İçindekiler
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
Bir Kahraman Doğuyor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2. Ünite
MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER
1. Bölüm :
2. Bölüm :
3. Bölüm :
4. Bölüm :
I. Dünya Savaşı ve Osmanlı Devleti . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Bağımsızlığa Giden Yol . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Millî Mücadelenin Başlaması. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
Millî İrade. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
3. Ünite
YA İSTİKLAL YA ÖLÜM
1. Bölüm : Doğu ve Güney Cepheleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
2. Bölüm : Batı Cephesi Olayları - I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
3. Bölüm : Batı Cephesi Olayları - II. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
4. Ünite
ÇAĞDAŞ TÜRKİYE YOLUNDA ADIMLAR
1. Bölüm :
2. Bölüm :
3. Bölüm :
4. Bölüm :
5. Bölüm :
Yeni Bir Devlet Doğuyor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
Çağdaşlaşma ve Demokrasi Yolunda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
Çağdaş Topluma Doğru. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
Millî Kültürü Geliştirme Hedefi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
Devlet, Vatandaşın Yanında. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
5. Ünite
ATATÜRKÇÜLÜK
1. Bölüm : Atatürkçü Düşünce Sistemi, Atatürkçülükte Millî Güç Unsurları. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
2. Bölüm : Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64
3. Bölüm : Devletçilik, Laiklik, İnkılapçılık. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
6. Ünite
7. Ünite
ATATÜRK DÖNEMİ TÜRK DIŞ POLİTİKASI
Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
ATATÜRK’TEN SONRA TÜRKİYE : II. DÜNYA SAVAŞI VE SONRASI
1. Bölüm : II. Dünya Savaşı- Demokrasiye Kavuşuyoruz - Soğuk Savaş - Gelişen Türkiye . . . . . . . . . 79
2. Bölüm : Türk Ordusu - Türkiye’ye Yönelik Tehditler SSCB Dağıldıktan Sonra
Avrupa Birliği . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
ÇAĞDAŞ KENT: SELANİK
�Mustafa Kemal’in doğduğu ve çocukluğunu geçirdiği şehir olan Selanik,
Avrupa’ya açılan kapısıdır.
�
topraklarında bulunan ve
Denizi’ne kıyısı olan Selanik liman kenti ve önemli bir ticaret merkezidir.
�Selanik;
, Manastır,
ve Üsküp şehirleriyle hem kara hem demir yolu ile bağlıydı. Bu durum Selanik’in,
ekonomik değerini ve Osmanlı Devleti için önemini artırmıştır.
�Osmanlı Devleti çok
bir yapıya sahipti. Ülke içinde farklı milletlerden insanlar bir arada yaşıyorlardı. Selanik’te,
çoğunluğu oluşturan Türklerin dışında
,
,
,
ve
de yaşıyorlardı. Selanik’te çok
uluslu yapının bir sonucu olarak sosyal hayatta farklı dil, din, gelenek ve görenekler etkiliydi. Bu durum Osmanlı ülkesinde
kültürel yapının zenginleşmesini sağlamıştır.
�Balkanlarda yaşayan milletler (
,
,
,
...)
’nin yaydığı
akımının etkisiyle
yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanmışlardır. Sömürgeci devletlerin kışkırtmalarıyla bağımsız devlet kurma amacı, bu isyanların çıkışının temel nedenidir.
�Balkanlarda ayrılıkçı fikilerin etkisiyle çıkan ayaklanmalar, askeri ve siyasi gelişmeler Osmanlı aydınlarının devletin
parçalanmasını önlemek için çareler aramasına yol açtı. Osmanlı aydınları,
,
,
ve
fikirlerini ortaya attılar.
FİKİR AKIMLARI
Notlarım
Osmanlıcılık:
Bilgi Notu
Selanik’in Avrupa’ya açılan bir ticaret şehri olması, Avrupa’daki siyasi,
ekonomik ve kültürel gelişmelerden
ilk etkilenen Osmanlı şehirlerinden
biri olmasına yol açmıştır.
Batıcılık:
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Kolay Öğrenme Kılavuzu
5
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
Bilgi Notu
Notlarım
Selanik, Balkanlarda ortaya çıkan bunalımlar karşısında yeni
arayışlara giren Osmanlı aydınlarının örgütlendiği bir şehir olmuştur.
TANIM
Devletin kurtuluşunu meşrutiyete geçmekte gören Osmanlı aydınları,
Meşrutiyet: Halkın padişahın yanında yönetime katılmasını öngören
düşüncelerini geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla Selanik’te çeşitli
dergi ve gazeteler çıkarmışlardır.
rejimdir. Halkın seçtiği milletvekilleri parlamentoda (Mebuslar Meclisi) toplanarak padişah ile birlikte kanun yapma (yasama) yetkisini
kullanırlar. Meşrutiyet rejimi, Osmanlı Devleti’nde ilk kez 1876 yılında ilan edilmiştir.
Mustafa Kemal’in Çocukluk Yılları
Mustafa Kemal,
yılında bugünkü
sınırları içerisindeki
’te doğmuştur. Annesi
Hanım, babası
Efendi’dir.
Ali Rıza Efendi, gümrük
ve
ticaretiyle uğ-
raşmıştır.
Zübeyde Hanım ile Ali Rıza Efendi’nin evliliğinden; Mustafa, Makbule,
Bilgi Notu
Mustafa
,
Kemal,
aile
kurumu-
nu güçlü toplumların temel taşı olarak görmüş ve önem vermiştir. Kurtuluş Savaşı’ndan sonra
ile
’
de
yapılan nikah töreniyle evlenmiştir
.
,
ve
adında altı çocuk dünya-
ya gelmiştir.
Mustafa Kemal’in kişiliğinin oluşmasında;
öğrenim gördüğü okulların ve
,
,
ortamın önemli etkisi olmuştur.
