YAŞLILARDA KARDİYOVASKÜLER
SİSTEM VE HASTALIKLARI
Dr. Sabri DEMIRCAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp
Fakültesi Kardiyoloji ABD
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 1
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 2
Yaş ve cinsiyete göre iskemik kalp hastalığı
için hospitalizasyon (/100.000)
Rate per 100,000
5000
4000
Women
Men
3000
2000
1000
0
Women
Men
35-44
71
263
45-54 55-64
319
1.105
65-74
75-84
85+
893 1.852
2.360 3.568
Age Group
2.740
4.366
2.611
3.798
Source: Hospital Morbidity
Database,
for Health Information Slide 3
Chapter 16
Copyright
© 2001Canadian
Harcourt Institute
Canada Ltd.
Kardiyovasküler Servislerde Yaş Dağılımı
% (her grupta)
25%
25
% of Tests Performed in Age Group
2020%
1515%
1010%
Figure 7: Age Distribution of Cardiovascular Services Performed, 1999
Anjiyoplasti
Angioplasty
CABG
CABG
Kardiyak
Cardiology konsült.
consultations
Cardiac catheterization
Kateterizasyon
Exercise Stress Testing
Echocardiography
Egzersiz
stress
Cardiac Nuclear Medicine
EKOValve Surgery
All Ontario
Physician Expenditures
Nükleer
kardiyol.
Kapak cerrahisi
Physician expediture
Kapak Cerr.
CABG
Kateter.
55%
00%
0-4
0-4
5-9
10-14
15-19
10-14
20-24
20-24
25-29
30-34
30-34
35-39
40-44
45-49
50-54
55-59
40-44
50-54
Age Group
60-64
60-64
65-69
70-74
70-74
75-79
80-84
85-89
80-84
90+
90+
Yaş Grubu
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 4
Kalp Hastalıkları ve Yaşlanma
Sorunlar
Farklı klinik prezentasyonlar
Klinik çalışma bulguları mevcut değil
Yaşlanma ve hastalık arasındaki etkileşim
Tedaviye farklı cevaplar
Kılavuzlara suboptimal uyum
Bakım standartlarındaki varyasyonlar
Tedaviye kötü uyum
Yaşamın sonu / yaşam kalitesi
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 5
Yaşlanma ve Kardiyovasküler
Değişiklikler
Kardiyak Ritm
Kardiyak Kontraktilite
Valvüler Değişiklikler
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 6
Kalp Hızı
Yaşlanmayla birlikte istirahat kalp hızı
değişmezken, egzersiz ve strese kalp hızı cevabı
azalır. Klinik sonuçları;
Treadmill’da maksimal kalp hızı az (220-yaş)
Ateş, hipovolemi ve postüral strese kalp hızı cevabı az
Beta adrenerjik uyaranlara olduğu gibi beta
adrenerjik blokaja yanıt azalır
Sağlıklı yaşlanmada < 40 / dk olan bradikardi ve 3
sn.yi geçen bradikardi olmaz
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 7
Atriyoventriküler İleti - 1
AV nod boyunca ileti süresi uzar, >65 sağlıklı
kişilerde P-R intervalinin normal üst limiti 210-220
msn
Normal yaşlanmada 2 veya 3. derece AV blok
normal değildir
Daha genç popülasyonlarla karşılaştırıldığında
RBBB yaşlılarda daha sık görülür ancak, daha
fazla ileti anormalliği için risk belirleyicisi olmadığı
gösterilmiştir
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 8
Atriyoventriküler İleti - 2
QRS aksında sola kayma ve sol anterior hemiblok
daha sıktır ancak morbidite ve mortalite için
prediktör değillerdir.
Kombine RBBB ve sol anterior fasiküler blok
normal kalpte % 25 görülürken, yaşlılarda % 75
kardiyovasküler hastalıkla birliktelik gösterir.
LBBB normal yaşlanmaya eşlik etmez,
kardiyovasküler hastalık ve kardiyak olaylarla
birliktelik gösterir.
