Dergi
Kasım 2014 • Sayı 8
Kasım 2014 • Sayı 8
Dergi
Kasım 2014 • Sayı 8
ile SINIF ETKİNLİKLERİ
Kasım 2014 • Sayı 8
Değerli öğretmenlerimiz, Dünyalı Dergi’nin ele aldığı konulardan yola çıkarak hazırladığımız MEB kazanımlarıyla örtüşen etkinlik ve tartışma konularından oluşan sınıf dokümanlarını derslerde öğrencilerinizle
birlikte uygulayabilirsiniz. Sınıf dokümanları arka sayfada yer almaktadır. Şimdi kısaca Kasım ayının konularına ve oluşturduğumuz sınıf etkinliklerine bakalım:
“Çikolata, Çiklet, Cips ve Diğer Abur Cuburlar”:
Dünyalı, bu ayki dosyasında pek çok çocuğun ve yetişkinin hayatında önemli bir yer tutan abur cuburları mercek altına alıyor. En bilinen
abur cubur türlerine değinilen dosyada, abur cubur tarihinden ilginç
bilgilere yer veriliyor ve çarpıcı gerçeklere dikkat çekiliyor. Bu dosyadan yola çıkarak gerçekleştireceğiniz sınıf etkinlikleri sayesinde
öğrencilerinizin yedikleri gıdalar hakkında farkındalık kazanmalarını
ve, bu konuda yeni bir bilinç geliştirmelerini sağlayabilirsiniz.
“Fırıl Fırıl Dönen Sanat”:
Bu ayki Güncel Sanat sayfalarında İngiliz sanatçı Damien Hirst konuk
ediliyor. Resimlerin duvara asılan ve sabit duran nesneler olduğu
algısını yıkan Damien Hirst’ün, hareketi sanatına nasıl kattığını göreceksiniz. Hirst’ün eserlerinden yola çıkarak yapacağınız sınıf çalışmalarıyla çocuklar sanata yepyeni bir açıdan bakacaklar.
Dünyalı’yla Çevre
“Endüstriyel Tarım ve Hayvancılık”:
Bugün evlerimize giren gıdaların çoğu endüstriyel yöntemlerle
üretiliyor. Bu ayki çevre sayfalarımızda endüstriyel tarım ve hayvancılık süreçlerinin nasıl işlediğini konu ettik. Sınıfınızda bu konuyu
öğrencilerinizle tartışarak beslenme alışkanlıklarına değinebilir, bu
alışkanlıkları değiştirmek için neler yapılabileceğine dair fikir üretmelerini sağlayabilirsiniz.
“Benim haklarım var!”:
20 Kasım 1989 yılında 194 ülkenin temsilcisi “Çocuk Hakları Sözleşmesi” adlı belgeye imza attı. Böylece çocukların sahip oldukları
haklar dünya çapında bir belgeyle güvence altına alınmış oldu. Sözleşmede yer alan maddelerin basitleştirilmiş hâllerini özgün resimlerle sunduğumuz bölüm aracılığıyla öğrencilerinizin haklarından
haberdar olmalarını, hakları üzerine düşünmelerini sağlayabilirsiniz.
Kasım 2014 • Sayı 8
DÜNYALI’NIN DİĞER SINIF ETKİNLİKLERİ İÇİN:
• Matematik derslerinde “Saksıyı Çalıştır” (Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 23)
• Fen Bilimleri derslerinde “Soru-Cevap”, “Laboratuvar” ve “Yakından Bak” ve (Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 18, 34-35)
• Görsel Sanatlar için “Kes – Yapıştır” ve “Serbest Atölye” (Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 14 ve 22)
{!}
Dergi dışında yer alan pek çok haber ve etkinlik
ise www.dunyalidergi.com adresindeki blog
sayfamızda yer alıyor.
Sınıfta yaptığınız çalışmalara hem dergimizde
hem de blog sayfamızda yer vermek isteriz.
Sınıf etkinlikleri dokümanıyla ilgili görüş ve
önerilerinizi bekliyoruz.
