-2,000
-3,000
-4,000
1.1.07
KCK
KCK
Tutuklama
Tutuklama
Dalgası
Dalgası
I
II
KCK
Tutuklama
Dalgası
III
SİYASİ ŞİDDET / POLITICAL VIOLENCE
2007-2014 DAILY
5,000
4,000
3,000
2,000
1,000
0,000
1.7.12
1.4.12
1.1.12
1.10.11
1.7.11
1.4.11
1.1.11
1.10.10
1.7.10
1.4.10
1.1.10
1.10.09
1.7.09
1.4.09
1.1.09
1.10.08
1.7.08
1.4.08
1.1.08
1.10.07
1.7.07
1.4.07
Gezi Parkı
Eylemleri
1.4.14
1.7.14
1.10.14
1.7.14
1.1.14
1.10.14
MİT-Öcalan
Çözüm Süreci
1.1.15
1.10.14
1.7.14
1.4.14
1.1.15
1.1.15
1.1.14
1.4.14
1.10.13
1.10.13
1.1.14
1.7.13
1.7.13
1.10.13
1.7.13
1.4.13
SİYASİ ŞİDDET / POLITICAL VIOLENCE
2007-2014 DAILY
1.1.13
-6,000
1.1.13
-5,000
1.4.13
1.4.13
-4,000
1.10.12
-3,000
1.10.12
1.1.13
1.10.12
1.7.12
1.4.12
1.7.12
1.1.12
1.10.11
1.7.11
1.4.12
1.4.11
1.1.11
1.1.12
1.10.11
1.10.10
1.7.10
1.7.11
1.4.10
1.1.10
1.10.09
6,000
1.4.11
1.1.11
1.7.09
1.4.09
1.10.10
1.1.09
1.10.08
1.7.08
1.7.10
1.4.08
1.1.08
1.4.10
1.1.10
1.10.07
1.7.07
1.1.07
-2,000
1.4.07
1.10.09
-1,000
1
-1,000
1.7.09
6,000
Sayfa
1.4.09
1.1.09
1.10.08
1.7.08
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Siyasi İstikrar İndeksi (Sİİ)
Referans No: 130324
06-11.Ekim.2014 PKK/KCK Eylemlerinin
Profili ve Siyasi Ederi
SİYASİ ŞİDDET / POLITICAL VIOLENCE
2007-2014 DAILY
5,000
4,000
3,000
2,000
1,000
0,000
-5,000
-6,000
Kobani
Eylemleri
Reyhanlı
Patlamaları
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Türkiye’de alanında ilk ve tek etnik “Siyasi Şiddet”e dair sayısallaştırma
çalışmamız, Sİİ kullanıcılarına günlük olarak iletilmektedir. “Siyasi Şiddet”
indeks kapsamı özetlenmelidir: Toplumsal-etnik-dini siyasi şiddet olayları,
düzenli ordu formatlı ya da değil sınır ihlalleri, yabancı-zincir kuruluşlara yapılan
saldırılar, hukuki düzen ağır ihlalleri indeks kapsamındadır. Güvenlik kuvveti ve
halka topluca yapılan saldırılar, güvenlik kuvvetlerinde ağır kirlilikler, salgınkırım-afet v.b. genel sağlıkla ilgili gelişmeler, yazılı statüde, akademik denetime
tabi ve uluslararası standartlarda kaydedilmekte, filtrelenmekte, sınıflanmakta,
derecelendirilmekte ve ölçümlenmektedir. Anglo Sakson kapalı ölçümleri Sİİ’de
açık olarak yapılmakta; yurt dışında terörist bertarafı olumlu kaydedilmektedir.
İzah, Sİİ kullanıcılarında bulunan Felsefi Arka Plan metinlerinde tüketilmiştir. Tek
yılda meydana gelen on binlerce olayın tamamı, indeks içindedir.
06-11.Ekim.2014 Eylemlerinin Boyutları
I- Eylemlerin Hedefi: “Maksat Suriye'nin kuzeyindeki diğer bölgeler
ve Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi üzerinden gelecek askeri yardımın
ulaşması için Türkiye toprakları üzerinden Kobani'ye doğru bir koridor
açılsın. Türkiye IŞİD'e verdiği (iddia edilen) desteği kessin. Türk ordusu
Kobani'ye kara harekâtı yapmasın.” BBC, Kobani protestolarının
maksadını bu şekilde koymuş, dikkate alınmalıdır.
Kobani protestoları PKK/KCK’nın başlatıp genişlettiği, ilk hedefinde
BBC tespitleri bulunan eylem serisidir. Eylemlerin açıklanmış hedefi
Kobani görünmekle birlikte, ileri dönük daha geniştir. 06-11.Ekim
eylemleri; bürokrasinin çalışmasını felç etmek için kamu bina-araçteçhizat parkurunu tahrip (1), Doğu ve G. Doğuda sosyo-ekonomik
açıdan artan dindar kesim etkinliğini sınırlamak-geriletmek (2), Doğu
ve G. Doğuda şehirlerin daralan makro ekonomik ortamını KCK
unsuruna doğrudan / dolaylı düzenli gelir kapısına dönüştürmek (3)
dönükleşme yanında esas somutlaşma / fizikileşmesi, dindar kesim ve Ak
Sayfa
Eylemlerin polise-askere-kamu mal varlığına-bankalara-zincirlere
2
bulunmaktadır.
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Parti mensup / belediyelerinin mal varlıklarının yağmalanmasıdır.
Eylemlerin güncel vesilesi Kobani gelişmeleridir. Kobani vesilesiyle dindar
kesimlere ağır saldırıları açıklayan ve kolaylaştıran; Kobani’de savaşan G.
Doğu
kökenli
HİZBULLAH,
MUSTAZAF-DER
ve
HÜDA-PAR
mensupları, her üç cihetten IŞİD ile anlayış / dini birliktelik ya da bunlara
dair kuvvetli emare / algılardır.
II-Eylemlerin süre-kapsamı: 06-11.Ekim eylemlerinin süresi 6
gündür. Eylem başlangıç işareti Öcalan’ın topyekûn savaşa hazırlık
talimatıyla verilmiş, HDP talimatıyla eylemler başlatılmış, KCK talimatıyla
sahada uygulamaya geçilmiş, zor durumda kalındığında PKK dağ kadrosu
işleyişe kısmen dâhil edilmiştir.
Bu yönüyle, 06-11.Ekim eylemleri, Öcalan-HDP-KCK ve PKK ortak
irade ve eylem birliğini temsil etmektedir. Misalen; Lice eylemlerinde
Öcalan ve Kandil bütünlüklü talimat / istekliliği varit değil, HDP, gecikmeli
ve zorunlu olarak Lice eylemlerini tasvip etmiştir.
Eylemlerin bitirilmesinde; ülke kamuoyunda ederi bir yana sert
tepkime, Hükümet ve idareden etkili ve sert tepkime, Kürt kamuoyunda
tereddüt, HDP yönetiminde farklılaşma, HDP unsuru dindar elitte
farklılaşma amil olmuştur. “Türk” kamuoyunda tepkimenin yazın Bayrak
eylemlerinde ülke çapında geniş katılımlı gösteri sair şeklinde işletilmediği
belirtilmelidir. ABD, Avrupa, Rusya, Ortadoğu’da eylemlerin algılanma ve
yorumlanma biçimi, konsolide edildiğinde, eylemleri olumlayıcıdır.
PKK/KCK için eylemlerin kitlevi iştirakli halde sürdürülmesi
güçleşmiştir. Kısa sürede artan KCK kayıpları (dindar kesimin silahlı
savunma-tepkimesi), yitirilen kontrol (sivil ve askeri idarenin etkili
tepkimesiyle), KCK’nın kitleyi eylemlerden ayrıştırmasına,
eylem
yerlerini (Batıdan G. Doğuya ve semt olarak) seyreltmesine yol açmıştır.
Sayfa
mensubuna işkence ile infaz istisnadandır), eylem türünü azaltmasına eylem
3
profillerini düşürmesine (Suudi ve Suriye vatandaşına, KÖY-DER
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
KCK; eylemlerin devam ettirilme hatta daha üst düzeye çıkartılmasını
isterken sadece gençlere seslenmiş, eylemlerden halkın ayrışmasını
sinyalleşmiştir. KCK mesajlarını sürekli izlediğinizde son mesajdaki daha
üst düzey içeriğinin bağlamı, gençlerden, akıllı-spesifik-denetimli eylem
beklentisidir. İşleyiş ve gençlerden memnuniyetsizlik eklenmelidir.
Eylemlerin kapsamına dâhil edilmemesi gereken, Bingöl Emniyet
Müdürü saldırısıdır. Bu vakıanın 06-11.Ekim eylem serisine dâhil
edilmemesi; kitlevi iştirak barındırmadığı, dağ kadrosunun ya da eklemli
unsurunun ağır eylemi olduğundan, açıktır. PKK dağ kadrosu 06-11.Ekim
eylemlerinde, mesafeliliğini, kademeliliğini korumuştur. Kısmi istisnası;
Hani, Nusaybin, Cizre’ye yaklaşan / girenlerdir.
KCK moderasyonunda 06-11.Ekim eylemleri; sistematik-disiplinli
şiddet barındırmakta, kademeli biçimde, ilçe-semt-sokak-dükkân / hane /
şahıs düzeyinde spesifik hedefleri bertaraf etmeye yöneliktir. KÖY-DER
yöneticisi şeklinde spesifik hedefleme ve infazları varittir. Bu tür istihbaratı
elde etmek, güncellemek ve bu tür ortamda infazı denk getirmek güçtür.
Eylemlerin bitiş tarihi 11.Ekim, bu günden sonra kitlenin
eylemcilerden ayrışması, KCK genç unsurunun eylemlerde tekilleşmesi,
kitlevi eylem serisinin bittiğine işarettendir.
III- Eylem lokasyonları: Eylemlerin başlıca merkezi Diyarbakır’dır.
Eylemlere kitlelerin iştirakini başlatan ve genişleten, Diyarbakır’da halkın
tutumudur. Diyarbakır, PKK’ya müzahir halka dönük KCK disiplin ve
bütünlüğünün, sertlik ve kalibrasyonunun belirlenme ve yayılma yeridir. G.
Doğuda PKK’ya müzahir halk, Diyarbakır’da kitlenin tutumunu referans
almıştır. Şırnak istisna, il merkezinde KCK hâkimiyeti ve eylemlere kitle
iştiraki / motivasyonu topluca-çok yüksektir. Cizre-Nusaybin KCK
Sayfa
dindar kesim tepkimeleri güçlü, tepkime silahlı-etkilidir. KCK bu
4
etkinliğinin yüksek olduğu merkezlerdir. Batman, Siirt merkez, Bitlis’te
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
merkezlerde kitlevi dirençlerle karşılaşmış, şiddeti ciddi artırmak zorunda
kalmıştır.
Kızıltepe ve Mardin merkezde KCK’nın direnişle karşılaştığı,
direnişte Ak Parti yanlıları, dindarlar ve diğer bazı unsurun öne çıktıkları
belirtilmelidir. Dargeçit, dindar kesim direnişinin beklenmedik derecede
güçlü olduğu merkezdendi. Savur, Ömerli ve Mazıdağı’nda KCK etkinliği
düşük profil işletildi. Hakkâri’de kitle tutumunda Diyarbakır’ın referans
alınması daha belirgindir. Van’daki kitleyse Diyarbakır’ı referans almada en
az eğilimdeydi. Van’da KCK unsuru ve kitle, diğer illerdeki etkileşimden
farklılaşmakta, kitle daha baskın karakter sergilemekteydi. Van’da dindar
kesim direnişi son derece güçlü, buna rağmen yanına kitleyi almış KCK’nın
sertliği, bilhassa Erciş’te yıkıcılığı barizdi.
Kuzey istikametinde Doğu Anadolu’ya geçildikçe orta ölçekli
yerleşimlerde KCK kontrolünün etkili olduğu, daha büyük yerleşimlerde
KCK kontrolünün azaldığı izlenmiştir. Doğu ve G. Doğuda yerleşimlerde
dindarlık arttıkça KCK’nın keskinleştiği, dindarlık arttıkça KCK sosyal
kontrolünün ivme kazandığı geçici tespittendir. KCK sosyal kontrolünün
06-11.Ekim eylemlerinde G. Doğuda somutlaşma biçimi, gerektiği yerlerde
kapı kapı dolaşarak eyleme davettir. Kitlenin iştirak ettiği eylemlerde ve
sokak başlarından çıkışlarda çekim yapan KCK unsuru gözlemlenmiş, yol
açacağı baskı eklenmelidir.
KCK’ ya; Erzurum’da Türkçü, Bingöl’de dindar kitle tepkimelerinin
etkinleştiği belirtilmelidir. Muş merkez-ilçeleri, dindarlık eksenli olmak
üzere KCK ile sert çatışmaların kitlevi düzeyde gerçekleştiği yerlerdir. KCK,
bu illerde ciddi ve silahlı direnişle karşılaşmıştır. Ş. Urfa’da KCK etkinliği
ağırlıkla Viranşehir-Birecik Siverek’te söz konusu, Ak Parti yanlılarından,
dindar kesim ve Arap kökenlilerden KCK’ya ağır silahlı dirençlilik
Sayfa
kontrollü, eylemlilik son derece bilinçli, halkı ve esnafı karşısına almamak
5
izlenmiştir. Tunceli’de KCK unsuruna kitlenin yanaşması son derece steril-
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
bakımından özen belirtilmelidir. Tunceli’de KCK unsurunun kitle ile
etkileşiminde kitlenin siyasi bilinçliliği dikkat çekicidir.
