dýmcý olmak, bu paralelde sizleri sýnavlara da
hazýrlamak amacýyla “Öðrenci Takipli Eðitim
Seti”ni hazýrladý.
Bu sette, T.C. Ýnkýlap Tarihi ünitelere göre düzenlenmiþ 3 fasikül bulunmaktadýr. Bu fasikül-
lerde yeterli konu anlatýmý, etkinlikler ve cevap-
lý testler yer almaktadýr. Ünitelere göre düzenlenen bu fasiküllerin giriþ bölümlerinde o fasiküllerde iþlenen konular ayrýntýlý olarak açýklan-
mýþtýr. Konu testleri ve ödev testleri takýmlarý
da bu fasiküllerin paralelinde oluþturulmuþtur.
Fasiküller. konu testleri, ödev testleri yeni sýnav
sistemine ve müfredata uygun þekilde hazýr-
lanmýþtýr. Bu dokümanlarda dikkati öðrenmeye
odaklayan, renkli ama sade bir tasarým kullanýlmýþtýr.
Hepinize baþarýlar dileriz.
.............................................................................................................. ................................................................................
.............................................................................................................. ................................................................................
Deðer Yayýnlarý, temelde okul derslerinize yar-
Tarih Yayýn Kurulu
Erkan DEMÝR
Recep UZ
Ali BEBEK
Yunus OÐUZ
Fatih ÇELÝK
Bülent ÖZDAMAR
Mehmet ACAR
ÜNÝTE
01
Bir Kahraman
Doðuyor
 Mustafa Kemal: Çocukluk,
Eðitim ve Askerlik Hayatý
 Dört Þehir - Liderlik
Yolunda Mustafa Kemal
..............................................................
Sevgili Öðrenciler;
.............................................................
...............................................................................................................................................................................................
Ön Söz
...............................................................................................................................................................................................
.............................................................
..............................................................
...
....
...
................................................................................................
01
Mustafa Kemal: Çocukluk
Eðitim ve Askerlik Hayatý
....
Bölüm
................................................................................................
BATI’YA ERKEN AÇILAN KENT
“SELANÝK”
Bir Rumeli kenti olan Selanik 19. yüzyýlda Osmanlý
Devleti’nin Batý’ya açýlan kapýsý durumundaydý.
Önemli Balkan þehirlerine ve Ýstanbul’a demir yolu
ile baðlý olan þehir Osmanlý Devleti’nin Avrupa ile ticaretinde önemli bir yere sahipti.
Selanik sosyal yapýsý itibariyle Osmanlý Devleti’nin
küçük bir kopyasý gibiydi. Þehirde Türklerle birlikte
Rum, Sýrp, Bulgar, Yahudi ve Ermeni kökenli insanlar yaþamaktaydý. Þehrin bu özelliði zengin bir kültürel yapýnýn oluþmasýný saðlamýþtýr.
Osmanlý Devleti çok uluslu bir yapýya sahipti. Yönetimin adaletli ve hoþgörülü tutumu sayesinde farklý
uluslar hem barýþ içinde bir arada yaþamýþlar hem
de kültür, gelenek ve inançlarýný korumuþlardý. Ancak 19. yüzyýlda, Fransýz Ýhtilali ile ortaya çýkan milliyetçilik düþüncesinden etkilenmiþler, Avrupa devletlerinin kýþkýrtmalarýyla isyanlar çýkararak baðýmsýzlýklarýný kazanma çabasý içine girmiþlerdir.
Balkanlarda ortaya çýkan ayrýlýkçý fikir ve ayaklanmalar karþýsýnda Osmanlý aydýnlarý, devleti içinde
bulunduðu durumdan kurtarmak için Osmanlýcýlýk,
Ýslamcýlýk, Türkçülük ve Batýcýlýk gibi bazý fikir akýmlarý geliþtirmiþlerdir.
20. yüzyýl baþlarýnda Osmanlý aydýnlarýnýn çoðu
devletin kurtuluþunu meþrutiyet yönetimine geçmekte görüyorlardý. Osmanlýcýlýk fikri etrafýnda birleþen aydýnlar daha çok Selanik’te örgütlenmiþler,
gazeteler ve dergiler çýkararak düþüncelerini yaymaya çalýþmýþlardýr. Sonunda Sultan II. Abdülhamit’e meþrutiyeti ilan ettirmeyi baþarmýþlardýr.
Mustafa da Çocuktu
Mustafa Kemal 1881’de Selanik’te doðmuþtur.
Mustafa Kemal’in ailesi Rumeli’nin fethi sonrasýnda
Selanik’e yerleþtirilen Türk boylarýna mensuptur.
Babasý Ali Rýza Efendi’nin ailesi Söke (Aydýn); annesi Zübeyde Haným’ýn ailesi ise Konya’dan Rumeli’ye göç eden bir aileye mensuptur.
Zübeyde Haným ile Ali Rýza Bey’in altý çocuðu vardýr.
Bunlardan Mustafa ve Makbule dýþýnda Fatma, Ahmet, Ömer ve Naciye küçük yaþta vefat etmiþlerdir.
deðerli bilgi
Aile hayatýna büyük önem veren Atatürk, medeniyetin esasýnýn, ilerlemenin ve kuvvetin temelinin aile hayatýnda olduðunu düþünmüþtür. Latife Haným’la evlenirken zamanýn alýþýlagelmiþ örf
ve adetlerinin aksine nikah törenine beraber katýlmýþ, yurt gezilerine eþiyle birlikte çýkmýþtýr.
MUSTAFA KEMAL OKULDA
Mustafa eðitim hayatýna, annesinin isteði ile önce
mahalle mektebinde baþlamýþ, daha sonra babasý
tarafýndan yeni öðretim metotlarýnýn uygulandýðý
Þemsi Efendi Mektebi’ne kaydedilmiþtir.
Selanik sokaklarýnda gördüðü üniformalý subaylara
özenen Mustafa’nýn, Selanik Askerî Rüþtiyesi’ni (ortaokul) kazanmasýyla birlikte askerlik hayatý baþlamýþtýr. Askeri Rüþtiye’de çok baþarýlý bir öðrenci
olan Mustafa’ya matematik öðretmeni tarafýndan
Kemal adý verilmiþtir. Mustafa Kemal Selanik Askeri
Rüþtiyesi’nden mezun olduktan sonra 1896’da Manastýr Askeri Ýdadisi’ne (lise) baþlamýþtýr. Ýdadide
edebiyat ve tarih deslerine büyük ilgi göstermiþ,
Fransýzcasýný ilerletmek için özel çaba harcamýþtýr.
Mustafa Kemal, 1899 yýlýnda girdiði Ýstanbul Harp
Okulu’ndan 1902 yýlýnda teðmen rütbesiyle, Harp
Akademisi’nden de 1905 yýlýnda kurmay yüzbaþý
rütbesi ile mezun olmuþtur. Harp Okulunda ve Harp
Akademisinde zekâsý, yetenekleri, üstün kiþiliði ile
arkadaþlarý ve öðretmenleri arasýnda kabul görmüþtür. Ülke sorunlarý ile ilgilenmesi, düþüncelerini
cesaretle ifade etmesi aydýn bir subay olarak tanýnmasýný saðlamýþtýr. Kurmay Yüzbaþý Mustafa Kemal’in ilk görev yeri Þam’daki 5. Ordu’dur.
CEPHEDEN CEPHEYE
MUSTAFA KEMAL
Askeri Deha Mustafa Kemal
Mustafa Kemal’in askerlik hayatýnda göstermiþ olduðu baþarýlar, hem kendisi hem de Türk milleti
üzerinde etkili olmuþtur. Mustafa Kemal’in önemli
rol oynadýðý bazý askeri olaylar þunlardýr:
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
3
Mustafa Kemal: Çocukluk, Eðitim ve Askerlik Hayatý
31 Mart Olayý
Disiplin, Çaba ve Zafer
II. Meþrutiyet’in ilanýndan hoþnut olmayan meþrutiyet karþýtý gruplar Ýstanbul’da 31 Mart Ýsyaný’ný çýkardýlar. Bu isyan, Selanik’te kurulan ve kurmay
baþkanlýðý görevini Mustafa Kemal’in üstlendiði
“Hareket Ordusu” tarafýndan bastýrýlmýþtýr.