İletişim için: [email protected]
Haberler
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 2-3
“Hava şemsiyesi” haberi:
Kasım 2014 • Sayı 8
“Bu güneş santralleri denizde yüzüyor” haberi:
Öğretmene notlar: Şemsiyeyle ilgili ilk tarihi izler eski
Mısır ve Mezopotamya uygarlıklarında karşımıza çıkıyor. Bu
ilk şemsiyeler yağmurdan değil güneşten korunmak için
kullanılmıştır. Şemsiyeyi yağmura karşı ilk kez Çinlilerin kullandığı sanılıyor. Şemsiyeler tarih boyunca yalnızca güneşe
ya da yağmura karşı kullanılmadı. Bazı şemsiyeler fotoğraf
ve film çekimlerinde ışık ayarı yapmak için kullanılan önemli
malzemelerdendir. Bugüne kadar şemsiyelerin baston, kılıç
kını, dürbün, kalkan, suikast ya da savunma silahı olarak
kullanıldığı da olmuştur.
Araştırma Etkinliği: Şemsiye sözcüğünün kökeni nedir?
Şemsiye hangi ihtiyacın sonucu olarak icat edilmiş olabilir?
Öğretmene notlar: Şemsiye sözcüğü, “güneş” anlamına
gelen Arapça “şems” sözcüğünden türetilmiştir ve “güneşlik”
anlamına gelir. Sözcüğün İngilizce karşılığı olan “umbrella”, “gölge” anlamına gelen Latince “umbra” sözcüğünden
türetilmiştir.
Proje Çalışması: Şemsiye kaç farklı iş için ve kaç farklı
biçimde kullanılabilir?
Öğrencilerinizin ortaya çıkardığı projeler içinden en özgün olanlarını seçin. Çalışma kümeleri oluşturarak seçilen
projelerin uygulamasını ya da proje çizimlerini/maketlerini
yaptırın. Ortaya çıkan eserleri sergileyerek etkinliğe tüm
okulun dâhil olmasını sağlayın.
Proje Çalışması: Sen bir şemsiye tasarlasan neye benzerdi?
Tartışma Konusu: Öğrencilerinizle enerji tasarrufu ve farklı
enerji kaynakları üzerine sohbet edin. Sohbetin ardından
öğrencilerinize enerji kaynaklarını nasıl kullandıklarını, boşa
harcayıp harcamadıklarını sorun. İzlenmediği hâlde televizyon açık mı? Sınıftan ya da odalarından çıkarken ışıkları
söndürüyorlar mı? Telefon şarj etmedikleri hâlde şarj cihazını prize takılı bırakıyorlar mı? Yürüyerek ulaşabilecekleri
mesafeler için motorlu taşıt kullanıyorlar mı? Enerji tasarrufu
için neler yapılabilir?
Öğrencilerinizden farklı durumlara karşı şemsiyeler tasarlamalarını isteyin. Gökten kurbağa yağıyor olsaydı nasıl bir
şemsiye kullanmamız gerekirdi? Peki ya gökten köfte ya
da domates yağsaydı? Tohum yağmuruna karşı nasıl bir
şemsiye verimli olurdu?
Proje Çalışması: Güneş ya da rüzgâr gibi yenilenebilir
enerji kaynaklarını yeterince kullanıyor muyuz? Başka hangi
kaynaklardan enerji sağlayabiliriz? Örneğin tüm kentler
bisiklet yollarıyla donatılsaydı ve bu yollar güneş panellerinden yapılsaydı güneş enerjisinden daha fazla faydalanmış
olmaz mıydık? Şimşeklerden faydalanamaz mıyız? Peki ya
yanardağlar?
Öğrencilerinizin ortaya çıkardığı projeler içinden en özgün olanlarını seçin. Çalışma kümeleri oluşturarak seçilen
projelerin uygulamasını ya da proje çizimlerini/maketlerini
yaptırın. Ortaya çıkan eserleri sergileyerek etkinliğe tüm
okulun dâhil olmasını sağlayın.
Öğrencilerinizin ortaya çıkardığı projeler içinden en özgün olanlarını seçin. Çalışma kümeleri oluşturarak seçilen
projelerin uygulamasını ya da proje çizimlerini/maketlerini
yaptırın. Ortaya çıkan eserleri sergileyerek etkinliğe tüm
okulun dâhil olmasını sağlayın.