MUSTAFA KEMAL’İN OKUL HAYATI
Mustafa okul çağına gelince nerede eğitim göreceği konusunda Zübeyde
Hanım ile Ali Rıza Efendi fikir ayrılığına düştüler. Zübeyde Hanım, Musta-
Mustafa Kemal’in, evlenirken o
fa’nın mahalle mektebine, Ali Rıza Efendi ise yeni eğitim yöntemleri uygula-
dönemin örf ve adetlerine rağmen
yan Şemsi Efendi Mektebine gitmesini istiyordu. Ali Rıza Efendi eşinin gönlünü
nikah törenine Latife Hanım ile
almak için Mustafa’yı önce mahalle mektebine birkaç gün sonra da Şemsi
birlikte katılması, yurt gezilerine
Efendi Mektebine kaydettirdi.
eşiyle birlikte çıkması,
Şemsi Efendi Mektebinde mahalle mekteplerinden farklı olarak
verdiği öneme örnek
olarak gösterilebilir.
kullanılıyordu. Modern bir eğitim
veren bu okul, Mustafa Kemal’in fikri gelişimini olumlu yönde etkilemiş,
yeniliklere açık bir kişiliğe sahip olmasına katkı yapmıştır.
Bilgi Notu
Mustafa okula başladıktan kısa bir süre sonra
üzerine eğitimine ara vermek zorunda kaldı.
ve
birlikte Selanik yakınlarında
çift-
liğine taşındı.
Babasının “Adam olmak için okumak, öğrenmek şarttır; başka çare yoktur.” sözünü aklından çıkarmayan Mustafa, annesinin de isteğiyle Selanik’e dönerek
6
Kolay Öğrenme Kılavuzu
Mektebini bitirdi.
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
Mustafa, Şemsi Efendi Mektebinden sonra
(sivil ortaokul) kaydoldu. Selanik sokaklarında gördüğü üniformalı subaylar Mustafa’nın ilgisini çekiyordu. Asker olmak isteyen Mustafa bu okula devam etmedi. Gizlice sınavlara girerek kazandığı
Notlarım
Bilgi Notu
(askerî ortaokul) kaydoldu (1893).
Mustafa Kemal, Harp Okulunda
Selanik Askerî Rüştiyesinde matematik öğretmeni
Bey, genç Mustafa’nın matematik dersindeki başarısından etkilenerek;
okuduğu sırada bazı arkadaşlarıyla
“Senin adın da Mustafa benim adım da. Bundan sonra senin adın Musta-
gizlice bir dergi çıkarmıştı. Bu der-
fa Kemal olsun.” demiştir. Atatürk, “Kemal” adını hayatının sonuna ka-
giyi Harp Akademisinde de yayım-
dar kullanarak öğretmenine duyduğu saygıyı göstermiştir.
lamayı devam ettirmiştir.
Mustafa Kemal, Selanik Askeri Rüştiyesi’ni bitirdikten sonra,
Adı bilinmeyen ve el yazması olarak
(lise) girdi (1896). Burada Mustafa Kemal edebiya-
zete niteliğinde idi. Mustafa Kemal
ta ilgisinin artması üzerine okulun edebiyat öğretmeni
, Mustafa Kemal’i uyararak askerlikle ilgili derslere önem verme-
ve arkadaşları el yazması gazetede
fikirlerini yaymayı amaçlamışlardır.
sini tavsiye etmiştir.
Mustafa
çıkartılan bu dergi daha çok bir ga-
Yazıların çoğunluğu atatürk tarafın-
Kemal’in en sevdiği derslerden biri de tarihti.
dan yazılmıştır.
Dergide; ülkenin geleceği, Avru-
Mustafa Kemal, yaz tatillerinde dil kurslarına giderek
geliştirmiştir. Askerî idadide okuduğu dönemlerde ülke sorunlarıyla yakın-
pa’daki gelişmeler, özgürlük alan-
dan ilgilenen Mustafa Kemal, 1898 yılında Manastır Askerî İdadisini bitirdi.
larının genişletilmesi, vatan ve millet
Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisini bitirdikten sonra İstanbul’daki
kavramları işlenmiştir. Bu bilgiler,
girdi (1899). 10 Ocak 1902’de bu okulu biteren Mustafa Kemal
seçildi. 11 Ocak 1905 yılında kurmay yüz-
başı rütbesiyle mezun oldu.
Mustafa Kemal ve arkadaşlarının ülke sorunlarıyla yakından ilgilendiklerini gösterir.
MUSTAFA KEMAL CEPHELERDE
Mustafa Kemal, Harp Akademisini bitirdikten sonra 5 Şubat 1905’te ilk
görev yeri olan
’daki
’ya tayin edildi.
Mustafa Kemal, Şam’da
ve
Derneğini kurmuş,
,
’te şubeler açmak için çalışmalar yapmıştır.
Mustafa Kemal, Şam’dan sonra merkezi
’da bulunan
’na tayin edilmiş, bu karargaha bağlı bulunan
’teki as-
kerî birimde görevlendirilmiştir. Mustafa Kemal, askerlik hayatında önemli
başarılar göstermiştir. Bu başarılar hem Türk milletinin kaderi üzerinde etkili olmuş hem de Mustafa Kemal’in tanınmasını sağlamıştır.
Mustafa Kemal’in iz bıraktığı askeri olaylardan bazıları şunlardır:
31 Mart Olayı ve Mustafa Kemal
’in ilanından sonra meşrutiyete karşı
lanma çıktı.
’da bir ayak-
adı verilen bu olay
tarafından bastırılmıştır.
’ten gelen
Paşa’nın ko-
mutanlığını yaptığı ve Mustafa Kemal’in
tir. Bu orduya
üstlenmiş-
adını Mustafa Kemal vermiştir.