Kafkas Cephesi’nde Ruslara karþý gerçekleþtirilen
Sarýkamýþ Harekatý’nýn aðýr kayýplarla baþarýsýz olmasý üzerine Ruslar; Erzurum, Muþ, Bitlis, Erzincan, Van ve Trabzon’u ele geçirmiþlerdi.
Trablusgarp Savaþý
Geliþen sanayisi çin sömürge arayan Ýtalya 1911 yýlýnda bir Osmanlý eyaleti olan Trablusgarp’ý iþgale
baþladý. Bu durum karþýsýnda Mustafa Kemal ve bir
grup genç subay, gizlice Trablusgarp’a giderek buradaki yerli halký örgütlemiþlerdir.
Bingazi, Derne ve Tobruk’ta yapýlan direniþ karþýsýnda baþarýlý olamayan Ýtalya, Osmanlý Devleti’ni barýþa zorlamak için On Ýki Ada’ya saldýrmýþ, Çanakkale Boðazý’ný abluka altýna almýþtýr. I. Balkan Savaþý’nýn baþlamasý üzerine barýþ istemek zorunda kalan Osmanlý Devleti, Uþi Antlaþmasý (1912) ile Bingazi ve Trablusgarp’ý Ýtalya’ya vermiþ, On Ýki Ada’nýn
yönetimini de geçici olarak Ýtalya’ya býrakmýþtýr.
Çanakkale Savaþlarý
Birinci Dünya Savaþý sýrasýnda Ýtilaf Devletleri, Osmanlý Devleti’ni savaþ dýþý býrakmak ve Rusya’ya
yardým götürmek için Çanakkale’ye bir donanma
göndermiþlerdir. 18 Mart 1915 tarihine kadar devam eden deniz savaþlarýnda bir varlýk gösteremeyen Ýtilaf güçleri, 25 Nisan 1915’te Gelibolu’ya asker çýkarmýþtýr.
Gelibolu’da yapýlan kara savaþlarýnda Mustafa Kemal’in gösterdiði askeri baþarýlar, savaþýn gidiþatý
üzerinde belirleyici olmuþtur. Arýburnu, Conk Bayýrý
ve Anafartalar’da büyük baþarýlar kazanan Mustafa
Kemal, albay rütbesine yükseltilmiþ ve kendisine
çeþitli madalyalar verilmiþtir.
Mustafa Kemal, Çanakkale Cephesi’ndeki baþarýlarýnýn ardýndan Kafkas Cephesi’ne 16. Kolordu Komutaný olarak atanmýþtýr. Mustafa Kemal Paþa ilk
önce daðýnýk birlikleri bir araya getirmiþtir. Birliklerin
yiyecek ve giyecek ihtiyaçlarýnýn karþýlanmasýný,
haberleþmedeki aksaklýklarýn giderilmesini ve eksik
personelin tamamlanmasýný saðlamýþtýr. Ardýndan
Ruslarýn elinde bulunan Muþ ve Bitlis’i geri almýþtýr
(1916). Böylece Ruslarýn bölgedeki varlýðýna son
verilip güneye inmeleri engellenmiþtir.
Milli Sýnýrlar Önünde
Osmanlý Devleti 1915 yýlýnda, Süveyþ Kanalý ve Mýsýr’ý Ýngilizlerden geri almak için Süveyþ Kanalý’na
bir saldýrý düzenlemiþti. Ancak baþarýlý olamayarak
Suriye’ye kadar çekilmek zorunda kalmýþtý.
Mustafa Kemal Paþa, 5 Temmuz 1917’de Suriye’de
bulunan 7. Ordu Komutanlýðý’na atandý. Suriye
Cephesi’nde görevli Alman komutanýn, asker ve silah bakýmýndan yetersiz olmasýna raðmen, Türk ordusunun Ýngilizlere taarruz isteðine þiddetle karþý
çýkmýþtýr. Bu konuda gerekli makamlarý da uyarmasýna raðmen, görüþleri dikkate alýnmayýnca istifa
ederek Ýstanbul’a dönmüþtür.
26 Aðustos 1918’de Halep’e 7. Ordu Komutaný olarak dönen Mustafa Kemal Paþa, Suriye Cephesi
Komutaný Alman generalin savunma yapýlmasý emrine karþýlýk, Türk birliklerinin Anadolu’yu savunmak
için geri çekilmesi önerisinde bulunmuþtur. Mustafa Kemal, Ýngilizlerle ve Arap çeteleriyle mücadele
ederek Halep’in kuzeyinde savunma hattý oluþturarak Ýngilizlerin Anadolu’ya girmesini önlemiþtir.
Mustafa Kemal Anafartalar Savaþý’nda askerlerine;
“Size ben taarruz emretmiyorum. Ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde
yerimize baþka kuvvetler ve komutanlar geçebilir.”
diyerek vatan ve millet sevgisini ortaya koymuþtur.
Kurtuluþ Savaþý
Anafartalar’da düþmanýn attýðý bir bombadan sýçrayan þarapnel parçasýnýn Mustafa Kemal’in göðsündeki saate isabet etmesine raðmen büyük bir cesaret örneði göstererek etrafýndakileri telaþlandýrmadan savaþa devam etmesi, Türk askerlerinin ölümü
hiçe sayarak düþman üzerine atýlmasý gibi çabalarý, Çanakkale Savaþlarýnýn kazanýlmasýnda etkili olmuþtur.
Ýþgal hareketlerini kabullenemeyen Mustafa Kemal,
Samsun’a çýkarak Kurtuluþ Savaþý’ný baþlatmýþ, genelgeler yayýnlayýp kongreler düzenleyerek Türk
halkýný düþmana karþý birleþtirmiþtir. TBMM tarafýndan baþkumandanlýða getirilerek Sakarya Meydan
Savaþý ve Baþkumandanlýk Meydan Muharebesi’ni
kazanmýþ, Türk milletinin baðýmsýz ve egemen güç
olduðu yeni bir devlet kurmasýný saðlamýþtýr.
4
Osmanlý Devleti, I. Dünya Savaþý’ndan Mondros
Ateþkes Anlaþmasý’ný imzalayarak ayrýlmýþtý. Ýtilaf
güçleri ateþkesin hemen ardýndan Osmanlý topraklarýný iþgale baþladýlar.
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
lendirme
1
3
DOÐRU - YANLIÞ
Aþaðýda verilen bilgileri doðru (D) veya yanlýþ
(Y) olarak iþaretleyiniz.
ETKÝNLÝK
Aþaðýdaki yapbozda Mustafa Kemal’in eðitim
gördüðü þehirler ve okullar sýrasýyla verilmiþtir.
[ ] 1. Mustafa Kemal’in doðduðu Selanik þehri Osmanlý Devleti’nin en önemli kültür
ve ticaret merkezlerinden biridir.
[ ] 2. Mustafa Kemal’in askerlik görevi ile tayin
olduðu ilk yer Trablusgarp’týr.
[ ] 3. Mustafa Kemal eðitim hayatýna ilk önce
Þemsi Efendi Ýlkokulunda baþlamýþtýr.
[ ] 4. Çanakkale Savaþlarý Mustafa Kemal’in
Türk halký tarafýndan tanýnmasýný saðlamýþtýr.
[ ] 5. Mustafa Kemal Paþa, Sakarya ve Baþkumandanlýk Meydan savaþlarýný kazana-
Yapbozda boþ býrakýlan yerlerle aþaðýdaki okullarý eþleþtiriniz.
A
Harp Akademisi
D
Mahalle Mektebi
B
Askeri Ýdadi
E
Askeri Rüþtiye
C
Harp Okulu
F
Þemsi Efendi
Ýlkokulu
rak Kurtuluþ Savaþý’ný baþarýya ulaþtýrmýþtýr.
2
BOÞLUK DOLDURMA
A
B
C
D
E
F
Aþaðýda verilen cümlelerdeki boþluklarý uygun
þekilde doldurunuz.