Dosya Konusu:
Kasım 2014 • Sayı 8
“Çikolata, Çiklet, Cips ve Diğer Abur Cuburlar”
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 5-12
Etiket Hafiyesi: Satın aldığımız yiyeceklerin o gösterişli ambalajları üzerindeki o minicik yazılar da ne? Satın
aldığımız yiyeceğin içinde hangi maddelerin bulunduğunu söyleyen bu yazılar neden bu kadar küçük yazılmış? Yoksa okumamızı istemiyorlar mı? Bu yazıları nasıl
okuyabilirim? Bir büyüteç işimi görür mü? Bakalım neler
yiyormuşuz…
Öğretmene Notlar: “Etiket Hafiyeleri”, gerçek ve sağlıklı
gıdaları arayan “Fikir Sahibi Damaklar” topluluğu tarafından ortaya atılmış bir uygulamadır. Uygulama, tüketicileri
satın aldıkları yiyeceklerin ambalajı üzerindeki adeta
okunmasın diye tasarlanmış minicik yazıları okuyarak
ne satın aldıklarının, ne yediklerinin farkına varmalarını
sağlamak için yanlarında her zaman bir büyüteç taşımaya
ve etiketleri okumaya teşvik etmektedir.
Bu konuda daha kapsamlı bilgiyi şu linklerde
bulabilirsiniz:
Fikir Sahibi Damaklar hakkında:
http://www.fikirsahibidamaklar.org/
Etiket Hafiyesi hakkında:
http://www.fikirsahibidamaklar.org/etiket-hafiyesi/
Etiket Hafiyeleri ile sohbet: Öğrencilerinize yedikleri abur cuburların içinde hangi katkı maddelerinin
bulunduğunu sorun. Satın aldıkları yiyeceklerin içinde
GDO var mı? Bir yiyeceğin içinde GDO olup olmadığı
nasıl anlaşılır? Hangi yapay maddeleri tüketiyorlar?
Abur Cubur Çizelgesi: Ne yiyorsun? Ne kadar yiyorsun? İçinde ne var? Aşağıdaki çizelgenin çıkışını alıp
öğrencilerinize dağıtın ve onlardan her gün tükettikleri
abur cuburlarla ilgili kayıt tutmalarını isteyin. Yedikleri
abur cuburların ambalajlarını okuyup içindekileri çizelgeye not etsinler. Yiyeceğin içindeki her madde için haneye
1 puan ekleyin. Bu etkinlikte hedef en az puanı toplamak.
Bir hafta ya da bir ay sonra çizelgeleri kontrol edin ve en
az puan toplayan öğrenciyi birinci ilan edin.
Çizelgelerdeki bilgileri kullanarak sınıfın abur cubur
tüketme alışkanlıklarını gösteren çizelgeler hazırlayın: Bu
sınıfın öğrencileri en çok hangi tür abur cuburları tüketiyor? Kızlarla erkekler aynı abur cuburları mı tercih ediyor?
En az tüketilen abur cubur hangisi?
Abur Cubursuz Pazartesi: Öğrencilerinizle bir
anlaşma yapın ve onlardan her hafta pazartesi günü abur
cubur tüketmemelerini isteyin. Her hafta pazartesi günü,
son dersin bir kısmını “Abur Cubursuz Pazartesi” hakkında sohbete ayırın. Öğrencileriniz zorlanıyor mu? En çok
neyin eksikliğini yaşıyorlar? Dayanamayıp abur cubur
yiyen öğrenci var mı? Abur cuburunu evden getirmeye
başlayan var mı? Öğrencilerinizden günlük alışkanlıkları
doğrultusunda almayı düşündükleri her abur cuburun
parasını sınıf kumbarasına atmalarını isteyebilirsiniz. Biriken parayla sınıf kütüphanesi için kitap satın alabilirsiniz.
Hazır biriktiriyorken para konusunda öğrencilerinizi bilgilendirmek isterseniz, Dünyalı’nın 3. sayısındaki (Mayıs
2014) “Para” dosyasını sınıfınızda paylaşabilirsiniz.
Poster Çalışması: “Abur Cubur Coğrafyası”:
Öğrencilerinizden seçtikleri bir abur cuburun tarihi,
geldiği coğrafya ve üretim yöntemleri hakkında araştırma yapmalarını ve bir poster çalışması hazırlamalarını
isteyin. Ortaya çıkan eserleri sergileyerek etkinliğe tüm
okulun dâhil olmasını sağlayın.
Tartışma ve poster çalışması: “Sokağa Atılan
Çiklet”: Çiğnemekten bıktığımız sakızı çöpe değil de
sokağa attığımızda neler olur? Olasılıklar ve yaşanan
deneyimler üzerine sınıfta sohbet edin. Sohbetin ardından öğrencilerinizden bir çikletin üretim aşamalarından
kullanımına, atılmasından doğada yok olmasına kadar
geçirdiği evreleri anlatan bir poster hazırlamalarını isteyin. Ortaya çıkan eseri sergileyerek etkinliğe tüm okulun
dâhil olmasını sağlayın.
