MADDE
BAĞIMLILIĞI
Yrd.Doç.Dr. Ahmet ÖZTÜRK
Madde nedir?
Madde Bağımlılığı kapsamında herhangi bir yolla
vücuda alınan, Merkezi Sinir Sistemi ile beyin ve
bağlantılı organ ve dokuları doğrudan etkileyen,
yapısını değiştiren maddelerden söz edilmektedir
Bağımlılık nedir?
Bağımlılık bir hastalıktır.
Birey ile nesne arasında, bireyin otonomisini etkileyen,
özgürlüğünü kısıtlayan, tutum, duygu ve davranışlarını
değiştiren bir ilişki türüdür.
Madde bağımlılığı nedir?
Kişinin beden ve ruh sağlığını, aile yaşantısını
etkileyecek düzeyde alkol ya da madde alması;ya da
alkol ya da madde alma isteğini durduramaması ile
belirli ömür boyu süren bir hastalıktır.
Başlama nedenleri

1 . MERAK

2 . ARKADAġ BASKISI

3 . SORUNLARINA ÇÖZÜM ARAMAK

ve
UZAKLAġMAK
4
. FARKLI GÖZÜKMEK
5
. BEĞENĠ TOPLAMAK
6
. BĠR GRUBA AĠT OLMAK
Madde kullanmaya
bağlayan kiĢi ;
YENĠ ARKADAġLAR EDĠNĠR
GĠDEREK OKUL BAġARISI DÜġMEYE
BAġLAR.
OKULA DEVAMI AZALIR.
SINIF ĠÇĠNDE DALGIN OLUR,
DĠKKAT
EKSĠKLĠĞĠ GÖZE ÇARPAR
BAĞIMLILIĞIN SONUÇLARI
Fiziksel Sonuçlar
Merkezi Sinir Sistemi ile bağlantılı tüm organ ve
dokulara zarar verir.
Psikolojik ve Sosyal Sonuçlar
Kendini suçlama
Çaresizlik
BAĞIMLILIK YAPAN
MADDELER
SİGARA
ALKOL
UYUŞTURUCULAR
TOLERANS
YOKSUNLUK
SĠGARADAKĠ MADDELERĠN DĠĞER
KULLANIM AMAÇLARI
SĠGARANIN,
BAġTA AKCĠĞER KANSERĠ OLMAK ÜZERE
LÖSEMĠYE,
DUDAK, AĞIZ, DĠL, GIRTLAK, ÖZOFAGUS,
PANKREAS, BÖBREK VE MESANE
KANSERLERĠNE,
KRONĠK BRONġĠT VE AMFĠZEME,
KRONER KALP HASTALIKLARINA YOL AÇAN
FAKTÖRLERĠN EN ÖNEMLĠLERĠNDEN
BĠRĠSĠ OLDUĞU
KANITLANMIġ GERÇEKLERDĠR.
HALEN,
DÜNYA GENELĠNDE
YILDA 4 MĠLYON
KĠġĠ
SĠGARA NEDENĠYLE
ÖLMEKTEDĠR.
ÖNÜMÜZDEKĠ 25 YILDA,
BU SAYI YILDA 10 MĠLYON
KĠġĠYE YÜKSELECEKTĠR.
BU GERÇEKLERĠ FARK EDEN BAġTA
AMERĠKA BĠRLEġĠK DEVLETLERĠ VE
ĠNGĠLTERE OLMAK ÜZERE PEK ÇOK
GELĠġMĠġ ÜLKEDE,
SĠGARA TÜKETĠMĠNDEKĠ ARTIġ,
YERĠNĠ DÜġEN TRENDLERE
BIRAKMIġTIR,
ANCAK GELĠġMEKTE OLAN ÜLKELERDE
SĠGARA ALIġKANLIĞI HIZLA
ARTMAKTADIR.
ÜLKEMĠZDE;
ERKEKLERĠN
%57.8’Ġ,
KADINLARIN
% 13.5’Ġ
VE TÜM TOPLUMUN %33.6’SI
SĠGARA ĠÇMEKTEDĠRLER.
İnsanlar neden sigara içer?
İnsanlar kendilerine zararı olduğunu bildiği
halde niye sigara içerler?
Yanıt:……………………
Başlıca etken
psikososyaldir ve sembolik
olarak genç “ben artık o
ana kuzusu çocuk değilim”
demektedir.
1818
Sigara içenlere göre sigara,
Eğlencedir
Ödüldür
Zevk verir
Zamanı ölçmeye yardımcı olur
Yalnızlığı azaltır
Boş zaman geçirmeyi kolaylaştırır
Şartlı bir reflekstir
Öğrenmeye yardımcı olur
Gevşemeye yardımcı olur
Sıkıntıyı azaltır
Oral doyum sağlama,
Psikoseksüel gelişme dönemlerinde oral dönem
fiksasyonu ile ilişkilendirilmiştir.
Bilinçdışı süreç,
Bilinçdısı kendini cezalandırma isteği
Psikiyatrik hastalar
Poliklinik hastalarının %50’si
Bipolar I bozukluğu olanların %70’i
Şizofrenlerin %90’ı
Madde bağımlılarının %70’i
Sigara kullanmaktadır
PASĠF ĠÇĠCĠLĠK
Sigara; içtiği için ölen her 9 kişi, içmediği
