OKTAY ERGEÇ
A SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI
TANIMLAR
 İŞKAZASI :Belirli bir zarara ya da yaralanmaya neden
olan beklenmeyen ve önceden planlanmamış bir
olaydır.
(Uluslararası Çalışma Örgütü-ILO )
 Önceden planlanmamış, çoğu kez kişisel
yaralanmalara, makinaların, araç ve gereçlerin zarara
uğramasına, üretimin bir süre durmasına yol açan bir
olaydır.
(Dünya Sağlık Örgütü WHO)
TANIMLAR
 MESLEK HASTALIĞI :5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanununun 14. maddesine göre,
meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin
niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin
yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli
hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir.
İŞ KAZASI SAYILAN HALLER
 a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
 b)) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle
sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa
yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
 c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli
olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi
nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
İŞ KAZASI SAYILAN HALLER
 d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın
sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt
vermek için ayrılan zamanlarda,
 e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin
yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,meydana gelen
ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da
ruhen özüre uğratan olaydır.
HUKUKİ SONUÇLAR
 İş kazası ya da meslek hastalığı sonucunda,
meslekte kazanma gücü kaybının oranı ne olursa
olsun, beden canlılığının korunması ilkesi
nedeniyle, sigortalının işvereni hakkında maddi ve
manevî tazminat davası açması hakkı mevcuttur.
Açılacak davanın Borçlar Kanunu hükümlerine
göre, akde muhalefetten doğan davalarda olduğu
gibi, 10 yıllık zaman aşımı süresi içinde, İş
Mahkemelerine başvurularak açılması
gerekmektedir.
HUKUKİ SONUÇLAR
 Manevi Tazminat
 işçinin, işverenden isteyebileceği manevi tazminat,
818 sayılı Borçlar Kanununun 47. maddesine göre,
cismani zarara uğrayan kişiye veya bu nedenle
vefat eden kişinin ailesine, çekilen acı, elem ve
ıstırapları hafifletmek amacıyla, hakimin takdir
edeceği uygun bir miktar paradan ibaret olup,
matematiksel yönden herhangi bir hesabı
gerektirmemektedir.
HUKUKİ SONUÇLAR
 Maddi Tazminat
 İşçinin, işverenden isteyebileceği maddi tazminat ise,
daima matematiksel yönden hesaplamayı gerektiren ve
zararın gerçek miktarını bulmaya ve karşılamaya
yönelik bir tazminat çeşididir. Maddi tazminat üç
çeşittir.
HUKUKİ SONUÇLAR
 1-
Rücu Tazminatı : Sosyal Güvenlik Kurumunun da,
işveren ve üçüncü şahıslar
hakkında, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun 21. ve 23.maddelerine göre
rücu tazminatı davası açma hakkı bulunmaktadır.
HUKUKİ SONUÇLAR
 2-
İş Göremezlik Tazminatı : Bu tazminat Borçlar
Kanununun 46. maddesi ile
tanımlanmıştır. Buna göre, cismani bir zarara uğrayan
kimsenin, iş göremezliği ölçüsünde çalışmasının
aksayacağı ve bu nedenle maruz kalacağı zarar ve
ziyanın, kendisini çalıştırandan isteyebileceği prensip
olarak kabul edilmiştir.
HUKUKİ SONUÇLAR
 Buna göre, iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda,
meslekte kazanma gücünü az veya çok kaybeden bir
işçinin, kaybı ile ilgili gerçek zararını, kendisinin
olayda tam kusurlu olması dışında, İşverenden talep
etmeye hakkı bulunmaktadır.
HUKUKİ SONUÇLAR
 3-
Destekten Yoksunluk Tazminatı : Bu tazminat, iş
kazası veya meslek hastalığı
sonucu ölümlerde, ölen kimsenin destek olduğu kişiler
tarafından işverenden istenebilecek bir tazminat
türüdür. Bu kişiler tarafından, işverenden tazminat
işlenebilmesi için, destek durumundaki işçinin ölümü
İle yardım gören kişilerin para ile ölçülebilecek bir
zarara uğramış olmaları gerekmektedir.
MESLEK HASTALIĞININ NİTELİKLERİ
 Meslek hastalığından söz edebilmek için uğranılan
hastalık veya sakatlığın (ve hatta ölümün),
sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre
tekrarlanan bir nedenle ya da işin yürütüm
koşulları yüzünden ortaya çıkması gerekir. Dikkat
edilirse, meslek hastalığı için Kanunun öngördüğü
nedenlerin her ikisi de sigortalının gördüğü iş ve
çalıştığı işyeriyle ilgilidir.Yani, meslek hastalığı,
sigortalının işyerinde gördüğü işten veya
işyerinden kaynaklanmaktadır.