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 9
Aritmiler
Atrial prematüre kontraksiyonlar yaşla artar ve tespit
edilebilen kalp hastalığının yokluğunda egzersizde ve
istirahatte sağlıklı yaşlıların %95’den fazlasında sıktır.
Atrial fibrilasyon genellikle koroner, hipertansif, valvuler,
sinus nod disfonksiyonu veya tirotoksikozla birlikte
olmakla beraber, yaşlı hastalarda kalp hastalığı
olmaksızın görülebilir. (erkeklerde 1/5, kadınlarda 1/20
AF)
Benzer şekilde yaşlıların % 80’den fazlasında kalp
hastalığı olmaksızın izole veya multiform ventriküler
ektopi vardır.
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 10
Yaşlanma ve Kardiyovasküler
Değişiklikler
Kardiyak Ritm
Kardiyak Kontraktilite
Valvüler Değişiklikler
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 11
Sistolik Fonksiyon
Sağlıklı popülasyonda yaşlanmayla iskelet kas kütlesi
azalırken, sol ventrikül kütlesi korunur veya artar.
Yaşlılarda istirahat LV sistolik fonksiyonu (EF ve/veya
strok volüm) KAH’lılar dışında değişmez
Beta adrenerjiklere kontraktil cevap azalır.
Maksimal kalp hızında azalma ve beta blokaja cevap
olarak kontraktilite artışının sınırlanması nedeniyle
egzersizde kardiyak output azalabilir.
Maksimal kardiyak output ve kardiyovasküler rezerv
kapasitesindeki yaşla ilişkili azalma azalma olur.
Ek olarak, egzersiz kapasitesindeki yaşla ilişkili azalma
fizik kondüsyonla sınırlı kalabilir.
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 12
Diyastolik Fonksiyon
√ Kardiyak relaksasyon ve ventriküler doluş
zamanı yaşla birlikte uzar ve bu da EKO ve
nükleer çalışmalarda erken diyastolik doluş
zamanda değişikliğe neden olur.
√ Relaksasyon zamanındaki uzamanın etyolojisi
multifaktöryeldir (artmış ventriküler kütle,
kollajen infiltrasyonu, miyokardiyal kalsiyum
kullanımında değişiklik)
√ Artmış kalp hızında uzamış doluş zamanı
kardiyak outputu sınırlandırabilir.
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 13
Yaşlanma ve Kardiyovasküler
Değişiklikler
Kardiyak Ritm
Kardiyak Kontraktilite
Valvüler Değişiklikler
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 14
• Dejeneratif kalsifikasyon (skleroza yol açar) ve
miksomatöz dejenerasyon (regürjitasyona yol
açar) yaşla birlikte aort ve mitral kapağı etkiler.
• Bu değişikliklerin yaşlanmaya sekonder olduğu
ve romatizmal kalp hastalığı veya konjenital
kapak anormalliklerinden farklı olduğu
düşünülmektedir.
• Değişiklikler kapak fonksiyonunda bozulmaya
kadar ilerleyebilir.
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 15
Yaşlı Hastalarda Yaygın
Kardiyovasküler Hastalıklar ve
Yaklaşım
Atrial Fibrilasyon
Hipertansiyon
Koroner Arter Hastalığı
Miyokart İnfarktüsü
Konjestif Kalp Yetersizliği
Kapak Hastalıkları
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 16
25-35 yaşlarda kronik AF prevalansı 1/1000 ike
80-90 yaşlarda % 40’lara yükselir.
Kronik AF, SV olaylar için bağımsız risk
faktörüdür ve hız kontrolü daha iyi egzersiz
toleransı sağlar.
Her hastada tedavi hedefi farklılık gösterir
Hız kontrolü
SVH’dan koruma
Sinüs ritminin restorasyonu
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 17
Yaşlı Hastalarda Yaygın
Kardiyovasküler Hastalıklar ve
Yaklaşım
Atrial Fibrilasyon
Hipertansiyon
Koroner Arter Hastalığı
Miyokart İnfarktüsü
Konjestif Kalp Yetersizliği
Kapak Hastalıkları
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 18
Hipertansiyon
HT (öz. sistolik) prevalansı yaşla birlikte arteryel duvar
kalınlaşması nedeniyle artar.