halde dumanını soluyan
1 kişinin ölümüne neden olmaktadır.
SİGARAYI BIRAKTIĞINIZDA NE OLUR?
20 DAKİKA SONRA
Kan basıncınız düzelir
Kalp atışlarınız normale döner
El ve ayak ısınız normale döner
8 SAAT SONRA
Kanınızdaki nikotin ve karbonmonoksit düzeyi yarıya
düşer
Kanınızdaki oksijen seviyesi normale döner
24 SAAT SONRA
Karbonmonoksit vücudunuzdan tamamen atılır
Akciğerleriniz sigaranın neden olduğu mukusu
temizlemeye başlar
Kalp krizi riskiniz azalmaya başlar
48 SAAT SONRA
Vücudunuzdaki nikotin tamamen temizlenir
Koku ve tat duyularınızda artış kaydedilir
2-12 HAFTA SONRA
Kan dolaşımınız daha sağlıklı gerçekleşmeye başlar
Akciğer fonksiyonunuz %30 oranında artar
Yürüme ve koşmanız kolaylaşır
1 YIL SONRA
Kalp hastalığı riski, sigara içmeye devam eden birinin
taşıdığı riskin yaklaşık yarısına iner
5 YIL SONRA
Ağız ve gırtlak kanserinden ölme riskiniz azalır
10 YIL SONRA
Akciğer kanserine yakalanma riskiniz, sigara içmeye
devam eden birinin taşıdığı riskin yarısına iner
Kalp hastalığı riskiniz hiç sigara içmemiş birinin taşıdığı
riskle aynı seviyeye iner
SĠGARAYI BIRAKMAK KOLAY BĠR Ġġ DEĞĠLDĠR,
ANCAK MĠLYONLARCA ĠNSAN BUNU BAġARMIġTIR.
GEREKLĠ OLAN,
* KĠġĠNĠN KENDĠ ĠSTEĞĠ,
* BĠRAZ CESARET,
* UYGUN BECERĠLER
VE
* DESTEKTĠR.
ALKOL
Alkol alındıktan sonra hızla ince
bağırsaktan kana karıĢır. Kana
karıĢan alkol miktarına göre, beynin
çalıĢmasını yavaĢlatır.
ALKOL ŞİŞEDE DURDUĞU GİBİ Mİ?
Kadınlarda vücut yağ oranı
daha fazla olduğu ve
midedeki alkolü metabolize
eden enzim (alkol
dehidrogenaz) daha az
bulunduğu için aynı
miktarda alkol alan
kadınlarda, erkeklere göre
alkol kan düzeyi daha
yüksek olur.
Alkolün kalbe zararları
Kalp ve cilt damarlarını
genişletir
Kalbin çalışma hısını artırır
Kan dolaşım düzenini bozar
Damarların sertleşmesine,
tansiyonun artmasına, felç
ve ani ölümlere neden olur.
Alkolün Karaciğere etkisi
Karaciğer hücrelerinde
yağlanma meydana gelmesine, siroz
hastalığına sebep olur, karaciğer
büyür.
Karaciğer alkolü zararsız hale
getirmek
için
çalıĢırken
fazla
yorulur,vazifesini tam yapamaz.
Bu durum bir çok zararlı
maddenin vücuda girmesine ve çeĢitli
hastalıklara sebep olur.
Alkolün böbreklere zararı
Alkollü içkinin hangi çeĢidi olursa
olsun böbrekleri bozar, zamanla iĢ
göremez hale getirir.
Ġdrar bolluğu veren bira,böbrekleri
temizlemez,tersine yorar.
böbrek iltihaplarına,
idrarda Ģeker ve cerahat gibi
anormal cisimlerin meydana
gelmesine yol açar.
Alkolün mide ve bağırsaklara zararları:
Mide, Pankreas
kanserlerine neden
olur
Mide hastalıklarından
olan gastrit ve ülsere
sebep olur.
Bağırsak iltihaplarına
ve ishale sebep olur.
AĢırı ĢiĢmanlığa neden
olur.
Alkolün sinir sistemine zararları:
Sinirler alkole karĢı
hassastır.
Sinir hücreleri zedelenir.
El titremeleri, tikler, felçler, bütün
ani ölümlere sebebiyet verebilir.
Heyecan
TelaĢ
Korku