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Kolay Öğrenme Kılavuzu
7
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
Trablusgarp Savaşı
Notlarım
İtalya,
ve
Bilgi Notu
bulmak amacıyla 1911 yılında Osmanlı Devleti’nin
’da
toprağı olan Trablusgarp’a saldırdı. Osmanlı Devleti, ne
ne de
Trablusgarp’a yardım gönderecek durumda değildi. Bunun üzerine
Pikardi Manevraları
12 - 18 Eylül 1910’da
sağladıktan sonra gelişen sanayisine
’da
İngiliz ve Fransız birlikleri tarafından
düzenlenen ve
komutasında yapılmış bir tatbikat-
Mustafa Kemal,
ve
gibi bazı Osmanlı
subayları kılık kıyafet ve kimlik değiştirerek bölgeye gittiler.
Mustafa Kemal, bölgedeki kabileleri örgütleyerek
ve
İtalyanlara karşı önemli başarılar kazanmıştır. İtalyanlara karşı kazandığı
tir.
zaferler, Mustafa Kemal’in ilk askerî başarısı olmuştur.
Osmanlı ordusunu temsilen
Balkan Savaşlarının başlaması üzerine İtalya ile
ile o sırada Fransa’da
ateşemiliter olan
katılmıştır. Hava kuvvetlerinin önemine dikkat çeken Mustafa
’ta
lanmıştır (1912). Bu antlaşma ile
ra verilmiş,
imzave
İtalyanla-
da geçici olarak bu devlete bırakılmıştır.
Çanakkale Savaşları ve Mustafa Kemal
Kemal’in fikirleri manevralar sıra-
Mustafa Kemal, Balkan Savaşlarından sonra
sında yabancı temsilcilerin dikkati-
atandı (27 Ekim 1913). Bu görevden sonra da
ni çekmiştir.
’daki
Komutanlığında görevlendirildi (20 Ocak 1915).
Birinci Dünya Savaşı sırasında
ve
, Osmanlı
Devleti’ni savaş dışında bırakmak ve Rusya’ya yardım etmek amacıyla
’ye bir donanma gönderdiler. 18 Mart 1915’e kadar devam
eden deniz savaşlarında başarılı olamayan
nakkale’yi karadan geçmek amacıyla
’ya asker çıkardılar.
Çanakkale Cephesinde
tafa Kemal,
, Ça-
Komutanlığına atanan Musve
’nda kazandı-
ğı başarılarla Çanakkale Savaşlarının kazanılmasında büyük rol oynadı.
Bilgi Notu
Mustafa Kemal’in Çanakkale Cephesi’nde başarılı olmasında
Bilgi Notu
Mustafa Kemal’in Çanakkale Savaşlarındaki bu başarıları,
Savaşları sırasında
’nda gö-
rev alması nedeniyle bölgeyi yakından tanıması etkili olmuştur.
Mustafa Kemal Çanakkale Savaşları sırasında,
Düşmanın Conkbayırı hattını aşarak ilerleyeceğini öngörerek bu hattı
güçlendirmiş, böylece düşman ilerleyişinin başarısız olmasını sağlamıştır. Bu durum
kanıtıdır.
Düşman ordularının ilerleyişi karşısında askerlerine verdiği, “Ben size
taarruz emretmiyorum. Ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve komutanlar geçebilir.” emriyle savaşın kaderini belirlemiştir. Bu emir Atatürk’ün
herşeyin üstünde tuttuğunu ve vatan uğruna ölümü görev
sağlamıştır.
8
saydığını göstermektedir.
Kolay Öğrenme Kılavuzu
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
Disiplin ve Başarı (Kafkas Cephesi)
Mustafa Kemal, Çanakkale’deki başarılarından sonra
mutanı olarak
Ko-
Notlarım
gönderildi. Ruslar, 1914 yılının Kasım
ayında Doğu Anadolu’ya girerek iki yıl içinde
,
,
Mustafa Kemal önderliğindeki Türk kuvvetleri, Ruslardan önce
’u,
,
ve
sonra da
,
’u ele geçirmişti.
’i geri aldı. Böylece Rusların bölgede ilerlemelerine ve
bölgeye yerleşmelerine fırsat verilmemiştir.
Bilgi Notu
Mustafa Kemal 16. Kolordudaki
görevi sırasında emrindeki birliklerin yiyecek ve giyecek ihtiyaçlarının
karşılanması, haberleşmedeki aksaklıkların giderilmesi ve eksik perso-
Mustafa Kemal, Kafkas Cephesindeki başarılarından dolayı
nelin tamamlanması gibi önlemleri
madalyası ile ödüllendirilmiştir.
almıştır. Ayrıca dağınık halde olan
birlikleri bir araya getirdi. Alınan bu
Suriye Cephesi
Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girme amaçlarından biri de
Kanalı ve
’a hakim olmaktı. Bu amaçla
Harekâ-
önlemler Ruslara karşı başarı kazanılmasında önemli rol oynamıştır.
tı yapıldı (1915). İki defa yapılan saldırılar başarılı olamadı.
kışkırtmalarıyla bazı Araplar Osmanlı Devleti’ne kaşı ayaklandı. Bu durumdan yararlanan İngiliz kuvvetleri,
ele geçirerek
ve
’i
’ye kadar ilerledi.
Mustafa Kemal, 5 Temmuz 1917’de
’deki
Komutanlığına
atandı. Teknik ve donanım yönünden Osmanlı ordularından üstün olan İngiliz kuvvetleriyle savaşta izlenecek strateji konusunda Mustafa Kemal
ile Alman general arasında anlaşmazlık çıktı. Bunun üzerine Mustafa Kemal görevinden ayrıldı.
26 Ağustos 1918’de yeniden 7. Ordu Komutanlığına atandı. Mustafa Kemal, Alman generali kararlarından dolayı eleştirerek Anadolu’yu savunmak amacıyla
uygulanmasını istedi.