Hem sistolik hem de diastolik kan basıncındaki artış KV
morbidite ve mortalite artışını göstermektedir.
Tedavi hedefleri genç hastalarla benzerdir, ancak tedavi
yaş ve hastalıkla ilişkili değişikliklere göre
düzenlenmelidir.
Kalsiyum kanal blokerler, ACE inhibitörleri, alfa blokerler
ve ARB’ler etkili ve multiple hastalığı olanlarda birçok
avantajlara sahip ajanlardır.
Yine beta blokerler post-MI hastalarda avantajlar taşır.
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 19
Yaşlı Hastalarda Yaygın
Kardiyovasküler Hastalıklar ve
Yaklaşım
Atrial Fibrilasyon
Hipertansiyon
Koroner Arter Hastalığı
Miyokart İnfarktüsü
Konjestif Kalp Yetersizliği
Kapak Hastalıkları
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 20
Koroner Arter Hastalığı
Yaşla birlikte KAH özellikle de çok damar hastalığı artar
Yaşlılarda aterosklerozu riskini azaltmada en etkili yöntem
risk faktör modifikasyonu
KAH için tanısal yaklaşım genç hastalarla aynı
ancak hikaye de sorunlar olabilir (artrit, pulmoner hastalık,
artmış DM prevalansı vs.)
Yaşlılarda artmış KAH prevalansı nedeniyle tanısal testlerin
hedefi iskemi miktarının belirlenmesine yönelik olmalı
Anjiyografi hem değerlendirme hem de girişimler için
değerli, ancak komplikasyonları gençlere göre hafif fazla
(kanama, strok)
Tedavi yaklaşımı farklı değil, ancak CABG olan yaşlılarda
kognitif fonksiyonlarda azalma var
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 21
Yaşlı Hastalarda Yaygın
Kardiyovasküler Hastalıklar ve
Yaklaşım
Atrial Fibrilasyon
Hipertansiyon
Koroner Arter Hastalığı
Miyokart İnfarktüsü
Konjestif Kalp Yetersizliği
Kapak Hastalıkları
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 22
Miyokart İnfarktüsü
Yaşlı MI’lı hastaların benzer tedavilerden aldığı
yarar gençlerle aynı, trombolitik tedavi 75 yaş
üstü hastalarda kontrendike değil
Ancak post-MI dönemde hedefler farklı olabilir.
Post-MI iskemi sıklığı yaşlılarda daha fazla (çok
damar h.)
Akut olay sonrası testlerin zamanı hafif
geciktirilebilir.
Yaşlılarda en iyi post-MI stratejinin
belirlenmesine yönelik çalışma yok
Tedavi kişiselleştirilmeli
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 23
Yaşlı Hastalarda Yaygın
Kardiyovasküler Hastalıklar ve
Yaklaşım
Atrial Fibrilasyon
Hipertansiyon
Koroner Arter Hastalığı
Miyokart İnfarktüsü
Konjestif Kalp Yetersizliği
Kapak Hastalıkları
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 24
Konjestif Kalp Yetersizliği
Sistolik kalp yetersizliği tedavisi yaşlılarda farklı
değil
Renal fonksiyon ve potasyum monitörizasyonu
Diastolik kalp yetersizliği tedavisi için uzun dönem
takip verileri yok
Diastolik KY için ilaç tedavileri aynı zamanda HT
kontrolü, miyokart iskemisinin önlenmesi,
semptomların kontrolü, sinüs ritminin idamesine
yönelik olmalı
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 25
Yaşlı Hastalarda Yaygın
Kardiyovasküler Hastalıklar ve
Yaklaşım
Atrial Fibrilasyon
Hipertansiyon
Koroner Arter Hastalığı
Miyokart İnfarktüsü
Konjestif Kalp Yetersizliği
Kapak Hastalıkları
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 26
Kapak Hastalıkları
Aort stenozu;
Yaşlanmayla sıklığı artar
Yaşlılarda klinik olarak en önemli kapak hastalığı
