1. KIRMIZI ET SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER
a. Kırmızı Et Sektörü Pazar Analizi
AVRUPA BİRLİĞİ:
Grafik-1: Avrupa Birliğinde Haftalık Dana Karkas Ortalama Fiyatları €/ 100 KG
Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu, (AB-28)
Grafik-2: Avrupa Birliğinde Haftalık Ortalama Canlı Dana Fiyatları €/ 100 KG
Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu(AB-28)
1
Grafik-3: Avrupa Birliğinde Dana Karkas Yıllık Ortalama Fiyatları €/ 100 KG
Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu (AB-28), 2014 yılı ilk 10 haftayı içerir.
Grafik-4: Avrupa Birliğinde Haftalık Koyun Karkas Ortalama Fiyatları €/ 100 KG
Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu(AB-28)
Grafik-: 5 Avrupa Birliğinde Kuzu Karkas Aylık Ortalama Fiyatları €/ 100 KG
Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu
2
Grafik-6: Avrupa Birliğinde Kuzu Karkas Yıllık Ortalama Fiyatları €/ 100 KG
Kaynak: Avrupa Birliği Komisyonu, 2014 Yılı ortalaması Ocak ve Şubat ayını içerir.
Tablo-1: Dünya Yıllık Ortalama Et Fiyatları (2003-2013) - $/TON
ABD SIĞIR ETİ İHRAÇ
AVUSTRALYA İnek Eti
Kemiksiz ABD'ye ihraç CIF
YENİ ZELANDA KOYUN ETİ
(İHRAÇ)
ABD KANATLI ETİ İhraç Broiler
BREZİLYA Piliç Eti İhraç
2003 2004 2005 2006 2007
2008
2009
2010
2011 2012 2013
3.396 3.686 3.919 3.803 4.023
4.325
3.897
4.378
4.516 4.913 5.535
1.914 2.481 2.565 2.522 2.544
3.040
2.562
3.272
3.944 4.176 4.009
2.305 2.668 2.860 2.391 2.498
2.975
3.495
3.662
5.370 4.754 4.130
1.886 2.071 2.161 1.986 2.117
2.270
2.202
2.454
2.648 2.676 2.717
1.033 1.218 1.180 1.443
1.896
1.552
1.781
2.084 1.928 2.014
888
Kaynak: FAO
Tablo-2: 2013 Yılı Dünya Toptan Et Fiyatları – Aylık - $/TON
OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL
ABD SIĞIR ETİ
İHRAÇ
AVUSTRALYA
İnek Eti Kemiksiz
ABD'ye ihraç CIF
YENİ ZELANDA
KOYUN ETİ
(İHRAÇ)
ABD KANATLI ETİ
İhraç Broiler
BREZİLYA Piliç Eti
İhraç
EKİM KASIM ARALIK
5.171
5.562
5.271 5.390
5.313
5.453
5.299
5.467
5.861 5.960 5.747
5.924
4.362
4.273
4.157 4.112
3.804
3.692
3.724
3.828
3.909 4.002 4.099
4.151
4.044
3.875
3.616 3.685
3.684
3.815
3.973
4.146
4.502 4.739 4.846
4.640
1.218
1.210 1.270
1.237
1.247
1.254
1.250
1.247 1.240 1.187
1.143
2.113
2.191 2.245
2.189
2.050
1.966
1.892
1.870 1.875 1.906
1.859
1.248
2.009
Kaynak: FAO
3
TÜRKİYE:
Hayvan Varlığı:
TÜİK verilerine göre 2012 yılında büyükbaş hayvan sayısı bir önceki yıla göre
%12,3 artarken küçükbaş hayvan sayısı ise %10,7 artmıştır. Yılsonu itibariyle sığır sayısı 13
milyon 915 bin baş, koyun sayısı 27 milyon 425 bin baş, keçi sayısı ise 8 milyon 357 bin baş
olarak gerçekleşmiştir. Kesilen Hayvan sayısına göre ise büyükbaşta %8,5 artış gerçekleşmiş,
Küçükbaşta ise %18,8 azalma yaşanmıştır. (Tablo-1)
Tablo-1: Ülkemizde 2010-2012 Yılları Arasında Hayvan Varlığı ve Kesilen Hayvan Sayısı
2010
2011
2012
2010
Hayvan
Türleri
Kesilen
Sayı (Baş) Sayı (Baş) Sayı (Baş) Hayvan
Sayısı
TOPLAM
Büyükbaş
Sığır
Kültür
Kültür melezi
Yerli
Küçükbaş
Koyun
Merinos
Yerli
Keçi
Kıl keçisi
Tiftik keçisi
Diğer
41.254.569
11.454.526
11.369.800
4.197.890
4.707.188
2.464.722
29.382.924
23089691
1086392
22003299
6293233
6140627
152 606
417 119
45.195.600
12.483.969
12.386.337