Mustafa Kemal,
’in kuzeyinde
kurarak
liklerini ve isyan eden Arapları durdurarak
’nden sonra
Kemal
bir-
saldırıları önledi.
dağıtılmış, Mustafa
’a çağrılmıştır.
MUSTAFA KEMAL’İN HAYATINDA İZ BIRAKAN ŞEHİRLER
Mustafa Kemal’in hayatında Selanik, Manastır, Sofya ve İstanbul şehirlerinin önemli bir yeri vardır.
Selanik
Selanik, Mustafa Kemal’in
,
ve
Selanik, çeşitli din ve milletten oluşan nüfusa sahipti.
ve
,
şehridir.
,
,
yayımlanan resmi vilayet gazetesinin yanında
’da çeşitli dillerde basılan gazete ve kitapları okuma imkanı vardı.
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Kolay Öğrenme Kılavuzu
9
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
Bu durum,
için uygun bir
ortamın oluşmasını sağlamıştır. Selanik’in ekonomik, sosyal ve kültürel yapı-
Notlarım
sı Mustafa Kemal’in çağdaş fikirlere sahip olmasını sağlamıştır.
Mustafa Kemal, 1907’de askerî görevli olarak geldiği Selanik’te gizli bir
Sofya
Mustafa Kemal,
son-
rasında
olarak Sofya’ya
gönderildi. O günlerde Sofya’da canlı
bir sosyal hayat vardı. Mustafa Kemal,
üst düzey yetkililerin katıldığı danslı, yemekli toplantılarda Avrupa devletlerinin
cemiyet olarak kurulan
Cemiyeti’ne katılmıştır. Mus-
tafa Kemal hem askerlik görevini sürdürmüş hem de
Cemiyeti’nde çalışarak İstanbul’daki siyasi gelişmeleri yakından izlemiştir.
Manastır
Manastır, Mustafa Kemal’in
yılları arasında
(lise) eğitimini aldığı şehirdir. Bu dönemde çeşitli milletlerin
temsilcileriyle doğrudan görüşme fırsatı
buluyordu. Mustafa Kemal’in Sofya’daki
bir arada yaşadığı Manastır’da
,
ve
görevi Batı toplum hayatının incelikleri-
kiliseleri aracılığıyla bölgeye hakim olmak istiyorlardı.
ni tanımasını sağlamıştır.
Mustafa Kemal burada vatan ve hürriyet şairi
Mustafa Kemal, Sofya’da kaldığı süre
içinde Bulgaristan’daki Türkler ile ya-
ve
kın ilişki kurarak onların sorunlarıyla il-
kültür ve tarihi ile ilgili temel eserleri okudu. Mustafa Kemal’in okudu-
gilendi. Bulgaristan’da
ğu bu eserler
gazetelerle irtibat kurarak
Türklerin
ve
hakla-
rının yükseltilmesi için çalıştı.
Mustafa Kemal,
fikrini savunan
’i
’u tanıdı. Türk
oluşmasında önemli rol oynamıştır.
Fransızca öğrenmeye çalışan Mustafa Kemal, bazı Fransız düşünürlerin eserlerini de okuyarak bu eserler üzerine arkadaşlarıyla tartışmalar yapmıştır.
’nin
Mustafa Kemal’i Manastır’da iken en çok etkileyen olay, 1897
çalışmalarını ilgiyle takip etti. Gözlem-
Savaşı’dır. Osmanlı Devleti savaş meydanında zafer kazanmasına rağmen
lerinin yer aldığı raporlarına kendi ana-
barış masasında istediğini elde edememişti. Bu durum Mustafa Kemal’e
lizlerini de ekleyerek bunları
yetkilileriyle paylaştı.
güçlü olması gerektiğini öğretmiştir.
Burada öğrendikleri TBMM’nin açıldığı
günlerde işine yaramıştır.
İstanbul
Mustafa Kemal’in İstanbul’a ilk gelişi
1899’da İstanbul’daki
amaçlıdır. 13 Mart
Okulunda eğitime başlayan Mustafa Kemal,
burada olgunlaşmaya başladığını söylemektedir.
Mustafa Kemal’in İstanbul’da bulunduğu
ve
civarı
yoğun olduğu bir semtti ve şehrin
açılan
yüzüydü. Burada hemen her gün değişik sosyal faaliyetler yapılıyordu.
Günlük
gazeteler Avrupa’dan bilgi akışını sağlıyordu. Mus-
tafa Kemal de yabancı basını yakından takip ediyordu.
Mustafa Kemal, İstanbul’da eğitimine devam etmekle birlikte ülke sorunlarıyla da ilgili düşünmeye başlamıştır. Çünkü ülke yönetiminde yanlışlar olduğunu fark etmişti.
Mustafa
Kemal Paşa, 13 Kasım 1918’de İstanbul’a gelip
göreve başladı. Burada kaldığı dönemde ülkenin kurtu-
luşu ile ilgili çalışmalar yapmıştır. Buradan 19 Mayıs 1919’da Samsun’a
çıkmıştır.
10
Kolay Öğrenme Kılavuzu
1. Ünite
BİR KAHRAMAN DOĞUYOR
LİDER MUSTAFA KEMAL
1905 yılında Şam’daki
göreve başalayan Mustafa Kemal,
önceki bölümlerde anlatıldığı üzere
’nda değişik
cephelerde mücadele etti.
Birinci Dünya Savaşı sonunda imzalanan
’nin ardın-
dan İstanbul’a gelen Mustafa Kemal, ülkenin kurtuluşu için görüşmeler
ve çalışmalar yaptı (1918).
Anadolu’da
Notlarım
Bilgi Notu
Mustafa Kemal’in Millî Mücadelenin lideri olarak kabul edilmesinde,
görevlendirilen Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da
’a çıktıktan sonra
’nı başlattı.