KCK 06-11.Ekim eylemlerinin Ankara’da etkinliği sıfıra yakındır.
Batı illerinde kitlevi iştirakler çok az, İstanbul’da kitlevi iştiraklerde yağma
saikı Esenyurt) belirtilmelidir. Esenyurt’ta 2009 sel vakıasında benzer
davranışlar, KCK eylemliliğinin fırsat görüldüğüne, nazikâne KCK’nın
kitlece araçsallaştırıldığına delalettir. Batı illerinde KCK eylemlerinde aşırı
sol bazı grupların eylemlere iştirakleri ilk gün itibariyle izlenmiş, devam
etmemiştir. Gazi ve diğer mahallede KCK, yer yer silahlı Türkçü tepkimeyle
muhatap, polisten yardım istenmiştir. Vakıa serisinde İstanbul 29 ilçesinde
KCK eylemine rastlanmıştır. İzmir’de KCK kitleyi yanına almakta daha
başarılı görünse de hacim çok düşüktür.
G. Antep ve Adana’da dindar ve Türkçü, Mersin’de Türkçü tepkime
KCK beklentisinin üstündedir. Bu illerde KCK, hedeflemesi aksine yanına
kitleyi almakta zorlanmış, yanına kitle almaktan imtina etmek zorunda
kalmıştır. Bu üç ilde KCK yanında saf tutmak, kitlelerin üstlendiği risklerin
kalıcılığını hatırlatmış (öne çıkartmış), ileri dönük ağır potansiyel
belirtilmelidir. KCK, bu illerde yanına kitleyi almaktan ya vazgeçecek ya da
ağır gettolaşmayı tesis ve muhafaza edecek güç edinmeye / örgütlenme
değişimine yönelecektir.
Toplamda 36 il ve 106 ilçede eylem kaydımız bulunmaktadır.
Detaylar aşağıda tabloda yansıtılmıştır. İl-ilçe ölçekli değerlendirmelerde
yerel
bilgilerin
kullanıldığı,
karşılaştırmalı
değerlendirmelerin
veri
sağlayanların biri birilerini dinlemedikleri ortamda üretildikleri, faslın
kredili okunma gereği hatırlatılmalıdır.
IV- Eylemlerde yol açılan ölüm / yaralanmalar: Medyada yer alan
güvenilirdir. Ölüm rakamlarına medyada yüksek hassasiyet, durumu bire bir
6
izleme ve anında yansıtma, hatta beyin ölümü / ağır yaralanmaları sağlık
Sayfa
ölüm rakamları, daha önceki vakıa serilerine nazaran ilk kez bu derece
S Bilişim Danışmanlık
merkezlerinden
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
bilgi
alarak
yansıtma
ilginç
gelişmedendir.
Ölüm
vakıalarının toplamda ve il bazında dökümlü yayımlanmalarına hassasiyet
gösterilmiştir. Medyada ölümlere dair abartma, şüphe uyandırma, panik
yaratacak ya da yatıştıracak şekilde yayımdan kaçınma izlenmiştir.
Yaralanmalardaysa durum farklıdır: İçişleri Bakanı E. Ala
yaralanmalara dair rakamları olduğundan düşük vermiştir. Bölgede KCK
unsurunun kendi sağlık teşkilatına yaslanmak istediği, resmi kurumlardan
sağlık hizmeti almaktan kaçındığı (PKK’nın durumu ayrıdır, PKK/PYD
devlet hastanelerinden tedavi alabilmektedir), başta Diyarbakır BB,
bölgedeki belediye sağlık merkezlerininse hukuki takibi güçleştirecek
tutumda
oldukları
belirtilmelidir.
KCK
“genç”
unsurunun
bazı
yaralanmalarda sağlık hizmeti almak istemediği eklenmelidir.
Sİİ kapsamında yaralı kaydı 897, Ala’nın verdiği rakam 351’di. B.
Arınç 13.Ekim’de rakamı 415’e revize etmiştir. Diğer vakıa serilerindeki
daha düşük şiddet, dindar kesimin PKK karşısında silahlı direnişi, ortada
çok sayıda çatışmacı silahlı örgüt / yapılanma / gruplaşma / çatışmacı fiili
durum dikkate alındığında gerçek yaralı sayısı Sİİ kaydının da çok
üstündedir. HİZBULLAH-KCK, Ülkücü-KCK, v.d. unsuru silahlı çatışmış,
kalabalık mahallerde saatlerce karşılıklı silah atılmış,
hukuki takipten
kaçınmak için yaralanmalar saklanmıştır. Bazı il-ilçelerde; İstanbul, G.
Antep, Adana, Mersin, çoğu özel sağlık merkezlerinin yaralanmaları
“Türkçü” saikla sakladıkları tahmin edilmektedir. Bu illerde kamu sağlık
merkezlerinde de benzer tutum tahmin edilmektedir.
V-Eylemlerde gözaltılar: Gözaltılara dair E. Ala açıklaması
1.024’tür. Ala’nın açıklamasından sonra gözaltılar devam etmiş, bu tür
vakıa serisinde anında gözaltıların toplama nazaran düşük kalabildiği açıktır.
Eylemlere dair kamera kayıt izleme ve arşivlerle eşleştirme ertesi
Sayfa
7
gözaltıların hacim kazanması gereklilik ve makul beklentidendir. Arınç,
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
13.Ekim’de gözaltı sayısını 1.954 olarak revize etmiş, olumlu izlenmiştir.
Arınç’a göre tutuklama 275, olumlu gelişmedendir.
06-11.Ekim eylemlerinin en hasarlı yönlerinden biri; anında
gözaltı sayı ve kalitesinin son derece düşük oluşudur. Diyarbakır’da
gözaltı sayı ve kalite düşüklüğü, dikkat çekicidir. Sİİ kapsamında gözaltı
sayısı Ala açıklamasından sonraki kayıtlarla birlikte 1.496’dır (14.10.2014,
saat:11.00). Bu husus / farklılaşma kritiktir. Sİİ kapsamında gözaltı daha
düşük, anlık-çabuk salıverme şeklinde bazı gözaltıları yakalayamamaktayız.
Bu tür gözaltıların, teknik karşılığıyla 24 saati bulmayan / aşmayan
gözaltıların ederi düşüktür. İlk olarak gözaltıların kalite düşüklüğünü,
kamera kayıtlı-delilli-bağlayıcı ifadeli sair olmadığını, ikinci olarak polisin
bazı yerde baskı altında oluşunu gösterir. Nitekim sadece gözaltıların derhal
bıraktırılması için KCK eylemleri görülmüş, etkili olmuştur. G. Doğu
şartlarında eylem, gözaltı ve ardından KCK’nın emniyet önünde toplanıp
tehdit-baskıyla gözaltındakileri bıraktırması, işleyişi gözaltı olarak kabul
etmek, gerçekçi ve sağlıklı değildir.
Tutuklamalar / yargı yerlerinin tutumu faslı karmaşıktır: Kabine,
daha bir hafta önce Adalet Bakanı ve Başbakanlık Müsteşarı’nı HSYK
seçimleri ve MİT-Öcalan çözüm sürecinin aksatılmaması için başta
Diyarbakır-Van Ağır Ceza Mahkemeleriyle il savcılıklarına, bölgedeki
adliyelere göndermişti. Kabine’nin iddialı-kararlı siyasi mesajı, daha haftası
dolmadan yerle bir olmuştu. KCK unsurunun tahliye edilmesine dair yakın
dönem Kabine ısrarı ortadadır.
Yargıda cemaat etkinliği tartışmaları sıcak, MİT-Öcalan çözüm
sürecine dair siyasi çekişme ortadayken 06-11.Ekim eylemleri, yargı
yerlerinde ciddi konsolidasyon kaynağıdır. Kabine’den ya da herhangi siyasi
Sayfa
davranmasını beklememek gerekmekle birlikte acele edilmemelidir.
8
söylemden, bundan böyle yargı yerlerine dönük KCK unsuruna yumuşak
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Tutuklama kararlarının hukuki alt-yapısına göz atıldığında; “terör
örgütü adına suç işleme”, “polise mukavemet”, “mala / kamu malına zarar
verme”, “yağma”, “toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet”
bulunmaktadır. Mala zarar verme ve yağma suçlarının bir kısmı muhakkak
şikâyete dayalı takip edilecektir. Malına zarar verilen dindar kesim ve Ak
Parti’lilerin, bina-araç teçhizatın zimmetlendiği kamu personelinin şikâyet
ve teşhislerde sıkı aktivitesi beklentidendir.
VI-Sahada taraflar ve pozisyonları: 06-11.Ekim eylemlerinin
sahadaki
taraf-aktörlüklerini
özneleştirmek,
saymak,
eksenleştirmek,
sınırlamak, hayli güçtür. PKK/KCK yanında HİZBULLAH, MUSTAZAFDER, HÜDA-PAR, Ülkücüler, Türkçü hassasiyette örgütsüz küçük gruplar,
bazı il-ilçede örgütlülüğü bulunmayan dindarlar, Ak Partililer, şiddet
üretmişlerdir. Kitleler karşı karşıya gelmiş, kiminde eksen kaynağı din,
kiminde etnisitedir. Kitleler karşı karşıya gelmiş, silahlı-kesici aletli olarak
kıyama girişmişlerdir. Gruplar karşı karşıya gelmiş, meydanda ağır işkence
ve toplu saldırıyla biri birini zalimce öldürme varittir.
Kitlevi karşılıklılık hallerinde üretilen şiddet ızdırar hali ya da ağır
tahrik barındırdığından sivil toplumcu hatta idari yaklaşıma nazaran tolore
edilebilirdir. Esas olan şudur; 06-11.Ekim eylemleri göstermiştir ki, sadece
KCK ve G. Doğuda dindarlarda değil, tüm Türkiye’de siyasi şiddet yapısal /
içkindir.
06-11.Ekim eylemlerinde en yıkıcı aktörlük, henüz tahliye edilmiş
KCK’lılardı. Başlıca yönlendirme-planlamayı, en önemlisi hangi semtmahallede ne hacimde genç grubuyla ne tür eylem yapılacağını koordine
etmekteydiler. Emniyet müdürlüklerinin çevik kuvvet koordinasyonunun
asimetriği, KCK elindeydi. Emniyet TOMA’larının hangi olaya ne zaman
geleceğini, koruma aracının nasıl eşlik edeceği, geçeceği güzergâh ve en
Sayfa
9
uygun saldırı yeri-zamanı KCK tarafından belirlenmekteydi.
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
KCK, helikopterle izlemenin yol açacağı emniyet müdahalesini az çok
kestirmekteydi. Emniyetin vinç-dozer sair araçlarını etkisiz hale getirmek
için şehir içinde teknik sair önlem üretmekteydi. Özelikle meskûn mahal
gece eylemleri etkiliydi. Özellikle ilk gün gece eylemleri polisi ciddi bloke
etmiş, lojmanlara saldırılar, meydanların boş kalması ve 06-11.Ekim eylem
serisinde güçlü başlangıç kıvılcımının zeminidir. Diyarbakır’da emniyetin
hacimli kitleler karşısında şehir merkezinde G. Doğu aksına doğru SurDicle nehrine sıkıştırılmama, Güney aksında havaalanına sıkışmama kaygısı,
KCK’ ca etkinlikle kullanılmıştır.
Kamu bina-araçlarının ve teçhizatın yakılma-tahrip edilmesinde
KCK’ca kullanılan teknik-malzemeler, tecrübeli-becerikli eylemlere işaret
etmektedir. Emniyetin vereceği tepkiler az çok bilinmekte, semt-mahalle
planlaması buna göre yapılmaktaydı. Dindar kesim ve Ak Parti
mensuplarının işyerlerine saldırılarda sistematiklik, ani-hacimli biraraya
gelerek hareket eden ve dağılan kalabalıklar dikkat çekmiştir. Polise nazaran
bu iki kesime yönelik saldırılarda eylem gruplarının daha hacimli
tutuldukları izlenmiştir.
KCK; ölen / yaralanan / gözaltına alınan ya da tutuklanan her
mensubuna derhal vekâlet işlemi tesis ettirerek avukat temin etmekte,
toplulaştırılmış vekâletler, örgüt içi kontrolde kritik husustandır. Terör
suçlarında toplulaştırılmış vekâlet düzeni kırılmadıkça “ferdi” düzeyde
demokratik çözümlere varmak güç, eklenmelidir.
06-11.Ekim eylemlerinde sokağa çıkma yasağı ilanı ve askerlerin
şehirlere girişleri, dağ kadrosunun araçlı halde oluşu ve şehir
girişlerinin askerlerce kesilmeleri, fiziki temassızlık, KCK unsurunu
şoke etmiştir. KCK bazı mensupları hayatlarında ilk kez sokağa çıkma
KCK’lı
gençlerin
mahalle-semt-ilçe
ölçeğini
aşan
Sayfa
grubunda
10
yasağıyla karşılaştığından şoke olmuştur. Sokağa çıkma yasağı, 14-18 yaş
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
eylemliliğini muazzam baskılamıştır. Hayatlarında ilk kez sokağa çıkma
yasağı ve bu hacimde asker gören KCK unsuru / faktörü, gözetilmelidir.