1. Mustafa’nýn subay olmak için girdiði Selanik
................................... sýnavýný kazanmasý ile
4
askerlik hayatý baþlamýþtýr.
2. Mustafa Kemal askeri idadide askerlik, edebiyat ve tarih derslerinin yanýnda .........................
öðrenmek için de özel çaba harcamýþtýr.
3. Mustafa Kemal gönüllü olarak gittiði .............’ta Ýtalyanlara karþý baþarýyla mücadele ederek
Mustafa Kemal’in yaþamýndaki önemli geliþmelerle meydan geldiði þehirleri eþleþtiriniz.
A
Askerlik görevine
baþladýð þehir
1
Þam
B
Rus iþgalinden kurtardýðý þehir
2
Bitlis
C
Türk halký tarafýndan
tanýnmasýný saðlayan
savaþýn olduðu þehir.
3
Samsun
D
Kurtuluþ Savaþý’ný
baþlattýðý þehir.
4
Çanakkale
ilk savaþ tecrübesini kazanmýþtýr.
4. 1916’da Kafkas Cephesine 16. Kolordu Komutaný olarak atanan Mustafa Kemal Paþa
............... ve ..............’i Ruslardan geri almýþtýr.
ETKÝNLÝK
5. Mondros Ateþkes Anlaþmasý’ndan sonra baþlayan iþgal hareketlerini kabullenemeyen
A
B
C
D
Mustafa Kemal, Samsun’a çýkarak ..................
..........................’ný baþlatmýþtýr.
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
5
KDT
Mustafa Kemal: Çocukluk, Eðitim ve Askerlik Hayatý
01
1.
3. Cumhuriyetten önce düðün ve nikah törenlerinde gelin ve damat ayrý salonlarda bulunurdu. Mustafa Kemal Latife Haným’la evlenirken
zamanýn alýþýlagelmiþ örf ve adetlerinin aksine
nikah törenine beraber katýlmýþ, yurt gezilerine
eþiyle birlikte çýkmýþtýr.
Mustafa Kemal’in bu tutumu ülkemizde
aþaðýdakilerden hangisinin geliþmesine
doðrudan katký saðlamýþtýr?
B Coþku 8.paket-den.3-soru-12
A) Eðitim öðretimin
B) Kadýn haklarýnýn
C) Milli kültürün
D) Sanat ve müziðin
Öðretmenin verdiði bu bilgilerden aþaðýdakilerden hangisi çýkarýlamaz?
B Coþku 8.paket-den.1-soru-1
A) Osmanlý Devleti’nin Fransýz Ýhtilali’nden
olumsuz yönde etkilendiði
B) Osmanlý aydýnlarýnýn ortaya attýðý fikirlerin
toplumda bölünmeye yol açtýðý
C) Osmanlý Devleti’nin daðýlmasýný önlemeye
yönelik fikirler ortaya atýldýðý
D) Balkanlarýn çok uluslu bir bölge olduðu
2.
4.
Mustafa Kemal’in katýldýðý savaþlar
?
Çanakkale
Savaþý
Birinci
Dünya
Savaþý
Kurtuluþ
Savaþý
Þemada “?” olan yere aþaðýdakilerden hangisi yazýlmalýdýr?
AA Coþku 8.paket-den.1-soru-11
A) Trablusgarp
B) Mýsýr
C) Ýkinci Dünya
6
D) Galiçya
Mustafa Kemal’in eðitimi konusunda annesi ile babasý arasýnda yaþanan sorunun nedeni aþaðýdakilerden hangisi olabilir?
DD Coþku 8.paket-den.4-soru-1
A) Babasýnýn devlet memuru olmasý
B) Annesinin okuma yazma biliyor olmasý
C) Mustafa Kemal’in yaþýnýn küçük olmasý
D) Okullarýn eðitim niteliklerinin farklý olmasý
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
Mustafa Kemal: Çocukluk, Eðitim ve Askerlik Hayatý
KDT .. 01
5. Mustafa Kemal, daha Selanik Askerî Rüþtiye-
7. Osmanlý Döneminde “Askerî okullar, zamanýn
sinde iken baþlayan Fransýzca eðitimini Manastýr Askerî Ýdadisinde de ek derslerle devam
ettirmiþ ve bu dilde eserleri okumaya baþlamýþtýr.
en iyi devlet okullarýydý.” görüþünü ileri süren
bir tarihçi bu görüþüne aþaðýdakilerden
hangisini kanýt olarak sunamaz?
D 8702
A) Derslerin uzman öðretmenler tarafýndan
verilmesini
Bu durum Mustafa Kemal’in;
I. askerlik mesleðine ilgi duyma,
B) Olaylarý objektif yorumlayabilen öðrenciler
yetiþtirmesini
II. Avrupa kültürünü yakýndan tanýma,
C) Çaðdaþ eðitim yöntemlerinin kullanýlmasýný
III. dünyadaki geliþmelere ve yeniliklere açýk
olma
D) Kýz öðrencilere eðitim verilmemesini
özelliklerinden hangilerini kazanmasýnda
etkili olduðu savunulabilir?
DD Coþku 8.paket-den.7-soru-1
A) Yalnýz I
B) Yalnýz II
C) I ve II
D) II ve III
8.
6.
Buna göre Mustafa Kemal için aþaðýdakilerden hangisi ileri sürülebilir?
C 8702
A) Baþka komutanlarýn emrinde hiçbir zaman
çalýþmamýþtýr.
B) Askerlik mesleðini fazla önemsememiþtir.
C) Ýnandýðý doðrularý savunmaktan çekinmemiþ, yapýlan yanlýþlara ortak olmamýþtýr.
D) Ýçinde bulunduðu þartlarý dikkate almamýþtýr.
Bu bilgilerden hareketle aþaðýdaki yargýlardan hangisine ulaþýlabilir?
C
A) Selanik, Osmanlý Devleti’ne bir dönem
baþkentlik yapmýþtýr.
B) Osmanlý Devleti, Selanik’in geliþmesine
katký yapmamýþtýr.
C) Selanik kültürel yönden zengin bir þehirdir.
D) Selanik ekonomik olarak dýþa baðýmlý bir
þehirdir.
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
7
KDT .. 01
Mustafa Kemal: Çocukluk, Eðitim ve Askerlik Hayatý
9.
11.
Bu bilgilerden hareketle aþaðýdaki yargýlardan hangisine ulaþýlabilir?
AAAA
A) Osmanlý Devleti’nde eðitim birliði yoktur.
B) Askeri eðitime önem verilmemiþtir.
C) Yabancýlara eðitim hakký tanýnmamýþtýr.
D) Okullarýn tamamýnda laik eðitim verilmektedir.
Bir kahraman doðuyor ünitesinde yer alan
yukarýdaki fotoðrafý bir görselde kullandýðýnýzda altýna aþaðýdakilerden hangisini yazardýnýz?
BBBBB
A) Yýldýrým Ordularý Grup Komutaný Mustafa
Kemal Paþa
B) Atatürk’ün Selanik’te dünyaya geldiði ev
C) Mustafa Kemal Harp Akakemisinde öðrenci iken
D) Manastýr Askeri Ýdadisi
10. Öðretmen, Fransýz Ýhtilali’nin Osmanlý Devleti’ne etkileri ile ilgili aþaðýda verilen etkinliði hazýrlamýþtýr:
D
Osmanlý aydýnlarý devleti
içinde bulunduðu durumdan
kurtarmak için Batýcýlýk,
Osmanlýcýlýk, Ýslamcýlýk, Türkçülük akýmlarýný savunmuþtur.
D
1
Y
2
12. Mustafa Kemal, Mahalle Mektebinde baþladýðý
19. yüzyýlda milliyetçilik düþüncesinden etkilenen Osmanlý azýnlýklarý
Giriþ emperyalist devletlerin kýþkýrtmalarý ile
baðýmsýz olmak için isyan etmiþlerdir.
Y
Osmanlý Devleti’nde milliyetçilik isyanlarýnýn etkisi ilk
kez Birinci Dünya Savaþý’ndan sonra Arap isyanlarýnýn
çýkmasý ile görülmüþtür.
