¨ ITAK
˙
TUB
Pardus Yazılım Kampı 2014
Merve Bozo
Mustafa Orkun Acar
Haziran 2014
Ebeveyn Kontrol¨
u Aracı: Pardus G¨
ozc¨
u
1
Giri¸s
G¨
un¨
um¨
uzde ¸cok k¨
uc¸u
¨k ya¸sta ¸cocuklar dahi her g¨
un bilgisayar ba¸sında uzun
zaman ge¸cirebilmektedir. Gerek a¸sırı kullanımdan do˘gabilecek rahatsızlıklar,
gerekse internetteki sayısız zararlı i¸cerik; ¸cocukların geli¸simini olumsuz etkilemektedir. Bu sebeplerle Pardus deposunda bu ihtiyaca cevap verecek bir paketin
bulunması ¨
onemlidir.
Bu ama¸cla a¸sa˘
gıdaki rolleri u
¨stlenecek bir yazılım geli¸stirilecektir:
˙ cerik Filtresi
1. I¸
2. Kullanım Kontrol¨
u
3. Kullanım Y¨
onetimi
4. G¨
ozetleme
Proje tamamlandı˘
gında, ¸cocukları bilgisayar kullanımından kaynaklanabilecek olumsuzluklardan korumanın yanında; sistemdeki yetkili kullanıcının di˘ger
kullanıcıları istenen ¸sekilde kontrol edebilmesini sa˘glayacak bir yazılım geli¸stirilmi¸s
olacaktır.
2
Proje Konusu
Ebeveyn kontrol¨
u (Parental Controls) Konusunda Ara¸c Geli¸stirilmesi
1
3
˙ ceri˘
Proje I¸
gi
Pardus G¨
ozc¨
u, ebeveyn kontrol¨
u alanındaki t¨
um ihtiya¸clara cevap verecek ¸sekilde
geli¸stirilecektir. Giri¸s kısmında bahsedildi˘gi gibi, G¨ozc¨
u’n¨
un yeteneklerini 4
ba¸slıkta toplamak m¨
umk¨
und¨
ur. Bu alanlarda hedeflenenler, a¸sa˘gıdaki gibidir:
˙
˙ cerik Filtresi: Internet
• I¸
eri¸simini, zararlı i¸cerik barındıran sitelere gir˙
ilmesini engelleyerek d¨
uzenlemek. Istenmeyen
siteler, ”Kara Liste”ye eklenerek eri¸sim engellenebilecektir. Kara Liste, yalnızca sistem y¨oneticisi
tarafından eri¸silebilir olacaktır.
• Kullanım Kontrol¨
u: Bilgisayarın yalnızca belli zaman dilimlerinde s¨oz
˙
konusu kullanıcının giri¸s yapmasına olanak tanıması. Izin
verilecek ve
yasaklanacak zaman aralıkları, kullanıcı dostu bir g¨orsel aray¨
uz u
¨zerinden
se¸cilecektir.
• Kullanım Y¨
onetimi: Kullanılması istenmeyen yazılımların belirlenece˘gi
bir kara liste olu¸sturularak, yalnızca istenen yazılımların kullanılmasına
¨
izin verilmesi. Orne˘
gin; c¸ocuk kullanıcı i¸cin yalnızca e˘gitim yazılımlarının
kullanılmasına izin verilmesi sa˘glanabilecektir.
• G¨
ozetleme: Bilgisayarda yapılan eylemlerin sistemli bir ¸sekilde kaydedilece˘gi
˙ slem Kaydı” tutulması ve yalnızca yetkili kullanıcının eri¸simine a¸cık
bir ”I¸
olması. Bu kayıtlarda; kullanıcıların sistemi kullandıkları zaman aralı˘gı,
kullanılan yazılımlar, ziyaret edilen Web siteleri, u
¨zerinde de˘gi¸siklik yapılan
dosyalar... gibi pek c¸ok ba¸slıktaki kullanıcı davranı¸sları kaydedilip incelenebilecektir.