Mustafa Kemal, Anadolu’ya geçtikten sonra
toplamış,
yayımlamış,
’nin açılmasına öncülük etmiş ve ülke so-
runlarına çareler aramıştır. Bu çalışmalar,
sağlamıştır.
Meydan Muharebesi,
ve
Meydan Muharebelerinde başarılı olan Mustafa Kemal, ülkemizin işgalde kurtarılmasını sağladı. TBMM, başarılarından dolayı Mustafa Kemal
Paşa’ya “
” rütbesi ve “
” unvanı verdi.
Kurtuluş Savaşı’ndan sonra cumhuriyeti ilan eden Mustafa Kemal, yaptığı
inkılaplarla Türkiye’nin çağdalaşmasına ve gelişmesine çalıştı.
gibi faktörler etkili olmuştur.
Mustafa Kemal’in Üstlendiği Bazı Görevler
Tarih
Nisan 1909
Aralık 1911
Görevi
Mustafa Kemal’e
Sağladığı Kazanımlar
31 Mart Olayı’nı bastıran Hareket
l Okul hayatýnda öðrendiði askerî
Ordusu’nda yer almıştır.
bilgileri uygulama becerisi kazanGönüllü olarak Trablusgarp’a gitmıştır.
miş, İtalyanlara karşı yerli halkı l Askeri alanda deneyim kazanmışörgütlemiştir.
tır.
27 Ekim 1913
Sofya Askeri Ateşeliğine atan- l Teþkilatçýlýk ve önderlik özelliklemıştır.
rini geliþtirmiştir.
25 Nisan 1915
Çanakkale’de, İtilaf Devletlerine l Türk halkýnýn sevgisini kazanmıştır.
karşı başarıyla mücadele etmiştir.
l Avrupa devletlerinin temsilcileriyKafkas Cephesi’nde 16. Kolordu
le görüþme ve fikir alýþ veriþi yapKomutanlığına atanmıştır.
ma imkanı elde etmiştir.
10 Mart 1916
5 Temmuz 1917
Merkezi Şam’da bulunan 7. Ordu l Diplomatik iliþkiler kurabilme yeteneği kazanmıştır.
Komutanlığına atanmıştır.
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Kolay Öğrenme Kılavuzu
11
1. Ünite
Aþaðýda verilen cümlelerdeki boþluklarý uygun þekilde
doldurunuz.
1.Selanik,
Denizi’ne açılan limanıyla
’nin
ile ticaretinde önemli bir
konuma sahip olmuştur.
3.
,
,
gibi milletler de yaşamaktaydı.
, milliyetçilik düşüncesinin güçlenmesine ve
Osmanlı Devleti’ne karşı isyanların çıkmasına neden olmuştur.
yoaçılan
5. Mustafa Kemal’i Manastır’da iken en çok etkileyen
olay, 1897
Savaşı olmuştur.
6. Mustafa Kemal, Askeri İdadiyi (lise)
’da
okumuştur.
7. Mustafa Kemal Paşa, Kurtuluş Savaşı’nda
,
ve
orduyu başarılı bir şekilde yöneterek zaferler
kazanmıştır.
8. Mustafa Kemal, Kafkas Cephesindeki başarılarından dolayı “
dirilmiştir.
9.
olan
” madalyası ile ödüllen-
Manevralarına Osmanlı ordusunu temsilen
ile o sırada Fransa’da ateşemiliter
katılmıştır.
10. TBMM, askeri başarılarından dolayı Mustafa
Kemal Paşa’ya “
” unvanı vermiştir.
” rütbesi ve “
11. Mustafa Kemal’in İstanbul’a ilk gelişi
amaçlıdır.
hattı kurarak
Arapları durdurarak
lemiştir.
tebine,
leri uygulayan
sini istemiştir.
12
şehirleri Üsküp, Belgrat ve Manastır’a, hem de İstanbul’a bağlanmıştır.
eden Mustafa Kemal, yaptığı inkılaplarla Türkiye’nin çağdalaşmasına ve gelişmesine çalışmıştır.
3. Mustafa Kemal 1920 yılında Sofya Askerî Ateşeliğine atanmıştır.
ilgiyle takip etmiştir.
5. Mustafa Kemal, “Ben size taarruz emretmiyorum.
Ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve
komutanlar geçebilir.” emrini Sakarya Meydan
Muharebesinde vermiştir.
6. Mustafa Kemal’in Çanakkale Cephesi’nde başarılı olmasında Balkan Savaşları sırasında Gelibolu Yarımadası’nda görev alması nedeniyle bölgeyi yakından tanıması etkili olmuştur.
7. Mustafa Kemal’in Millî Mücadelenin lideri olarak
kabul edilmesinde, üstlendiği askeri görevlerde
başarılı olmasının, teşkilatçı ve birleştirici bir kişiliğe sahip olmasının rolü büyüktür.
8. Mustafa Kemal, Şam’da İttihat ve Terakki Cemiyetini kurmuş, Beyrut, Yafa ve Kudüs’te şubelerini açmak için çalışmalar yapmıştır.
9. Mustafa Kemal Paşa, 13 Kasım 1918’de İstanbul’a gelip Harbiye Nezareti’nde göreve başlamıştır.
10.Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere ve
Fransa, Osmanlı Devleti’ni savaş dışında bırakmak ve Rusya’ya yardım etmek amacıyla Kafkas
Cephesini açmışlardır.
11.Mustafa Kemal, ilk askerî başarısını Çanakkale
12. Mustafa Kemal,
13.
1. Selanik, demir yolu ağı ile hem Rumeli’nin önemli
4. Mustafa Kemal, Bulgar Meclisi’nin çalışmalarını
4. Mustafa Kemal’in İstanbul’da bulunduğu
ve
civarı
ğun olduğu bir semtti ve şehrin
yüzüydü.