4.836.547
5.120.621
2.429.169
32.309.518
25.031.565
1.220.529
23.811.036
7.277.953
7.126.862
151.091
402.113
50.186.583
14.022.347
13.914.912
5.679.484
5.776.028
2.459.400
35.782.519
27.425.233
1.532.651
25.892.582
8.357.286
8.199.184
158.102
381.717
2011
2012
Kesilen
Hayvan
Sayısı
Kesilen
Hayvan
Sayısı
2.617.966 2.579.020 2.798.460
2.602.246 2.571.765 2.791.034
8.093.130 6.733.638 5.467.921
6.873.626 5.479.546 4.541.122
1.219.504 1.254.092
926.799
2011 2012
2011 2012
%
Değişim
Hayvan
Sayıları
%
Değişim
Kesilen
Hayvan
11,0
12,3
12,3
8,5
8,5
10,7
9,6
25,6
8,7
14,8
15,0
4,6
-5,1
-18,8
-17,1
-26,1
Grafik 7: 2010-2011-2012 yılları arası Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan varlığı (Baş)
Kaynak: TUİK
4
Kırmızı Et Üretimi:
TÜİK kırmızı et üretim istatistiklerine göre 2013 yılında toplam kırmızı et üretimi
bir önceki yıla göre %8,78 oranında artarken, sığır eti üretimi bir önceki yıla göre %8,75
oranında artış göstermiştir. Koyun eti üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,92
oranında, keçi eti üretimi ise %35,13 oranında artmıştır. (Tablo-2)
Tablo-2 Kırmızı Et Üretim Miktarı İstatistikleri 2010-2013
Kırmızı Et Üretim Miktarı
Miktar ( Ton )
TOPLAM
Sığır
Manda
Koyun
Keçi
Yıl I.Dönem II.Dönem III.Dönem IV.Dönem
2010 157.282
175.247
173.842
274.347
2011 157.932
171.595
173.177
274.210
2012 171.465
182.872
196.108
365.255
2013 208.597
212.885
206.466
368.177
2010 125.145
144.121
138.983
210.334
2011 133.724
144.153
144.970
222.059
2012 149.722
159.320
173.202
317.100
187.587
2013 180.764
177.757
323.184
813
1.219
2010
958
397
2011
224
181
602
608
2012
565
926
79
166
2013
20
61
40
215
2010
27.306
26.042
28.940
53.400
2011
19.856
23.959
23.491
39.770
2012
17.330
19.969
20.987
38.903
19.930
21.959
2013
26.396
34.658
2010
4.018
3.866
4.961
10.216
2011
4.128
3.303
4.114
11.773
2012
3.848
2.657
1.840
9.085
7.883
2013
3.278
2.273
10.120
Toplam
780.718
776.915
915.700
996.125
618.584
644.906
799.343
869 292
3 387
1 615
1 736
336
135.687
107.076
97.189
102 943
23.060
23.318
17.430
23 554
Kaynak: TUİK, Kırmızı Et Üretim İstatistikleri
Grafik 8. 2010-2013 Yılları arası I-II-III-IV. Dönem Üretim İstatistikleri
Kaynak: TUİK, Kırmızı Et Üretim İstatistikleri
5
Perakende Dana Eti Fiyatları:
TUİK TÜFE verilerine göre 2013 yılında perakende dana eti ortalaması 24,66 TL/Kg.
olmuştur. Söz konusu fiyat 2014 yılı Şubat ayında ise 26,31 TL’dir (Grafik-9).
Grafik-9: Perakende Dana Eti Fiyatları, 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları
Endeksleri- Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar (TL/Kg)
Perakende Koyun Eti Fiyatları:
TUİK TÜFE verilerine göre perakende koyun eti fiyatı 2013 yılı ortalaması 25,21
TL’dir. Söz konusu fiyat 2014 yılı Şubat ayında ise 26,67 TL’dir (Grafik-10).
Grafik-10 TUİK Perakende Koyun Eti Fiyatları
6
Grafik-11 TÜİK Perakende Sucuk Fiyatları
Grafik-12 TÜİK Perakende Sosis Fiyatları
Grafik-13 TÜİK Perakende Salam Fiyatları
7
KARKAS FİYATLARININ DEĞERLENDİRMESİ:
Dana Karkas Ortalama Fiyatları:
Ankara Ticaret Borsası verilerine göre 2013 yılı itibarı ile ortalama fiyat 15,43
TL/Kg. olmuştur. 2014 yılı Şubat ayında ise fiyat 16,84 TL/Kg’ dır (Grafik-14).