D
3
Y
4
Giriþten baþlayýp verilen bilgileri doðru olacak þekilde deðerlendiren öðrenci kaç numaralý çýkýþa ulaþýr?
AA_Bir Kahraman Doðuyor
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
8
eðitim hayatýný modern kuþaklar yetiþtirmeyi
hedefleyen Þemsi Efendi Mektebinde sürdürmüþtür. Daha sonra Selanik Askeri Rüþtiyesi
ile Manastýr Askeri Ýdadisini bitirerek Ýstanbul’da Harp Okuluna girmiþtir. Teðmen olarak
mezun olduðu bu okuldan sonra Ýstanbul
Harp Akademisine devam etmiþ, kurmay yüzbaþý olarak eðitimini tamamlamýþtýr.
Yalnýzca bu bilgilere bakarak Atatürk’le ilgili aþaðýdakilerden hangisi söylenemez?
CC_Bir Kahraman Doðuyor
A) Meslek olarak askerliði seçtiði
B) Çaðdaþ eðitim yöntemleri ile yetiþtiði
C) En çok tarih dersini sevdiði
D) Baþarýlý bir öðrencilik hayatý geçirdiði
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
...
....
Dört Þehir ve Liderlik
Yolunda Mustafa Kemal
...
................................................................................................
02
....
Bölüm
................................................................................................
DÖRT ÞEHÝR VE MUSTAFA KEMAL
Mustafa Kemal’in fikir hayatýnýn oluþumunda Selanik, Manastýr, Sofya ve Ýstanbul’daki yaþamýnýn büyük etkisi olmuþtur.
Selanik
Osmanlý Devleti’nin Rumeli’deki en geliþmiþ þehri
olan Selanik iþlek bir limana ve geniþ ulaþým olanaklarýna sahipti. Farklý din ve milletten oluþan nüfusuyla zengin bir kültürel yapýsý vardý. Türkçe,
Rumca, Ýbranice ve Bulgarca yayýmlanan resmî vilayet gazetesinin yaný sýra Avrupa dillerinde basýlmýþ kitap ve gazeteler de bulunurdu. Bu yönüyle
Selanik, Avrupa’dan gelen fikir akýmlarýnýn yerleþmesi için uygun koþullara sahipti.
Selanik, Mustafa Kemal’in hem doðduðu hem de
1907’den itibaren askerî görev yaptýðý þehirdir.
Mustafa Kemal burada gizli bir cemiyet olarak kurulan ve meþrutiyeti ikinci kez ilan ettirmeyi amaçlayan Ýttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katýlmýþ, Ýstanbul’daki siyasi geliþmeleri yakýndan takip etmiþtir.
Ýttihat ve Terakki Cemiyeti’nin amacý II. Abdülhamit’in, 1876 Anayasasý’ný yeniden yürürlüðe koymasý ve Meclis-i Mebusanýn tekrar açýlmasýydý. Nitekim
23 Temmuz 1908’de meþrutiyetin yeniden ilan edilmesiyle cemiyet bu amacýna ulaþmýþtýr.
Mustafa Kemal, Ýkinci Meþrutiyet’le yapýlanlarý yeterli görmüyor; ülkede daha büyük ve daha köklü
deðiþikliklerin yapýlmasýný istiyordu. Bu düþünce ve
görüþlerini cesaretle savunmasý cemiyetin ileri gelenleri tarafýndan hoþ karþýlanmýyordu. Ordunun siyasetten ayrýlmasýný isteyen Mustafa Kemal bir süre sonra Ýttihat ve Terakki Cemiyetinden ayrýlarak
kendini tamamen askerlik görevine vermiþtir.
Manastýr
Osmanlý Döneminde Konsolosluklar ve ticaret þehri olan Manastýr, Makedonya’nýn en stratejik þehirlerindendi. Sýrbistan, Bulgaristan ve Yunanistan kiliseleri aracýlýðýyla bölgeye hakim olmak istiyordu.
Yabancý devletlerin Manastýr’daki bu müdahaleleri
Mustafa Kemal’in kafasýnda Türklerin geleceði ile ilgili ilk soru iþaretlerini uyandýrmýþtýr.
Mustafa Kemal, 1896 ile 1898 yýllarý arasýnda Manastýr Askeri Ýdadisi’nde okumuþtur. Buradaki eðitimi sýrasýnda þiir ve hitabet sanatýyla ilgilenmeye
baþlamýþtýr. Hatta kendisi “Eðer hitabet hocamýz
Alay Emini Mehmet Asým Efendi imdadýma yetiþmeseydi ben de þair olup çýkacaktým, çünkü hevesim vardý.” demiþtir. Mehmet Asým Efendi, þiir ve hitabetle uðraþmasýnýn askerlikteki baþarýsýný engelleyeceðini söylemiþtir. Mustafa Kemal, edebiyat
alanýnda Namýk Kemal ve eserlerinden etkilenmiþ,
eserlerinde Türkçülüðü öne çýkaran Mehmet Emin
Yurdakul’u burada tanýmýþtýr.
Mustafa Kemal’in idadide iken okuduðu Türk kültür
ve tarihi ile ilgili eserler fikir hayatýnýn þekillenmesinde etkili olmuþtur. Özellikle tarih bilinci bu dönemde oluþmaya baþlamýþtýr. Bu konuda tarih öðretmeni Kolaðasý Mehmet Tevfik Bey etkili olmuþtur.
Ýdadideki Fransýzca öðretmeni de baþarýlý bir öðrenci olan Atatürk ile yakýndan ilgilenmiþtir. Kurmay
subay olarak mutlaka yabancý dil öðrenmesi gerektiði konusunda uyarý ve destekte bulunmuþtur.
1897’deki Türk - Yunan savaþý Mustafa Kemal’i derinden etkilemiþtir. Bu savaþta önemli bir zafer kazanan Türk ordusunun anlaþma masasýnda zarara
uðramasý Atatürk’te engin bir vatan sevgisinin oluþmasýnda etkili olmuþtur. Hatta gönüllü olarak savaþa katýlmak istemiþ ancak baþarýlý olamamýþtýr.
Selanik ve Manastýr’ýn Avrupa kültüründen çok çabuk etkilenmesi ve Osmanlý yönetiminin bu þehirleri kontrol altýnda tutamamasý, yönetime karþý olanlarýn faaliyetlerini artýrmalarýna neden olmuþtur.
Ýstanbul
Mustafa Kemal Ýstanbul’a ilk olarak eðitim amaçlý
gelmiþ, 13 Mart 1899’da Ýstanbul’daki Harp Okulu’nda eðitime baþlamýþtýr. Ýlerleyen yýllarda da görevi gereði Ýstanbul’da kalmýþtýr.
Mustafa Kemal’in Ýstanbul’da bulunduðu Beyoðlu
ve Galata çevresi; tiyatro, konser, balo gibi sosyal
faaliyetlerin düzenlendiði, Batýlý elçiliklerin yoðun
olarak yer aldýðý adeta Ýstanbul’un Batý’ya açýlan
yüzüydü. Günlük Fransýzca gazeteler, Avrupa’dan
bilgi akýþýný saðlayan önemli kaynaklardý.
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
9
Dört Þehir - Liderlik Yolunda Mustafa Kemal
Mustafa Kemal Ýstanbul’da okul yýllarýnda, arkadaþlarýna konferans niteliðinde konuþmalar yapmýþ,
gazete ve dergiler çýkarmýþ, ülke sorunlarý ve çözüm yollarý hakkýnda fikirler ileri sürmüþtür. Sonraki
yýllarda da Ýstanbul’da evinde arkadaþlarýyla toplantýlar düzenlemiþ, ülke sorunlarýný tartýþmýþtýr.
Öðrenim hayatý boyunca okuduðu eserler Mustafa
Kemal’in gerçekci, akýlcý ve bilimsel bir düþünceye
sahip olmasýnda etkili olmuþtur. Bu sayede yaþamýnýn her döneminde olaylara aklýn ve bilimin ýþýðýnda
yaklaþmýþtýr. Onun düþünceleri, ileride gerçekleþtireceði ilke ve inkýlaplarýnýn da temel dayanaðýný
oluþturmuþtur.
