MESLEKİ YAZILIMLAR
Proteus (İSİS/ARES)
Öğr. Gör. Bülent ÇOBANOĞLU
DERS PLANI
DERS KİTABI :
PROTEUS
Yazar: Hikmet ŞAHİN,
ALTAŞ Yayıncılık,
PROTEUS FİRMASI Web Adresi : www.labcenter.com
DERS SAATİ
TOPLAM HAFTA
:2+2
: 15
DEĞERLENDİRME
DEVAM:
ÖDEV + QUIZ1 + QUIZ2:
VİZE
:
FİNAL
:
TOPLAM:
%5
%20
%25
%50
%100
Öğr. Gör. Bülent ÇOBANOĞLU
MESLEKİ YAZILIMLAR
• Bilgisayarların yaygın bir biçimde kullanılmaya
başlamasıyla birlikte, teknik alanlarda da çizim
programları kullanılmaya başlamıştır.
• Bilgisayar Destekli Tasarım üzerine çizim - simülasyon
ve analiz (üçünü) gerçekleştirebilen dünyada sayılı
yazılımlar bulunmaktadır. Proteus (İsis-Ares), MicroCap ,MicroSim-Pspice, Orcad-Pspice, DesignLab ,
Electronics Workbench(EWB), multiSIM, ULTIboard,
ULTIcap, BoardMaker v.b. Gibi programları verebiliriz.
Öğr. Gör. Bülent ÇOBANOĞLU
SPICE Yazılımları





Bilgisayarla devre simülasyonu, elektronik devrelerin ve sistemlerin
tasarımında en önemli adımlardan biridir. Bilgisayar destekli tasarımın veya
elektronik devrelerin bilgisayar ile simüle edilmesinin sağladığı en büyük
yarar, tasarımcının laboratuar ortamında elde etmesinin uzun süre alacağı
sonuçların simülasyon ile kolayca görebilmesidir. Devre tasarımcısı,
bilgisayar kullanarak gerçek bir devrede ölçü probunun yaptığı gibi devreyi
yüklemeksizin akım ve gerilim dalga şekillerini ve frekans cevabını izleyebilir;
doğru gerilim seviyelerini bozmadan bir geribesleme çevrimini açabilir, bir
deney plaketinin getireceği parazitik etkiler olmaksızın elektronik bir
sistemin yüksek frekanslardaki davranışını inceleyebilir.
SPICE(Simulation Package with Integrated Circuit Emphasis) ilk olarak
Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesinde geliştirilmiştir. Analog devre
simulasyonu açısından dünya standardı olan programın birçok ticari
türevinden bir tanesi MicroSim şirketince yapılan PSpice programıdır. Daha
sonraları PSpice tabanlı bir çok görsel devre tasarım programları
geliştirilmiştir.
Diğer bazı kısaltmalar;
CAD (Computer-Aided Design; Bilgisayar Destekli Tasarım),
CAM (Computer-Aided Manufacturing; Bilgisayar Destekli Üretim)
Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU
Bilgisayar Destekli Tasarımın Avantajları

Gerçek bir laboratuar uygulamasında, elemanların temini, istenilen özellikte
elemanların bulunamayışı, arızalı eleman kullanma olasılığı, uygun test ve
ölçü cihazların temini, kaza, arıza esnasında cihaz ve kullanıcılara
verilebilecek zararlar her zaman mevcuttur. Bilgisayar ile gerçekleştirilen
sanal laboratuarda, tüm bu olumsuzlukların ortadan kaldırılmasının yanında,
gerçek ortamda yapamayacağımız elektriksel hesaplama ve ölçümleri
kolayca çok hassa bir şekilde sağlayabiliriz. Bilgisayar destekli tasarımın
avantajlarını şu ana başlıklar altında toplayabiliriz;

Maliyet : Gerçek bir elektronik laboratuarı donatmak oldukça
pahalıdır.