Aþaðýda verilen bilgileri doðru (D) veya yanlýþ (Y) olarak iþaretleyiniz.
2. Kurtuluş Savaşı’ndan sonra cumhuriyeti ilan
2. Selanik’te Türklerle birlikte
ve
Aktivite .. 2
Aktivite .. 1
Bilgimi Ölçüyorum
’in kuzeyinde savunma
birliklerini ve isyan eden
saldırıları ön-
, Mustafa’nın
mekise yeni eğitim yöntemgitme-
Kolay Öğrenme Kılavuzu
Cephesinde İtilaf Devletlerine karşı Arıburnu ve
Conkbayırı’nda kazanmıştır.
12.Mustafa Kemal, 1907’de askerî görevli olarak
geldiği Selanik’te gizli bir cemiyet olarak kurulan İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katılmıştır.
13.Ruslar, 1914 yılının Kasım ayında Doğu Anadolu’ya girerek iki yıl içinde Erzurum, Muş, Bitlis,
Erzincan, Van ve Trabzon’u ele geçirmiştir.
2. Ünite
MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN
İŞGALİNE TEPKİLER
1. Bölüm : I. Dünya Savaşı ve Osmanlı Devleti
I. DÜNYA SAVAŞI ve OSMANLI DEVLETİ
Notlarım
I. Dünya Savaşı (1914 - 1918)
Savaşın Nedenleri
Fransız İhtilali’nin
Etkisi
Sanayi İnkılabı’nın
Etkisi
Avusturya - Macaristan
Veliahtının Öldürülmesi
Siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda dünyayı etkilemiş, çıkar çatışmalarını artırmıştır. Avrupa’da zamana ve şartlara göre değişen gruplaşmalar ortaya çıkmıştır. Devletler ekonomide elde ettikleri üstünlükleri korumak için silahlanma yarışına girmişlerdir.
Savaşın Başlaması ve Taraflar
Avusturya - Macaristan veliahtının öldürülmesi nedeniyle Avusturya - Macaristan, Sırbistan’a savaş ilan etti. Bu olay daha önce oluşan gruplaşmalar nedeniyle birçok devletin savaşa girmesine yol açtı ve böylece I. Dünya Savaşı başlamış oldu.
İTTİFAK
DEVLETLERİ
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
İTİLAF
DEVLETLERİ
Kolay Öğrenme Kılavuzu
13
2. Ünite
MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER
I. Dünya Savaşı’na Katılan Devletlerin Osmanlı Devleti
Notlarım
Üzerindeki Planları
Osmanlı Devleti’ni ham madde kaynağı ve önemli bir pazar olarak görmüştür. Deniz ticaretindeki
üstünlüğünü korumayı amaçlamış, 19. yüzyılın son
çeyreğine kadar Osmanlı toprak bütünlüğünün korunması politikası izlemiştir.
19. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlıya yönelik takip ettiği bu politikasından vazgeçmiş, zengin
petrol yataklarına sahip Orta Doğu üzerinde egemenlik kurma amacına yönelmiştir. Bu amacını gerçekleştirmek için Arapları Osmanlı Devleti’nden ayrılarak bağımsız devlet kurmaları konusunda isyana
teşvik etmiştir.
1776 yılında devletin temeli atılmış, 1783 yılında
Versay Antlaşması ile bağımsız olmuştur.
Kısa sürede ekonomik alanda güçlenmiş, dünya siyasetinde söz sahibi olmayı amaçlamıştır.
Osmanlı ülkesindeki faaliyetleri ile ekonomik ve siyasi etkinliğe sahip olmuşlardır.
Kanuni döneminden itibaren Osmanlı Devleti’nden
birtakım ayrıcalıklar elde etmiş, taraflar arasında
iyi ilişkiler kurulmuştur.
Ülkede 1789’da meydana gelen ihtilalin yaydığı fikirler Osmanlı Devleti’ni de etkilemiştir.
Büyük bir sömürge imparatorluğu kurduğundan dolayı Osmanlı topraklarına yönelmiş, 1798’de Mısır’ı
işgal etmiştir.
Siyasi birliğini geç tamamladığı için sömürgecilik
yarışında geri kalmıştır.
Ekonomik kaynak sağlamak amacıyla Osmanlı Devleti’ne ait olan Trablusgarp’ı (Libya) işgal etmiş-
TANIM
tir. Mustafa Kemal’in de yer aldığı mücadelelerde
Siyasi Birlik:
başarılı olamamıştır. Ancak Balkan Savaşları nedeniyle taraflar arasında Uşi Antlaşması imzalanmış,
Trablusgarp, İtalya’ya bırakılmıştır.
14
Kolay Öğrenme Kılavuzu
2. Ünite
1. Bölüm : I. Dünya Savaşı ve Osmanlı Devleti
En büyük amacı sıcak denizlere ulaşmaktır. Bu amacını gerçekleştirmek için Boğazlara egemen olma-
Notlarım
ya çalışmıştır.
Merkezi İstanbul olan Slav İmparatorluğu’nu kurmak için Panslavizm politikası izlemiş, Balkan uluslarını Osmanlı’ya karşı kışkırtmıştır.
TANIM
Panslavizm:
Siyasi birliğini 1871’de tamamlamış, İngiltere ve
Fransa ile ekonomik rekabete girişmiştir.
Osmanlı Devleti’ni kullanarak Orta Doğu’da etkinlik kurmayı amaçlamıştır.
Osmanlı Devleti ile yakınlık kurmuş, Bağdat Demir
Yolu Projesi’ni üstlenmiştir. Bu durum İngiltere’nin
tepkisini çekmiştir.
Çok uluslu bir yapıya sahip olması siyasal bütünlüğünü tehdit etmiştir.