% 20 hastada romatizmal etyoloji var (beraber mitral
kapak hastalığı)
Ciddi AS’li tüm yaşlılarda tek faydalı tedavi cerrahi
Aort yetersizliği;
Yaşla ilişkili aort kökünde dilatasyon genelde sorumlu
Cerrahi tedavi gerekene kadar afterload azaltıcı ve
semptom giderici tedavi öncelikli olmalı
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 27
Kapak Hastalıkları
Mitral kapak hastalığı;
Mitral kapak hastalıklarının 2/3’ü MY
Etyoloji; romatizmal (eşlik eden aort ), papiller kas disf.,
mitral annüler kalsifikasyon, MVP
Medikal tedavide sinüs ritm idamesi, AF hız kontrolü,
afterloadu azaltma infeksiyon kontrolü
MVP ve önemli MY’li bazı hastalarda strok riski
(antikoagülasyon)
Mitral stenoz varlığında, kalp hızı ve semptomların
kontrolü, antikoagülasyon
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 28
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 29
Seksüel Aktiviteye Ait Yaşlılarda
(>65 yaş) Bir Sorgulama
İfade
•
•
•
•
•
•
•
•
•
(%)
Seksüel aktivite bütün hayat kalitem için önemli (% 70.0)
Seksüel aktivite iyi bir ilişkinin kritik bir parçası (% 67.2)
Seksüel aktivite bir kişinin partneri/eşi için görev (% 45.0)
Seksüel aktivite iyi bir ilişki için iyi, ancak şart değildir (% 43.4)
Yaş gibi seks de insanlar için fazla önemli değildir (% 20)
Ben seksten hoşlanmıyorum (% 23)
Tekrar seks yapamayacağıma oldukça mutlu olacağım (% 22.4)
Seks yalnızca gençler içindir (% 28)
İnsanların eğer evli değillerse seksüel ilişkisi olmamalıdır (% 60.5)
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 30
Erektil Disfonksiyon
Penil ereksiyon, fizyolojik ve hormonal faktörlerle
düzenlenen nörovasküler bir olay
Seksüel uyaranla oluşan parasempatik aktivasyon
kavernöz arteryal endotel hücrelerinde düz kas
hücre relaksasyona yol açar, venöz dolaşım
kapanır.
Nörovasküler sonuçlar veya düzenleyici
faktörlerdeki sorunlar (psikolojik, hormonal) ED’ye
neden olabilir.
ED etyolojik sınıflama;
Psikolojik
Fizyolojik (nörojenik, hormonal, vasküler, kavernozal, ilaç)
Mixt
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 31
Korpus kavernozumda düz kas hücre
relaksasyonunun mekanizması
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 32
KV risk derecelendirmesine göre
ED tedavisi için öneriler
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 33
YAŞLILAR İÇİN DİYET
Enerji uygun vücut ağırlığını koruyacak şekilde ayarlanır.
Öğün sayısı artırılıp, miktar azaltılır.
Sıvı miktarı artırılıp, tuz miktarı azaltılır.
Diyetteki besinler ekonomik durum ve yeme alışkanlıklarına uygun
düzenlenir.
Kızartmalardan kaçınılır, yemekler suda yada ızgarada pişirilir.
Çiğneme güçlüğü olanlarda yemek sulu ve yumuşak hazırlanmalıdır.
Diyette yeteri kadar posa bulundurularak kabızlık önlenir.
Yaşlının yemesini engelleyen durumlar dikkate alınır.
Pişirme-saklama koşullarına dikkat edilmeli.
Ağır tatlılar ve hamur işlerinden kaçınılmalıdır. Sütlü tatlılar tercih
edilmelidir.
Çay ve kahvenin aşırı tüketiminden sakınılmalıdır. Ihlamur, taze
meyve suları ve ayran tercih edilmelidir.
Chapter 16
Copyright © 2001 Harcourt Canada Ltd.
Slide 34
Download

Yaşlılarda kardiyovasküler sistem ve hastalıkları