Grafik-14 Dana Karkas Ortalama Fiyatları
Kaynak: Ankara Ticaret Borsası Verileri
Grafik-15 Yıllar İtibarı ile Dana Karkas Ortalama Fiyatları (ATB)
Kuzu Karkas Ortalama Fiyatları:
Ankara Ticaret Borsası verilerine göre 2013 yılı fiyat ortalaması 18,01 TL/Kg’dır.
2014 yılı Şubat ayı itibarı ile fiyat ise 20,38 TL/Kg olmuştur (Grafik-16).
8
Grafik-16 Kuzu Karkas Ortalama Fiyatları
Kaynak: Ankara Ticaret Borsası Verileri
Tablo-3: Ticaret Borsalarında Şubat 2014’te Tescil Edilen Dana Karkas Mikt. ve Fiyatları
Borsa Adı
Miktar
En az Fiyat
En çok Fiyat
Ortalama Fiyat
Ankara
İstanbul
Kars
Kayseri
İzmir
Konya
Gaziantep
Diyarbakır
Tokat
Ortalama
Grafik-17: Haftalık Kesimhanelerden Alınan Yağsız Dana ve Kuzu Kesim Fiyatları TL/Kg
9
Tablo-5:Kesimhanelerden Alınan Yağsız Dana ve Kuzu Fiyatları (13.03.2014)
Sıra No İL
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
Afyon
Balıkesir
Diyarbakır
Edirne
İzmir
Kahramanmaraş
Konya
Gaziantep
İstanbul
Ankara
Elazığ
Burdur
Kayseri
Amasya
Çorum
Sakarya
Tokat
Kırşehir
ORTALAMA
Dana Bıçak Yağsız
TL/KG
17,80 TL
17,75 TL
17,00 TL
17,70 TL
17,50 TL
17,00 TL
17,35 TL
17,50 TL
17,50 TL
17,50 TL
17,50 TL
Kuzu Kesim TL/KG
20,00 TL
20,75 TL
22,75 TL
21,00 TL
20,85 TL
21,00 TL
23,00 TL
21,00 TL
19,75 TL
17,50 TL
17,70 TL
17,25 TL
17,00 TL
17,80 TL
18,00 TL
17,49 TL
22,50 TL
20,00 TL
20,00 TL
22,00 TL
21,12 TL
Tablo- 6: Sanal Marketlerdeki Perakende Fiyatları
Tarih
17.03.2014
CİNSİ
Kıyma
MİGROS
CARREFOURSA
REAL
ET VE SÜT KURUMU
20,90 TL
22,90 TL
**
18,50 TL
Kuşbaşı
27,99 TL
26,90 TL
24,90 TL
23,00 TL
Biftek
32,99 TL
29,90 TL
**
26,90 TL
Pirzola
**
**
**
31,90 TL
Kuzu
Pirzola
49,99 TL
42,50 TL
**
39,50 TL
Kaynak: Ulusal Marketlerin perakende fiyatları, * Et ve Süt Kurumu Tarak Pirzola fiyatıdır.
Tablo- 7: İngiltere Haftalık Perakende Et Fiyatları – 01.02.2014
Dana Kıyma-özel
25,05 TL
EN
DÜŞÜK
19,59 TL
Dana Kıyma-standart
16,84 TL
9,81 TL
31,65 TL
Dana Kuşbaşı
28,87 TL
14,39 TL
37,21 TL
Dana Bonfile
69,95 TL
50,65 TL
86,59 TL
Kuzu Kıyma
27,63 TL
13,67 TL
38,59 TL
Kuzu Kuşbaşı
38,23 TL
17,99 TL
49,05 TL
ORTALAMA
EN
YÜKSEK
35,25 TL
Kaynak: Meat Trades Journal/ meatprices.co.uk
10
İthalat Rakamları: Tablo- 8: 2014 Yılı Canlı Hayvan ve Karkas Et İthalat Verileri
DAMIZLIK
DÜVELER
OCAK
TOPLAM
BESİLİK
SIĞIR
KESİMLİK
DANA
KARKAS
SIĞIR ETİ
DAMIZLIK
KOÇ,
KOYUN
122.330
KG
916.498
BAŞ
2.071
478
2.190
$
6.212.338
552.594
562.084
TL
12.403.746
1.152.109
1.107.992
KG
916.498
124.252
122.330
124.252
BAŞ
2.071
478
2.190
$
6.212.338
552.594
562.084
TL
12.403.746
1.152.109
1.107.992
DAMIZLIK
TEKE, KEÇİ
KOYUN KUZU
Kaynak: TUİK
Tablo- 9: Yıllar itibarı ile Büyükbaş ve Küçükbaş Canlı Hayvan İthalatı (Baş)
DAMIZLIK DÜVELER
BESİLİK SIĞIR
KESİMLİK DANA
DAMIZLIK KOYUN
DAMIZLIK KEÇİ
KOYUN
2010
17.303
1.443
118.578
275
155
209.437
2011
76.761
225.451
164.360
1.191
268
626.270
KUZU
25.262
820.303
2012
2013
48.164
223.498
193.972
10.663
440
30.971