06-11.Ekim
eylemlerinde KCK, dindar kesim
ve Ak Parti
mensuplarının silahlı tepkimesiyle ilk iki günde 13 kayıp vermiş, kullanılan
pompalı tüfeklerle yüzlerce yaralı söz konusuydu. KCK; PKK ya da geniş
kitleleri sokağa kontrolsüz hatta başarısız biçimde çıkartmanın ağır geri
dönüşüyle eylemlerin ikinci ve üçüncü günü “skora” yönelmiştir. Bu
periyotta KCK tarafından bir istisna hariç “salma” biçimde adam
öldürülmüştür.
06-11.Ekim eylemlerinde tüketilmesi gereken öncelikli soru; Doğu
ve G. Doğuda KCK eylemlerine Kürt halkının iştiraki, derecesi, dağılımı,
saikı, eylem süre sonunda ayrışmasının varsa sistematikleşmiş sebepleridir.
Özneleşme yapılırken KCK yanında yekpare Kürt halkı ifadesi sakattır. Bu
sakatlığı aşmak, aşmayı denemek akılcı ve gerçekçi değildir.
06-11.Ekim eylemlerinde Kürt halkı, KCK yanında; hacimli,
kararlı, kalıcı biçimde yer almamıştır. Buna mukabil, Kürt halkının
KCK yanında yer aldığı eylemlerde ürettiği güç muazzamdır. Cizre ve
Nusaybin’de halk KCK yanında yer aldığında asker sınırı kontrol
edememiş, asker ateş açsa da, yerinde kalamamıştır.
Van, Muş, Batman, Ağrı, Bingöl, Bitlis, Siirt’te halk, KCK yanında
yer alırken ağır tahrik ve dindarların Kobani’de IŞİD ile birlikte savaştıkları
algısı etkindi. Buna rağmen halkın KCK yanında oluşuna eşlik eden ağır
yağma, dikkate alınmalıdır. Dindarların ve Ak Parti’lilerin, Ak Parti’li
belediyelerin, marketlerin, banka ve PTT’lerin, dershanelerin, sair mekânın
malları yağma edilirken PKK/KCK ve onun siyasi söylemi ya da eylemlilik
Sayfa
için dahi mümkün değildir.
11
beklentisi ayrımlanamaz. Ayrımlayamama KCK unsuruna mensup eylemci
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Yağma hacmi-yaygınlığı o derece geniştir ki, eylemlerdeki siyasi ve
“eko-politik” saikı biri birinden ayrımlamak imkânsızlaşmıştır. Cizre ve
Nusaybin’deyse halk KCK yanında yer alır sınırı her ne olursa olsun kısa
süreli dahi olsa açmak için asker ateşi altına girerken halkın saikı ekopolitiktir denemez.
Ak Parti-B. Atalay, 06-11.Ekim eylemlerinde eylemci sayısını
122.000 olarak açıklamıştır. 106 İlçede 6 günlük eylemlilik dikkate alınırsa
ortalama eylemci sayısı 200 altında kalmaktadır. Bu rakam makul,
görüntüler ortada, 200 eylemcili vakıa sayısı bulmak bazen güçtür. Eylemci
rakamına itibar edilirse 06-11.Ekim eylemlerinde Kürt halkının iştiraki
yoktur. Arınç; 13.Ekim’de olay başına (1.419 toplam olay; 10-11.Ekim
itibariyle) eylemci sayısını yaklaşık 85 olarak teyit etmiştir.
Fasıl
başında
değinildiği
üzere
sahada
taraf
/
aktörlükleri
özneleştirmek güçtür. Bazı eylemde halk, polise, apartman çatılarından
kilodan fazla ağırlıkta taş atmaktadır. Bazı eylemde halk, bırakın polis sugazı, asker kurşunu altına girmektedir. Fasıl konsolide edildiğinde on
binlerce ölçeğinde halk, KCK eylemlerine iştirak etmiştir. Buna rağmen
Atalay haklıdır; Mart.2009 Nevruz’u, diğerleri hatırlatıldığında, tek terörist
cenazesinde yüz binleri zorlayan kitlevi iştirak gözetildiğinde, 06-11.Ekim
eylemlerinde Kürt halkının kitlevi iştiraki düşüktür. 06-11.Ekim
eylemleri çoğu 14-18 yaş grubundan KCK’lı gençlerin eylemleriydi
şeklinde değerlendirme makul görünmektedir.
Doğu ve G. Doğuda KCK eylemlerine direnç gösteren dindar
kesimlerin ve Ak Partililerin eylemler esnasında sahada aktörlük biçimleri
irdelenmelidir: Kendini savun, gerekirse silah kullan, hukuki takipten
halen
MUSTAZAF-DER (kısmen)
kurulmamış, nedeni malumdur!
(14.Ekim)
HİZBULAH,
HÜDA-PAR,
ölen mensupları için taziye çadırları
12
Bölgede
Sayfa
korkma!
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Eylemler esnasında iki kez iki farklı yerde eylemci vuran Ak Parti
yönetici ve birlikte hareket ettikleri akrabaları söz konusudur. 06-11.Ekim
eylemlerinin belki en ciddi hasarı, Ak Parti’lilerin bölge halkıyla
etkileşiminde yol açılandır. Bölge halkının Ak Parti yönetici ve
mensuplarıyla
zıt
konumlanışı,
keskinlik
kazanmıştır.
Keskinliğin
artmasında siyaset bir kenara eko-politik dinamikler ağırlık kazanmış,
yaygın-şiddetli yağma teyididir. Terör zararlarının tazmin sürecinde Ak
Parti yerel teşkilatlarının devre dışı bırakılmaları, önemlidir.
Bölgede gerek dindar kesimler gerekse Ak Parti yönetici / mensupları,
aynı Kabine’den yargı yerlerine dönük yanlış sinyal üretiminde olduğu gibi
siyaseten ters dalgada yakalanmışlardır. MİT-Öcalan çözüm süreciyle
bölgede PKK/KCK’nın kazandığı saha hâkimiyeti, il-ilçelerle PKK dağ
kamplarının artan muazzam etkileşimi, bunun yol açacağı “mahalle baskısı”
kestirilebilirdir. G. Doğuda 06-11.Ekim eylemlerine dek mahallenin genel
havası, TC yanlısı olanlar için, Ak Parti mensup ve dindar kitleler
bakımından, aleyhteydi. Mayıs-Haziran’dan beri farklılaşma potansiyelleri
görülse de “asker” oyun dışı kalmıştı! Mayıs-Haziran’dan beri bürokratların
çözüm sürecine artan direnişi varit ancak bu, mahalle baskısını
ivmelendiriciydi.
Bu cihetten bakıldığında 06-11.Ekim eylemlerinde çok uzun aradan
sonra ilk kez ilan edilen sokağa çıkma yasakları, askerin şehirlere girmesi,
“TC” devlet yanlısı kesimleri, dindar kitleleri ve Ak Parti mensuplarını
şaşırtmıştır. Oyun dışı olarak konumlandırılan askerin; beklenmedik,
özgüven-disiplini, yüksek moral ve siyasi irade talebiyle devreye alınması,
olağan ve sosyal medyada-kamuoyunda-fısıltı âleminde gelişmeye dair
işaret üretilmemiş olması, değinilen kesimlerde hafif şok yaratmıştır.
ve hukuki off-side’a yol açmıştır. Eklenmesi gereken; çözüm sürecinin
Sayfa
hukuki takipten korkma modaliltesi, yakalanılan ters dalgayla birlikte siyasi
13
Dindarların ve Ak Parti’lilerin kendini savun, gerekirse silah kullan,
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
getirdiği doğal uzantı olarak bu derece etkinlik kazanmış KCK’nın kitlevi
eylemlere
giriştiğinde
polis-jandarmanın
aile-lojmanlarını
korumaya
odaklanacağı, sivilleri ortada bırakacağı düşüncesinin daha doğrusu
devletten ümit kesmişliğin gereği, kendini savun, gerekirse silah kullandır.
Bunun; TC yanlılarının, dindarların, Ak Parti mensuplarının anlık
tepkisi olarak işletilmediği, izlenen iki yıllık siyasetin yapısal uzantısı
olduğu hatırlatılmalıdır. Asker devreye girmiş, polisler eylemlerin ikinciüçüncü günü sert müdahalelere yönelmişse hukuki takipten korkmadan
kendini savun gerekirse silah kullan, yanlış, en azından düşük akılcı
stratejidendir. Durumu; MİT-Öcalan çözüm sürecinin bölgedeki sivillerde
yol açtığı yan maliyeti görmek gerekmektedir.
Siyaset; fiziki-güvenliğe dair yanlış politika / mesaj ürettiğinde geniş
kitleleri zor durumda bırakmaktadır. Öyle ki; olayların varacağı boyutu
sahada düzgün kestiren Ak Parti, “büyük il” merkez bina eşyalarını
eylemlerden hemen önce boşaltmıştı! Davranışın etik yönünü raporlama
dışı bıraktık. Durum özeti, çözüm sürecinin devlete güvenenleri açıkta
bırakmasının 06-11.Ekim eylemleriyle somutlaşmasıdır. Devletin yol açtığı
ümidi kesme ve sahada kendi başının çaresine bak algısının bir daha
tekrarlanmama gereği izahtan varestedir.
Sahada bürokrasinin yaklaşık Mayıs’tan bu yana MİT-Öcalan
çözüm sürecine artan dirençliliği, diğer raporlamalarda nakledilmişti. Siyasi
hedeflemelerde bürokratik direncin yol açacağı bozukluk / aksaklıklar bir
kenara konulsun. Bürokratik artan direncin PKK/KCK’yı ne derece
etkilediği kritik husustandır. Siyasetin, Öcalan’ın ve MİT’in bu derece aktifbelirleyici olduğu süreçlerde PKK’nın gözü sahadaki polis / asker değildi.
Belki aksi geçerliydi!
ile etkileşimi, PKK/KCK karşısında kısa sürede-tereddütsüz yekpareleşti.
14
MİT-Öcalan çözüm sürecine artan dirençliliğiyle bürokrasi; 06-11. Ekim
Sayfa
06-11. Ekim eylemleriyle sivil-askeri bürokrasi, bürokrasinin Ankara
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
eylemleriyle, siyasi-etik olduğu gibi teknik açıdan da haklılığını
kamuoyunda tescil ettirdi. Doğu ve G. Doğuda asker-sivil arasında, özellikle
komutan-valiler arasında bozulan etkileşimde askerin tutumu haklılık
kazanmıştır. Valiler, Ankara’dan gelen çözüm sürecine uyun talimatının
kalktığını somut olarak yaşamışlar, “idari” karizmaları çizilmiştir.
Daha önemlisi, PKK/KCK karşısında izlenecek tutumda Kabine,
bürokrasiye paralelleşmiştir. Kabine, asker-sivil bürokrasiyi PKK/KCK
karşısında en sert tutum için talimatlandırmıştır. Merak konusu; sert tutum
talimatlandırmasının süresidir. Siyasette her daim Kabine’ye paralelleşen
bürokrasi kaide ve siyasi istikrarın / doğrunun göstereni değil, aksi de
caridir.
06-11. Ekim eylemlerinde sahada polis-jandarma-askerin tepkimesine
dair teknik detaya girilmeyecektir. Diyarbakır’da polisin icraatında türlü
aksaklık; yollara düşürülen elektrik direklerinin, bombalı tuzaklamaların,
belediye müdahalelerinin polisi frenlediği izlenmiştir. Polis, yer yer semtcadde-sokak bütünlerini komple gazlamak zorunda kalmıştır. Evlere, küçük
çocuk-bebeklere-hamilelere hassasiyet yitirilmiştir. Polis özel harekâtın
üçüncü / dördüncü gün sert müdahaleleri, şehir içlerinde operasyonlarda
şedit tutumu, marş-hakaret sair davranışı izlenmiştir.
Diyarbakır’da Emniyet Müdürü henüz göreve başlamış ve ilde cemaat
operasyonları yürütüldüğünden, başta terörle mücadele / güvenlik /
istihbarat birimleri, kısmi mefluçtu. MİT, Kolordu ve Jandarma, açığın
kapatılmasına, polise destek vermiştir. KCK her mensubunun kullandığı
facebook / twitter hesapları, polisin bunları izlese de müdahale edemeyeceği
düşüncesinde KCK, polisin işini kolaylaştırmıştır. Asker-polis birarada
müdahale olmasaydı Diyarbakır’da iş zora girecek, Kabine, durumu iyi
Sayfa
sivil halktan alınan destek, sahada durumun dikte ettiği devinimlere
15
/ yerinde, en kritiği, zamanında okumuştur. Adana-Mersin-G. Antep’te
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
dirençsizlik izlenmiştir. Polisin konsolide disiplini, daha doğrusu yüksek
disiplini soru işaretidir.
Askerdeyse yüksek moral-disiplin, yeni-sağlam ve güçlü görünümde
araç-teçhizat, kıyafet ve botlarla birlikte ehil ve kararlı asker imajını devreye
sokmuştur.
Asker
için
olumsuz
istisna,
Cizre-Nusaybin’de
sınır
korumadadır. Sivil idare için söylenecek çok şey yoktur; silah dükkânlarını
zamanında kapatmayan kaymakamlıklar, Şırnak il merkezinde şehir
meydanına sırtını dönen vali, izlenmiştir. Okulların yakılacağı az çok belli,
fiziki
tedbir
hemen
hiç
üretilmemiş,
zamanında
yeterli
koruma
sağlanmamıştır. Bazı ilçelerde gidilecek okul bırakılmamış, eğitimde mevzii
çökmeye yol açılmıştır. Başbakan Davutoğlu’nun yıkılan-yakılan yere gül
dikeceğiz söylemi, bürokrasinin açığını “da” kapatıcı, eklenmelidir. Müzahir,
Sayfa
16
mülaki bilahare müdahil Başbakan, işlevsel olduğu kadar elzemdir.
