LABORATUVAR BİLGİ SİSTEMİ
NEDİR? ÇALIŞMA PRENSİPLERİ
NELERDİR?
Dr. Ü. Gül Erdem
S.B. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara
Amaç




Bilgi sistemi nedir?
Hastane bilgi sistemi nedir?
Laboratuvar bilgi sistemi nedir?
Laboratuvar bilgi sistemi çalışma
prensipleri nelerdir?
Bilgi sistemi




Bilgiyi;
toplama
işleme
saklama
yayma
Bilgi sistemi
hedef

verimliliğin artması

daha iyi hizmet üretilmesi

karar mekanizmalarının
desteklenmesi
Hastane bilgi sistemi

*
*
*
*
*
*
*


Tıbbi modül
poliklinik
servis
acil
laboratuvar
kan merkezi
hemodiyaliz
ameliyathane vb.
Mali modül
İdari modül
Hastane bilgi sistemi









poliklinik
servis
hemodiyaliz
radyoloji
eczane
laboratuvar
ameliyathane,
acil servis
kan merkezi









döner sermaye
muhasebe
tıbbi kayıt
personel
stok kontrol
ihale dosyaları
satın alma
diyet planlaması
demirbaşların takibi
Laboratuvar bilgi sistemi (LİS)


bilgi ve hizmet üreten bölümler
bağımsız, ya da hastane
otomasyonuna bağlı
Laboratuvar bilgi sistemi
tarihçesi




1982
1988
1991
1995
ilk ticari LIS (1G)
2G LIS
3G LIS
4G LIS
Laboratuvar bilgi sistemi
tarihçesi







artan ve değişen iş beklentileri
pazar ve ürünlerin çeşitliliğinde artış
insan sağlığı, güvenliği için
politikalar değişir
beklentiler değişir
veri--bilgi saklanması
veri
veri--bilgi değerinin artırılması
veri
Laboratuvar bilgi sistemi
tarihçesi





örnek, test ve sonuç
verilerinden ibaret olmayan
sürekli bilgi
kalite yönetimi
web tabanlı veri değişimi
işe özel bilgi teknoloji
sistemleri (business
(business critical IT)
Laboratuvar bilgi sistemi


Bugünkü yapısı: veritabanları
Microsoft Access’den Oracle’a ve
web tabanlı sistemlere değişkenlik
yetkili kuruluş ve istemcinin
ihtiyaçları belirleyici
Laboratuvar bilgi sistemi
nedir?




Teknisyen:cihaz ile bağlantılı bilgisayar
sistemi
Laboratuvar yöneticisi:hastaya daha iyi
bilgi veren bir sistem
Bilgi işlem çalışanı:verileri ana bilgisayarda
toplayan sistem
Sayman:maliyeti hasta faturasına ekleyen
sistem
Laboratuvar bilgi sistemi

Herhangi bir kurumda, herhangi bir amaca
hizmet eden, herhangi bir laboratuvarın en
önemli ürünü BİLGİ
BİLGİdir
dir..
Laboratuvar bilgi sistemi
hedef





hasta bakımı,
iş yönetimi,
destek işlemleri,
laboratuvar performansı
hasta hizmetlerinin iyileştirilmesi
bilginin edinilip, yönetilmesi ve
kullanılmasıdır.
Laboratuvar bilgi sistemi










test isteminin kaydı
örneklerin toplanması
örneklerin kabulü
sonuçların işlenmesi
sonuçların kaydedilmesi
sonuçların iletilmesi
test özetlerinin
hazırlanması
istatistiklerin çıkarılması
sonuçların denetlenmesi
kayıtların tutulması
Laboratuvar bilgi sistemi







işlemler tek aşamada
hastane otomasyonu ile tam entegrasyon
online kayıt
servislerden rapor
manuel kayıt
örnekler karışmaz
aynı veritabanını kullanan kurumlar arası
karşılaştırma
Laboratuvar bilgi sistemi
oluşumu
içeri
dışarı
Sample
İstem-örnek
Labeling
Raporlama
Reporting
Test
Job
Assignment
Results
Onay
Verification
Progress
Aşama
Tracking
Results
Sonuç
Entry
Laboratuvar bilgi sistemi




işlem yoğunluğunu,
iş gücü/zaman kayıplarını
hata oranını azaltır
iş gücü verimliliği sağlar.
Laboratuvar bilgi sistemi




geçerli, güvenilir ve tam işlem verisi
doğru veriye kolay erişim
kalite artışı
hızlı karar verme
Karar verme süreci sezgilere değil gerçeklere dayanır.
Laboratuvar bilgi sistemi
Genel özellikler





Fonksiyonellik
Esneklik ve uyumluluk
Kurulum kolaylığı ve
sürdürülebilirlik
Kullanım kolaylığı
Düzenlenebilirlik





İzlenebilirlik
Doğru faturalandırma
Güvenilirlik, tutarlılık
Web tabanlı yazılım
İşle ilgili kullanım detayı
Laboratuvar bilgi sistemi
Laboratuvar ve istemci için neler
yapar?
Laboratuvar bilgi sistemi
İlgilenilenler--kaygılar
İlgilenilenler

Fonksiyon (Function
(Function):
): Sistem ne yapıyor?
Özellik (Feature
(Feature):
): Nasıl işlem yapıyor?
Uyum (Fit): LIS mevcut bilgi sistemlerine ne kadar
uyumlu?
His (Feel
(Feel):
): Sistem kullanıcı dostumu?
Takip (Follow
(Follow up
up):
): Servis desteği verme konusunda
başarılımı?
Maliyet (Financial
(Financial):
): Maliyeti nedir?

Gelecek(Future
Gelecek(
Future):
): Firmanın gelecekteki planları nedir?





Laboratuvar bilgi sistemi
İstemci sorumlulukları
 LİS kapasitesinin değerlendirilmesi
 Lab
Lab..ın isteklilik ve yeterliliğinin
değerlendirilmesi
 Personel eğitimi
Laboratuvar bilgi sistemi
çalışma prensipleri




Örnek kabul
Otomatik cihazlarda çalışılan testler
El ile çalışılan testler
Sonuçların kontrol edilmesi ve onaylama
CLSI




AUTO03-A2: Laboratory automation
AUTO03automation:: communications
with automated clinical laboratory systems
systems,, instruments
instruments,,
devices,, and information systems
devices
systems;; approved standard
standard-second edition
AUTO01, AUTO02, AUTO04, AUTO05
AUTO8--A: Managing and validating laboratory
AUTO8
information systems
systems;; approved guideline
LIS4--A: Standard guide for documentation of clinical
LIS4
laboratory computer systems
Evrensel LİS gereksinimi




Kalite güvencesi ve kontrolü
Hataların azaltılması
Hızlı örnek döngüsü
Bilgi yönetimi
Download

Laboratuvar bilgi sistemi nedir?