Sofya
Balkan Savaþlarý’ndan sonra Ýttihat ve Terakki Cemiyeti Osmanlý Hükümetinin kontrolünü tümüyle
ele geçirmiþti. Bu sýrada Mustafa Kemal de Sofya
askeri ataþeliði görevine getirildi. Mustafa Kemal’in
Sofya’daki yaþantýsý Batýlý bir toplum içinde ilk yaþayýþý olmasý açýsýndan yararlý bir deneme olmuþtur. Burada ilk kez bir Avrupa baþkentindeki toplum
hayatýnýn incelikleriyle karþýlaþmýþtýr.
Mustafa Kemal ataþemiliter olarak Sofya’ya geldiði
zaman þehirde Balkan Savaþlarýnýn acýsý unutulmaya çalýþýlýyordu. Üst düzey yetkililerin katýldýðý danslý, yemekli toplantýlara katýlan Mustafa Kemal, Avrupa devletlerinin temsilcileriyle doðrudan görüþme
fýrsatý buldu.
Mustafa Kemal, Sofya’daki görevinin askeri olduðu
kadar siyasi olduðunu da düþünüyordu. Memleketi yakýndan tanýmak ve nüfuzlu Türk azýnlýðýyla daha yakýn iliþki kurmak çabasýna giriþti. Türklerin
oturduðu bölgeleri dolaþtý.
Soydaþlarýnýn bu yabancý ülkede çok iyi bir hayat
sürdüklerini görerek hayret etti. Bulgaristan Türkleri rahatça ticaret yapýyor, bunda da baþarý gösteriyorlardý. Her yerde, daha Türkiye’de benzeri görülmeyen güzel okullar açýlmýþtý. Mustafa Kemal, kendi ülkesinde de milletinin nasýl bir yaþam düzeyine
eriþebileceði ve eriþmesi gerektiði üzerinde belirli bir
düþünce edinmeye baþladý.
Mustafa Kemal, Sofya’da parlamento rejiminin nasýl iþlediðini de gözüyle görüp öðrenmiþtir. Arkadaþý Þakir Zümre, Bulgar Meclisinde milletvekiliydi.
Bir sürü partilerden oluþan bu mecliste, Türk milletvekillerinden kurulu on yedi kiþilik küçük grup, büyük önem taþýrdý. Karýþýk tartýþmalar arasýnda dengeyi korur, arada bir de oylarýyla bir tarafýn aðýr basmasýný saðlardý. Mustafa Kemal, meclisin balkonunda oturur, görüþmeleri dikkatle izler, ileride yararlanmak üzere parlamento taktiklerini derinlemesine incelerdi.
10
Gözlemlerinin yer aldýðý raporlarýna kendi analizlerini de ekleyerek bunlarý Osmanlý Hükümeti yetkilileriyle paylaþýrdý.
MUSTAFA KEMAL LÝDERLÝK
YOLUNDA
Çocukluðundan itibaren askerlik mesleðine ilgi duyan Mustafa Kemal, kiþilik özelliklerine uygun olarak da askerlik mesleðini seçmiþtir.
Mustafa Kemal, ilk görev yeri olan Þam’da, yakýn
arkadaþlarý ile gizlice Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni
kurdu. Bu cemiyetin bir þubesini de Selanik’te açtý.
Burada yaptýðý bir konuþmada; “Eskimiþ olan çürük yönetimi yýkmak, milleti hâkim kýlmak, özetle
vataný kurtarmak için sizi göreve çaðýrýyorum.” diyerek ülkenin içinde bulunduðu durumu ve kurtuluþ çaresini özetlemiþtir. Mustafa Kemal’in üstlendiði bu görevler, liderlik yönünün güçlü olduðunu
göstermektedir.
Mustafa Kemal, Çanakkale Savaþlarýnda düþmanýn
nereden çýkarma yapacaðýný önceden tahmin ederek gerekli tedbiri almýþtýr. Askerlik bilgisi ve yönetim becerisi sayesinde emrindeki kuvvetleri en iyi
þekilde sevk ve idare etmiþtir. Gerektiðinde sorumluluðu üstüne alarak düþmana saldýrmýþ ve savaþýn
kazanýlmasýnda büyük rol oynamýþtýr. Bu durum
Türk milletinin onu tanýmasýnda ve Kurtuluþ Savaþý’nda lider olarak kabul etmesinde etkili olmuþtur.
Mustafa Kemal, Birinci Dünya Savaþý’ndan sonra
13 Kasým 1918’de Ýstanbul’a gelip Harbiye Nezâreti’nde göreve baþladýðýnda Ýstanbul ve Anadolu fiilen iþgal altýndaydý. Mustafa Kemal, Ýstanbul’da bulunduðu günlerde vatanýn içinde bulunduðu durumu anlatmak, vatanýn kurtuluþu için çareler üretmek amacýyla padiþah, sadrazam ve bakanlarla
görüþmeler yapmýþtýr. Fakat bu görüþmelerden vatanýn kurtarýlmasý yönünde bir sonuç çýkmamýþtýr.
Mustafa Kemal, tek çarenin Anadolu’ya geçip Türk
halkýný örgütlemek olduðunu anlamýþtýr.
Mustafa Kemal Ýstanbul Þiþli’deki evinde yakýn arkadaþlarý Ali Fuat Paþa (Cebesoy), Rauf (Orbay) ve
Ýsmet (Ýnönü) beylerle sýk sýk toplantýlar yapmýþlar
ülkenin geleceði ile ilgili kararlar almýþlardýr.
Mustafa Kemal Paþa, Türk vatanýnýn kurtuluþunu
saðlamak ve Türk milletini örgütlemek amacýyla 19
Mayýs 1919’da Samsun’a çýkarak Kurtuluþ Savaþý’ný baþlatmýþtýr. Kurtuluþ Savaþý’ný baþlattýðýnda
yalnýz Türk milletine olan güveni vardý. Bu durumu
“Benim kuvvet ve kudretim, halkýn bana gösterdiði
emniyet ve itimattan ibarettir.” sözü ile belirtmiþtir.
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
lendirme
5
7
DOÐRU - YANLIÞ
Aþaðýda verilen bilgileri doðru (D) veya yanlýþ
(Y) olarak iþaretleyiniz.
[ ] 1. Atatürk’ün doðduðu Selanik þehri, Osmanlý Devleti’nin Rumeli’deki en iþlek limanýna sahipti.
ETKÝNLÝK
Aþaðýda Atatürk’ün bulunduðu bazý þehirler oklarla gösterilmiþ, bulunma nedenleri ise hedef
tahtasýna yazýlmýþtýr.
Atatürk’ün bulunduðu þehirlerle bulunma nedenlerini eþleþtiriniz.
[ ] 2. Mustafa Kemal meþrutiyet yönetimine
geçmek için Ýttihat ve Terakki Cemiyeti’ni
kurmuþtur.
[ ] 3. Mustafa Kemal, Manastýr Askeri Ýdadisi’nde iken en çok resim ve müzik sanatýyla ilgilenmiþtir.
[ ] 4. Sofya’da askeri ataþe olarak görev yapmasý Mustafa Kemal’in Batý kültürünü
yakýndan tanýmasýný saðlamýþtýr.
[ ] 5. Mustafa Kemal’in Ýstanbul’da iken kaldýðý
Þiþli, Beyoðlu ve Galata çevresi Ýstanbul’un Batý’ya açýlan yüzü durumundaydý.
[ ] 6. Mustafa Kemal’in Fransýzca bilmesi dünyadaki geliþmeleri daha iyi anlamasýný
saðlamýþtýr.
A
6
B
C
D
BOÞLUK DOLDURMA
Aþaðýda verilen cümlelerdeki boþluklarý uygun
þekilde doldurunuz.
1. Mustafa Kemal’in fikir hayatýnýn geliþmesinde
.............. , .............. , .............. ve Ýstanbul þehirlerindeki yaþamýnýn önemli etkileri olmuþtur.