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
06-11.Ekim Eylemlerinin İşletilişi
Eylem-Vakıa
SerisiAdlandırma
Dönem / Süre
(6 Gün)
Eylem / Protesto / Gösteri
Yapılan İl-İlçe Merkezleri
Ölü
Yaralı
Gözaltı
Notlar (Başat Eylem Saikları, Karşılıklı Etnik Çatışma, Bürokratik Tutum-Tonlama, Kepenk / Yol
Kapatma, Zincirlere (Market, Banka) Saldırı, Kamu Binlarına Saldırı,Yağma, Halkın Kitlevi
İştiraki )
MUS TAZAF-DER ve HÜDA-PAR binalarına saldırı , polis şehir merkezinde dindar-şüpheli olarak listelenen evlere
baskınlar yaptı, silah ve kadro topladı. Karşılıklı etnik-dini çatışma görülmüş, çocuk kavgasıyla başlamış çatışma, uzun
namlulu silahlarla yaralama barındırmıştır. Polis-Özel Harekat helikopterlerle müdahale etmiş, müdahalede gecikme
varittir. Küçük Dikili'de Kürt göstericilere sivillerce ateş açılmış, Gülbahçe'de dindarlara saldırı görülmüş, taş ve sopasatırlarla yaralama vardır. Gülbahçe'de dindarlardan karşı saldırı, uzun namlulu silahlarla ev tarama, Gürselpaşa'da
dindarların işyerlerine saldırı, kepenk kapatmayanları satırlarla yaralama vardı. S aldırgan olan taraf hem PKK hem
dindarlardı. Yollarda barikatlar kurulu, mahallerini koruyan eli silahlı gençler nöbetteydi. Dindar kesim eylemciler de
kitlevi halde PKK'lılara saldırmıştır.
Dini-Etnik
Çatışma, Kobani
Protestoları
06-11.Ekim.2014
Kobani protestoları
"
Adıyaman
14
Kobani protestoları
"
(2) Ağrı-Merkez, Patnos
170
Kobani protestoları
"
(2) Antalya-Merkez, Kepez
4
Merkezde ve Kepez'deki eylemlerde yol kapatma ve barikat görüldü, sebze halinde toplanan PKK müzahirlerinin yıkmatahrip eylem girişimi yarım kaldı..Hal etrafındaki eylemde "yenildiklerini" düşünen PKK yanlıları merkezde sosyal
medya aracılığıyla tekrar toplanıp eylem yapmak istedi, kitlevi iştirak düştü.
Kobani protestoları
"
Ankara
7
Düşük profil az katılımlı eylemler.
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Aydın-Germencik
Kobani protestoları
"
(2) Batman-Merkez ve Gercüş
1
57
42
HÜDA-PAR'a silahlı saldırı , dindar vatandaşlara kitlevi saldırılar, dindar kitlenin yüksek dirençliliği ve dayanışması
katliamı önledi, kamu binalarına kuvvetli saldırılar yapıldı.
Kobani protestoları
"
(3) Bingöl-Merkez, Genç, Karlıova
1
2
22
PKK'lı göstericilere Hizbullah silahlı saldırı ve polis müdahalesi, Genç'te iş makineleri yakıldı. İkinci gün dindarPKK'lı çatışması ve ölüm-ağır yaralanma vardı. S on gün PKK'lı silahlı saldırısında yaralı siviller vardı.
Kobani protestoları
"
Bitlis-Merkez
Kobani protestoları
"
Bitlis-Hizan
Kobani protestoları
"
(2) Bitlis-Tatvan, Ahlat
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Bursa
Kobani protestoları
"
Çanakkale
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Denizli-Merkez
Düşük profil az katılımlı eylemler.
(8) Diyarbakır-Merkez, Bismil,
(Çınar, Eğil, Ergani, Hazro, Kocaköy
ve Kulp'ta sokağa çıkma yasağı)
PKK'nın dindar vatandaşlara saldırılarında 3 kişi öldü, Yusuf-i Der, Köy-Der, CAMİ-DER'e saldırı 7. Kolordu'dan
ayrılan mekanize birlikler şehir girişlerine yöneldi, araçlarda karartma uygulandı. S abahtan itibaren soğağa çıkma
yasağına uyum. Eğil'de HÜDA-PAR merkezine saldırı, Molotoflama, dindar şahıslara saldırılar. Dindar ve PKKK yanlısı
gençler, Hizbullah-IŞ İD ve Biji PKK diye bağırarak silahlarla bodoslama birbirlerinin üzerine saldırdı. S okağa çıkma
yasağına uyum yüksekti. Münferit sokağa çıkma ihlallerinde idari tepkime yumuşaktı. HÜDA-PAR, PKK yanlısı 10
kadar genci alıkoyup polise teslim etti. S adece yanında tesettürlü kadın olduğu için bir baba (M.E.) katledildi.
Helikopterler polisi yönlendirerek sokak hakimiyetini PKK'lılara bırakmama gayretindeydi. Diyarbakır'ın hemen her
bölgesi en çok yağma yapılan yerdi. Dindar kesim ev-işyerleri yakıldı, Molotoflandı. Üçüncü günde polise saldırılar
sürdürüldü ancak sertleşen polis ateşiyle yaralanan PKK'lı gösterciler vardı. 4.Gün polis, mahalle mahalle
operasyonlarla KCK'yı ağr baskıladı.
"
(5) Diyarbakır-Lice, Silvan, Dicle,
Hani ve Ergani
33
11
PKK'lılardan polise karşı sert saldırılar, polisten sert müdahaleler, dindar-PKK'lı çatışma düzeyi nispi düşüktü.
22
İl merkezinde polis etkinliği nispi güçlüydü, Patnos'ta Ak Partli belediye binaları tahrip edildi, banka ve işyerleri
yakıldı, halkın şedit tutumu dikkat çekiciydi.
Düşük profil az katılımlı eylemler, ikinci günde de görülen geçici yol kapatma.
PKK saldırıları, dindarların ev-işyelerini tahrip, Cami yakma. 10.Ekim'de dindarların evleri işyerleri yağma edildi.
2
Polisle çatışan PKK'lılar, sert müdahaleler, taş ve Molotof atma.
12
21
Dindar şahıs ev-işyerlerine saldırı, çok sayıda ev-işyeri-araç tahribi.
1
17
Düşük profil az katılımlı eylemlerde sivil tepkime.
3
13
97
13
189
Düşük profil az katılımlı eylemler.
Halkın iştirak ettiği eylemlerde ilk gün polis ve jandarma çekingendi. Yol kapatma, barikat kurma, polise taş atma
varitti. Göstericilerce havaya ateş açılmıştır. Ak Parti ilçe binasına saldırı, Molotoflama, Ak Parti'den ve göstercilerden
karşılıklı ateş açma. S ilvanda halk son derece şedit ve polisi geriletmekteydi. S ilvan, Bismil, Lice, Dicle ve Hani; gece
sokağa çıka yasağının devam ettiği ilçelerdi. Üçüncü gün Hani'de dağ kadrosu devrede görünmüş, dindar kesim evişyerleri yakılmış, Molotoflanmıştır. PKK dağ kadrosu ilçeye inince Hani'de polis geri çekilmiştir. Lice'de karakola
bombalı saldırı denenmiş, asker sert karşılık vermiştir. 4. Gün Diyarbakır'ın Hani ilçesinde, bölücü terör örgütüne müzahir
gruplar, ilçe merkezinde toplanarak, kamu kurumlarına ve Emniyet Müdürlüğü ekiplerine taş, sopa ve molotofkokteyli ile
saldırıda bulundu. Olaylar esnasında, TEDAŞ'a ait bir araç ve bir trafo yakılırken, PTT binasında maddi hasar meydana geldi.
17
Kobani protestoları
"
1
Sayfa
Kobani protestoları
(5) Adana-Merkez, Yüreğir, Seyhan,
Ceyhan, Hürriyet Mah.
S Bilişim Danışmanlık
"
Eylem / Protesto / Gösteri
Yapılan İl-İlçe Merkezleri
Ölü
Diyarbakır-Yenişehir
Yaralı
13
11
Polis karakolu uzun namlulu silahlarla tarandı, polis sert ve etkili tepki verdi. PKK'lı göstericilere Hizbullah ateşi,
uzun namlulu silah kullanımı. Türkiye tarafına geçtiği belirtilen 700 YPG’li ve “Kobani düştü” yaygarasının yapıldığı gün
Mürşitpınar Sınır Kapısından Türkiye’ye gelen 200 YPG’linin Diyarbakır, Mardin ve Şanlıurfa’daki saldırılarda yer aldığı
belirtiliyor. Diyarbakır’da bir apartmanın 3’üncü katından aşağı atıldıktan sonra kafaları taşlarla ezilen, benzin dökülerek
yakılan ve araçlarla üzerinden geçilen gençlerin katledildiği saldırıda bazı mültecilerin yer aldığı belirtildi. YPG’li çetelerin bu
saldırı sırasında ön safta yer aldığı öne sürülürken Diyarbakır’daki olaylar sırasında yaralanarak hastanelere kaldırılan Suriyeli
ve Iraklı mültecilerden bir kısmının Köy Der’e saldıran kişiler olduğu ifade ediliyor.
"
(2) Diyarbakır-Sur, Bağlar
Kobani protestoları
"
Diyarbakır-Kayapınar
Kobani protestoları
"
(2) Doğu Beyazıt, Diyadin,
Kobani protestoları
"
(2) Elazığ-Merkez, Karakoçan
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Erzincan
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Erzurum-Yakutiye
3
Etnik çatışma
"
Erzurum-Karayazı
1
Kobani protestoları
"
Eskişehir
Kobani protestoları
"
Hakkari-Merkez
9
Kobani protestoları
"
Hakkari-Şemdinli
2
Kobani protestoları
"
(2) Hakkari-Çukurca, Uludere
Kobani protestoları
"
Hakkari-Yüksekova
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
G. Antep ve 3 ilçesi
Kobani protestoları
"
Iğdır
Kobani protestoları
"
İstanbul-Okmeydan
Kobani protestoları
"
İstanbul-K. Çekmece
Kobani protestoları
"
İstanbul-Kadıköy
Kobani protestoları
"
(2) İstanbul-Kartal, Maltepe
Kobani
protestoları, Etnik
çatışma
"
İstanbul-Esenyurt
"
(18) İstanbul-Beyoğlu, Arnavutköy,
Ataşehir, Başakşehir, Beyoğlu,
Esenler, Esenyurt, Eyüp,
Gaziosmanpaşa, Kağıthane,
Küçükçekmece, Maltepe, Sultanbeyli,
Fatih, Sultangazi, Sancaktepe,
Ümraniye, Şişli
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
Notlar (Başat Eylem Saikları, Karşılıklı Etnik Çatışma, Bürokratik Tutum-Tonlama, Kepenk / Yol
Kapatma, Zincirlere (Market, Banka) Saldırı, Kamu Binlarına Saldırı,Yağma, Halkın Kitlevi
İştiraki )
3 Banka ateşe verildi, yol kapatma, barikat, polise taş ve Molotof atma. Üçüncü güne gelindiğinde sokağa çıkma
yasağının erken kaldırıldığı polise saldırıların devam ettiği görüldü. Kobanili ve Şengalli kişilerin vatandaşların
kendilerini savunmaları ya da polisin müdahalesiyle yaralandıkları göze çapıyor. Mültecilerin tüfek, pompalı tüfek sert
cisimlerle darp edilerek yaralanması bu kişilerin Diyarbakır’daki saldırılarda PKK/HDP tarafından kullanıldığını kanıtlıyor.
HDP’li Yenişehir Belediyesi'nin Diyarbakır-Mardin yolunun Karaköprü mevkiindeki sosyal tesislerinde kalan Yezidilerin,
KCK ve HDP’li olduğu belirtilen kişiler tarafından olayların içine çekildiği belirtildi. Olaylara katılmak istemeyen bazı
Yezidilerin kamptan çıkarılmakla tehdit edildiği ifade edildi. Söz konusu kişilerin Yezidilere, “IŞİD’çilere saldıracaksınız ve
intikamınızı alacaksınız.” dedikleri iddia edildi.
Kobani protestoları
1
Gözaltı
Ak Parti ilçe binası yakıldı. KCK'lıların sert eylemleri izlendi.
7
11
103
Okul ve büst yakma eylemlerine kitlevi iştirak vardı. Polisin müdahalesi ölçülü ve etkiliydi. Asker ve polis daha
eylemler başlamadan müdahale biçim ve işleyişini belirlemişlerdi. Diyadin'de durum nispi sakindi. Doğu Beyazıt'ta
eylemler sürdürüldü, İran yolu kapatıldı, polise ve askere sert tepki vardı, kepenkler kapatıldı. Polis, kamera kaydı
kullanarak 3. gün gözaltılara girişti.
PKK yanlısı gösteriler düşük profil.
7
PKK yanlısı gösteriler düşük profil.
4
PKK yanlısı göstericilere sivil saldırı, palalı ve silahlı çatışma, PKK'lılardan ev ve araçlara saldırılar, taş atarak hasarlar
verdirildi.