Osmanlı Devleti’ni Avrupa’dan atmayı, Balkanlara
egemen olmayı ve Ege Denizi’ne ulaşmayı amaçlamıştır.
Rusya’nın politikalarından rahatsız olmuştur.
Bilgi Notu
Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girmesi
Osmanlı Devleti’nin gücü 19. yüz-
Jeopolitik bakımdan önemli konumda bulunan Osmanlı Devleti, savaşın ba-
lar ve Sanayi İnkılabı ekonomiye
yılda iyice azalmıştı. Kapitülasyon-
şında tarafsız olsa da siyasi alanda yalnız kalmak istemiyordu. Bunun için önce İngiltere ve Fransa’ya ittifak tekifinde bulundu. Ancak İngiltere ve Fransa
bu teklifi kabul etmedi. Bunun üzerine Almanya ile yakınlaşarak dostluk antlaşması imzaladı. Almanlara ait
ve
adlı gemilerin kendisi-
ne sığınması üzerine bu gemileri satın aldığını bildirdi. Gemilere
ve
isimlerini verdi. Bu gemilerin Rus limanlarını bombalaması üzerine önce Rusya, daha sonra da İngiltere ve Fransa Osmanlı Devleti’ne savaş
ilan etti. Osmanlı padişahı V. Mehmet Reşat, 11 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na katıldığını ilan etmiştir.
Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesiyle,
büyük darbe vurmuş, ekonominin
Avrupa’ya bağımlı hâle gelmesine
yol açmıştı. Osmanlı Devleti ilk kez
bu dönemde dış borç aldı. Azınlıklar, bağımsız olabilmek amacıyla
ayaklandılar. Devleti içinde bulunduğu durumdan kurtarmaya yönelik Tanzimat ve Islahat Fermanları ilan edilmiş ancak istenilen sonuç
alınamamıştır. Daha sonra I. Meşrutiyet ilan edildiyse de bu dönem
kısa sürmüştür.
20. yüzylın başlarında II. Meşrutiyet ilan edilmiş ancak devletin her
alanda güç kaybı devam etmiştir.
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Kolay Öğrenme Kılavuzu
15
2. Ünite
MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER
Osmanlı Devleti’nin Savaştığı Cepheler
Notlarım
Sınırları İçindeki Cepheler
Enver Paşa, Kars, Ardahan ve Batum’u kurtarmayı amaçlamıştır.
Kış şartlarında düzenlenen
başarısızlıkla sonuç-
lanmıştır.
Mustafa Kemal, Rusların eline geçen Muş ve Bitlis’i geri almıştır.
İtilaf Devletlerinin İstanbul’u alarak Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak ve Rusya’ya yardım etmek amacıyla açtıkları cephedir.
Denizde ve karada süren savaşlarda İtilaf Devletleri yenilgiye uğramıştır.
Mustafa Kemal,
,
ve
da ba-
şarılar elde etmiştir.
Sina - Filistin - Suriye
Cephesi
İngilizlerin
amacıyla açtıkları cephedir.
Osmanlı ordusu bazı başarılar elde ettiyse de bu başarı sürekli olmamıştır.
Sınırları Dışındaki Cepheler
Osmanlı Devleti’nin, aynı blokta yer aldığı müttefiklerine yardım etmek amacıyla Avrupa’da mücadele ettiği cephelerdir.
16
Kolay Öğrenme Kılavuzu
2. Ünite
Aktivite .. 1
1. Bölüm : I. Dünya Savaşı ve Osmanlı Devleti
Aþaðýda verilen bilgileri doðru (D) veya yanlýþ (Y) olarak iþaretleyiniz.
1. Birinci Dünya Savaşı’nın çıkmasının en önemli nedeni Osmanlı Devleti’nin kaybettiği yerleri geri almak istemesidir.
2. Sanayi İnkılabı, devletler arasındaki ekonomik rekabeti artırmıştır.
3. Fransız İhtilali sonuçları itibariyle, Birinci Dünya Savaşı’nın çıkmasında etkili olmuştur.
4. Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı’nda ABD ve Fransa ile iş birliği yapmıştır.
5. Almanya, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda kendi yanında yer almasına yönelik politika izlemiştir.
6. Mustafa Kemal, Birinci Dünya Savaşı’nda ilk olarak Kafkas Cephesi’nde mücadele etmiştir.
7. Rusya, Birinci Dünya Savaşı başladıktan sonra İttifak Devletlerine katılmıştır.
8. Goben ve Breslav adlı gemilerin Rus limanlarını bombalaması, Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na
girmesine yol açmıştır.
9. Osmanlı Devleti Sarıkamış Harekâtı’nı İngilizlere karşı düzenlemiştir.
10.Çanakkale Cephesi’nde hem deniz savaşları hem de kara savaşları yapılmıştır.
11.Mustafa Kemal, İngilizlerin ilerleyişini Suriye’’nin kuzeyinde durdurmayı başarmıştır.
Notlarım
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Kolay Öğrenme Kılavuzu
17
2. Bölüm
2. Ünite
Bağımsızlığa Giden Yol
MONDROS ATEŞKES ANLAŞMASI (30 Ekim 1918)
Notlarım
Savaşın uzamasıyla insan ve malzeme yetersizliği yaşamasının savaşı sürdürOsmanlı Devleti’ni savaştan çekilmeye zorlayan
nedenler nelerdir?
mesini zorlaştırması
Ateşkes Anlaşması
Nerede İmzalanmıştır?
Anlaşmayı Kimler
İmzalamıştır?
Osmanlı ordusunun terhis edilmesini
Anlaşma Neleri
İçermektedir?
Ateşkes, devletler arasında savaş durumuna son veren geçici bir anlaşmadır.
Sorunlar barış antlaşmasının imzalanması ile çözülür. Buna rağmen İtilaf Devletleri, barış antlaşmasını beklemeden Mondros Ateşkesi’ne dayanarak AnaAnlaşma Nasıl
Uygulanmıştır?
dolu’yu işgal etmeye başlamışlardır. İşgale katılanlar
,
,
ve
,
dır.
