MULTİPL MİYELOMDA ALLOJENEİK HEMATOPOETİK
KÖK HÜCRE NAKLİ
Orhan Sezer
Memorial Şişli ve Ataşehir Hastaneleri, İstanbul
ultipl miyelom hastalığının tedavisinde
son yıllarda önemli gelişmeler kaydedildi.
İki bin sekiz yılında yapılan bir yayın, 50
yaşın altındaki genç miyelom hastalarında 10 yıllık
yaşam oranının 2000’li yılların başında, 1990’larla
kıyaslandığında %17 arttığını gösterdi (1). Tedavideki başarının artışı hızla devam etti; 2012’de yapılan bir araştırmada, 2006-2010 periyodu ile 20002005 periyodu karşılaştırıldığında 5 yıllık yaşam
oranları 65 yaş ve daha genç hastalar için %63’den
%73’e çıktı (2). Bu yaş grubundaki multipl miyelom
hastalarında, şayet moleküler sitogenetik açıdan
yüksek risk taşımıyorlarsa, FISH ile araştırıldığında del17p, t(4;14) ve t(14;16) bulguları negatif ise,
medyan yaşam beklentisi artık 10 yıl civarındadır.
M
Otolog transplantasyon 65 yaşının altındaki hastalarda ve organ fonksiyonları uygun olan 65 yaşın
üstündeki hastalarda çok ender bir mortalite oranı ve
çok az bir morbidite ile uygulanmaktadır. Yeni ilaçların transplantasyon öncesi ve sonrası kullanımı ile
otolog transplantasyonun başarısı daha da artmıştır.
Allojeneik kök hücre transplantasyonu, otolog
kök hücre transplantasyonuna kıyasla daha yüksek mortalite ve morbidite oranları gösterdiğinden,
genellikle multipl miyelomda halen hastalığın başlangıcında standart tedavi olarak görülmemektedir.
Allojeneik transplantasyonda miyeloablatif rejimler,
yüksek mortaliteye sebep olduğundan, daha sık
uygulanan sistem, indirgenmiş hazırlama rejimleri
(RIC) kullanılarak, allojeneik transplantasyonun
gerçekleştirilmesidir. Bu tedavi, genellikle yüksek
doz kemoterapi ve otolog kök hücre naklinden 2-4
ay sonra, indirgenmiş hazırlama rejimleri ile allojeneik transplantasyonun gerçekleştirilmesi ile yapılır
(otolog - allojeneik transplantasyon).
72
Tablo 1. Multipl miyelomda tandem otolog ile otolog - allojeneik
transplantasyonu karşılaştıran faz III çalışmaları.
Çalışma gurubu
Hasta sayısı
Tam yanıt oranı
Tüm sağ kalım
Tandem otolog
219
%33
5 yılda %44
Otolog - allojeneik
65
%33
5 yılda %33
Tandem otolog
80
%26
4 yılda %53
Otolog - allojeneik
82
%55
4 yılda %75
Tandem otolog
88
%11
Median 57 ay
Otolog - allojeneik
26
%33
Medyana erişilmedi
Tandem otolog
138
%37
6 yılda %55
Otolog - allojeneik
122
%43
6 yılda %55
Tandem otolog
249
%41
5 yılda %58
Otolog - allojeneik
108
%51
5 yılda %65
Tandem otolog
73
%32
3 yılda %70
Otolog - allojeneik
126
%59
3 yılda %60
Tandem otolog
436
%40
3 yılda %80
Otolog - allojeneik
189
%50
3 yılda %77
Garban (3)
Bruno (4)
Rosiñol (5)
Lokhorst (6)
Bjorkstrand (7)
Knop (8)
Krishnan (9)
Fakat indirgenmiş hazırlama rejimlerine rağmen,
allojeneik transplantasyonda tedaviden kaynaklanan
mortalite oranı daha fazla olduğu için, otolog-allojeneik transplantasyonu, tandem otolog transplantasyonla karşılaştıran faz III çalışmalarında, allojeneik
transplantasyonun bariz bir üstünlüğünü gösterilememiştir. Bu konuda yayınlanmış faz III çalışmalarının sonuçları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
8. ULUSAL KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYONU ve KÖK HÜCRE TEDAVİLERİ KONGRESİ
Yüksek risk grubundaki multipl miyelom
hastaları
Talidomid’in yüksek risk grubundaki hastalarda prognozu düzeltmemesine rağmen, klinik
çalışmaların çoğu, bortezomib’in en azından t(4;14)
translokasyonu olan hastalarda prognozu olumlu
olarak etkilediğini göstermektedir. Bazı çalışmalar,
otolog transplantasyon öncesi ve sonrasında, uzun
süreli bortezomib tedavisinin del17p özelliğine
sahip hastalarda da yaşam süresini uzattığını gösterdi (10)
Buna rağmen multipl miyelom, çoğu hastada
küratif olarak tedavi edilemediğinden, bilhassa
yüksek risk grubundaki (örneğin del17p pozitif
veya yüksek LDH) genç multipl miyelom hastaları
için allojeneik transplantasyon düşünülmesi gereken bir tedavi opsiyonu oluşturur. Fakat verilerin
çoğu, yüksek risk içeren faktörlerin, diğer tedaviler
için olduğu gibi indirgenmiş hazırlama rejimlerini
içeren allojeneik transplantasyon için de geçerli
olduğunu göstermektedir.