4
Tasarım
Yazılım geli¸stirilirken Python2 ve PyQt kullanılacaktır. Pardus G¨ozc¨
u’n¨
un,
yukarıda bahsedilen i¸slevleri yerine getirebilmesi i¸cin Python dili ile geli¸stirme
yapılması uygundur. Kullanıcı dostu bir aray¨
uz olu¸sturmak i¸cin ise, PyQt kullanılması yerinde olacaktır. G¨
ozc¨
u, farklı konularda ¨ozelle¸smi¸s birka¸c mod¨
ulden
olu¸sacaktır:
• Kullanıcı Aray¨
uz Mod¨
ul¨
u: Kullanıcının; G¨ozc¨
u’y¨
u zorlanmadan kullanılabilece˘
gi, kullanıcı dostu bir aray¨
uz sa˘glanacaktır. PyQt ile geli¸stirilecektir.
A¸sa˘gıdaki mod¨
uller Python ile kodlanacaktır:
˙
˙ cerik Filtresi Mod¨
• I¸
ul¨
u: Istenmeyen
Web sitelerinin eri¸simini engellemekle g¨
orevli olacaktır. Kullanıcı aray¨
uz¨
u ile istenmeyen adresler girilecek
ve bu adreslere s¨
oz konusu kullanıcı ula¸smaya c¸alı¸stı˘gında bir uyarı mesajı
g¨
or¨
unt¨
ulenecektir. Her kullanıcı i¸cin ayrı ayrı engellenecek siteler belirtilebilecektir.
2
• Kullanım Kontrol¨
u Mod¨
ul¨
u: Yetkili kullanıcı, grafik aray¨
uz¨
u kullanarak her bir alt kullanıcının hangi zaman aralıklarında sisteme giri¸s yapa˙
bileceklerini belirleyebileceklerdir. Izin
verilmeyen zaman aralı˘gında giri¸s
yapılmak istendi˘
ginde kullanıcıya uyarı mesajı g¨osterilecektir. Ayrıca, bu
eylem G¨
ozetleme Mod¨
ul¨
u aracılı˘gıyla kaydedilecektir.
• Kullanım Y¨
onetimi Mod¨
ul¨
u: Bu mod¨
ul¨
un i¸slevi her kullanıcı i¸cin
˙ cerik Filtresi
belirlenmi¸s yasaklı yazılımların kullanımını engellemektir. I¸
Mod¨
ul¨
u’nde oldu˘
gu gibi her kullanıcı i¸cin ayrı yasaklama yapılabilir. Yasaklı
yazılım ¸calı¸stırılmak istendi˘ginde ¨ozelle¸stirilebilir bir mesaj g¨or¨
unt¨
ulenecektir.
• G¨
ozetleme Mod¨
ul¨
u: G¨orevi ¸ce¸sitli kullanıcı davranı¸slarını g¨ozetlemek
˙ ceri˘gi b¨ol¨
ve bunların kaydını tutmaktır. Proje I¸
um¨
unde ilgili kısımda
˙ slem(Process) Adı, Tarih
orneklenen tarzdaki olaylar ayrıntılı bir ¸sekilde (I¸
¨
- Zaman, Kullanıcı Adı, Eylem) yalnızca yetkili kullanıcının eri¸simine
a¸cık bir dosyada tutulacaktır. Yetkili kullanıcı, anlık olarak bilgisayar
u
¨zerindeki kullanıcı davranı¸slarını izleyerek, i¸slemleri ¨old¨
urmek, kullanıcıya
uyarı mesajı g¨
ondermek, o sırada kullanılan yazılımı yasaklamak gibi pek
¸cok yetkiye sahip olacaktır. Kısacası, yetkili kullanıcı aktif m¨
udahale
¸sansına sahip olacaktır.
5
Fonksiyonel Detaylar
A¸sa˘
gıda her mod¨
ule ili¸skin detaylar yer almaktadır:
• Kullanıcı Aray¨
uz Mod¨
ul¨
u: PyQt kullanılarak zengin bir kullanıcı deneyimi sunmak hedeflenecek ve olabildi˘gince kullanıcı dostu bir g¨orsel aray¨
uz
sa˘
glanacaktır.
˙ cerik Filtresi Mod¨
• I¸
ul¨
u: Bu mod¨
ul ile IP engelleme, URL filtreleme,
URL i¸cerisinde kelime filtreleme, indirilmek istenen dosyalarda sorgulama
yapma ve i¸ceri˘
gi uygun bulunmayanları engelleme, Band geni¸sli˘gi sınırlama
gibi i¸slemler yapılarak kullanıcının, y¨onetici tarafından uygun bulunmayan
alanlara eri¸simi kısıtlanacaktır.