İstanbul Hükûmeti işgaller karşısında halkı sükûnete davet ederek teslimiyetçi bir tutum izlemiştir.
Anlaşma Nasıl
Karşılanmıştır?
Ateşkese başta Mustafa Kemal olmak üzere komutanların önemli bölümü tepki göstermiştir. Mustafa Kemal, anlaşmanın bazı hükümlerinin keyfi uygulamaya açık olduğunu, anlaşmanın uygulanması ile memleketin işgal edileceğini söylemiştir.
18
Kolay Öğrenme Kılavuzu
2. Ünite
2. Bölüm : Bağımsızlığa Giden Yol
Wilson İlkeleri (8 Ocak 1918)
Notlarım
ABD Başkanı Wilson tarafından açıklanan 14 ilkedir.
Wilson, ABD’nin I. Dünya Savaşı’na girmesinden bir süre sonra
için kendi adıyla anılan ilkeleri açıklamıştır. İtilaf
Devletleri, çıkarlarına ters düşse de
için bu ilkeleri kabul ettiklerini açıklamışlardır.
Bilgi Notu
Wilson İlkelerinde,
Galip devletler topraklarını genişletmeyecek.
Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919)
Milletler, kendi geleceklerine kendileri karar verecek.
Konferansın toplanma amacı
Yenilen devletlerden savaş tazminatı alınmayacak.
Konferansta daha önce İtalya’ya vadedilen Batı Anadolu
Osmanlı Devleti’nde Türklerin otur-
verilmiştir. Bu durumun nedeni
dukları bölgelerde Türk egemenliİzmir’in Yunanistan tarafından işgal edilmesi kararlaştırılmıştır. İzmir’in
ği sağlanacak.
Dünyada barışı sağlayacak bir teş-
İtalya yerine Yunanistan’a verilmesi
kilat kurulacak.
yol açmıştır.
İngiltere ve Fransa Orta Doğu’yu aralarında paylaşmışlardır. Bu devletler sömürge düzenini devam ettirmek için
gibi hükümler yer almıştır.
siste-
mini ortaya koymuşlardır. Böylece
amaçlamışlardır.
İzmir’in İşgali (15 Mayıs 1919)
Bilgi Notu
, Paris Barış Konferansı’nda İzmir ve çevresinde tarihsel
hakları olduğunu ve bölgede Rum nüfusun daha fazla olduğunu iddia etti. Bu iddialarının İngiltere’nin desteği ile kabul edilmesi üzerine de İzmir’i işgal etti. Bu durum Paris Barış Konferansı’nda alınan kararların eyleme geçirildiğinin bir göstergesidir.
Mustafa Kemal, İzmir’in işgaline sert
tepki göstermiş, işgalin kınanmasını
ve protesto edilmesini istemiştir. İzmir’in işgali Millî Mücadelenin başlatılmasını çabuklaştırmıştır.
Cemiyetler
Mondros Ateşkes Anlaşması’nın uygulamaya konulmasından sonra devlet
otoritesi iyice zayıflamıştır. Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde hem azınlıklar hem de Türkler tarafından farklı amaçlarla cemiyetler kurulmuştur.
Zararlı Cemiyetler
Yararlı Cemiyetler
Azınlıklar
Türkler
Türkler
tarafından
tarafından
tarafından
kurulmuştur.
kurulmuştur.
kurulmuştur.
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Kolay Öğrenme Kılavuzu
19
2. Ünite
MİLLÎ UYANIŞ: YURDUMUZUN İŞGALİNE TEPKİLER
ZARARLI CEMİYETLER
Notlarım
Cemiyet
Amacı - Özelliği
Rumlar tarafından kurulmuştur. Bizans İmparatorluğu’nu yeniden kurmayı amaçlamıştır.
Pontus
Ermeniler tarafından kurulmuştur. Anadolu’da Ermeni devleti kurmak için mücadele etmiştir.
Hürriyet ve İtilaf
Fırkası
İngiliz Muhipleri
(Sevenleri)
Halifelik makamının devamından yana olmuştur.
Kürt Teali
(Kürtleri Yükseltme)
YARARLI CEMİYETLER
Cemiyet
Bilgi Notu
Amacı - Özelliği
Millî Kongre
İstanbul Hükûmetinin işgaller kar-
Adana ve çevresindeki işgallere karşı Türk hal-
şısındaki tutumu ve azınlıkların fa-
kını korumaya çalışmıştır.
aliyetleri karşısında Türk halkı cemiyetler kurarak örgütlenmiş ve
Trabzon Muhafaza-i
işgallere tepki göstermiştir. Bu ce-
Hukuk-ı Milliye
miyetler bölgesel amaçlı olarak kurulmuşlardır. Protesto mitingleri
düzenlemişler, kongreler toplamışlardır. Milliyetçilik düşüncesinden
güç almışlardır. Sivas Kongresi’nde
Mustafa Kemal tarafından tek çatı
altında toplanmışlardır.
Trakya Paşaeli
Müdafaa-i Hukuk
İzmir Müdafaa-i
Hukuk-u Osmaniye
Şark Vilayetleri
Müdafaa-i Hukuk
Ülke bütünlüğü ve bağımsızlığı savunmuş, değişik yerlerde mitingler düzenlemiştir.
Kuvayımilliye
Türk halkının Mondros Ateşkesi’nden sonraki işgallere karşı kurduğu silahlı
direniş örgütlenmelerine ve güçlerine Kuvayımilliye adı verilmiştir. Kuvayımilliye, işgal ve zulümlere karşı Türk halkının tepkisinin bir sonucudur.
20
Kolay Öğrenme Kılavuzu
Download

2.Ünite