфликты
вооруженных сил в Средиземноморье и в
Персидском заливе приведут к более выраженным объединениям.
www.hazarworld.com
Восемь месяцев зимы,
морозных три месяца,
один месяц лета
... Это КАРС
Карс географически находится на самом востоке Турции,
на самом западе Кавказа, в сердце Евразии, в особом месте
соприкосновения Анатолии и
Каспийского региона.
В
Тимур Озкан
историческом прошлом Карс был
под властью от Урарту до Скифов,
Киммеров, Персии и Рима, от
Сасанидов до Омейядов, Аббасидов,
Армян и Сельджуков, от Моноголов до
Грузии, Каракойунов, Аккойунов,
Османской Империи, 44 года России.
Карсская крепость, являющаяся наиболее
важным свидетелем недавнего прошлого
города, сейчас не имеет военного значения, но её символическое значение велико.
Карсская крепость, считающаяся символом Карса, построенная в 1153 году сельджукским султаном Мелик Иззеттином,
была разрушена Тимуром в 1386 году. В
1579 по приказу султана Мурата III она
была вновь отстроена Лала Мустафа
Пашой, но во время Османско-Русской
войны (война 93 года) была вновь разрушена.
Печи, высотой до потолка (некоторые
облицованы плиткой), построены в углах
комнат и отапливают все помещения дома.
От Ани до Сарыкамыша
Одна из достопримечательностей Карса,
которую нужно непременно посмотреть
развалины Ани, находящиеся в 42 километрах от центра, на границе с Арменией.
Город Ани (по некоторым источникам
Аны), расположен между долинами
Арпачай и Алачайыр, пережил в X-XI
веках свой золотой век, был основан
Карсаками. (О происхождении названия
Карс имеется много преданий. По одному
из них, Карс получил свое название от
переселившегося с Кавказа в этот регион
тюркского племени Карсаки. Кроме того,
он известен, как первый город в Анатолии,
названный по- тюркски. Среди руин древнего города, окруженного стенами, находятся: первая мечеть, построенная сельджуками в Анатолии Абу Менуджехр
Джами (1070), караван-сарай сельджуков,
монастырь девственниц, Церковь Спаса,
Великий собор (Фетхие Джами) и Церковь
Тиграна Хонентса (Церковь с фресками).
Карс глазами писателей
Писатель Октай Экинджи, сам родом из
Карса, так рассказывает о Карсе: “Не
переживайте, что вы не видили Баку, Карс
покажет вам его. Не переживайте, если вы
еще не видили Тбилиси, вы можете уви-
Русские дома
Каменные здания, называемые русскими
домами или Карсскими домами, привлекают внимание, как самые характерные
строения Карса. Их число уменьшилось,
оставшиеся затерялись среди новых
высотных зданий, но эти исторические
здания продолжают оставаться одной из
характерных черт Карса. Русские дома
расположены, в основном, в северной
части города. Построенные, как правило,
армянскими мастерами, одно- или двухэтажные, каменные здания, с высокими
потолками и маленькими окнами имеют
довольно интересную систему отопления.
HAZAR WORLD
95
краткое изложение
www.hazarworld.com
завороженно смотрел как падал снег”. Нас
не должно удивлять впечатление, произведенное снегом Карса на главного героя
романа , потому что снег органичен с
атмосферой романа, органичен с реальностью Карса.
Кухня Карса
деть его в Карсе. Если вы интересуетесь
Ереваном, то Карс удовлетворит ваш
любопытство. Даже о Санкт-Петербурге
вы можете много чего узнать, побывав в
Карсе”. Карс - не только центр Кавказа,
но и в то же самое время представляет
собой синтез Востока и Запада. Рафик
Дурбаш свои впечатления о Карсе выразил таким образом: “Это не город на
Востоке, наверное, я приехал в Берлин”.
Карс хорошо известен не только в Европе,
но и во всем мире, благодаря роману
“Снег” нашего писателя Орхана Памука,
лауреата Нобелевской премии. “ ... Ка
посмотрел с восхищением. Снег шёл в
волшебном, почти в священном безмолвии, не было ничего, кроме едва слышимых звуков от его шагов и учащённого
дыхания. Ни одна собака не лаяла. Как
будто наступил конец света, весь мир
96
февраль 2014 ВЫПУСК 15
Когда речь идет о кухне Карса, первое,
что приходит на ум - это плов с гусиным
мясом. Знамениты мед Карса и сыр
Грюйер. В деревне Богатепе, в 45 километрах центра, открыт первый в Турции и,
пожалуй, единственный, музей сыра. В
этом музее, расположенном в здании,
построенном в XIX веке, бывшим в прошлом молочным магазином, выставлены
характерные для этого региона сорта
сыров: Карсский сыр, Малаканская брынза и т.д. Среди других местных деликатесов, характерных для Карса, можно отметить пити, кете и хингел.
До Карса вы можете добраться самолетом, автобусом и поездом. Провести ночь
вы можете в небольших отелях в центре
города или в гостинице Кавказского
Университета, расположенного за пределами города, до нее можно легко доехать
на маршрутном такси Пашачайыр.
Download

PDF olarak indir - Hazar Strateji Enstitüsü