8
ETKÝNLÝK
Aþaðýdaki tabloda Atatürk’ün görev yaptýðý yerler ve tarihler karýþýk olarak verilmiþtir.
Verilen tarihlerle görevlerini eþleþtiriniz.
Tarih
2. Mustafa Kemal’de milli tarih bilincinin oluþma-
Görevleri
1
Nisan
1909
A
Kafkas Cephesi’nde 16. Kolordu Komutaný oldu.
3. Öðrenim hayatý boyunca okuduðu eserler
2
25 Nisan
1915
B
31 Mart Olayý’ný basýtran Hareket Ordusu içinde yer aldý.
Mustafa Kemal’in ............., ........... ve bilimsel
bir düþünceye sahip olmasýnda etkili olmuþtur.
3
10 Mart
1916
C
Samsun’a çýkarak Kurtuluþ
Savaþý’ný baþlattý.
4. Mustafa Kemal, ilk görev yeri olan Þam’da, ya-
4
D
kýn arkadaþlarý ile gizlice ...................... ve
................... Cemiyeti’ni kurmuþtur.
13 Kasým
1918
Çanakkale’de düþmana karþý baþarýyla mücadele etti.
5
19 Mayýs
1919
E
Suriye Cephesi’nden Ýstanbul’a geldi.
sýnda tarih öðretmeni Kolaðasý ...................
............... Bey’in büyük etkisi olmuþtur.
5. Mustafa Kemal vatanýn kurtuluþu için 19 Mayýs
1919’da Samsun’a çýkarak ...........................
........................’ ný baþlatmýþtýr.
1
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
2
3
4
5
11
KDT
Dört Þehir - Liderlik Yolunda Mustafa Kemal
02
1. Aþaðýdaki tabloda Mustafa Kemal’in bulundu-
3.
ðu þehirler ve bulunma nedeni eþleþtirilmiþtir:
Bulunduðu þehir
Bulunma nedeni
Selanik
Doðum, ilköðretim ve Askeri
Rüþdiye’de öðrencilik
?
Askeri Ýdadi’de öðrencilik
Ýstanbul
Hap Okulu ve Harp
Akademisi’nde öðrencilik
Sofya
Osmanlý askeri ateþesi
Mustafa Kemal’in öðrenim hayatý boyunca
okuduðu eserler onda yukarýdaki düþüncelerden hangilerini ona kazandýrmýþtýr?
DDDD
A) 1 ve 4
B) 1, 2 ve 4
C) 2, 3 ve 5
Tabloda “?” olan yere aþaðýdakilerden hangisi yazýlmalýdýr?
CC Coþku 8.paket-den.3-soru-1
A) Þam
B) Trablusgarp
C) Manastýr
D) Selanik
D) 1, 2 ve 5
4.
2. Mustafa Kemal, Çanakkale Savaþlarýnda düþmanýn nereden çýkarma yapacaðýný önceden
tahmin ederek gerekli tedbiri almýþtýr. Askerlik
bilgisi ve yönetim becerisi sayesinde emrindeki kuvvetleri en iyi þekilde sevk ve idare etmiþtir. Gerektiðinde sorumluluðu üstüne alarak,
hayatýný ortaya koyup düþmana saldýrmýþ ve
savaþýn kazanýlmasýnda büyük rol oynamýþtýr.
Bu durum Türk milletinin onu tanýmasýnda ve
Kurtuluþ Savaþý’nda lider olarak kabul etmesinde etkili olmuþtur.
Bu bilgilerde Mustafa Kemal’in, önder olarak kabul edilmesinde hangi özelliðinin etkili olduðundan söz edilmemiþtir?
CC Coþku 8.paket-den.2-soru-1
A) Mesleðinin gereklerini en iyi þekilde yapmasý
Öðrencilerin verdiði örnekler ile Atatürk’ün
öne çýkan kiþisel özellikleri aþaðýdakilerin
hangisinde doðru olarak gruplanmýþtýr?
AA Coþku 8.paket-den.5-soru-1
Taha
Esma
Ayþe
A) Ýleri görüþlülük Teþkilatçýlýk
Liderlik
B) Kararlýlýk
Yenilikçilik
Liderlik
C) Laik ve demokrat olmasý
C) Teþkilatçýlýk
Ýleri görüþlülük Liderlik
D) Vatanýný ve milletini canýndan çok sevmesi
D) Liderlik
Ýleri görüþlülük Teþkilatçýlýk
B) Ýleri görüþlü olmasý
12
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
Dört Þehir - Liderlik Yolunda Mustafa Kemal
5. Mustafa Kemal’in Ýdadi sýralarýnda fikir hayatý
8. Mustafa Kemal, Sofya askerî ataþeliði görevi
þekillenmeye baþlamýþtýr. Bu dönemde vatan
ve hürriyet þairi Namýk Kemal’i ve eserlerinde
Türkçülüðü öne çýkaran Mehmet Emin Yurdakul’u tanýdý. Türk kültür ve tarihi ile ilgili okuduðu eserler sayesinde fikir hayatý geliþmeye
baþladý.
Buna göre Mustafa Kemal’in fikir hayatýnýn
daha çok aþaðýdakilerin hangisi doðrultusunda geliþtiði söylenebilir?
A 8704
A) Milliyetçilik
B) Devletçilik
C) Laiklik
D) Çaðdaþlýk
KDT .. 02
sýrasýnda;
• Avrupa devletlerinin temsilcileriyle doðrudan görüþme ve fikirlerini paylaþma imkâný
bulmuþtur.
• Bulgaristan’da Türklerin yaþadýklarý yerleri
ziyaret etmiþ, Türkçe olarak yayýmlanan
gazetelerle irtibat kurarak bölgedeki Türklerin sosyal ve siyasî haklarýnýn yükseltilmesi çalýþmalarýna katýlmýþtýr.
Mustafa Kemal’in bu çalýþmalarý doðrudan
aþaðýdakilerden hangisine katký saðlamýþtýr?
CC_Bir Kahraman Doðuyor
A) Askerlik bilgisi ve yeteneðinin artmasýna
B) Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurmasýna
C) Türk toplumunun geleceðini þekillendirme
konusunda deneyim kazanmasýna
6. “Ýnsan mensup olduðu milletin varlýðýný ve
D) Harp Akademisinden baþarýyla mezun olmasýna
mutluluðunu düþündüðü kadar, bütün dünya
milletlerinin huzur ve refahýný düþünmelidir.”
Atatürk’ün bu sözünü en iyi açýklayan vecizesi aþaðýdakilerden hangisidir?
BB Coþku 8.paket-den.8-soru-20
A) Ya istiklal, ya ölüm!
B) Yurtta barýþ, dünyada barýþ!
C) Hayatta en hakiki mürþit ilimdir.
D) Egemenlik kayýtsýz þartsýz milletindir.
9.
7. Mustafa Kemal Paþa Mondros Ateþkes Anlaþmasý’ndan hemen sonra Ýstanbul’a çaðrýlmýþtýr. Mustafa Kemal, burada ülkenin içinde bulunduðu durumu anlatmak, kurtuluþu için çareler düþünmek amacýyla padiþah ve ileri gelen devlet adamlarýyla görüþmeler yapmýþtýr.
Fakat bu görüþmelerden bir sonuç alamamýþtýr. Bunun üzerine vatanýn kurtuluþunu saðlamak ve milleti örgütlemek amacýyla Anadolu’ya geçmeye karar vermiþtir.
Bu bilgilere bakarak Mustafa Kemal hakkýnda aþaðýdakilerden hangisi söylenemez?
D Coþku 8.paket-den.6-soru-1
A) Vatanýn kurtuluþunun milletin kararlýlýðýna
baðlý olduðunu anladýðý
B) Ülke sorunlarýna karþý duyarlý davrandýðý
Yukarýdaki tahtada yer alan bilgide Atatürk’te tarih bilincinin oluþmasýnda aþaðýdakilerin hangisinin doðrudan etkili olduðu
söylenebilir?