Polis müdahalesi aşırı sertti, ağır yaralanmalara yol açtı, halkın eylemlere iştirakini ivmelendirdi. Polis tazyikli su, gaz
ve mermi kullandı. Ak Parti ve CHP binaları yakıldı.
Düşük profil az katılımlı eylemler.
3
Asker ve polis son derece dikkatli, hakim tepe ve binalara konuşlanmaya özen gösterildi. Polisle gençlerden oluşan kitle
arasında çatışma görüldü.
1
4
FEM dershanesi yakıldı, polis evlere dahil müdahale etti, gaz bombası kullandı üniversite garajı ve araçları yakıldı.
PTT ve Ziraat Bankası'ı ateşe verildi. Hükümet konağına havai fişek, Molotoflarla saldıran eylemciler ile polis arasında
ilçenin geneline yayılan çatışmalar gece saatlerine kadar sürdü.
0
Okul yakma, 200 Kadar silahlı PKK'lı ilçeye indi, polise ve lojmanlarına saldırı, taş ve Molotof atma, barikat kurma ve
yol kapatma, plastik mermi ve gaz bombası kullanımı. Yollara barikat kurup ateş yakarak eylem yapan gençlere gaz
bombaları ve plastik mermilerle müdahale eden polislere gençler, taş havai fişek ve Molotof kokteylleriyle karşılık
verdi.
23
12
PKK'lılar D400 karayolunu çift taraflı trafiğe kapattı, polise taş-Molotof atıldı, bazı kamu binaları tahrip edildi. İkinci
gün mahalleler arası çatışma başladı ve karşılıklı kitlevi ateş açıldı, ağır silah kullanıldı. Merkez, Ş ahinbey ve
Ş ehitkamil DBP İlçe Başkanlıkları ateşe verildi. Şehit Kâmil ve Şahinbey şehrin, hâlâ küçük bir kıvılcımın yangına
dönüşebileceği olası ilçeleri. Gruplar dağınık, her tarafa yayılmış, silah, sopa, pala benzeri aletlerle geziyor ve birbirlerine çok
yakın bulunuyor. Ağırlıklı olarak Kürtlerin yaşadığı Cinderesi mahallesinde hiçbir eylem olmadığı halde yoğun bir gaz kokusu
alıyoruz . Evlerinden bile adım atmakta tereddüt eden semt sakinleri, “Sokağın büyük bir bölümü sakin. Polis ‘Boş sokaklara
biber gazıyla müdahale ediyor.’ Evlerde duramıyoruz, çocuklarımız nefes alamıyor” diyorlar.
13
Gözlatıları haber alan Kürt kitle emniyete dayandı, derhal serbest bırakma ertesi ortalık sakinleşti. Esnaf kepenk
kapattı.
Polis araçlarına saldırı, Molotof atma, yol kapatmalar görüldü.
Kanarya Mah. PKK'lı saldırıları, dindar kesim ev-işyeri tahribi.
30
98
Düşük profil az katılımlı eylemler.
Yol kesme, düşük profil eylemler, Ak Parti binasına yürüyüş, sivil tepkime ve Türkçü hassasiyette eylemler.
1
CHP binası önünde Atatürk heykeline saldırı, Ülkücü'lerle PKK'lılar arasında kitlevi doğrudan açık silahlı çatışma,
binalar üstünden ateş açıldı, işyerleri tahrip ve yağma edildi.
2
52
348
Benzin istasyonunu ve belediye otobüsünü Molotoflama, işyeri tahrip ve yağma, durak ve kamu eşyasını tahrip, banka
tahrip, sivil tepkime ve saldırı, karşılıklı saldırı, dindar kesime ve ev-işyerlerine saldırı, Ülkücü tepkime, polisin kati
olarak yetersizliği, bazı ilçede jandarma müdahalesi, İ.Ü. 'deki olaylarda 28 gözaltı 348-İstanbul gözaltıya dahil
edilmemiştir. İstanbul'daki izinsiz gösterilerde, 101'i polis, bir kısmı kamu olmak üzere toplam 409 aracın yakıldığı, bir
kaymakamlık, bir emniyet ve 10 okul binasıyla dükkanlar ve evler dahil dahil 313 binanın hasar gördüğü bilgisi verildi.
Üçüncü gün Fatih'te düşük profil gerginlik izlendi.
18
Kobani protestoları
Dönem / Süre
(6 Gün)
Sayfa
Eylem-Vakıa
SerisiAdlandırma
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Eylem-Vakıa
SerisiAdlandırma
Dönem / Süre
(6 Gün)
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
(2) İstanbul-Bağcılar, Z. Burnu
3
PKK'lı göstericilere sivil ve polis müdahalesi, taş atma, plastik mermi kullanımı, 3 otobüs ateşe verildi, 3 araç devrildi /
yakıldı, işyerlerine saldırı ve tahrip, yurt binasına tahrip.
Kobani
protestoları, DiniEtnik Çatışma
"
İstanbul-Gazi Mah.
6
Ak Parti binasına yürüyüş, sivil tepki ve çatışma, HDP binasında mahsur kalan PKK yanlıları, Ülkücü saldırısı ve polisin
yerinde müdahalesi, üçüncü gün PKK etkinliği bazı mahalleleri kontrol ettiler ve Umut-Der'i Molotofladılar. Polis
ilçede zafiyet içindeydi.
Kobani protestoları
"
İzmir
3
Kobani protestoları
"
Kars-Merkez
PKK'lılar dindar kesim okul-kursunu bastı, Molotofladı, polise düşük profil saldırı. Her yerde olduğu gibi polis yine
lojmanlarına odaklandı.
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Kocaeli-Gebze
Düşük profil eylemler, yol kapatma ve oturma.
Kobani
protestoları, DiniEtnik Çatışma
"
Malatya-Merkez
PKK'lı göstericilere polisin etkili müdahalesi.
Kobani protestoları
"
(4) Mardin-Merkez- Derik ve Midyat,
Artuklu
Eylem / Protesto / Gösteri
Yapılan İl-İlçe Merkezleri
Kobani protestoları
"
Mardin-Kızıltepe
Kobani protestoları
"
Mardin-Nusaybin
Ölü
2
3
Yaralı
5
2
Gözaltı
45
Notlar (Başat Eylem Saikları, Karşılıklı Etnik Çatışma, Bürokratik Tutum-Tonlama, Kepenk / Yol
Kapatma, Zincirlere (Market, Banka) Saldırı, Kamu Binlarına Saldırı,Yağma, Halkın Kitlevi
İştiraki )
PKK'lı eylemlerine sivil tepkime varit, polis müdahalesi yerinde, işyeri yakma-tahrip ve yağma görüldü.
105
Gerçek mermi ve gaz bombası kullanan sert polis müdahalesi, PKK barikatı ve yol kapatma eylemleri etkili, ilçe giriş
çıkışını PKK kontrol etti, Mardin merkezde marketlere saldırı ve yakma-yağma, dindar kesime saldırılarda karşılıklı
ölüm var, Derik'te kaymakamlık lojmanı tahrip edildi.
40
IŞ İD çetelerinin saldırılarını düdük ve tencere-tava çalarak protesto etmek isteyenleri, polis biber gazı ve tazyikli su
sıkarak engelledi. Polise saldırı ve taş-Molotof atma, yol kapatma, barikat kurma, kepenk kapattırma, polisin gazla
müdahalesi hayli etkili ve halkın eylemlere iştirakini sınırlayıcıydı. Buna mukabil Kızıltepe polisi halk eylemleri
karşısında çok zayıf kaldı. HÜDA-PAR binasına ve dindarlara saldırı-muhtemel infaz, banka-araç yakma, işyeri tahribi,
kamu binaların saldırılar, evlere saldırılar, Polis Özel Harekat Kızıltepe Belediye araç ve çalışanlarına (eylemlere
katılmaktaydılar) sert müdahale edince halkın tepkisi arttı. S abah askerlerin gelişiyle birlikte eylemlerde durulma
görüldü, sokağa çıkma yasağı devrede uyum yüksek, yol keserek tesadüfi-kıyafete göre adam öldürme varit. 4. Gün polis
operasyonları ve ev baskınları vardı. Kurban Bayramı’nın 3’üncü günü Kızıltepe’de Hür Dava Partisi ilçe teşkilat binasına
taşlarla saldıran Kobanili bazı kişiler parti gönüllüleri tarafından yakalandı. HÜDA PAR’a yönelik büyük saldırıların
başlamasından hemen önce gelişen bu olayda yakalanan kişiler HDP’li yetkililerin ricasıyla serbest bırakıldı. Kızıltepe’de
gelişen bu olay Kobani’den kaçan YPG’lilerin de saldırılara karıştığı iddialarını desteklerken ilçede esnafların iş yerlerinin
talan edilmesinde YPG çetesinin yer aldığı, görgü tanıkları tarafından dile getirildi.
26
İpek Yolu dört saat boyunca trafiğe kapatıldı, banka ateşe verip yağmalandı, başta dindarlara ait evlere saldırılar
görüldü, barikat kurulup yol kesildi, yol kesmeler etkiliydi , yol kesmeden sonra halkın eylemlere iştiraki arttı, PTT ve
lise yakıldı, polis özel harekat İpek Yolu'nu açmak için sert müdahale etti havaya ateş açtı, HÜDA-PAR binasına
saldırıldı. İkinci gün sınırda delinme oldu ve kontrol zaman zaman yitirildi. Asker bu kez kitleye ateş açtı, çok sayıda
yaralanmaya yol açtı.
16
PKK'lı göstericilere HÜDA-PAR müdahalesi, silahlı ateş açarak PKK'lı yaralama, 2 HÜDA-PAR'lıyı araçları içinde
yakarak öldürme. İkinci gün kalkan cenaze konvoyunda olaylar, ateş açan asker 1 ölü çok sayıda yaralı. 4. Gün;
HDP’nin çağrısı üzerine sokaklara dökülerek Müslüman halka yönelik Kobani’ye destek adı altında saldırılar başlatan
PKK’liler, Mardin’in Dargeçit ilçesinde mütedeyyin halkın ev, işyeri ve araçlarına yönelik başlattığı saldırılarına devam
ettiriyor. İlçede faaliyet yürüten dernek, vakıf ve sendikalara saldıran PKK’li çeteler, birçok işyerini de ateşe verdi. Bu gün ise
mütedeyyin olarak bilinen bir ailenin aracını ikinci kez ateşe verdiler.
Kobani protestoları
"
Mardin-Dargeçit
Kobani protestoları
"
Mardin-Savur
4
Polise saldırı, taşlı-sopalı eylemler.
Kobani protestoları
"
Mardin-Ömerli
3
Polise saldırı, taşlı-sopalı eylemler.
Kobani protestoları
"
Mardin-Mazıdağı
2
Polise saldırı, taşlı-sopalı eylemler.
Kobani protestoları
"
Marmaris
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Mersin-Merkez
8
20
Yol kapatma Mersin'de polis PKK'nın mütedeyyinlerin evlerine saldıracağı istihbaratına göre tedbir aldı, müdahaleler
başarılıydı. Mersin'de belediye ve diğer kamu kurumları olaylara müdahaleleri kolaylaştırdı. 4. Gün Ufuk okuma salonu
PKK'lılarca yakıldı.
Kobani protestoları
"
Mersin-Tarsus
9
3
Taş atarak yol kapatma girişimi, 3 dindar evi yakıldı. PKK'lı eylemcilere Hizbullah yanlısı sivillerce ateş açıldı,
PKKlılarca karşı ateş açıldı, kullanılan silahlar tabanca, karşılık olarak BDP binası tahrip edildi, polise silahlı saldırıda
2 polis yaralandı.
Kobani protestoları
"
Muş-Merkez
32
35
Kobani protestoları
ve Dini-Etnik
Çatışma
"
Muş-Varto
Kobani protestoları
"
Muş-Bulanık
PKK eylemleri etkiliydi, esnaf kepenk açmadı, eylemlerin profili Bulanık şartlarında düşük tutuldu. 4. Gün PKK
gösterileri etkili biçimde sürdürülüp işyeri tahripleri vardı.
Kobani protestoları
"
Muş-Malazgirt
İlçeye yakın taş ocağına baskın, araç yakma, ilçe merkezindeki olaylarda halk nispi ılımlı. Polisin tutumu sert, halk
iştirakini ivmelendiriciydi.
Kobani protestoları
"
Nazilli
Düşük profil PKK gösterileri, yol kapatma, sivil tepkime.
Kobani protestoları
"
Samsun
3
Düşük profil PKK gösterileri.
1
Halkın iştirak ettiği protestolarda polisle çatışılmakta, taş atılmakta, PKK'lı göstercilere sivil müdahale ve silahlı
çatışma-karşılıklı , Kepenk kapattırma, plastik mermi kullanımı, barikat-yol kapatma. Barikatlar ilçe içine girmeyi
güçleştirici etkinlikte ve ilçe kontrolü geçici süre PKK'da kaldı. Ak Parti ilçe binasına saldırı. Polis ateşiyle PKK'lı
ölümünden sonra eylemlere daha çok halk iştiraki oldu, kamu binaları ve 4 okul yakıldı, PTT ve FEM dershanesi ateşe
verildi.
PKK'lıların düşük profil eylemlerine sivil tepkiler görüldü.
19
9
Sayfa
1
PKK yanlısı göstericilere sivil müdahale, silahlı çatışma, ikinci gün PKK eylemlerinde etkinlik, PKK'da.