MESLEK HASTALIĞININ NİTELİKLERİ
 Meslek hastalıkları 5 grupta toplanmıştır.
 Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları,
 Mesleki cilt hastalıkları,
 Pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi
hastalıkları,
 Mesleki bulaşıcı hastalıklar
 Fizik etkenlerle olan meslek hastalıklarıdır.
MESLEK HASTALIĞININ UNSURLARI
 1- Sigortalı Olma
 Meslek hastalığına uğrayan kişinin 506 sayılı Kanun
kapsamında sigortalı sayılması gerekir. Meslek
hastalığına tutulan kişinin, 506 sayılı Kanun
kapsamında sigortalı sayılmaması halinde gerekli
yardımlar yapılmamaktadır .
MESLEK HASTALIĞININ UNSURLARI
 2- Hastalık Veya Sakatlığın Yapılan İşin Sonucunda
Ortaya Çıkması
 Meslek hastalığı, yapılan işin sonucu olarak ortaya
çıkmaktadır. 506 sayılı Kanunda sigortalının yaptığı iş
ve çalıştığı işyerinden kaynaklanan rahatsızlıklar
haricindeki hastalıklar, meslek hastalığı tanımına
girmemektedir.
MESLEK HASTALIĞININ UNSURLARI
 3- Sigortalının Bedence Veya Ruhça Bir Zarara
Uğraması
 Meslek hastalığına yakalanan sigortalının bu hastalık
sonucu geçici veya sürekli olarak bedensel veya ruhsal
bir zarara uğraması, kendisine yapılacak sigorta
yardımlarının ön koşuludur.
MESLEK HASTALIĞININ UNSURLARI
 4- Hastalığın Tüzüğe Ekli Listede Yer Alması ve
Belirtilen Süre İçinde Meydana Çıkması
 Meslek hastalığı, aniden ortaya çıkmayıp uzun zaman
süresince meydana geldiğine göre, bir kişinin işten
ayrıldıktan sonra da meslek hastalığına yakalanma
ihtimali bulunmaktadır.
MESLEK HASTALIĞININ UNSURLARI
 5- Hastalığın Hekim Raporu İle Tespit Edilmesi
 Meslek hastalığına yakalanan sigortalının Kurum
yardımlarından yararlanabilmesi için, 506 sayılı
Kanunun 18. maddesi 1. fıkrasına göre, çalıştığı işte
meslek hastalığına tutulduğunun hekim raporu ile
tespiti gerekmektedir.
MESLEK HASTALIKLARINDA SİGORTALILARA
SAĞLANAN YARDIMLAR
 Sağlık yardımı yapılması,
 Geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek
verilmesi,
 Sürekli iş göremezlik hallerinde gelir verilmesi,
 Protez, araç ve gereçlerin sağlanması, takılması,
onarılması ve yenilenmesi,
MESLEK HASTALIKLARINDA SİGORTALILARA
SAĞLANAN YARDIMLAR
 Sağlık yardımı yapılması ve Protez, araç ve gereçlerin
sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi için
sigortalının başka yere gönderilmesi,
 Cenaze masrafı karşılığı verilmesi,
 Sigortalının ölümünde hak sahiplerine gelir
bağlanması,
MESLEK HASTALIKLARINDA SİGORTALILARA
SAĞLANAN YARDIMLAR
 Meslek hastalığı dolayısıyla bedeni veya ruhi bir arızaya
uğrayanlardan, yurt içinde tedavisi kabil olmayıp, ancak
yabancı bir ülkede kısmen veya tamamen tedavisi mümkün
görülen ve mesleğinde uğradığı iş göremezlik derecesinin
azalabileceği Kurum sağlık tesisleri sağlık kurulu raporu ile
tespit edilen sigortalının ve bu raporda belirtilmişse,
beraber gidecek kimselerin yabancı ülkelere gidip gelme yol
paraları ile o yerdeki kalış ve tedavi masraflarının ödenmesi
(Sağlık Kurulunca verilen rapora Kurum ve sigortalı itiraz
ederse, bu husus Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca
karara bağlanır),
TEŞEKKÜRLER……
Download

iş kazası ve meslek hastalıklarının hukuki sonuçları