BBBBB
A) Edebiyat kitaplarýnýn
C) Vatan ve millet sevgisiyle dolu olduðu
B) Tarih öðretmeninin
D) Birinci Dünya Savaþý’nýn sürdürülmesi için
çalýþtýðý
C) Mahalle mektebinin
D) Anne ve babasýnýn
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
13
KDT .. 02
Dört Þehir - Liderlik Yolunda Mustafa Kemal
10.
12. Mustafa Kemal’in çocukluk ve gençlik yýllarýnýn büyük bir kýsmý Selanik ve Manastýr gibi
Balkan þehirlerinde geçmiþtir. Bu dönemde
Balkanlarda sürekli devletten ayrýlmaya yönelik isyanlar çýkmýþ, Mustafa Kemal bu isyanlarý
yakýndan görmüþ ve etkilenmiþtir.
Bu durumun Mustafa Kemal’de aþaðýdaki
düþüncelerden hangisinin þekillenmesinde
daha fazla etkili olduðu söylenebilir?
BB Coþku 8.paket-den.6-soru-4
A) Cumhuriyetçilik
B) Milliyetçilik
C) Devletçilik
Bu bilgilere dayanarak Mustafa Kemal ile ilgili;
D) Laiklik
I. Devletin içinde bulunduðu durumla ve ülke sorunlarýyla ilgilenmeye baþlamýþtýr.
II. Teþkilatçý ve lider bir kiþiliðe sahiptir.
III. Sanatsal çalýþmalara hýz vermiþtir.
yargýlarýndan hangilerine ulaþýlabilir?
A 8704
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
13.
D) I, II ve III
11. Mustafa Kemal;
I. Derne ve Tobruk’ta Ýtalyanlara baþarýyla
karþý koymuþtur.
II. Arýburnu, Conk Bayýrý ve Anafartalar’da Ýtilaf Devletlerine karþý önemli baþarýlar kazanmýþ; Muþ ve Bitlis’i Rus iþgalinden kurtarmýþtýr.
III. Türk ordusunun Sakarya ve Baþkomutanlýk Meydan Muharebelerinden zaferle ayrýlmasýný saðlamýþtýr.
Bu baþarýlarýn Trablusgarp, I. Dünya ve
Kurtuluþ savaþlarý ile iliþkisi aþaðýdakilerin
hangisinde doðru olarak gruplanmýþtýr?
AA_Bir Kahraman Doðuyor
Trablusgarp
I. Dünya
Kurtuluþ
A)
I.
II.
III.
B)
II.
I.
III.
C)
III.
II.
I.
D)
I.
III.
II.
14
Öðretmen T. C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük
dersinde öðrencilerinin Mustafa Kemal’in fikir
hayatýnýn geliþmesinde rolü olan þehirleri öðrenip öðrenemediklerini test etmek istiyor. Bu
amaçla onlara sanal ortamda bowling oynatýyor.
Bowling topunu kaç numaralý pinlere (kuka) isabet ettiren öðrenci Mustafa Kemal’in
fikir hayatýnda etkili olan þehirleri öðrenmiþtir?
DDDD
A) Yalnýz 1
B) 1 ve 3
C) 2 ve 4
8. Sýnýf T.C. Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük / 1. Fasikül
D) 1, 2 ve 4
8.
SINIF
Adý / Soyadý
Doðru
Ýnkýlap Tarihi
Haftalýk Ödev Ýzleme Testi – 1
1
Yanlýþ
Mustafa Kemal: Çocukluk,
Eðitim ve Askerlik Hayatý
ETKÝNLÝK
8 - A sýnýfý öðrencileri Ýnkýlap Tarihi ve Atatürkçülük
Dersi performans ödevi olarak, Atatürk’ün bulunduðu yerler ve bu yerlerdeki önemli faaliyetleri ile ilglili bilgiler içeren bir tablo hazýrlamýþlardýr. Öðrenciler tablodaki bilgilerin üstündeki kutucuklara harita üzerindeki numaralarý yazacaklardýr. Ýlgili numaralarý kutucuklara yazarak öðrencilere yadýmcý olunuz.
1881’de doðduðu, ilkokul ve askeri rüþtiyeyi
okuduðu þehir.
Büyük kahramanlýklar gösterdiði Türk halký tarafýndan tanýnmasýný saðlayan ve Kurtuluþ Savaþý’nda lider olmasýnda etkili
olan savaþýn yaþandýðý þehir.
Askeri idadide iken bulunduðu, Türk milletinin
geleceði ile ilgili endiþe
ve düþüncelerinin olgunlaþmaya baþladýðý þehir.
Harp Okulu
ve Harp Akademisini okuduðu þehir.
Akeri görevle
ilk kez tayin
olduðu birliklerin bulunduðu þehir
Ýlk kez savaþ
tecrübesi kazandýðý yer.
Kurtuluþ Savaþý’ný baþlattýðý Anadolu þehri
16. Kolordu Komutaný
iken baþarýlý bir harekatla Rus iþgalinden kurtardýðý þehirler.
Birinci Dünya Savaþý sonlarýnda
7. Ordu komutaný olarak bir
savunma hattý oluþturup Ýngilizlerin Anadolu’ya girmesini engellediði þehir.
Askeri ataþe olarak tayin
olduðu, Batý kültürünü ve
parlamenter sistemi yakýndan tanýmasýný saðlayan þehir.
8.
Ýnkýlap Tarihi
SINIF
2
CEVAPLI TEST
Haftalýk Ödev Ýzleme Testi – 1
4.
1. Atatürk, çocukluðunu Selanik þehrinde geçirmiþti.
Selanik’in;
I. zengin kültürel yapýsý,
II. geliþmiþ bir kent olmasý,
III. Üsküp, Manastýr, Belgrat ve Ýstanbul gibi
merkezlere demir yolu ile baðlý bulunmasý
özelliklerinden hangileri, Atatürk’ün fikri
zenginliðinin ve ufkunun geliþmesine katký
saðlayacak bir ortamda yetiþtiðini gösterir?
DD_Bir Kahraman Doðuyor
A) Yalnýz I
B) Yalnýz II
C) II ve III
A
Atatürk’ün bu baþarýlarý elde ettiði savaþlar
aþaðýdaki seçeneklerin hangisinde doðru
olacak þekilde gösterilmiþtir?
8701
1
D) I, II ve III
A) Trablusgarp
2. Ýrem, Mustafa Kemal’in askerlik yaþamýný
“Cepheden Cepheye Mustafa Kemal” baþlýðý
altýnda yaptýðý etkinlikle arkadaþlarýna anlatacaktýr.
2
3
I. Dünya
Kurtuluþ
B)
Kurtuluþ
Trablusgarp
I. Dünya
C)
I. Dünya
Trablusgarp
Kurtuluþ
Kurtuluþ
I. Dünya
D) Trablusgarp
Ýrem’in bu etkinlikte;
I. Sakarya Savaþý,
5.
II. Trablusgarp Savaþý,
III. Çanakkale Cephesi
geliþmelerinden hangileriyle ilgili bilgi toplamasý gerekir?
D zambak 10.paket-den.8-soru-1
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
3. Fransýz Ýhtilali ile ortaya çýkan milliyetçilik düþüncesinden etkilenen Balkan toplumlarý, Osmanlý topraklarýnda çýkarlarý olan emperyalist
devletlerin kýþkýrtmalarý ile isyan edip baðýmsýzlýk çabasý içerisine girmiþlerdir. Bu geliþmeler
Osmanlý aydýnlarý arasýnda Batýcýlýk, Osmanlýcýlýk, Ýslamcýlýk ve Türkçülük gibi düþünce akýmlarýnýn tartýþýlmasýna ortam hazýrlamýþtýr.
B
Bu bilgilerde aþaðýdakilerden hangisine
deðinilmemiþtir?
8701
A) Avrupa devletlerinin Osmanlý Devleti ile ilgili politikalarýna
B) I. Dünya Savaþý’nýn Osmanlý Devleti’ni etkileyen sonuçlarýna
Mahalle mektebinden alýnýp Þemsi Efendi
Mektebine kaydedilmesinin Atatürk’ün eðitimine saðladýðý yararlar arasýnda aþaðýdakilerden hangisi yer almaz?