S Bilişim Danışmanlık
Dönem / Süre
(6 Gün)
Eylem / Protesto / Gösteri
Yapılan İl-İlçe Merkezleri
Ölü
Yaralı
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
"
Siirt-Merkez
2
64
Kobani protestoları
"
Siirt-Kurtalan
3
13
Kobani protestoları
"
Şırnak-Merkez
Gözaltı
63
Notlar (Başat Eylem Saikları, Karşılıklı Etnik Çatışma, Bürokratik Tutum-Tonlama, Kepenk / Yol
Kapatma, Zincirlere (Market, Banka) Saldırı, Kamu Binlarına Saldırı,Yağma, Halkın Kitlevi
İştiraki )
Çok sayıda okul yakıldı, taşlı sopalı eylemlerle dindarlara ve "TC" bağlılarına saldırıldı. Polis müdahalesi zayıf, polis
müdahalalesi kuvvetle muhtemel ölüme yol açtı. Yaralılara müdahale edilemedi. İşyerlerini korumak isteyen esnafla
çatışan PKK'lılar ağır yaralanmalara yol açtı. S iirt Merkezde devam eden toplumsal olaylar nedeni ile, Yenimahalle
Polis Karakoluna, takviye amaçlı gönderilen Jandarma Özel Harekat (JÖH) Timine av tüfeği ile ateş açılmıştır. Açılan
ateş sonucu JÖH Timinde görevli iki Uzman personel hafif şekilde yaralanmıştır.Üçüncü gün polise saldırılarda
yaralanmalar vardı.
PKK'lı göstericilere ateş açan siviller ( Ak Parti yöneticileri), taş ve Molotof atma, polise ve işyerlerine araçlara saldırı.
PKK'lılara iki kez aeş açılmakta, sabah saatlerinde açılan ateşte 2 yaralı akşam üstü açılan ateşlerde 9 üstünde yaralı 2
ölüm var. Ak Partili belediye binası ateşe verilirken belediye araçları yakıldı.
PKK tam kontrolü, KCK asayiş yol kontrolleri, dershane yakma-yıkma, ses bomnbalarıyla eylemler, binlerce mermi
yakma, Valilik (H. İpek) müdahalesi sıfıra yakın.
1
23
Cadde ve sokaklarda barikatlar kuruldu. Sınır tellerini (Saklan Dere Mevkii) ve asker kulubelerini kaldıran Cizrelilerden
yüzlerce kişi Cizre Kantonu'na geçerek YPG'ye katıldı. Asker önce havaya ateş açtı sonra ateşe devam etmeksizin nispi korumalı
birliklerine çekildi, Cudi kampından gelen 100 kadar PKK' lı iki mahalleye yerleşti (Nur Cudi ve Sur Mah.), iki mahalle PKK
tam denetimine geçti, yaptıkları kimlik kontrollerinde direnen iki korucuyu yaraladılar. Nur mahallesinde dindar
şahısların evlerine saldırıldı, HÜDA-PAR'lıların uzun namlulu-silahlı unsuruna karşı dağ kampından gelen PKK' lılar
devredeydi. PKK'lılar elektrikleri kesmeye ve cadde-sokakları ele geçirmeye çalışmaktaydı. Polis zaman zaman saçma
atan tüfek kullanarak kitleyi yaralayarak dağıtma gayretindeydi. Cizre'de Kobani saldırıları nedeniyle başlayan ve 5 gün
süren eylemlerin sona ermesinden sonra yaşam bugün sona normale döndü.
(3) Şırnak-İdil, Silopi, Beytüşşebap
3
Okul ve kamu binalarını yakma, elektrik santral araçlarını ateşe verme, polise sert mukavemet, polisten sert müdahale,
Ak Parti binalarını yakma,Beytüşşebap'ta hakimiyet PKK'lı gençlerde.
"
(5) Ş. Urfa-Merkez, Siverek,
Viranşehir, Ceylanpınar, Birecik
9
69
"
Tunceli-Merkez
2
6
Karakola uzun namlulu silahlarla saldırı, şehir içinde uzun süreli çatışma, Molotoflama, taşlı-sopalı eylemler, polisten
plastik mermi ve gazla müdahale.
77
183
Halkın eylemlere iştiraki güçlüydü, kepenkler kapatıldı. Halkın iştirak ettiği protestolarda polisle çatışılmakta, taş
atılmakta, polisten sert müdahale ve muhtemel ölüme sebebiylet verme, plastik mermi ve gaz kullanımı, halkın
eylemlere iştiraki yüksek, AKP il ve ilçe binaları, Kızılay araçları, BİM ve A101 marketleri, Ak Partililere ait bina ve
araçlara yakma, PTT binaları ve dindar vatandaşlara ait birçok araç ateşe verildi. Birçok noktada polis panzerleri
yakıldı. Yüzlerle özel işyerleri, onlarla kamu binaları, bankalar, siyasi parti binaları, özel araçlar, resmi araçlari,
mobeseler tahrip edildi. İkinci gün süren çatışmalarda 2 ağır yaralı var ve polis sertleşmekteydi. Polisle çatışmalarda
tutum sertti. Yürüyüşe geçen kitleye tazyikli su, biber gazı ve plastik mermi ile müdahale edilmesi üzerine kitle ile
polis arasında çatışmalar başladı. Halkın müdahaleye taş, Molotof ve havai fişekler ile karşılık verdiği ilçede, çatışmalar
tüm cadde ve sokaklarda sürdü.Onlarca işyerin ve bazı banka şubeleri ateşe verildi, yangınlara araç vermeyen Van BB
nedeniyle müdahale edilemedi. Çaldıran'da halkın katılımı güçlü, eylemler şiddetli, kamu ve güvenlik birim bina
araçlarına saldırılar görüldü. Erciş'teki yıkım muazzam ölçüdeydi. Yıkım en çok dindar kesim işyerlerindeydi. Üçüncü
gün PKK'lı gruplar tekrar organize olup oolise saldırdı. Polisin tepkimesi son derece sert oldu. S on gün Erciş'te
mütedeyyin ev-işyerlerini tahrip devam etti.
11
0
PKK'lılarla Ülkücü'ler çatıştı.
0
0
Az katılımlı medya etkisi yüksek eylemler, PKK'lı gençler organize etmekte
"
Şırnak-Cizre
Kobani protestoları
"
Kobani
protestoları, DiniEtnik Çatışma
Kobani protestoları
Kobani
protestoları, Dini
Çatışma
"
(8) Van-Merkez, Erciş, Muradiye,
Gevaş, Çatak, Başkale, Çaldıran,
Edremit
Kobani protestoları
, Etnik tansiyon
"
Yalova
Kobani protestoları
"
(7)Bregenz, Giessen, Oslo, Kopenhag,
Stockholm, Marsilya
2
Yol kapatma, barikat kurma, polise taşlı-soplaı saldırı, karşılıklı saldırı (dindar-Kürt).
20
Kobani
protestoları, Etnik
Çatışma
Sayfa
Eylem-Vakıa
SerisiAdlandırma
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Karşılaştırmalı Değerlendirmeler
Eylem-Vakıa Serisi / Adlandırma
Dönemi
Gösteri Yapılan Merkez
(İl-İlçe)
Can KaybıYaralı
Gözaltı
Dağ Kadrosuyla Bütünleşme
11.Eylül-06.Kasım.2008, 57 Gün
54
30 Yaralı
1.500 (Sİİ=1.490)
Öcalan'ın Hukuksuz Yakalanma
İddiası
12-15.Şubat.2009 3 Gün
7
31 Yaralı
83 (Sİİ=83)
Öcalanın Mahkumiyet Şartları
01-22.Kasım.2009, 22 Gün
62
2 Ölü, 4 Yaralı
800 (Sİİ=650)
Lice Olayları
24.Mayıs-12.Haziran.2014 19 Gün
52
3 Ölü 16 Yaralı
176 (Sİİ=150)
Kobani Protestoları
06-11.Ekim.2014 6 Gün
142
38 Ölü*, 897**
yaralı
1.496***
**En az sayı olup son vakıa serisinde
yaralıların kamu kurumlarına naklinde
*Ölümler kitlevi eylemlerle sınırlıdır;
öncekilere nazaran hacimli aksaklık
PKK dağ-militan kadro eylemgörülmüştür. Eylemci profili ağırlıklı
saldırıları, verdirdiği şehitler dahil
gençler olduğundan hafif
edilmemiştir.
yaralanmalarda müdahale
istenmemiştir.
*** İdarece gözaltıların, kamera
kaydı izleme sair nedenle gecikmeli
yürütüldüğü hatırlatılmalıdır. İçişleri
Bakanı rakamı 1.024 olarak (Arınç;
1.954'e revize) vermiş, üstüne
gözaltılar uygulanmıştır. Sİİ ile farklı
rakamlar metinde izah edilmiştir.
11.Eylül-06.Kasım.2008 eylemlerinde KCK, yurt dışı desteğini ihmal
etmemiş, yurt dışı-Avrupa eklemlilik, KCK eylemlerinin bağlamını
uluslararası hale getirmişti. 06-11.Ekim eylemlerinde de uluslararası bağlam
kazandırma mevcut, vesilesi IŞİD ve Kobani’dir. Dışarıdan bakıldığında 0611.Ekim eylemlerinin vesilesi, içindeki ağır şiddet ve eylemlere, yağma sair
ağır kötücüllüğüne rağmen eylemleri olumlamaya yol açmaktadır. Küre
medyasında
11.Eylül-06.Kasım.2008’de
olduğu
gibi
06-11.Ekim
eylemlerinde de konsolide olumlayıcı tutum, PKK adına kazançtır.
11.Eylül-06.Kasım.2008 eylemlerinde KCK, Batı illerinde sokakta
kamu hizmetini aksatma gayretindeydi. 06-11.Ekim eylemlerinde KCK ve
bağlı kitlesi, Batı illerinde değil kamu hizmeti aksatma, sokakta herhangi
etkinlik sağlayamamıştır. 2008-2009 Eylemlerinde etnik Türkçü tepkime
derneğine
“mafya
görünümlü”,
Diyarbakır
otobüsüne saldırı sair formattaydı. 2014’te Türkçü etnik tepkimenin kitlevi-
21
Cizre
eşanlı karşılıklı, doğrudan / silahlı / çekincesiz oluşu, yaralanmaları ve
Sayfa
dolaylı/çekingen,
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
hukuki takipleri göze alma belirtilmelidir. 2009’da istisna İzmir’de kitlevikarşılıklılıktı.
2014’te Batıda KCK karşısında etnik ve dini tepkime güçlü, KCK
bağlılarını yerlerinden etme potansiyellidir. Batı illerinde KCK, kitleyi
yanına almak bakımından sınırlarına gelmiş görünmektedir. 11.Eylül06.Kasım.2008 eylemlerinde Doğu ve G. Doğuda askeri garnizon-emniyetsivil bürokrasinin bizatihi kendisi-aileleri ya da “TC” bağlıları PKK/KCK
karşısında sokaklara çıkıp miting-gösteri düzenleyebilmekteydi. 2014’teyse
siyasi denge bundan çok uzaktadır. 06-11.Ekim eylemlerinde bürokrasi,
ailelerini-lojmanlarını korumaya hassas, tolore edilebilirdir.
11.Eylül-06.Kasım.2008 eylemlerinde KCK için görünürlük kazanma,
01-22.Kasım.2009 eylemlerinde şehirlerle dağ kadrosunu sürece ekleme /
bütünleştirme zayıf gayretleri söz konusuydu. 2009 Eylemlerinde dağ
kadrosuyla birlikte hareket etmeyse belirgindi. 06-11.Ekim eylemlerinde
şehirlerdeki KCK unsuru dağ kadrosuyla açıkta-açıkça bütünleştirme hedef
değildi. Aksine; dağ kadrosunun mesafeli-kademeli pozisyonunu sarsmama
tutumu belirgindir. 06-11.Ekim eylemlerinde KCK, etkinliğini genişletme,
eko-politik açıdan derinleştirme gayretindeydi. 2014’te KCK’nın varlık ve
etkinliği, Batıda sınırlarına gelme, Doğu ve G. Doğuda dindarların tepkime
ve askerin devreye girmesiyle muhatap olsa da barizdir. Buna rağmen, KCK,
geniş halk kitlelerini yanına almak bakımından sınırlarını görmüş, yer yer
ciddi zorlanmıştır.
2008-2009 Eylemlerinde KCK kadroları alışılmadık biçimde deşifre
olmuştur. 2008-2009’da PKK, KCK’yı örgütçü herhangi tedbir altına
almadan devrede tutmuştur. 2008-2009 Eylemlerinde polisin kamera kayıtlıdelilli operasyonları ve bunları tutuklamaya dönüştürmesi hacimli ve
tasfiyesi güçleşmiştir.
Sayfa
konusudur. KCK üzerine giderek etkili netice üretecek militan kadro
22
kaliteliydi. Yargı yerlerinin tutumu tam işbirliğiydi. 2014’te Aksi söz
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
2008-2009’da İçişleri Bakanlığı’nın KCK karşısında karşılaştırmalı
teknik üstünlüğü, Atalay bakan iken açık-net, 2014’te Ala bakan iken net
biçimde zafiyete dönüşmüştür. 2008-2009’da bir bütün halinde İçişleri
Bakanlığı’nın (polisin) kitleler karşısında disiplini düşüktü; ölümlere
sebebiyet verme, faili meçhul bırakılmış halde hukuki takipler varitti.