Otolog Transplantasyon Sonrası Nüks Etmiş
Multipl Miyelom Hastalarında Allojeneik
Transplantasyon
Otolog kök hücre naklinden sonra nüks etmiş
hastalarda da, allojeneik transplantasyon düşünülebilir (11). Şayet hastanın birinci otolog nakilden
sonra progresyonsuz yaşam süresi uzun olmuş
Kaynaklar
1. Brenner H, Gondos A, Pulte D. Recent major improvement in long-term survival of younger patients
with multiple myeloma. Blood 2008; 111:25212526.
2. Kumar SK, Dispenzieri A, Lacy MQ, Gertz MA,
Buadi FK, Pandey S, Kapoor P, Dingli D, Hayman SR, Leung N, Lust J, McCurdy A, Russell
SJ, Zeldenrust SR, Kyle RA, Rajkumar SV. Continued improvement in survival in multiple myeloma: changes in early mortality and outcomes
in older patients. Leukemia 2013, doi: 10.1038/
leu.2013.313.
3. Garban F, Attal M, Michallet M, Hulin C, Bourhis
JH, Yakoub-Agha I, Lamy T, Marit G, Maloisel F,
Berthou C, Dib M, Caillot D, Deprijck B, Ketterer
N, Harousseau JL, Sotto JJ, Moreau P. Prospective
comparison of autologous stem cell transplantation
followed by a dose-reduced allograft (IFM99-03 trial)
with tandem autologous stem cell transplantation
(IFM99-04 trial) in high-risk de novo multiple myeloma. Blood 2006; 107: 3474-3480.
6-8 Mart 2014, ANTALYA
ise, tekrar otolog nakil de yapılabilir. İki yüz multipl miyelom hastasını içeren bir seride, hastaların
nüksten sonra tekrar edilen otolog transplantasyon sonrası medyan yaşam süreleri 42 ay olarak
saptandı (12).
Allojeneik transplantasyonu, sayısız tedaviden
sonra “son tedavi imkânı” olarak saklamamak
gerekir, çünkü böyle durumlarda hem mortalite
yüksek olur, hem de yapılan işlemin hastaya kalıcı
bir faydası olması şansı epey azalır. Dolayısı ile
allojeneik transplantasyonun zamanlaması önem
taşır.
Plasma hücreli lösemi
Prognozu gayet kötü olan bu hastalıkta otolog
transplantasyonun sonuçları, multipl miyelomda olduğundan bariz olarak çok daha kötüdür
(13). GIMEMA grubunun bir yayınında bortezomib
kombinasyonları ile tedavi gören hastalarda yanıt
oranı %79 ile yüksek olmasına rağmen, 2 yıl sonra
hastaların hayatta kalma oranı %55 idi (14). Lenalidomid ve deksametazon ile yanıt oranı da gene
yüksek olarak %74, medyan yaşam süresi ise 28
ay olarak yayınlandı (15). Plasma hücreli lösemi
hastaların yaşam sürelerinin kısa olmasından
dolayı, allojeneik transplantasyon bu hastalıkta
bir umut kaynağı olarak uygulanmaktadır. Plasma hücreli lösemide allojeneik transplantasyon ile
yapılmakta olan klinik çalışmalar da sürmektedir.
4. Bruno B, Rotta M, Patriarca F, Mordini N, Allione
B, Carnevale-Schianca F, Giaccone L, Sorasio R,
Omedè P, Baldi I, Bringhen S, Massaia M, Aglietta
M, Levis A, Gallamini A, Fanin R, Palumbo A, Storb
R, Ciccone G, Boccadoro M. A comparison of allografting with autografting for newly diagnosed myeloma. N Engl J Med 2007; 356: 1110-1120.
5. Rosiñol L, Pérez-Simón JA, Sureda A, de la Rubia
J, de Arriba F, Lahuerta JJ, González JD, Díaz-Mediavilla J, Hernández B, García-Frade J, Carrera D,
León A, Hernández M, Abellán PF, Bergua JM, San
Miguel J, Bladé J. A prospective PETHEMA study of
tandem autologous transplantation versus autograft
followed by reducedintensity conditioning allogeneic
transplantation in newly diagnosed multiple myeloma. Blood 2008; 112: 3591-3593.
6. Lokhorst HM, van der Holt B, Cornelissen JJ, Kersten
MJ, van Oers M, Raymakers R, Minnema MC, Zweegman S, Janssen JJ, Zijlmans M, Bos G, Schaap N,
Wittebol S, de Weerdt O, Ammerlaan R, Sonneveld P.
Donor versus no-donor comparison of newly diagnosed
myeloma patients included in the HOVON-50 multiple
myeloma study. Blood 2012; 119: 6219-6225.