C zambak 10.paket-den.1-soru-1
A) Yeniliklere açýk bir kiþiliðe sahip olma
C) Osmanlý Devleti’ni içine düþtüðü durumdan kurtarma çabalarýna
B) Modern eðitim araç gereçlerini tanýma
C) Diplomasi alanýnda deneyim kazanma
D) Fransýz Ýhtilali’nin Osmanlý toplumu üzerindeki etkilerine
D) Yeni öðretim metotlarý hakkýnda bilgi sahibi olma
8.
SINIF
Adý / Soyadý
Ýnkýlap Tarihi
Dört Þehir - Liderlik
Yolunda Mustafa Kemal
Haftalýk Ödev Ýzleme Testi – 2
1
Yanlýþ
Doðru
2
DOÐRU - YANLIÞ
BOÞLUK DOLDURMA
Aþaðýda verilen bilgileri doðru (D) veya yanlýþ
(Y) olarak iþaretleyiniz.
Aþaðýda verilen cümlelerdeki boþluklarý uygun
þekilde doldurunuz.
[ ] 1. Atatürk’ün ailesi Rumeli’den Konya’ya
1. Mustafa Kemal’in Ýstanbul’da iken bulunduðu
Þiþli, .......................... ve ........................ çevresi Ýstanbul’un Batý’ya açýlan yüzüydü.
göç eden bir Türk boyuna mensuptur.
[ ] 2. Mustafa’ya Selanik Askeri Rüþtiyesi’nde
2. Mustafa Kemal Þam’da görev yaptýðý sýrada ül-
iken matematik öðretmeni tarafýndan
Kemal adý verilmiþtir.
keyi içinde bulunduðu durumdan kurtarmak
amacýyla gizlice ....................................... ve
.............................. Cemiyeti’ni kurmuþtur.
[ ] 3. Mustafa Kemal Paþa, Birinci Dünya Sa-
3. Mustafa Kemal Birinci Dünya Savaþý’ndan
vaþý sýrasýnda en son Suriye Cephesinde görev yapmýþtýr.
sonra Suriye Cephesinden ..............................
tarihinde Ýstanbul’a gelip Harbiye Nezaretinde
göreve baþlamýþtýr.
[ ] 4. Mustafa Kemal ilk savaþ tecrübesini Balkan Savaþlarý sýrasýnda kazanmýþtýr.
4. Mustafa Kemal Ýstanbul’da iken arkadaþlarý
[ ] 5. Atatürk’ün milliyetçilik anlayýþýnýn oluþ-
................... (Cebesoy), ............... (Orbay) ve
................... (Ýnönü) beylerle toplantýlar yapmýþ, ülkenin geleceði ile ilgili kararlar almýþtýr.
masýnda, Namýk Kemal ile Mehmet Emin
Yurdakul’un eserleri etkili olmuþtur.
3
BULMACA
1. Osmanlý anayasasý
1
2. Atatürk'ün kýz kardeþi
3. Mustafa Kemal'in Ýtalyanlarla sa-
2
3
vaþtýðý Osmanlý eyaleti
4. Mustafa Kemal'in öðrendiði yaban5
cý dil
4
5. Mustafa Kemal'in askeri ataþelik
yaptýðý ülke
6
7
6. Ýttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ilan
edilmesi için çalýþtýðý yönetim þekli
7. Mustafa Kemal'in Ýstanbul'da iken
8
ikamet ettiði evinin bulunduðu semt
9
8. Atatürk'ün doðduðu þehir
9. Atatürk'ün olaylarý önceden tahmin
etme özelliði
10. 1909'da Ýstanbul'da çýkan 31 Mart
ayaklanmasýný bastýran ordu
10
8.
Ýnkýlap Tarihi
SINIF
1.
Haftalýk Ödev Ýzleme Testi – 2
4.
Mustafa Kemal ile ilgili aþaðýda verilen bilgileri doðru (D) - yanlýþ (Y) olarak deðerlendiriniz.
Atatürk bu sözleri ile aþaðýdakilerden hanginin önemini ifade etmiþtir?
BB Cosk.8-paket-den.8-soru-14
A) Devletçilik anlayýþýnýn
B) Ülke çýkarlarýnýn her þeyden önde tutulmasýnýn
C) Toplum saðlýðýnýn korunmasýnýn
1.
Mustafa Kemal’in öðrencilik hayatýnda
tarihe olan ilgisi milli bilince sahip olmasýna katký saðlamýþtýr.
2.
Mustafa Kemal’in, Balkan Savaþlarý sýrasýnda 1912 yýlýnda Gelibolu Yarýmadasý’nda görev almasý Çanakkale Savaþlarýndaki baþarýsýný etkilemiþtir.
3.
Mustafa Kemal, ilk askeri baþarýsýný Çanakkale’de kazanmýþtýr.
4.
Selanik, Manastýr, Ýstanbul ve Sofya,
Mustafa Kemal’in fikir hayatýnýn geliþmesinde rolü olan þehirlerdir.
D) Aðýr kayýplara yol açan savaþlara girilmemesi gerektiðinin
Sosyal bilgiler yazýlýsýnda çýkan bu sorulara
verilen cevaplar aþaðýdaki gibidir:
2.
X
Harp Akademisini bitirdikten sonra çeþitli
askeri ve idari görevlerde bulunma
Trablusgarp ve I. Dünya Savaþlarýnda kan labalýk askeri güçleri yönetme
„
Anadolu’nun yer yer iþgal edilmesi üzerine Türk milletini örgütleme
Mustafa Kemal’in yukarýdaki çalýþmalarýndan hangilerinde edindiði deneyimlerin,
onun Milli Mücadele lideri olmasýna katký
saðladýðý ileri sürülebilir?
DD_Bir Kahraman Doðuyor
A) Yalnýz X
B) Yalnýz n
C) X ve n
Sevgi
Yaman
Zuhal
1.
D
D
D
D
2.
Y
D
D
D
3.
Y
Y
D
D
4.
D
D
Y
D
Hangi öðrenci bütün sorularý doðru olarak
cevaplamýþtýr?
B zambak 10.paket-den.2-soru-1
A) Erhan
B) Sevgi
C) Yaman
D) Zuhal
D) X, n ve „
3. Mustafa Kemal, Kafkas Cephesi’nde 16. Kolordu Komutaný olarak görevlendirildikten sonra emrindeki birliklerin yiyecek ve giyecek ihtiyaçlarýnýn karþýlanmasýný saðlamýþ, haberleþmedeki aksaklýklarýn giderilmesi ve eksik personelin tamamlanmasý gibi tedbirler almýþtýr.
Bu çalýþmalar;
I. Rusya’nýn Doðu Anadolu çevresindeki iþgallerine son verilmesi,
II. 16. Kolordunun savaþ gücünün artmasý,
III. Anadolu topraklarýnýn Yunan iþgalinden
kurtarýlmasý
yararlarýndan hangilerini saðlamýþtýr?
CC_Bir Kahraman Doðuyor
A) Yalnýz I
B) Yalnýz III
C) I ve II
Erhan
D) II ve III
5. Mustafa Kemal’in Ýstanbul’da bulunduðu Galata ve Beyoðlu civarý, þehrin Batý’ya açýlan
yüzleriydi ve Avrupa elçiliklerinin yoðun olduðu semtlerdi. Bu bölgelerde hemen her gün tiyatro, konser, davet, balo gibi faaliyetler düzenlenirdi. Bu dönemde Avrupa’da olan her
þey Beyoðlu’na yansýrdý. Galata’da basýmevleri, bankerler, doktorlar, avukatlara ait iþ yerleri
vardý. Günlük Fransýzca gazeteler, Avrupa’dan
bilgi akýþýný saðlayan önemli kaynaklardý.
Bu bilgilere göre, Ýstanbul þehrine iliþkin
olarak aþaðýdakilerden hangisi söylenemez?
AA 8702
A) Fransýz iþgali altýndadýr.
B) Sosyal yaþantý canlýdýr.
C) Önemli bir siyasî merkezdir.
D) Zengin bir kültürel yapýya sahiptir.
Download

Örnek Sayfalar İçin Tıklayınız