2014’te, Önceki vakıa serilerine nazaran daha çok sayıda-çok daha ağır
eylemler için gözaltıysa düşüktür. Bilhassa Diyarbakır’da gözaltılar çok
düşüktür. Diyarbakır Emniyeti’nde zafiyet, fasılda etkilidir. 2014’te Kitle
karşısında ölüme sebebiyet veren polis vakıası tek, spesifik olarak tolore
edilebilir, idari süreçler açık / izlenebilirdir. Benzer hal asker için caridir.
2008-2009 Eylemlerinde askeri birliklerin eylemler karşısında genel
pozisyonu bağlamdan yer yer kopuk, ölçülülükten uzaklaşabilmekteydi.
2014’te Askerin devreye sürat-etkinlikle girişi ve sürat-özenle devreden
çıkışı, ölçülülüğü mükemmele yakın işletilmiştir.
2008-2009 Eylemlerinde Kürt ve Türk sivil toplumunda ayrı ayrı “çok
küçük yaşta çocuklar” devrede, araçsallaştırılmış haldeydiler. Eylemler
devam ederken etnik hassasiyetli illerde ilköğretim okullarında mobilize
edilen çocuklar izlenmişti. 2014’te 14-18 Yaş KCK’lılar hariç fasılda
düzelme belirtilmelidir. Keza; 2009-2013’te Doğu-G. Doğuda dindar kesim
kitlevi protesto-gösteri-mitinglerinde insanlığa aykırı biçimde çok küçük
çocuklar devrede, kıyafetten sloganlara dek ağır araçsallaştırılmışlardı. 0611.Ekim eylemlerinde dindar kesim çocuklarının ortaya çıkartılmadıkları,
olumlu izlenmiştir.
2008 Eylemleri KCK’nın görünürlük ve düşük etkinlik kazanmasını
sağlamıştı. 2009 Eylemleri KCK şehir örgütlenme etkinliğinin siyasi
hedeflemelerine nazaran düşük olduğunu ve fakat yüksek güç kazanma
potansiyelini göstermişti. 2014 Eylemleri KCK etkinliğinin siyasi cihetten
iradede politik düzeltme, güçlenen bürokratik performansın zeminidir.
Sayfa
edicidir. 2014’te KCK eylemlerine verilen bürokratik tepki güçlü, siyasi
23
düşüşünü, yağma cihetinden etkililiğini, eko-politik yönelimlerini deşifre
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Ek Fasıl; eko-politiği öne çıkartan akıl yürütme
2013-2014 düşen büyüme artan enflasyon oranlarının Doğu ve G.
Doğuda daha çok hissedileceği, Suriye-Irak ekonomik sarsıntısının ilk öncedaha uzun süreli ve şiddetli olarak Doğu ve G. Doğuda yaşanacağı görülür.
Kuzey Irak kaçak petrolünün tankerle taşımasının petrol boru hatlarına
alınmasının on binlerce ailenin önemli gelir kaynağını ortadan kaldırdığı
açıktır.
Hükümet, Doğu ve G. Doğuda, ekonomik ortamı sıkılaştırmakta
açıkçası baskılamaktadır. Tanker taşıma ruhsatlarının merkezileştirilmesi,
bir anda, Şırnak-Cizre merkezli taşımacılık yapan binlerce aileyi açıkta
bırakmıştır. Tankerle taşıma ruhsatlarının merkezileştirilmesi, petrol boru
hatlarından artan “bakiye” petrolün dahi taşınmasında ancak merkezî oluru
şart koşmaktaydı. Daha da daralan ekonomik sahada bakiyenin izne
bağlanmasının yol açacağı eko-politik etki, PKK nezdinde ederi açıktır.
Sadece taşıma ruhsatları değil tanımlanmış taşıma hattı -İpek Yolugaraj/depo/ sair “mal el değiştirme” mekânları da merkezî izne bağlanmıştır.
Sınır kalibrasyonları bölgesel likiditeyle ters dalgada, daralan ekonomik
ortamda
ayrıca
sıkılaştırılmaktadır.
Sınırlarda
daha
önce
çalışan
ağ/networklar, yaşanan çalkantılarla Irak-Suriye cihetinden farklılaşmış,
aktörler değişmiştir. Türkiye-Suriye arasında Arap ve Kürt
yeni
networkların uyuşumu/etkinliği düşüktür. Suriye kaçak petrol endüstrisinin
ciddi hareketlenmesi, “toptan” işleyişin IŞİD’e, perakendeci kısmının düşük
profil yerel ağ’lara kalması, PKK’nın bu mimaride perakendeci olarak dahi
konumlanamaması,
PKK’nın
muhakkak
yöneleceği
“karşılaştırmalı”
yaklaşım ve ederi ortadadır.
tarım sübvansiyonları, tarla sürme uydu görüntülerine bağlanmıştır.
Mardin-Ş.Urfa’da çiftçi sulaması elektrik borçları nedeniyle yapılamamakta,
Sayfa
ortamı sıkılaştırıcıdır. Diyarbakır pilot il, il ekonomisinde son derece önemli
24
Siyasi yanında idari uygulama da Doğu ve G. Doğuda ekonomik
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
elektrik borçlarına tarım sübvansiyonlarının mahsubuyla nakit akışı kesilmiş,
ağır problemdendir. Lice’de, Diyarbakır-Bingöl hattında narko-terör karşıtı
“cemaatçi” polislerin şedit tutumları, Ankara-Diyarbakır hattında KabinePolis
çekişmelerine
yol
açmıştır.
Toplumsal
Yaşamı
Destekleme
Programlarında istihdam edilenler ciddi-ani azaltılmış, bazı okullarda
hizmetli bulunamamaktadır. Bölgeden yapılan merkezi tedarikler kısılmış,
misalen, kaçak kömür çıkarımları eskisi kadar nakit yaratmamaktadır. El
değiştiren ve sayısı artan BDP-HDP elinde belediye sayısı, ilçe düzeyinde
gelir yaratan değil kaynak soğuran işleyiştedir.
Teyiden iki ek husus kritiktir; maddiyatı bu derece sarsılan bölgede
depremden çıkmış Van’da, Diyarbakır muazzam büyük varoşlarında, Ş.
Urfa-Mardin ilçeleri ve Hakkâri’de, gasp-hırsızlık-yağma sair suçlarda
patlama yaşanması gerekirdi! Zincir marketlere saldırılar görülmeli, mal
taşıyan kamyonlar gasp edilip halk tarafından paylaşılmalıydı! Hallerin
etrafında duvarlar yükselmeli, semt pazarlarında kalabalıklar azalmalıydı!
İstatistiklerimiz
buna
işaret
etmemektedir.
İstatistikler
en
azından
hareketlenmeliydi! Bu tür hal, siyasi-sosyolojik açıdan normal değildir!
İkincisi; Hükümetçe, Doğu ve G. Doğuda uygulanan sosyal yardım
programlarında tahsisatta kısıntı/rasyonelleştirme devrede değil, kitlelere
ödenen miktarlar muazzam artırılmalıydı. Sosyal yardım istatistikleri,
bölgedeki makro ekonomik ortamda hacimli daralma ve sınır ekonomisinde
tıkanmalara karşılık vermemiştir! Sosyal yardım istatistikleri olması gereken
hacimli miktar artışlarına eşlik etmemektedir. Teyiden; Hakkâri, Van,
Diyarbakır, Mardin ve Ş. Urfa nüfus istatistiklerine bilhassa hareketli kısma
göz atılmalıdır.
Ülkenin yapısal cihetten yüksek göç oranları dikkate alındığında öne
çıkarılması gereken, ülke hareketliliğinde ortalamaların alt ya da üstünde
Olağan eğilim dışı seyir açıktır. 2011-12 ve 2012-13’te söz konusu 5 ilde
25
ülke ortalama göç sıralamasında konumlanmada tekrar yükselişe geçilmiştir.
Sayfa
konumlanmanın tespitidir. Nüfus istatistikleri ilginç hususa işaret etmektedir.
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
2008-2009 Krizinde söz konusu 5 il, ekonomik krize ülke ortalaması
üstünde göçle cevap üretmiştir ki, “doğrulayandır”. 2000 Öncesine göre göç
eğilimi düşen hatta yer yer ciddi düşen 5 il, süratle yüksek sıralara tekrar
tırmanmıştır. Çözüm süreci illerdeki göçü durdurmamış, tekrar
ivmelendirmiştir. Göçler makro ekonomik ortamda daralmayı teyit ederken
ancak suç ve sosyal yardımda cevaplamayı göstermemektedir. Güncel soru
şudur? 2012, 2013 ve 2014’te en çok göç edilen yerler neresidir?
Kantonlardır.
Ülke Ortalama
Ülke Ortalama
Ülke Ortalama
Ülke Ortalama
Ülke Ortalama
Ülke Ortalama
Ülke Ortalama
Göç %'si,
Göç %'si,
Göç %'si,
Göç %'si,
Göç %'si,
Göç %'si,
Göç %'si,
İl Göç Yüzdesi İlin Türkiye İl Göç Yüzdesi İlin Türkiye İl Göç Yüzdesi İlin Türkiye İl Göç Yüzdesi İlin Türkiye İl Göç Yüzdesi İlin Türkiye İl Göç Yüzdesi İlin Türkiye İl Göç Yüzdesi İlin Türkiye
sıralamasında
sıralamasında
sıralamasında
sıralamasında
sıralamasında
sıralamasında
sıralamasında
yeri
yeri
yeri
yeri
yeri
yeri
yeri
İl / Yıl
1995-00, %
18,4
2007-08, %
3,2
2008-09, %
3,5
2009-10, %
5,3
2010-11, %
5
2011-12, %
1,3
2012-13, %
1,4
Hakkari
12,5
49
3,2+ *
59
14,1
13
12,7
14
1,3
52
16
7
8,3
16
Van
43,6
22
9
21
4,2
35
7,8
29
46,7**
1
3,2+ ***
59
6
27
Diyarbakır
40
26
10,7
18
7,6
24
6,6
37
6,5
33
10,5
16
7,7
20
Mardin
67,6
7
18,3
11
29,4
2
6,7
36
7,6
27
11,1
15
8,8
15
Ş. Urfa
38,9
27
7,5
24
4,9
33
3
47
3,3
46
7,3
24
7,8
19
26,2
26,6
21,4
32,6
31,8
24,2
19,4
* 2007-2008'de Hakkâri göç vermemiş, almıştır. ** Van depremi. *** Van, deprem ertesinde "geri" göç
almıştır.
PKK’nın güncel eko-politik açmazı; süre / dayanıklılık ve siyasi
konjonktür
değişimlerine
bakıldığında,
küre-bölge
dinamikleriyle
paralelleşmesine dikkat edildiğinde, ağır şiddete dayansa dahi meşruiyetrıza üretiminde ya da transferinde becerilerinde, büyüme-eklemlenmesiyasileşme-kitlevileşme sair birçok cihetten sağlam örgütlenmeyle karşı
karşıyayız. Bu derece büyüyüp ayrıca “TC Hükümeti” nezdinde yüksek
itibar gören, itibarı sarsıldığından Hükümet ideolojik aygıtlarınca onarılan
PKK terör örgütünün, geniş kitlelerin ekonomik beklentileriyle muhataplığı
kaçınılmazdır. Ekolojik, komünal ya da kadına dayalı söylemler, er ya da
Sayfa
politik baskılarla PKK’yı da yakalayacaktı, öyle de olmuştur.
26
geç yetersiz kalacaktır. Siyasi yanında ekonomik döngüler, muhakkak, eko-
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
MİT-Öcalan çözüm sürecinde ölüm tipli eylemlerde azalma yoluyla
üretilen şiddetsizlik iklimi, hacimli siyasi meselelere müzakere yoluyla
gayret sarfı, bazı cihetten olumluluk açıktır. Giriş-grafikte Siyasi Şiddet
indeksinde durum konsolide edilmiştir. Buna rağmen; MİT-Öcalan çözüm
süreç merkezindeki (halk değil) özne PKK’nın eko-politik dinamiği
kavranmalı,
odaklamaya
hatta
önceliklere
dâhil
edilmeliydi.
Yapılandırılmalı en azından açıklık barındırılmalıydı. Doğu-G. Doğuda
artırılan bürokratik kapasite arzının, geniş kitlelerin maliyetlerini indirip
kamu harcama yükseltmelerinin, özel sektör yatırımlarının, hiç birinin
PKK’yı
eko-politik
açıdan
kavramadığı,
tam
tersine
dışladığı
Sayfa
27
belirtilmelidir.
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
İktidar Moderasyonu
Kesişen Kümeler ara raporlamamızda MİT-Öcalan çözüm sürecine
destek veren büyük ekonomik gruplara (BEG) ve bölgedeki pozitif ya da
negatif yatırımlarına temas edilmişti. “Kapalı raporlama” tarihi Şubat.2014
olup içeriği Ekim.2014’te medyada teyit edilmiştir. Çözüm sürecine eklemli
nemalandırılmasında benzer durum söz konusuydu. Nitekim PKK, tekniker-
Sayfa
dönüştürerek çıkar sağlamaktaydı. Kuzey Irak petrolünün nakil ve
28
BEG’ler, bölgeye yatırım yaparak ya da bunları bekleterek / farklılaştırarak /
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
mühendis kaçırma ya da HES baraj inşalarını durdurarak çözüm sürecini
ciddi sarsmıştır. İşin ilginci, Erdoğan, iktisadi networklarının bölgedeki
işleyişi tıkandığında farklı / yüksek tepki vermekteydi. MİT-Öcalan çözüm
sürecine eklemlenen eko-politik işleyiş, Kuzey Irak-G. Doğuya bakışıyla,
“Erdoğan ve iktisadi networklarının” kâr ve rezervuar alanıydı.