Zaman : Zamandan tasarruf edilir. Bir devreyi çizmek,kurmak
ve test etmek, malzeme listesi çıkarmak, kağıda aktarmak,
baskı devresine aktarmak çok kısa sürede gerçekleştirilebilir
Öğr. Gör. Bülent Çobanoğlu
Bilgisayar Destekli Tasarımın Avantajları



Hassasiyet : Normal bir deney veya ölçümde kullanılan eleman ve cihazlar
mutlaka bir hataya sahiptir. Mesela bir ampermetrenin devreye seri
bağlandığı için iç direncinin (sarfiyatının) sıfır olması istenir fakat bunun
pratikte olması söz konusu değildir, sıfıra yaklaşması ise maliyetinin
artmasına neden olabilmektedir. Oysa bilgisayar ortamında tüm eleman ve
cihazların ideal değerlerini oluşturabiliriz. Buda ölçülen değerlerle,
hesaplanan değerler aynı olmasını sağlayacaktır. Pratikte bu
sağlanamayabilir.
Güvenlik : Gerçek bir laboratuarda insan ve cihaz güvenirliğinin
sağlanabilmesi için elektriksel koruma sistemlerin kurulması ve
devamlılığının sağlanması hem çok zor hem de pahalıya mal olmaktadır.
SPICE Modelleri : Lineer olmayan analog elemanlarda endüstri
standardındaki SPICE modellerini kullanabilir. Kullanıcı elemanların istenirse
idealli, istenirse piyasa modelinin aynısını, istenirse mevcut elemanın
değerlerini değiştirilerek kendi modelini oluşturabilir
Öğr.Gör.Bülent Çobanoğlu
PROTEUS NEDİR?
Labcenter Electronic firmasının bir ürünü olan Proteus görsel
olarak elektronik devrelerin simülasyonunu yapabilen
yetenekli bir devre çizimi, simülasyonu, animasyonu ve PCB
çizimi programıdır. Klasik workbench'lerden en önemli farkı
mikroişlemcilere
yüklenen
.HEX
dosyalarını
da
çalıştırabilmesidir. Proteus gün geçtikçe genişleyen bir model
kütüphanesine sahiptir.
 Proteus programı sanal bir laboratuvardır. Her türlü
elektrik/elektronik devre şemasını Proteus yardımıyla
bilgisayar ortamında deneyebilirsiniz. Devredeki elemanların
değerlerini değiştirip yeniden çalıştırır ve sonucu
gözlemleyebilirsiniz. Bu program, binlerce elektronik eleman
içeren
devre
tasarımlarının
üretiminde
bile
kullanılabilmektedir. Elektriksel hata raporu hazırlayabilmekte,
malzeme listesini çok düzenli bir şekilde verebilmektedir.

ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
PROTEUS NEDİR?
Labcenter Electronics Ltd. firması 1988 yılında
John Jameson tarafından kuruldu.
 Programın Çalıştırılabilmesi İçin Gerekli
Donanım ve Yazılımlar
 Proteus programı, Windows işletim sistemi altında
çalışan bir programdır. Programın çalışabilmesi için
bilgisayarınızda Windows 98 ya da üstü bir işletim
sisteminin olması gerekmektedir. Proteus
programının bilgisayarınızda verimli çalışabilmesi
için, işlemcinizin en az Celeron ya da Pentium II,
RAM belleğinizin de en az 32 MB olması
gerekmektedir. Harddiskiniz de en az 60 MB lık
boş alan olmalıdır.

ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
PROGRAMIN KURULUMU




Programı bilgisayarınıza kurmak için program CD’sini
CD ROM’unuza taktıktan sonra PROMEDO
simgesinin üzerine çift tıklayınız. Karşınıza proteus
kurulum penceresi gelecektir ve program bilgisayarınıza
kurulmaya başlayacaktır. Bu pencereden Next butonuna
tıklayarak programı bilgisayarınıza kurmaya başlayınız.
Programın bilgisayara kurulumu aşamasında program sizi
yönlendirecektir.
Proteus programı siz değiştirmediğiniz takdirde
Windows işletim sisteminde
Başlat- (Tüm) Programlar - Proteus 6 menüsü
altına yerleşecektir.
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
Proteus ile Birlikte Yüklenen
Dosyalar
Proteus VSM Model Help: Proteus Library’sinde
bulunan elektronik devre elemanlarının kullanım
şekillerini anlatan yardım dosyaları.
ARES 6 : PCB ( baskılı devre ) çizim programı.
ARES Help: Baskı devre çizim programının yardım
dosyası.
ISIS 6 : Elektronik devre çizim, simülasyon ve
animasyon programı.
ISIS Help: Elektronik devre çizim, simülasyon ve
animasyon programının yardım dosyası.
Licence Manager: Lisans yöneticisi.
ProSPICE Help: Prospice yardım dosyası.
Read Me: Oku beni dosyası.
Sample Designs: Programla birlikte gelen, örnek
uygulamaları tanıtım dosyası
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
ISIS
ISIS programı Proteus’un, devre çizim, simülasyon ve analiz programıdır.
Proteus’un temelini teşkil eder. ISIS programını kullanarak her türlü
elektronik devre çizimi,simülasyonu ve analizini yapabiliriz.



ISIS programının penceresinde en üstte Başlık Çubuğu yer
almaktadır. Başlık çubuğunun hemen altında ise Menü
Çubuğu vardır. Menü çubuğunun altında Araç Çubukları
yer almaktadır. Bu araç çubukları (File, View, Edit, Design
Toolbar) ViewToolbars seçeneği altında yer alır.
İstendiğinde bu araç çubukları ekrandan kaldırılabilir.
Ekranın sol tarafında ise 5. araç çubuğu olan Tasarım Araç
Çubuğu yer almaktadır.
Ekranın alt tarafında ise Orientation Toolbar (Yön araç
çubuğu) ve The Animation Control Panel (Animasyon
Kontrol Paneli ) yer almaktadır.
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
ISIS



Tasarım Alanı Ön Görünüş penceresinde, tasarım
alanı içerisine yaptığımız çalışmanın küçültülmüşü yer
almaktadır. Fare imlecini bu pencere içerisine götürüp
bir kere sol tıklama ile tasarım alanı içindeki istediğimiz
bölgeyi ekranda görüntüleyebiliriz. Elemanlar
penceresinin üst kısmında yer alan P(Pick Devices) ve L
butonları eleman çağırmak ve kütüphane yönetimi (
kütüphane silmek, yeni kütüphane oluşturmak, vb.)
amacıyla kullanılır. P butonuna bir kere sol tıkladığımızda
karşınıza ISIS programında bulunan bütün kütüphaneler (
üst kısımda ) ve devre elemanları ( alt kısımda )
gelecektir.
Ekranın en alt kısmında yer alan Durum Çubuğu o
anda yapılan işle ilgili kullanıcıyı bilgilendirmek için
kullanılır.
Koordinatlar yazan kısım, fare imleci tasarım alanında
iken pozisyonu hakkında bilgi verir.
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
ISIS
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
Mode Selector Toolbar (Tasarım Araç
Çubuğu)
Bu araç çubuğu üç bölümden oluşur.
1. Ana Modlar
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
Mode Selector Toolbar (Tasarım Araç
Çubuğu)
2.GADGETS
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
Mode Selector Toolbar (Tasarım
Araç Çubuğu)
3.İKİ BOYUTLU GRAFİK (2D GRAPHS)
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
File Toolbar(Dosya Araç Çubuğu)
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
View Toolbar (Görünüm Araççubuğu)
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
Editing Commands ( Düzen
Araç Çubuğu )
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
DESIGN TOOLS (Dizayn Araçları
ÖĞR. GÖR. BÜLENT ÇOBANOĞLU
Download

document