73
7. Björkstrand B, Iacobelli S, Hegenbart U, Gruber A,
Greinix H, Volin L, Narni F, Musto P, Beksac M, Bosi
A, Milone G, Corradini P, Goldschmidt H, de Witte
T, Morris C, Niederwieser D, Gahrton G. Tandem
Autologous/ Reduced-Intensity Conditioning Allogeneic Stem-Cell Transplantation Versus Autologous
Transplantation in Myeloma: Long-Term Follow-Up.
J Clin Oncol 2011; 22: 3016-3022.
8. Knop S, Liebisch P, Hebart H, et al. Allogeneic stem
cell transplant versus tandem high-dose melphalan
for front-line treatment of deletion 13q14 myeloma:
An interim analysis of the German DSMM V trial.
Blood 2009; 114: 51 (abstr).
9. Krishnan A, Pasquini MC, Logan B, Stadtmauer
EA, Vesole DH, Alyea E 3rd, Antin JH, Comenzo R,
Goodman S, Hari P, Laport G, Qazilbash MH, Rowley
S, Sahebi F, Somlo G, Vogl DT, Weisdorf D, Ewell M,
Wu J, Geller NL, Horowitz MM, Giralt S, Maloney DG.
Autologous haemopoietic stem-cell transplantation
followed by allogeneic or autologous haemopoietic
stem-cell transplantation in patients with multiple
myeloma (BMT CTN 0102): a phase 3 biological assignment trial. Lancet Oncol 2011; 12: 1195-1203.
10. Neben K, Lokhorst HM, Jauch A, Bertsch U, Hielscher T, van der Holt B, Salwender H, Blau IW, Weisel
K, Pfreundschuh M, Scheid C, Dührsen U, Lindemann W, Schmidt-Wolf IG, Peter N, Teschendorf C,
Martin H, Haenel M, Derigs HG, Raab MS, Ho AD,
van de Velde H, Hose D, Sonneveld P, Goldschmidt
H. Administration of bortezomib before and after
autologous stem cell transplantation improves outcome in multiple myeloma patients with deletion
17p. Blood 2012; 119: 940-948.
11. Patriarca F, Einsele H, Spina F, Bruno B, Isola M,
Nozzoli C, Nozza A, Sperotto A, Morabito F, Stuhler
G, Festuccia M, Bosi A, Fanin R, Corradini P. Allogeneic stem cell transplantation in multiple myeloma
relapsed after autograft: a multicenter retrospective
study based on donor availability. Biol Blood Marrow Transplant 2012; 18: 617-626.
74
12. Sellner L, Heiss C, Benner A, Raab MS, Hillengass
J, Hose D, Lehners N, Egerer G, Ho AD, Goldschmidt H, Neben K. Autologous retransplantation
for patients with recurrent multiple myeloma: a
single-center experience with 200 patients. Cancer
2013; 119: 2438-2446.
13. Fernandez de Larrea C, Kyle RA, Durie BGM,
Ludwig H, Usmani S, Vesole DH, Hajek R, San Miguel J, Sezer O, Sonneveld P, Kumar SK, Mahindra A,
Comenzo R, Palumbo A, Mazumber A, Anderson KC,
Richardson PG, Badros AZ, Caers J, Cavo M, LeLeu
X, Dimopoulos MA, Chim CS, Schots R, Noeul A,
Fantl D, Mellqvist UH, Landgren O, Chanan-Khan A,
Moreau P, Fonseca R, Merlini G, Lahuerta JJ, Bladé
J, Orlowski RZ, Shah JJ. Plasma cell leukemia:
Consensus Statement on Diagnostic Requirements,
Response Criteria, and Treatment Recommendations by the International Myeloma Working Group
(IMWG). Leukemia 2013; 27: 780-791.
14. D’Arena G, Valentini CG, Pietrantuono G, Guariglia
R, Martorelli MC, Mansueto G, Villani O, Onofrillo
D, Falcone A, Specchia G, Semenzato G, Di Renzo N,
Mastrullo L, Venditti A, Ferrara F, Palumbo A, Pagano L, Musto P. Frontline chemotherapy with bortezomib-containing combinations improves response
rate and survival in primary plasma cell leukemia: a
retrospective study from GIMEMA Multiple Myeloma
Working Party. Ann Oncol 2012; 23: 1499-1502.
15. Musto P, Simeon V, Martorelli MC, Petrucci MT,
Cascavilla N, Di Raimondo F, Caravita T, Morabito
F, Offidani M, Olivieri A, Benevolo G, Mina R, Guariglia R, D’Arena G, Mansueto G, Filardi N, Nobile
F, Levi A, Falcone A, Cavalli M, Pietrantuono G,
Villani O, Bringhen S, Omedè P, Lerose R, Agnelli L,
Todoerti K, Neri A, Boccadoro M, Palumbo A. Lenalidomide and low-dose dexamethasone for newly
diagnosed primary plasma cell leukemia. Leukemia.
2014; 28: 222-225.
8. ULUSAL KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYONU ve KÖK HÜCRE TEDAVİLERİ KONGRESİ
Download

biyo_314 biyoteknoloji sınav sonuçları