PKK; bir yandan geniş kitlelerin ekonomik beklentilerini beslemeli
diğer yandan acil taleplerini karşılamalıydı. Haziran.2014 Lice eylemleri,
PKK’ya müzahir halkın ekonomik beklentileri karşılanmadığında Kandil’e
nasıl sırt döndüğünü, yerel unsurla süratle-cıva gibi birleşerek ne Öcalan ne
de Kandil’in öngörmediği potansiyelleri sergilediğini göstermişti. Cizre,
Silopi, Nusaybin hattında Ortadoğu tek giriş-çıkışını kontrol eder hale gelen
İpek Yolu’nu kesmeler, Ankara’yı yerinden zıplatmaktaydı. Diğer yerlerde
görülmedik sert müdahaleler burada derhal devreye alınmaktaydı. PKK
stratejleri durumu iyi okurken İstanbul medyası bunu lümpen KCK’lıların
kontrolsüz inisiyatifi olarak değerlendirmişti. Mardin-Ş. Urfa’da çoğu mısır
eken ve zor gelir temin edebilen çiftçilerin elektriğini kestirtmeme, sahada
sivil-hafif gerilla karışık inisiyatifle birlikte başarılmıştı ancak tarım
sübvansiyonları da yitirilmişti. Her ikisini birarada isteyen halk, neticeden
memnun değildi!
Açık husus şuydu: PKK ile ona müzahir geniş kitlelerin eko-politik
etkileşimi, kendini dışa vuran, gidişatı etkileyen devinim haline gelmişti.
PKK; hayalleri değil hedefleri olan, dayandığı halk ise iaşe ve
hayallerle beslenen yapıdaydı. Cezire-Kobani-Afrin kantonlaşması, PKK
muhatabı geniş kitleler için salt siyasi hedeflemeler değil, eko-politik
cihetten ciddi penceredendi. Suriye’de petrole erişimi olan bölgeler, Esad’ın
zamanında zorla yerleştirdiği Araplardan arındırılan mülk ve araziler, tarıma
Sayfa
tanınan söz hakkı, Öcalan’ın etkileyici retoriğine yaslanmışlık, G. Doğuda
29
elverişli topraklar, komün tipi idare tecrübesi, yerel yönetimlerde kadınlara
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
bilhassa söz konusu 5 ilin düşük sosyo-ekonomik kitleleri üzerinde
muazzam etkideydi.
PKK ve dayandığı halkla etkileşimi, 2012-2013’te, vites değiştirmişti.
5 İlin son iki yıllık sosyo-ekonomik dinamiğinde, göç, mülk sahipliği,
komün tecrübesi, tümünde PKK moderasyonu bulunmaktaydı. Medyada yer
alan Kobani PKK için ne önem taşıyor merakı verilere dayalı düzgün
cevaplanmalıdır. Kantonlarda PKK moderasyonunda Araplardan
alınarak geniş kitlelere dağıtılan mülklerin Kürt sivil toplumunda ekopolitik
muazzam
ederi
gözetilmeden
06-10.Ekim.2014
Kobani
protestolarının ederi tayin edilemez. Rojova-Kobani-Afrin kantonlaşması,
kantonlaşmaları dolaylı dizayn, PKK ile halkın fasıldaki etkileşimi, söz
konusu etkileşim ve bölge nabzını tutma kapasitesi, öforik potansiyelleri
harekete geçirtmek, gerçek-güncel kritik verilere tam sahiplik, tümünün tek
cevabı vardır: MİT. Kantonlar; MİT’in siyasi destekli hacimli idari
uygulamayla PKK’ya açık kapı sağlayıp tabanına gelecek vaat ettirdiği
muazzam etkinlikte gizli teşvikiydi.
PKK için Suriye’deki kantonlar, muhatabı olan geniş kitlelerin
hayallerini beslemek için vazgeçilmezdi. PKK için Cezire-Kobani-Afrin
kantonlaşması, aynı zamanda, eko-politik stratejik değerdi. Doğu-G.
Doğuda PKK’ya müzahir halk, bölgede makro ekonomik ortamın
bozulmasına dair yukarıda temas edilen tüm hususa rağmen beklemiş,
sıkıntılarını
ötelemiş,
şiddete
ve
yağmaya
yönelmemişse,
PKK
moderasyonuna duyduğu güven etkin zemindi. Eğer Kobani, dolayısıyla
kantonlar yitirilecekse PKK’ya müzahir halkın nereye yöneleceği belli değil
ancak PKK-halk etkileşiminde fasla dair “karşılıklı” kısa vadeli çözüm /
cevaplama, Doğu-G. Doğuda elverişli hedeflerin yağmasıdır.
yumuşak söylem / örgütlenmesine nazaran HÜDA-PAR mensuplarının
Sayfa
ZAMAN) Doğu ve G. Doğuda, HİZBULLAH, MUSTAZAF-DER ve
30
Medyada tek bir açık kaynak haricinde (M. Yüksel-A. Bulaç-
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Suriye’deki kantonlarda El-Nusra ve IŞİD yanında PKK/PYD’ye karşı
savaştığını deşifre etmemiştir. Fasıl son derece kritik, Bulaç, rakam-periyot
vermiştir.
Halen
önem
taşıyan;
PKK’ya
müzahir
halk
nezdinde
HİZBULLAH ile IŞİD’in bir olduğu-yan yana algısıdır. PKK’ya müzahir
halk nezdinde şemsiyeyi geniş tutmayı, IŞID yanına MUSTAZAF-DER ve
Ak Parti-Erdoğan açık mazhariyetindeki HÜDA-PAR’ı eklemlemeyi
engellemek mümkün değildir. Hedef netleşmiş, kantonlardaki artan kayıp
ihtimaliyeti için maliyet “şimdi ve burada” karşılanmalıydı. Doğu-G.
Doğuda dindarların araçları, işyerlerindeki mallar, yağmaya konu edilmiştir.
Eylem ortamının elverdiği ölçüde tüm zincir market malları, önceden
belirlenmiş esnafın tüm sermayesi hedefteydi.
MİT-Öcalan çözüm sürecinin teknik olarak bittiğine önceden-sürekli
temas edilmiş, güncel husus, bundan sonra böyle süreçlerde PKK ekopolitik gereklerinin karşılanma gereğidir. Bölgeye yönelik artırılacak
kamu hizmet arzı ya da özel kesim yatırımları çare değil, aksine, PKK
eko-politiğinde bozulmayı daha da şiddetlendiricidir. PKK; bir şekilde
bölge halkının maddi refahı ve bunun artmasına değil, bunun kendi
eliyle karşılanmasına hassastır. PKK; bölge halkı refah artışının güvenceli
olup olmaması bir yana, bir yolla üretilecek ya da dağıtılacaksa herhangi
kaynak, bunun, kati olarak kendi moderasyonunda yürütülmesine yüksek
hassasiyettedir.
Daha kritik olan; bölgede kaynak üretim ve dağıtım döngüleri
hareketli, bu hareketlilikte devlet altı örgütlenmeler devrede, üstelik toptancı
olarak devrede, PKK ortada yoktur. Devletlerse bölge halklarının
kaynaklarını soğuran konumda, Türkiye buna siyasi bilinçliliğiyle dahildir.
Kastedilen Barzani ve Suriye kaçak petrolünde Türkiye sınır
politik yıkım baskısı altında PKK, Doğu-G. Doğuda ekonomik hayatı felç
etme potansiyelinde ve sınırındadır.
Sayfa
IŞİD’dir. Karşılaştırmalı durum, PKK için yıkıcıdır. Son husus; eko-
31
perakende kaçak networklarını kontrol eden toptancı konumda
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
Yağmacı potansiyel sürüp etkinleşecekse akla gelen, bölgedeki
bürokratların zaten gettolaştıkları gözetilirse, batıya gidip “kirli” olanla
temas etmeme, bölgede kalma ve asli unsur olma kati kararlılığındaki dindar
kesimlerin ne yapacağıdır. Doğu-G. Doğuda “meşruiyet ve mağduriyet”
üreten dindar kesimler halen, kendini korumaya kararlı, silahlı, pek yakında
yüksek duvarlı olmaya da eğilimlidir. Doğu-G. Doğuda önce manevi
bilahare fiziki gettolaşma, beklentidendir. Bürokratların gettolaşması,
lojman ve evlerin korunmasına idari-askeri yüksek hassasiyet, 06-10.Ekim
olaylarında daha ağır yitimlerin engelleyicisi olmuştur. Çözüm sürecinin
ürettiği yanlış sinyallerin sahada bürokratlarca düzgün okundukları, tekraren
eklenmelidir.
Gettolaşma, manevi ve fiziki evrenlerin ayrıştırılmaları, zaten
daraltılmış ve genişlemesi aşırı güçleşmiş ekonomik hayatın işleyişini
farklılaştıracaktır. Nakit, kredili, vadeli alış verişlerden tutun malların
dağıtımına, dağıtım ve depolama-teslim güvenliklerine dek kaçınmacı-aşırı
temkinli-sigortalamalı muhtemel işleyişler irdelenmelidir. Gettolaşma varsa
ayrılmazı mal gaspı, belirli eksenleşme / kamplaşma varsa hedeflemelerde
elde edilen netlik, yol açacağı “Ankara”nın ödünleştirici / denkleştirici /
onarıcı müdahaleleridir.
Ankara, 06-10.Ekim.2014 olaylarının terör tazminatlarını son
derece temkinli dağıtmalıdır. Yağmanın eko-politiğinde muhtemel
sonraki evreleri, kalıcılaşmayı gözeterek dağıtmalıdır. Ankara, terör
tazminatlarını ileri dönük ödünleşmeci-denkleşmeci mekanizmaları
teşkil ettirmeksizin, buna ve sahadakilerle eklemlilere yol olmaksızın, idari
rücu’ları devreye alarak dağıtmalıdır. İdari rücu mekaniği yetmeyeceğinden
özel sektör yeteneklerine ve ABD üç hata kuralı-yanında sigortalama
da tam modere etmediği kaynaklar PKK eko-politik denge bozulmasını
Sayfa
“İstanbul”a gelince; değinildiği üzere, PKK’nın bariz üstünlükle ya
32
benzeri tecrübelere yönelmelidir.
S Bilişim Danışmanlık
2014 Yılı Ara Rapor 14 Ekim
ivmelendirici, bunun geri dönüşü açıktır. Siyasi iktidarların basiretsiz
politikaları ya da kirli iktisadi networklarının yol açtığı / ivmelendirdiği
işleyişler, terör tazminatlarının desteklemeye açık olduğu döngüleri deşifre
ettirmiştir.
Kötü politika ve kirlilik, cıva gibi birbirini bulur. İkisi, biri birinin
ayrılmazıdır. Doğu-G. Doğuda şiddet eylemlerinin yol açtığı hasarlarda
merkezî kararlaştırmayla sıkı denetimsiz kamucu tazminat; siyasetçibürokrat-PKK-bölgede geniş kitleler nezdinde ve Ankara’da Hazineİstanbul’da dealing room ile holding merkezlerinde kirli dansı sürdüren
müziktir. Doğu-G. Doğuda şiddet eylemlerinin yukarıda değinilen vasıfta
milletçe paylaşılan nesillere yayılı makul tazminatı yoksa eğer, denetimsiz
kamucu ödemeler, istikrar için Kara Yağmur’dur.
Saygılarımızla,
Sayfa
“Bu raporun barındırdığı ya da dayandığı bilgiler yazarlarının doğru ve güvenilir olduğuna inandığı kaynaklardan alınmış ve
akademik denetime tabi tutulmuştur. Bununla birlikte üçüncü şahıslardan alınan hiçbir bilginin doğruluğu ve tamlığı bağımsız
olarak onaylanmamış buna dair bir garanti verilmemiştir. Rapordaki ifadeler geleceğe dair güncel beklentiler temin edebilir ve
doğrudan güncel veya tarihi bir gerçeğe ilişkin olmayan herhangi bir beyan içerebilir. İşbu ifadeler bilinen / bilinmeyen riskler,
tereddüt ve kapsamlı olarak belirtilmemiş başka faktörler içerebilir. Bu rapora katkıda bulunanlar sürekli değişen bir çevrede
faaliyet gösterdiğinden devamlı yeni risklerin ortaya çıkması doğaldır. Okuyucu bu ifadelere aşırı bir güven sergileyerek yatırım ya
da ticari bir işlem yapmamaları için uyarılmaktadır. Raporun hazırlanmasına katkıda bulunanlar yeni bir bilginin doğuracağı
sonucu müteakiben hiçbir ifade üzerinde halka açık bir güncelleme yapma zorunluluğu taşımaz. Raporu yazanlar bu bilgilerin
kullanımına bağlı doğacak hiçbir zarar yahut kayıptan hiçbir şekilde sorumlu tutulamazlar.” Tüm hakları saklıdır. Bu raporun
hiçbir parçası fotokopi, kayıt, bilgi depolama ve yeniden kullanımı mümkün kılacak araç / sistem dâhil olmak üzere alıntı yapılamaz,
yeniden yayınlanamaz.
33
S Bilişim Danışmanlık
Download

06-11.Ekim PKK-KCK Eylemlerinin Profili ve Siyasi