• Kullanım Kontrol¨
u Mod¨
ul¨
u: Bu mod¨
ul ile y¨onetici, y¨oneticisi oldu˘gu
bilgisayarda kullanımı belli zaman aralıklarıyla sınırlandırabilecektir. Gerek
se¸cili uygulamalarda gerekse internet ba˘glantısının s¨
urd¨
ur¨
ulmesinde s¨oz
sahibi y¨
onetici olacaktır. Sistem, y¨oneticinin belirledi˘gi uygulamalarda ve
internet ba˘
glantısının devamlılı˘gında belirlenecek s¨
ureleri ayrı ayrı tutacak
¸sekilde tasarlanacaktır. Kullanıcı belirtilen zaman aralıkları dı¸sında giri¸s
yapmaya ¸calı¸sırsa sistem tarafından uyarı mesajı g¨onderilecektir.
• Kullanım Y¨
onetimi Mod¨
ul¨
u: Bu mod¨
ul ile y¨oneticiye 2 se¸cenek sunulacaktır: Y¨
onetici s¨
oz konusu bilgisayarlarda isterse bazı sitelerin kullanımını
kısıtlayacak, isterse sadece kendi se¸cti˘gi sitelere giri¸s izni verebilecektir.
(Y¨
onetici, girilmesini ¨
ozellikle istemedi˘gi siteleri yasaklayabilir veya g¨
uvenli
siteleri tek tek ekleyerek kullanıcının girmesini istedi˘gi siteleri belirleye˙ se¸cenek i¸cin y¨
bilir). Ilk
onetici tarafından tanımlanmı¸s geni¸s bir yasaklama
veritabanı, ikinci se¸cenek i¸cin ise izinli sitelerin yer aldı˘gı bir veritabanı
3
olu¸sturulacaktır. Ayrıca yasaklı bir siteyi serbest bırakma ve serbest bir
siteyi yasaklama i¸slemleri de y¨onetici tarafından kolayca yapılabilecektir.
Kullanıcı y¨
onetici tarafından yasaklanan herhangi bir siteye girmek istedi˘ginde
sistem tarafından bir uyarı mesajı alacaktır.
• G¨
ozetleme Mod¨
ul¨
u: Bu mod¨
ul ile internet u
¨zerinden alınan ve g¨onderilen t¨
um veriler incelenebilecek ve kayıtları tutulacak, ziyaret edilen siteler
ve ayrıntılı ba˘
glantı ge¸cmi¸si tutulan kullanım g¨
unl¨
u˘gu
¨nde yer alacak ve
her kullanıcı i¸cin ayrı ayrı listeler tutularak y¨oneticinin bilgi sahibi olması
sa˘
glanacaktır. B¨
oylece y¨onetici gerekti˘ginde anında m¨
udahalede bulunabilecektir.
6
Geli¸stirme S¨
ureci & Takvim
G¨
orev Adı
S¨
ure
Ba¸slangı¸c
Biti¸s
Tasarım
10 g¨
un
1 Temmuz
10 Temmuz
PyQt ara¸stırılmasının tamamlanması
7 g¨
un
11 Temmuz
18 Temmuz
Kullanıcı Aray¨
uz Mod¨
ul¨
u
7 g¨
un
19 Temmuz
26 Temmuz
˙ cerik Filtresi Mod¨
I¸
ul¨
u
10 g¨
un
27 Temmuz
6 A˘gustos
Kullanım Kontrol¨
u Mod¨
ul¨
u
10 g¨
un
7 A˘gustos
17 A˘gustos
Kullanım Y¨
onetimi Mod¨
ul¨
u
10 g¨
un
18 A˘gustos
28 A˘gustos
G¨
ozetleme Mod¨
ul¨
u
15 g¨
un
29 A˘gustos
12 Eyl¨
ul
Test
15 g¨
un
13 Eyl¨
ul
28 Eyl¨
ul
Projenin teslimi
1 g¨
un
29 Eyl¨
ul
29 Eyl¨
ul
7
Proje Takımı
Mustafa Orkun Acar
[email protected]
¨ Bilgisayar M¨
ODTU
uhendisli˘
gi - 3. sınıf
Merve Bozo
[email protected]
¨ Bilgisayar M¨
ODTU
uhendisli˘
gi - 3.sınıf
4
Download

T¨UB˙ITAK Pardus Yazılım Kampı 2014