Öğretmene notlar: Bir çiklet parçasının doğada tamamen yok olması yıllar sürer çünkü günümüzde çiklet
birçok koruyucu ve yapay tatlandırıcı içeren ileri teknoloji
ürünü bir tür plastiktir. Kanada hükümeti tarafından yapılan araştırmalarda, çiklet üretiminde de kullanılan vinil
asetatın farelerde tümöre neden olabildiği saptanmıştır.
Çiklet üretiminde kullanılan E320 kodlu bütilli hidroksil
anisol (BHA)1, petrolden elde edilen E320 (BHA), Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) tarafından “insanlar
için kanserojen” olarak işaretlenmiştir ve Japonya’da
kullanılması yasaktır. Örnekler çoğaltılabilir...
Tüm dünyada yılda yaklaşık 472 milyon ton çiklet tüketiliyor. Çoğu çiklet kolayca çözünüp doğaya karışmıyor.
Sokaklara atılan çikletlerin temizlenmesi için belediyeler
büyük miktarda enerji ve para harcamak zorunda kalıyor.
Bir gıda olmadığını ya da ayakkabı, kalem, kitap gibi işe
yaramadığını düşünürsek, çikletin çevreye olan etkilerinin boş yere çok büyük olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.
Münazara “Sadece 7 Dakika!”: Hayatımızda abur
cubur olmalı mı, olmamalı mı, konusunda 7 dakikalık bir
münazaraya katılmaya var mısın? Unutma! Münazaralarda doğru fikir yoktur, iyi savunulan fikir vardır.
Adı, soyadı, sınıfı
Ne yedi?
Kasım 2014 • Sayı 8
Ne kadar yedi?
1 paketteki yağ miktarı
X yediği miktar
1 paketteki tuz miktarı
X yediği miktar
ABUR CUBUR ÇİZELGESİ:
1 paketteki şeker miktarı
X yediği miktar
Yiyeceğin içindeki
katkı maddelerinin
listesi
Toplam puan
HER MADDE İÇİN TOPLAMA 1 PUAN EKLEYİNİZ.
Kasım 2014 • Sayı 8
Dosya Konusu:
Kasım 2014 • Sayı 8
“Çikolata, Çiklet, Cips ve Diğer Abur Cuburlar”
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 5-12
Akrostiş: “Abur Cubur” kelimesini kullanarak bir akrostiş yapmaya ne dersin?
A
b
u
r
C
u
b
u
r
Dosya Konusu:
Kasım 2014 • Sayı 8
“Çikolata, Çiklet, Cips ve Diğer Abur Cuburlar”
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 5-12
Sınıfındaki arkadaşlarından en az 15 kişiye en çok hangi abur cuburu
sevdiğini sor. Bakalım sizin sınıfın favori abur cuburu neymiş?
Anket sonuçlarından bir şekil grafiği yapsaydın nasıl görünürdü?
Ankete
Katılanlar
Şekerleme
Çiklet
Cips
Çikolata
Jelibon
Kraker
Bisküvi
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 16-17
Nasıl hakların olsun isterdin? Sence Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne
hangi haklar eklenirse daha eğlenceli olur? Hayalini kurduğun hakları açıklamalarıyla birlikte maddeler hâlinde bu sayfaya yazabilirsin.
İstersen hayalini kurduğun hakların resmini ya da posterini yapıp
arkadaşlarınla paylaşabilirsin.
Kasım 2014 • Sayı 8
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 16-17
Tartışma ve Poster Çalışması: Öğrencilerinize
Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ne olduğunu sorun. Hangi
haklara sahip olduklarını biliyorlar mı? Dünyalı Kasım
sayısının 16-17. sayfasındaki “Benim Haklarım var!”
bölümünü öğrencilerinizle birlikte okuyun. Artık hazırlar,
her öğrenci kendi Çocuk Hakları posterini hazırlayabilir.
Ortaya çıkan eserleri sergileyerek etkinliğe tüm okulun
dâhil olmasını sağlayın.