Akıl Sağlığına Zararları:
Ġçki akıl ve hafızayı zaafa uğratır.
Kıskançlıklar ve unutkanlık meydana
getirir.
Ġrade kuvvetini azaltır, ne yaptığını - ne
söylediğini bilmez bir hale getirir.
Ġçki beyni uyuĢturur,kiĢi yürümekte
zorluk çeker.
Kol ve bacak çekilmelerine, yüz
ifadesinde bozukluklara sebebiyet verir.
Ġnsan,irade ve dengesini kaybeder
ALKOL VE
SOSYAL
SORUNLAR
Dünya
Sağlık Örgütü (WHO)'nun verilerine
göre gerçekleĢen ölümlü trafik kazalarının
büyük bir bölümü alkollü araç kullanmaktan
ötürü gerçekleĢir
2003 yılında sürücü belgesinin geri alınmasını
gerektiren trafik kuralı ihlallerinde bulunanlar
arasında belirlenen limitin üzerinde alkollü araç
kullananların sayısı;
 Polis istatistiklerine göre
65851
 Jandarma istatistiklerine göre 10411 kiĢidir.
ALKOL VE
SOSYAL
SORUNLAR
Aile
içi Ģiddetin en
önemli sebeplerinden
birisi de alkoldür
EĢlerine
Ģiddet
uygulayanların %70’i
alkol alan kiĢilerdir.
v
v
UYUŞTURUCU
MADDELER
UyuĢturucu maddeler arasında esrar,
kokain,taĢ, opiyatlar( eroin,kodein,morfin,
metadon) ve ektazi en yaygın olanlardır.
Bu maddeleri kullanmaya
baĢlayanlar ilk baĢta aĢırı
mutluluk ve serbestlik
hissederek problemlerinden
uzaklaĢtıklarını sanır ve
alıĢırlar. Bu dönem çok kısa
sürer.
BaĢlangıçta mutluluk veren dozlar
kısa sürede yetersiz kalmakta, aynı
keyfi
almak
için
daha
fazla
kullanılmaktadır. Ve sürekli artan
dozlar vücudun dayanma sınırını aĢar
ve beyaz ölüm denen acı sona doğru
götürür.
GENÇLERİN MADDE KULLANMAYA
BAŞLAMA NEDENLERİ
 1. Merak Ettikleri Ġçin
 2. KiĢisel Yatkınlık
 3. Bozuk Aile ĠliĢkileri
 a-Ayrı Anne-Baba
 b-Anne Baskısı
 c-Sosyopat Baba
 d-Ailenin Çocuğu YetiĢtirme Tarzı
 e-Ailede Madde Kullanımı
 4. Toplumsal Nedenler
 a-Eski Yeni Nesil ÇatıĢması
 b-ġehirleĢme Problemi
 5. Stres Nedeni Ġle
 ve DĠĞER NEDENLER
UYUġTURUCU
BAĞIMLISINI
NASIL TANIRIZ ?
Cilt üzerinde mor ve siyah iğne yerlerinin
bulunması (kol,el üstü ve bacaklarda)
UyuĢukluk ve devamlı vücudunu kaĢıma
eğilimi
Gözbebeklerinin büyük ölçüde değiĢmesi
KiĢinin oturup gözlerini boĢluğa dikmesi
KiĢinin
geliri ile harcamaları arasındaki
dengesizlik
Önceden
güvenilir olan bir kiĢinin
cinayet, gasp,hırsızlık, fahiĢelik vb.
suçlara yönelmesi
Madde
alma zamanı geldiğinde göz
sulanması, burun akması, ağrı, kaĢıntı,
esnemeler ve göz bebeklerinin büyümesi

Sinirlilik ve kriz tutması
Etkileri
Akciğer kanseri bronşit 
Opiyatlar
Esrar
Bellekte bozulma,kolay
unutma
Öğrenme yeteneğinin
azalması
Kaygı,huzursuzluk,panik
atak
Tembellik
Şüphecilik(paranoya)
Tepkisizlik
Beden ısısında düşme
Kalp atışlarının
yavaşlaması
Tansiyon düşüklüğü
Koma ve ölüm

Ektazi

Kokain ve Taş
Panik ataklar
Çarpıtı
Depresyon
Yüksek tansiyon
Hayal görme
Sinirlilik
Uyku sorunları
Saldırganlık
Bedenin aşırı ısınması
Aşırı sıvı kaybı
Ani ölüm
Huzursuzluk
Göğüs ağrısı
Kas zayıflığı
Solunum güçlüğü
koma
TEŞEKKÜRLER
Download

madde bağımlılığı