130.831
28.869
27.115
2.935
63.694
2.026
181.763
213.200
Tablo- 10: Yıllar itibarı ile Karkas Et ithalatı (Kg)
2010
2011
2012
2013
KARKAS SIĞIR
ETİ 50.657.514 110.731.351 25.436.804 6.140.581
11
b. Yem Sektörü Pazar Analizi
Yem ve yem hammaddelerinin fiyatlarında 2013 yılının ilk aylarından itibaren
düşmüş, ancak yılın son aylarında fiyatlarda bir artış görülmektedir. (Tablo 11-12)
Tablo-11: Yıllar İtibarı ile Türkiye yem ve yem hammadde fiyatları (TL/TON)
*Yemlik
Arpa
*Yemlik
Buğday
Mısır
Kepek
ATK
Besi yemi
*Yulaf
Süt yemi
2010
417
509
481
315
290
484
561
494
2011
2012
2013
521
614
632
580
619
700
622
588
640
429
480
484
363
473
505
665
738
760
824
652
648
686
766
780
Kaynak: Türkiye Yem Sanayicileri Birliği KDV Dahil Nakliye Hariç Peşin Fiyatlarıdır.* TOBB
Tablo- 12: 2014 yılı itibarı ile yem ve yem hammaddeleri aylık fiyatları (TL/TON)
Yemlik
Arpa
*Yemlik
Buğday
Mısır
Kepek
ATK
Besi
yemi
*Yulaf
Süt yemi
788
693
799
Ocak
778
Şubat
782
705
Mart*
832
701
Ortalama
797
788
700
799
Kaynak: Türkiye Yem Sanayicileri Birliği KDV Dahil Nakliye Hariç Peşin Fiyatlarıdır.* TOBB
Grafik 19: 2013 Yılı İtibarı ile Yem ve Yem Hammaddeleri Fiyatları (TL/Ton)
12
c. Süt Sektörü Pazar Analizi
Süt üretimi:
TÜİK verilerine göre toplam süt üretimi 2012 yılında 17 milyon 401 bin ton olarak
gerçekleşmiştir. Bunun 15.98 milyon tonu inek sütü olup, yaklaşık 7.93 milyon tonu sanayiye
gönderilen inek sütü, geriye kalan 8 milyon ton süt ise, hane halkı tüketimi ve sokak sütü
olarak kullanılmıştır. 2013 yılı itibarı ile toplanan inek sütü 7,939 milyon tondur. 2014 yılı
Ocak ayı itibarı ile bu rakam 710 bin ton olarak gerçekleşmiştir.(Tablo: 13)
Tablo-13: Toplanan (Sanayiye Gönderilen) İnek Sütü (Ton)
Ocak
Şubat Mart
Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Ekim
Kasım Aralık Toplam
2010
494.351
492.360
594.800
610.599
654.696
622.359
610.645
560.309
526.132
531.445
503.311
544.004
6.745.011
2011
561.766
545.628
627.484
646.648
699.122
636.494
591.864
566.040
537.872
543.633
530.376
586.867
7.073.794
2012
634.578
631.521
715.190
727.769
782.621
727.805
695.079
641.380
599.773
587.149
575.344
614.276
7.932.485
2013
637.956
622.381
710.712
733.380
772.785
692.084
675.158
628.996
594.456
605.194
611.918
653.585
7.938.605
2014
710.022
710.022
Kaynak: TÜİK ,Süt ve Süt Ürünleri Üretimi
Süt Fiyatları:
TÜİK’in TÜFE verilerine göre perakende ortalama süt fiyatları 2013 yılı itibarı ile
2,35 TL/Kg’dır. Ortalama Fiyat Şubat 2014 itibarı ile 2.54 TL/Kg. olmuştur. (Grafik-19)
Grafik-19: Perakende Süt Fiyatları (TL/Kg.)
Kaynak: TÜİK, 2003=100 Temel Yıllı TÜFE Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar (TL/KG)
Tablo-14: 2013 Yılı Çiğ Süt Fiyatları
Dönemler
2013
Ocak – Şubat – Mart
Fiyat (TL/Litre)
1 Ağustos – 31 Aralık
1,00
2014
1 Ocak - 31 Ocak
1 Şubat Kaynak: Ulusal Süt Konseyi
1,00
1,05
0,90
13
Download

Şubat 2014 Kırmızı Et, Yem ve Süt Sektörü Analizi