Öğretmene not: 20 Kasım 1989’da 200’e yakın ülke
temsilcisi “Çocuk Hakları Sözleşmesi” adlı belgeye imza
attılar. Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin tam metnine UNICEF
Türkiye’nin sayfasından ulaşabilir (http://www.unicef.org/
turkey/crc/_cr23b.html), yine aynı kaynaktaki PDF belgesini indirebilirsiniz (http://www.unicef.org/turkey/pdf/_cr23.
pdf )
Ayrıca dergide yer alan “Benim haklarım var!” başlıklı yazının posterini buradan indirebilirsiniz. http://dunyalidergi.
com/wp-content/uploads/2014/11/Cocuk_haklari_poster_A3.pdf
Güncel Sanat: Damien Hirst
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 20-21
Hareketin Resmini yap! Öğrencilerinizden sınıfa
dönen nesneler getirmelerini isteyin. Topaç, salata
kurutma kâsesi, oyuncak araba tekerleği, merdane
gibi nesneler olabilir. Öğrencilerinizden bu nesneleri
ve boyaları kullanarak serbest resimler yapmalarını
isteyin. İsterlerse topacı boyaya bulayıp resim kâğıdı
üzerinde döndürsünler, isterlerse kâğıda rastgele
boya akıtıp oyuncak araba tekerleğini kâğıt üzerinde
gezdirerek boyaları birbirine karıştırsınlar. Ortaya çıkan
eserleri sergileyerek etkinliğe tüm okulun dâhil olmasını
sağlayın. Eserlerin birer fotoğrafını bize gönderin,
dunyalidergi.com adresinde yayınlayalım. Fotoğrafları
bize göndermek için [email protected] adresini
kullanabilirsiniz.
Sanat Sözlüğü: Sınıfınızda bir sanat sözlüğü
oluşturmaya ne dersiniz? Bu iş için gereken malzemeyi
Dünyalı Eylül sayısı sınıf etkinlikleri kitapçığında
bulabilirsiniz: http://dunyalidergi.com/index.php/dunyalieylul-sayisi-sinif-etkinligi-kitapcigi-cikti/
Kasım 2014 • Sayı 8
Sınıf tartışması: Yetişkinler haklarına saygı gösteriyor
mu? Hangi haklarının ihlal edildiğini düşünüyorsun?
Peki sen yaşıtlarının haklarına saygı gösteriyor musun?
Yaşıtların arasında senin haklarına saygı göstermeyen
kimse var mı?
Öğretmene not: Zorbalık hakların ihlalini de içerir.
Zorbalık konusunda çalışma yapmak için Dünyalı Eylül
sayısındaki “Okul Dosyası” içinde yer alan “Zorbayı Zorla!”
bölümünden yararlanabilirsiniz. Zorbalık konusuyla ilgili
etkinlik önerilerimizi Eylül sayısı için hazırladığımız Sınıf
Etkinlikleri Kitapçığı’nda bulabilirsiniz. http://dunyalidergi.
com/index.php/dunyali-eylul-sayisi-sinif-etkinligi-kitapcigi-cikti/
Zorbalık konusunda öğrencilerinizi bilgilendirmek için
çıkışını alıp sınıfınıza asabileceğiniz postere bu linkten
ulaşabilirsiniz. http://dunyalidergi.com/wp-content/uploads/2014/10/Dunyali_Zorba_posterA3.pdf
Sınıf tartışması: Haklarımızı nasıl savunabiliriz?
Haklarının farkında olmayan, haklarını bilmeyen kişilerin
farkındalık kazanmasını nasıl sağlarız? Eğer haklarımızı
ihlal eden bir yetişkinse onu nasıl uyarabiliriz?
Genel Kültür – Kitap heykeller
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 32-33
Okunan ve okunmayan kitaplar bize neler söyler, hiç düşündün
mü? Düşün ve bu sayfaya yazarak arkadaşlarınla paylaş.
Kasım 2014 • Sayı 8
Genel Kültür – Kitap heykeller
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 32-33
Kitaplar okumak dışında başka ne işe yararlar? Kâğıt ağırlığı ya
da dekorasyon malzemesi olarak kullanılabilir mi kitaplar? Hayal
gücünü kullan ve sen de yaratıcı fikirler geliştir. Fikirlerini bu sayfaya
yazabilirsin.
Kasım 2014 • Sayı 8
Genel Kültür – Spor
Kasım 2014 • Sayı 8
Dünyalı Kasım sayısı, sayfa 40-41
En sevdiğin ya da en ilgini çeken spor(lar) ne?
Bugüne kadar gördüğün ya da duyduğun en ilginç ve sıra dışı spor hangisi?
Kendin bir spor icat etmek isteseydin bu nasıl bir spor olurdu?
Hangi malzemeleri kullanırdın? Kuralları ne olurdu?
Download

Kasım 2014 • Sayı 8